News

ភ្នំពេញ ៖ ព្រឹកថ្ងៃទី៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) បានអញ្ជើញ​ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំ​ប្រចាំខែ​ នៅទីស្នាក់ការកណ្ដាលនៃធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្មដើម្បីពិនិត្យវឌ្ឍនភាពការងារ។ ក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូ បានសំណេះសំណាល និង​ចែករំលែកបទពិសោធពីភាពជាអ្នកដឹកនាំជូនដល់ថ្នាក់ដឹកនាំ និង​បុគ្គលិក​មកពីគ្រប់នាយកដ្ឋានទាំងអស់ ដោយផ្តោតលើប្រធានបទ៖ How To Lead When You’re Not in Charge​. Leading Beyond Titles ដែលក្នុងនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូក៏បាន​ផ្តល់ទស្សនៈល្អៗ ដើម្បីចូលរួមចំណែកជាបច្ច័យសម្រាប់បុគ្គលិកទាំងអស់ ក្នុងការអភិវឌ្ឍ​សមត្ថភាពវិជ្ជាជីវៈរបស់ខ្លួន និងការពង្រឹងសមត្ថភាពផ្ទាល់ខ្លួនថែមទៀត ដើម្បី​ចូលរួម​បំពេញការងារប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ និងការទទួលខុសត្រូវ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតបានលើកទឹកចិត្តបុគ្គលិកទាំងអស់ ឱ្យបន្តខិតខំប្រឹងប្រែង ពង្រឹងសមត្ថភាពបន្ថែមទៀត លើភាពជា​អ្នកដឹកនាំ និងការដឹកនាំខ្លួនឯងជាគំរូគេ ជាពិសេស ត្រូវបណ្តុះស្មារតីភាពជាអ្នកដឹកនាំខ្លួនឯង និងបុគ្គលិកក្រោមឱវាទ ដើម្បីអាចក្លាយជា​អ្នកដឹកនាំបន្ត​ចូលរួម​អភិវឌ្ឍន៏​ស្ថាប័ន​ឱ្យរីកចម្រើន​ប្រកប​ដោយនិរន្តរភាព។ ជាសរុបសេចក្តីមក ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូក៏បាន​ផ្តល់អនុសាសន៍គន្លឹះជាគតិល្អៗ សម្រាប់បុគ្គលិក​យកទៅ​អនុវត្តការងារ រួមមាន៖ “ភាពជាអ្នកដឹកនាំ គឺមិនអាស្រ័យលើឋានៈ តួនាទី […]

តូក្យូ៖ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន កាលចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ បានទទួលស្គាល់ថា ការវាយតម្លៃខុសចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ស្រូវអង្ករ និងការឆ្លើយតបយឺតយ៉ាវក្នុងការគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍ និងការបញ្ចេញស្តុកអង្ករសម្រាប់សង្គ្រោះបន្ទាន់ គឺជាកំហុសត្រូវស្តីបន្ទោសចំពោះវិបត្តិស្រូវអង្ករនាពេលថ្មីៗនេះ។ បើយោងតាមរដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថា កង្វះខាតស្រូវអង្ករនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុនបានកើតឡើង នារដូវក្តៅ ឆ្នាំ២០២៤ ដែលបណ្តាលមកពីកត្តាផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការខ្ពស់ពេក រួមទាំងការប្រមូលផលមិនទទួលបានទិន្នផលល្អដោយសារតែអាកាសធាតុក្តៅពេក ក៏ដូចជាការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អង្ករដោយសារមានភ្ញៀវទេសចរចូលមកច្រើនពេក និងការស្តុកទុកដោយខ្លះ ដើម្បីត្រៀមខ្លួនសម្រាប់ការរញ្ជួយដី។  យោងតាមសៀវភៅស ឬសំណើស្តីពីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលបាននិយាយថា “ផ្អែកលើការសន្មតថា ផលិតកម្មស្រូវអង្ករ គឺគ្រប់គ្រាន់ (រដ្ឋាភិបាល) មិនប្រញាប់ប្រញាល់ក្នុងការប្រមូលព័ត៌មានអំពីស្ថានភាពចែកចាយអង្ករ ដែលជាលទ្ធផលនាំឱ្យមានការឡើងថ្លៃ”។ កង្វះខាតបែបនេះបានបង្ខំឱ្យរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបញ្ចេញអង្ករក្នុងស្តុក ដែលបានបម្រុងទុកសម្រាប់ការប្រើប្រាស់បន្ទាន់ ដើម្បីជួយបន្ធូរបន្ថយការព្រួយបារម្ភរបស់សាធារណជន និងកាត់បន្ថយតម្លៃលក់រាយនៃផលិតផលសំខាន់ៗរបស់ជប៉ុន។ ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនក៏បានទទួលស្គាល់ផងដែរថា ការសម្រេចចិត្តនេះយឺតយ៉ាងបែបនេះ គឺជារឿងបរាជ័យក្នុងការលុបបំបាត់សេចក្តីព្រួយបារម្ភក្នុងចំណោមអ្នកលក់ដុំអង្ករ។ តាមរយៈការនាំចូលអង្ករដោយវិស័យឯកជន ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កើនឡើង៩៥ដង បើធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៥ គឺកើនដល់បរិមាណ៩៦ ៨៣៤តោន រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានព្រមាននៅក្នុងសៀវភៅសប្រចាំឆ្នាំថា ការនាំចូលនេះនឹងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ផលិតកម្មស្រូវក្នុងស្រុក។ ចំណែកក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទរបស់ជប៉ុនវិញ បែរបានប៉ាន់ប្រមាណថា តម្រូវការអង្ករនៅក្នុងប្រទេសនឹងថយចុះចំពេលចំនួនប្រជាជនជប៉ុនធ្លាក់ចុះ។ ការប៉ាន់ប្រមាណនេះ គឺមិនត្រឹមត្រូវទេ ដោយសារការកើនឡើងនៃភ្ញៀវទេសចរណ៍បរទេស ដូច្នេះមានន័យថា អង្ករកាន់តែច្រើនត្រូវបានប្រើប្រាស់ ស្របពេលការព្រមានបឋមរបស់រដ្ឋាភិបាល នៅក្នុងរដូវក្តៅឆ្នាំ២០២៤ថា […]

ភ្នំពេញ៖ កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា បានដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវការទូទាត់ឆ្លងដែនតាមឃ្យូអរកូតរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសឥណ្ឌា ដំណាក់កាលទី១ ដោយឥណ្ឌាអាចស្កេនខេអេចឃ្យូអរកូតនៅប្រទេសកម្ពុជា។ ការដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវការទូទាត់ឆ្លងដែន ក្រោមអធិបតីភាពលោកជំទាវបណ្ឌិត ជា សិរី ទេសាភិបាលធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា និងឯកឧត្តម វ៉ាន់ឡាលវ៉ាវណា បាទីលុនង (Vanlalvawna Bawitlung) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតសាធារណរដ្ឋឥណ្ឌា ប្រចាំនៅកម្ពុជា។ លើសពីនេះក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមពីលោក សាស្វាត កុមារ មហាប៉ាត្រ (Saswat Kumar Mahapatra) ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅនៃធនាគារកណ្ដាលឥណ្ឌា និងជាតំណាងក្រសួងទេសចរណ៍ សមាគមពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុ ព្រមទាំងម្ចាស់អាហារដ្ឋានឥណ្ឌានៅកម្ពុជា សរុបប្រមាណ១៩០រូប។ ការដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវការទូទាត់ឆ្លងដែនតាមឃ្យូអរកូតដំណាក់កាលទី១នេះ នឹងរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសម្រួលឱ្យប្រជាជនឥណ្ឌា ដែលធ្វើដំណើរមកប្រទេសកម្ពុជា អាចស្កេនទូទាត់ថ្លៃទំនិញ និងសេវាតាមខេអេចឃ្យូអរកូតរបស់អាជីវករប្រមាណជាង៤,៥លានទីតាំង នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីធនាគារចល័តរបស់គ្រឹះស្ថានធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅប្រទេសឥណ្ឌា ប្រកបដោយភាពងាយស្រួល រហ័ស និងមានសុវត្ថិភាព ស្របពេលប្រទេសកម្ពុជាកំពុងមានកំណើនភ្ញៀវទេសចរឥណ្ឌា៕

ហ្សាការតា៖ កសិករដាំស្រូវនៅខេត្តជ្វាកណ្តាល របស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងសាកល្បងវិធីសាស្ត្រថ្មីនៃការដាំស្រូវ ព្រមទាំងអាចបង្កើនទិន្នផល និងកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័ន ដែលធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ការធ្វើពិសោធន៍ដំបូង ដែលដឹកនាំដោយមន្ទីរពិសោធន៍វិទ្យាសាស្ត្រជីវិតរបស់ប្រទេសសិង្ហបុរី បានបង្ហាញថា ការបំភាយឧស្ម័នមេតានពីការធ្វើកសិកម្មស្រូវអាចត្រូវបានកាត់បន្ថយរហូតដល់៥០ភាគរយ។ អ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើវិធីសាស្រ្តប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត ដែលរួមបញ្ចូលគ្នានូវការប្រើប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបទបែន ការលាយជីបែបពិសេស និងពូជស្រូវធន់នឹងអាកាសធាតុ។ លទ្ធផលស្រដៀងគ្នានេះ ក៏ត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងការសាកល្បងដូចគ្នា នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសឡាវផងដែរ។ ខេត្តជ្វាកណ្តាល គឺជាខេត្តមួយក្នុងចំណោមខេត្តផលិតស្រូវច្រើនជាងគេបំផុតរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ដែលបានចូលរួមចំណែកជាង១៦ភាគរយនៃទិន្នផលស្រូវសរុបរបស់ប្រទេស។ កសិករអាយុ៥៥ឆ្នាំម្នាក់បាននិយាយថា កសិករជាច្រើនដំបូងឡើយមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការទទួលយកវិធីសាស្រ្តកសិកម្មថ្មី ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ កសិករឥណ្ឌូណេស៊ីសរុបចំនួន១៧២នាក់ បានចូលរួមក្នុងគម្រោងដាំស្រូវបញ្ចេញកាបូនតិច។ ពួកគេមានការព្រួយបារម្ភថា គម្រោងបែបនេះប្រហែលជាមិនទទួលបានជោគជ័យ ឬអាចនាំឱ្យស្រូវមិនមានផ្កាផ្លែល្អ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពីបានស្តាប់ការពន្យល់ពីវិធីសាស្រ្ត និងរបៀបត្រូវធ្វើ កសិករចាប់ផ្តើមយល់បន្តិចម្តងៗ។ កសិករអាយុ៥៥ឆ្នាំខាងលើនេះ បាននិយាយទៀតថា មុនពេលចូលរួមក្នុងគម្រោងនេះ ជាធម្មតាគាត់ធ្លាប់ប្រមូលផលស្រូវប្រហែលពី៦ ទៅ៧ តោន ក្នុងមួយហិកតា។ បន្ទាប់ពីអនុវត្តវិធីសាស្រ្តទាំងនេះ ទិន្នផលរបស់គាត់បានកើនឡើងដល់ប្រហែល៨ ទៅ៩តោន ក្នុងមួយហិកតា។ ចំណែកប្រាក់ចំណេញរបស់គាត់បានកើនឡើងប្រហែល៣០ភាគរយ។ កសិករ ដែលបានចូលរួមក្នុងការសាកល្បងនេះ ទទួលបានគ្រាប់ពូជស្រូវ ជី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត។ រដូវដាំដុះដំបូងបានចាប់ផ្តើមកាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ហើយបានបញ្ចប់នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដែលគ្របដណ្ដប់លើផ្ទៃដីដាំស្រូវទំហំជិត១០០ហិកតា។ […]

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ខេត្តប៉ៃលិន ៖ លោកជំទាវបណ្ឌិត បាន ស្រីមុំ អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តប៉ៃលិនបានណែនាំដល់ម្ចាស់ចម្ការទុរេនទាំងអស់នៅក្នុងខេត្តឱ្យធ្វើការប្រែក្លាយចម្ការទុរេនរបស់ខ្លួន ទៅជាតំបន់កសិទេសចរណ៍ (Agrotourism) ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលក្រៅពីរដូវប្រមូលផលទុរេន។ ​លោកជំទាវបណ្ឌិត បាន ស្រីមុំ បានណែនាំបែបនេះ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគ្រាដែលអញ្ជើញចុះពិនិត្យមើលស្ថានភាពប្រមូលផលផ្លែទុរេនរបស់កសិករ នៅសង្កាត់អូរតាវ៉ៅ ក្រុងប៉ៃលិន ខេត្តប៉ៃលិន ដើម្បីត្រៀមបង្កើតស្លាកសញ្ញាសម្គាល់អត្តសញ្ញាណបញ្ជាក់ប្រភពដើមទំនិគ ជាផលិតផលរបស់ខេត្តប៉ៃលិន ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុក និងនាំចេញ ខណៈឆ្នាំនេះទីផ្សារផ្លែទុរេនល្អប្រសើជាងឆ្នាំកន្លងទៅ។ ​លោកជំទាវអភិបាលខេត្ត បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នរាជរដ្ឋាភិបាលកកម្ពុជាបានជំរុញឱ្យក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បណ្តុះបណ្តាលដល់សហគមន៍ ឬបណ្តុំកសិករដោយផ្តល់អ្នកជំនាញទៅបណ្តុះបណ្តាលដល់មូលដ្ឋានផ្ទាល់​ ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការដាំដុះរបស់ប្រជាកសិករទទួលបានទិន្នផលច្រើនចំណាយថ្លៃដើមផលិតតិច និងមានសុវត្ថិភាពដល់អ្នកប្រើប្រាស់ ក៏ដូចជាអ្នកដាំដុះផ្ទាល់ ជាពិសេសផលិតកសិផលទៅតាមតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុក និងនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ​ជាមួយគ្នានេះ លោកជំទាវអភិបាលខេត្ត ក៏បានមានប្រសាសន៍ណែនាំដល់ម្ចាស់ចម្ការទុរេន ឱ្យធ្វើការប្រែក្លាយចម្ការទុរេន ទៅជាតំបន់កសិទេសចរណ៍ (Agrotourism) គឺជាជម្រើសដ៏ល្អបំផុតមួយដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលក្រៅពីរដូវប្រមូលផល ពីព្រោះមិនត្រឹមតែលក់ផ្លែឈើនោះទេ ម្ចាស់ចម្ការអាចផ្តល់បទពិសោធន៍ផ្ទាល់ដល់ភ្ញៀវទេសចរ ដូចជាការដើរទស្សនាក្នុងចម្ការ និងភ្ល័ក្សរសជាតិផ្លែទុរេនស្រស់ៗ កន្លែងលេងកម្សាន្តធម្មជាតិ និងការស្នាក់នៅបែបធម្មជាតិផងដែរ។ ​ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះលោក រឿន […]

បន្ទាយមានជ័យ៖ តាមរយៈគម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជា​  (Cambodia Agricultural Sector Diversification Project) និងដោយមានការគាំទ្រពីធនាគារពិភពលោក (World Bank) នាពេលថ្មីៗនេះបានផ្តល់គ្រឿងចក្រកសិកម្មទំនើបៗដល់សហគមន៍កសិកម្មដំណាំស្រូវព្រះនេត្រព្រះមានជ័យ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្ម និងពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ មានគោលបំណងគាំទ្រដល់កសិករខ្នាតតូចក្នុងការផ្លាស់ប្តូរពីការប្រើកម្លាំងពលកម្មដោយដៃទៅជាយន្តូបនីយកម្មប្រកបដោយចីរភាព។ ឧបករណ៍ថ្មីនេះ រួមមានត្រាក់ទ័រគោយន្តចំនួន៥៦គ្រឿង និងគ្រឿងបង្គុំមួយចំនួនមានតម្លៃ១១៣ ៥៤៥ដុល្លារ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងអាចជួយកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម បង្កើនទិន្នផល និងកាត់បន្ថយការខាតបង់ក្រោយពេលប្រមូលផល។ កសិករនៅក្នុងសហគមន៍ជាប្រពៃណីបានប្រើប្រាស់វិធីសាស្រ្តដែលប្រើកម្លាំងពលកម្មច្រើន ដែលអាចបង្កើនទិន្នផលតាមរដូវកាលមានកំណត់។ ម៉្យាងវិញទៀត ការកើនឡើងនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានធ្វើឱ្យការដាំដុះ និងការប្រមូលផលទាន់ពេលវេលាកាន់តែមានសារៈសំខាន់។ យោងតាមតំណាងគម្រោងខាងលើ គ្រឿងចក្រថ្មីនេះអាចបង្ករលទ្ធភាពរៀបចំ និងការធ្វើស្រែបានលឿនជាងមុន ដែលអនុញ្ញាតឱ្យកសិករបង្កើនទំហំដាំដុះច្រើនជាងមុន និងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពអាកាសធាតុប្រែប្រួលបានកាន់តែប្រសើរ។ គម្រោងនេះដែរ បានផ្តល់អាទិភាពដល់សម្រាប់ស្ត្រី និងយុវជន ទទួលបានភាពធន់ទៅនឹងការប្រើបច្ចេកវិទ្យាក្នុងដំណើរការផលិតកម្ម ដែលបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់កម្លាំងពលកម្មកសិកម្ម ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមកលើយន្តូបនីយកម្ម។ តាមរយៈការកាត់បន្ថយតម្រូវការរូបវន្តនៃការរៀបចំដី និងការប្រមូលផល គម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជា មានគោលបំណងធ្វើឱ្យការធ្វើកសិកម្មកាន់តែមានផលចំណេញ និងទាក់ទាញដល់សហគ្រិនជនបទនាពេលអនាគត។ ជាមួយសម្ភារគោយន្តកសិកម្មនេះ សហគមន៍នឹងមានលទ្ធភាពរៀបចំដីស្រែចំនួន ២,៦០៧.៥ ហិកតាសម្រាប់ដំណាំស្រូវស្រង៉ែ និងស្រូវក្រអូប ដោយកំណត់គោលដៅប្រហែល ៥ តោនក្នុងមួយហិកតាក្នុងមួយរដូវ។ សេវាកម្មភ្ជួររាស់នឹងគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៦០០ […]

ម៉ានីល៖ ការិយាល័យឧស្សាហកម្មដំណាំរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន កំពុងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីពង្រីកវត្តមានផ្លែឈើរបស់ខ្លួន នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មកសិកម្មសកល ដោយបើកទីផ្សារនាំចេញបន្ថែម នៅក្នុងប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន។ ប្រធានការិយាល័យឧស្សាហកម្មដំណាំ ហ្វីលីពីន​ លោក ជេរ៉ាល់ គ្លេន ប៉ានហ្គានីបាន (Gerald Glenn Panganiban) បាននិយាយថា ទីភ្នាក់ងារកំពុងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថាន ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ផ្លែឈើតមបន់ត្រូពិច ដែលមិនមាននៅក្នុងប្រទេសអាស៊ីកណ្តាលមួយនេះ ដូចជាផ្លែចេក និងផ្លែស្វាយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា យើងកំពុងញាប់ដៃញាប់ជើង។ យើងកំពុងបញ្ចប់កិច្ចព្រមព្រៀងពិធីសារ ហើយទីបំផុតយើងអាចនាំចេញ។ វាប្រៀបដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងដ៏ល្អមួយ ដែលអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងអាចដំណើរការ។ នៅខ្វះតែឯកសារបន្តិចបន្តួចប៉ុណ្ណោះ។ លោកបាននិយាយថា ប្រទេសអ៊ូសបេគីស្ថានកំពុងស្វែងរកលទ្ធភាពនៃការនាំចេញផ្លែឈើរីរបស់ខ្លួនទៅកាន់ប្រទេសហ្វីលីពីនវិញផងដែរ ទោះបីជាមានការពន្យារពេលចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ដោយសារតែមានបញ្ហាដឹកជញ្ជូនក៏ដោយ។ ឥឡូវនេះ វាហាក់ដូចជានៅសល់បញ្ហាតែមួយគត់ គឺការដឹកជញ្ជូននាំចេញ។ អ្វីៗបានដំណើរល្អ ដូច្នេះប្រហែលជាមានការពន្យារពេលបន្តិចបន្តិច។ ប៉ុន្តែវាជាឱកាសដ៏ល្អសម្រាប់ប្រទេសហ្វីលីពីនវិញទេ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ ក្រុមការងារនៃការិយាល័យឧស្សាហកម្មដំណាំ របស់ប្រទេសហ្វីលីពីន កំពុងធ្វើការងារលើការពង្រីកការនាំចេញផ្លែទុរេន ទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលី នូវែលសេឡង់ និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ ក្រៅពីការពង្រីកទីផ្សាររបស់យើងទៅកាន់ប្រទេសផ្សេងទៀត អ្វីដែលយើងកំពុងធ្វើ គឺដើម្បីបង្កើតតម្លៃបន្ថែម ចំពោះការនាំចេញកសិផលរបស់យើង។ ឧទាហរណ៍ ការជំរុញនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺការផ្គត់ផ្គង់ទុរេនក្លាសេ ព្រោះវាកាន់តែងាយស្រួលក្នុងការរកទីផ្សារ។ នៅពេលផលិតផលនាំចេញ គឺជាផលិតផលមានតម្លៃបន្ថែម […]

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា សៀមរាប៖ កសិករមួយរូបរស់នៅក្នុងឃុំខ្ចាស់ ស្រុកសូទ្រនិគម ខេត្តសៀមរាប បានសម្រេចចិត្តបោះទុន១ ០ ០០០ដុល្លារ ដើម្បីបង្កើតមុខរបរចិញ្ចឹមទាយកពង និងអាចរកប្រាក់ចំណេញរហូតដល់ប្រាំមួយលានរៀលក្នុងមួយខែ។ កសិកររូបនេះ ឈ្មោះ នាង និស្ស័យ បានសម្រេចចិត្តចាប់យកមុខរបរចិញ្ចឹមទាប្រមាណបីឆ្នាំកន្លងមកហើយ ដែលបច្ចុប្បន្នលោកបានចិញ្ចឹមទាចំនួន២ ៧០០ក្បាល ដោយក្នុងមួយថ្ងៃអាចទទួលបានពងទាប្រមាណ២ ៤០០គ្រាប់ ខណៈពងទាមួយគ្រាប់អាចលក់បានតម្លៃចន្លោះពី៣៥០ ទៅ៤០០រៀល។ លោកបានឱ្យដឹងថា មុខរបរនេះលោកបានចំណាយដើមទុនដំបូងប្រមាណ១០ ០០០ដុល្លារ ក្នុងការសាងសង់រោង និងការទិញពូជកូនទាយកមកចិញ្ចឹម និងត្រូវការមើលថែទាំដិតដល់រយៈពេលប្រាំមួយខែ ទើបចាប់ផ្ដើមឱ្យផល។ លោកបានបន្ថែមថា មុខរបរចិញ្ចឹមទាយកពង កំពុងក្លាយជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់រូបលោក និង អាចរកប្រាក់ចំណេញរហូតប្រាំមួយលានរៀល ក្នុងមួយខែ និងមានទីផ្សារល្អអាចផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់ដល់អតិថិជន បើទោះបីជាក្នុងរយៈពេលប្រមាណមួយខែនេះ តម្លៃពងទាធ្លាក់ចុះបន្តិចក៏ដោយ។ លោក នាង និស្ស័យ បន្ថែមទៀតថា ក្នុងពេលចិញ្ចឹមនេះ លោកក៏ទទួលបានការណែនាំផ្នែកបច្ចេកទេសថែទាំ ការបាញ់ថ្នាំសម្លាប់មេរោគ និងថ្នាំបំបាត់ក្លិនពីមន្ត្រីជំនាញកសិកម្មស្រុកផងដែរ។ យោងតាមសេចក្តីរាយការណ៍កន្លងមក កសិកររូបនេះក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់ប្រជាពលរដ្ឋផ្សេងទៀត អាចងាកមកចាប់យកមុខរបរចិញ្ចឹមទាជាលក្ខណៈគ្រួសារ ដែលមិនត្រឹមតែកាត់បន្ថយការចំណាយលើការទិញម្ហូបពីទីផ្សារនោះទេ ក៏អាចយកទៅលក់ផងដែរ ពីព្រោះសត្វទាមិនមែនចិញ្ចឹមយកតែពងលក់មួយមុខប៉ុណ្ណោះទេ គេក៏អាចយកលាមក និងសាច់ទៅលក់បានផងដែរ។ […]

ដោយ រស្មី ខេត្តសៀមរាប៖ ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់របស់កសិករមួយចំនួនពីការធ្វើកសិកម្មតាមបែបប្រពៃណី មកពឹងផ្អែកលើបច្ចេកវិទ្យា និងទិន្នន័យអាកាសធាតុ គឺជាវិធីសាស្រ្តដ៏មានប្រសិទ្ធភាពមួយ ដើម្បីបង្កើនទិន្នផល កាត់បន្ថយការខូចខាត និងធានាបាននូវការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ។ កសិករបាននិងកំពុងធ្វើទំនើបកម្មការដាំដុះបន្លែរបស់ខ្លួនតាមរយៈមធ្យោបាយសំខាន់ៗ ដូចជាចេះមើលអាកាសធាតុតាមរយៈការមើលអែប (APP) នៃការព្យាករណ៍អាកាសធាតុ ឬសូម្បីតែការណែនាំអំពីការដាំដុះនោះបានជួយកសិករឱ្យធ្វើកសិកម្មមិនប្រឈមបញ្ហាដូចមុនទៀត។ លោក ឈុត វិឈាន មន្រ្តីកសិកម្មសង្កាត់ក្របីរៀល ខេត្តសៀមរាប បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងសង្កាត់របស់លោកបានអនុវត្តតាមបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ជាពិសេសតែងតែស្វែងយល់ពីការមើលអែប ទាំងទៅលើ ការធ្វើដំណាំកសិកម្មក្នុងនេះ​ មានទាំងការដាំបន្លែ និងចិញ្ចឹមសត្វទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ មន្រ្តីជំនាញកសិកម្មរូបនេះ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ទៀតថា ក្នុងចំណោមនេះ អែបកសិឧតុនិយមបានប្រាប់ទៅលើកម្រិតទឹកភ្លៀង ការបំផ្លាញពីសត្វល្អិត និងអ្វីផ្សេងៗទៀតដែលទាំងអស់នេះហើយបានជួយឱ្យកសិករមិនចាំបាច់ប្រឈមនឹងការដាំដុះបន្តទៀត។ ពិសេសនៅសង្កាត់របស់លោកដែលប្រជាកសិកចូលចិត្តដាំបន្លែស្លឹកសម្រាប់លក់ក្នុងនេះដូចជាស្ពៃ សាលាដ ស្ពៃក្រញាញ់ និងស្ពៃចង្កឹះជាដើម។ ដោយឡែកនៅសង្កាត់របស់លោកដោយសារតែមានផ្សារម្ល៉ោះហើយកសិករក៏អាចយកកសិផលរបស់គាត់លក់ និងក្រៅពីនេះក៏អាចយកកសិផលលក់ទៅកាន់ទីផ្សារខេត្តផ្សេងៗទៀតបានដោយឥតជួបបញ្ហាលំបាកដូចមុនទៀតឡើយ។ លោក ឈាត់ ប្រែក រស់នៅភូមិគោកដូង ឃុំក្របីរៀល ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាបដែលជាដាំបន្លែលក់ជិត១០ឆ្នាំមកនេះ មិនសូវទទួលជោគជ័យប៉ុន្មានទេពោលគឺបានត្រឹមតែអាចរកថវិការ គ្រាន់ដោះស្រាយជីពីព្រោះត្រូវប្រឈមនឹងសត្វល្អិតបំផ្លាញ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្វើឱ្យដំណាំទទួលរងខូចខាត និងពេលខ្លះទៀតខាតដើមព្រោះតែដំណាំមិនល្អ។ ទោះបីយ៉ាងណា​ក្នុងរយៈពេលមួយទៅពីរឆ្នាំមកនេះ លោកចាប់ផ្តើមដាំដំណាំដោយប្រកាន់យកបច្ចេកទេស និងវិទ្យាសាស្រ្តថ្មីរួមផ្សំ ជាពិសេសការមើលអែប កសិឧតុនិយម […]

ក្រុងដេវហ្គាដ៖ នៅរដ្ឋមហារាស្ត្រ ស្ថិតភាគខាងលិចប្រទេសឥណ្ឌា កសិករដាំស្វាយកំពុងប្រញាប់ប្រញាល់បំពេញបែបបទបញ្ជាទិញពីអ្នកលក់គ្រឿងទេសអនឡាញ នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា បន្ទាប់ពីចម្ការស្វាយពូជអាល់ហ្វូសូ (Alphonso) ទំហំបីហិកតារបស់គ្រួសារនាង ស្ទើរតែគ្មានផ្លែល្អសោះក្នុងឆ្នាំនេះ។ ស្ត្រីកសិករ អាយុ២៦ឆ្នាំរូបនេះ គឺជាអ្នកតស៊ូម្នាក់នៅទីក្រុងឆ្នេរសមុទ្រឈ្មោះ ដេវហ្គាដ (Devgad) ត្រូវបង្ខំចិត្តដើរប្រមូលទិញផ្លែស្វាយពីកសិដ្ឋានធំៗ ដើម្បីរក្សាអាជីវកម្មរបស់ឪពុកនាងឱ្យដំណើរការ។ អ្នកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា “ប្រសិនបើយើងមិនចែកចាយតាមការបញ្ជាទិញទេ នៅឆ្នាំក្រោយទេអតិថិជនធំៗនឹងមិនមករកយើងវិញទេ “។ យោងតាមទិន្នន័យពីទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវ និងវាយតម្លៃរបស់ឥណ្ឌាបានបង្ហាញថា ប្រទេសឥណ្ឌា គឺជាប្រទេសដាំស្វាយច្រើនជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយបានផលិតផ្លែស្វាយចំនួន២៨លានតោន រវាងឆ្នាំ២០២៤ និងឆ្នាំ២០២៥។ រដ្ឋមហារាស្ត្រ មានភាពល្បីល្បាញដោយសារផ្លែស្វាយពូជ អាល់ហ្វុនសូ ប៉ុន្តែមន្ត្រីពាក់ព័ន្ធបាននិយាយថា អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងពេកបានបំផ្លាញ ទិន្នផលស្វាយ ដែលគេស្គាល់ថា ជា “ស្តេចស្វាយ”។ មន្ត្រីកសិកម្ម នៅទីក្រុងដេវហ្គាដ ដែលជាតំបន់មួយក្នុងចំណោមតំបន់ដាំដំណាំស្វាយ ពូជអាល់ផុនសូ បាននិយាយថា ភាពខុសគ្នាខ្លាំងពេកនៃសីតុណ្ហភាពពេលថ្ងៃ និងពេលយប់ នៅក្នុងខែធ្នូ និងខែមករា បានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការចេញផ្កា និងការកាន់ផ្លែ ខណៈពេលអាកាសធាតុក្តៅជាងធម្មតា នៅក្នុងខែមេសា និងឧសភា ដែលប្រហែលជាដោយសារបាតុភូតអាកាសធាតុ អែល នីណូ (El Nino) […]

ដោយ ឡុង សារេត ខេត្ត​ស្វាយរៀង៖  លោក ​រស់ រិនដា​ អ្នកឯកទេសបង្កាត់ភ្ញាស់កូនត្រីពូជ​​នៅភូមិគោកស្រម៉ ឃុំសង្កែ ស្រុករំដួល ខេត្តស្វាយរៀង​ចាប់ផ្តើម​ប្រកប​មុខរបរ​ចិញ្ចឹមត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារនៅឆ្នាំ​១៩៩៥​  ហើយធ្លាប់​បរាជ័យ​អស់រយៈពេល៥ឆ្នាំ​ជាប់គ្នាដោយ​​មិនព្រមបោះបង់​​ បើទោះជាពុំសូវទទួលបានការគាំទ្រ​ពីក្រុមគ្រួសារ​ក៏ដោយ។​ កសិកររូបនេះ​នូវតែបន្ត​​​តស៊ូ​​ប្រឹងប្រែងជម្នះ​រាល់​បញ្ហា​ ​រហូតទទួលការគាំទ្រ​និង​​បាន​ប្រែក្លាយ​​ទីតាំង​ ជាកន្លែង​ផ្គង់ផ្គង់កូនត្រីពូជ​ធំមួយ​​ប្រចាំ​តំបន់នាពេលសព្វថ្ងៃ។​ បើយោងតាម​ លោក រស់ រិនដា  នៅក្នុងដំណាក់កាល​ប្រកបមុខរបរបង្កាត់ភ្ញាស់​កូនត្រីពូជ ​លោក​ធ្លាប់បរាជ័យ​អស់រយៈពេល​៥ឆ្នាំ​ ​។​ ប៉ុន្តែដោយ​ការស្រលាញ់ចូលចិត្តលើមុខរបរក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្ម​ ដោយផ្សារភ្ជាប់​ជាមួយ​សេចក្តីព្យាយាមតស៊ូ បាន​ធ្វើឱ្យ​លោក​ ទទួលបានលទ្ធ​​ផលពីមុខរបរបង្កាត់ភ្ញាស់កូនត្រីពូជ​ជាបន្តបន្ទាប់។​ ​លោក រស់ រិនដា បានគូសបញ្ជាក់ថា ​ភាពបរាជ័យ​ក្នុងមុខរបរបង្កាត់ភ្ញាស់កូនត្រីពូជ​ដែលបាន​ជួបប្រទះ​កអស់រយៈពេល​៥ឆ្នាំ​ដំបូងៗនោះ ដោយសារ​យើង​ខ្វះបទពិសោធន៍​ ខ្វះបច្ចេកទេស​ ខ្វះប្រភពទឹកផ្គត់ផ្គង់​​ជាចម្បង​។ ប៉ុន្តែ​​ក្រោយ​បន្តធ្វើការ​ស្វែងយល់​អំពីបញ្ហា​ដែលធ្លាប់ជួបប្រទះទាំងនោះមក​​​ វាជួយឱ្យខ្ញុំកាន់តែចេះ​និងយល់ពីមូលហេតុនៅតាមផ្នែកនីមួយៗបាន​ច្បាស់លាស់​​ ។ តួយ៉ាង​បើខ្វះប្រភព​ខ្ញុំត្រូវជិកស្រះឱ្យបានច្រើនដើម្បីស្តុកទឹកទុក​ សម្រាប់ប្រើនៅពេល​ចាំបាច់​​​ ។ ​ក្រោយពីដឹងពីមូលហេតុ​នាំឱ្យខ្លួនបរាជ័យលើមុខរបរអស់រយៈពេល៥ឆ្នាំ, លោក រស់ រិនដា អះអាងថាការរីកចម្រើន​នៃមុខរបរបង្កាត់ភ្ញាស់កូនត្រីពូជ​​កន្លងទៅនេះ៖ទី​១) ដោយសារ​លោក​បានសំអាតស្រះ​ចិញ្ចឹមត្រី​បានល្អ​ ទី​២) ​លោក​ចេះរៀបចំ​ត្រីឱ្យទៅតាមប្រភេទ​ត្រី តូចដាក់ទៅតាមតូច ហើយធំដាក់ទៅតាមធំ​ ដោយ​ការ​ធ្វើបែប ជួយឱ្យការចិញ្ចឹមត្រី​កើនឡើង រហូតដល់ពង្រីកទំហំផ្ទៃដី​សម្រាប់ចិញ្ចឹមនិងភ្ញាស់ពូជត្រីរហូតដល់ជិត​២ហិកតាក្នុងពេលសព្វថ្ងៃ​​។ ​          […]

ដោយ ឡុង សារេត ខេត្តកណ្តាល៖ ឯកឧត្តម ខុន សេរីរដ្ឋា អភិបាលរងនៃគណៈអភិបាលខេត្តកណ្តាល មានប្រសាសន៍ថា សេដ្ឋកិច្ចទាំងមូលរបស់ខេត្តក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅឆ្នាំ១៩៩៧-១៩៩៨ មានដល់៧០% ក៏ប៉ុន្តែមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះសេដ្ឋកិច្ចក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅក្នុងខេត្តកណ្តាលនៅសល់តែ២៩%។ ឯកឧត្តមប្រសាសន៍បែបនេះ ធ្វើឡើងនៅក្នុងពិធីជួបសំណេះសំណាលនិងសួរសុខទុក្ខប្រជាពលរដ្ឋក្នុងស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ខេត្តកណ្តាល ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល ទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទនិងកសិកម្ម និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ។ ឯកឧត្តមអភិបាលរងខេត្តកណ្តាលមានប្រសាសន៍ទៀតថា សេដ្ឋកិច្ចក្នុងវិស័យកសិកម្មរបស់ខេត្តកណ្តាលថយចុះដោយសារកសិករបានប្តូរមុខរបរ។ មានន័យថាប្រទេសប្រទេសមានការរីកចម្រើនមូលដ្ឋានមានការប្រែក្លាយផ្នែកខ្លះនៃវិស័យកសិកម្ម ប្រជាពលរដ្ឋបានប្តូរមុខរបរទៅជាវិស័យឧស្សាហកម្ម សិប្បកម្ម និងសេវាកម្ម។ ឯកឧត្តម ចោទជាសំនួរថា តើការប្រែប្រួលនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មថយចុះចោទជាបញ្ហាឬទេ? ឯកឧត្តម មានប្រសាសន៍ថាអត់ជាបញ្ហាទេ ពីព្រោះសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងមូលដ្ឋានរបស់យើងមានការអភិវឌ្ឍ ទើបមានការប្រែប្រួល។ ដូចនេះនៅពេលដែលមានការប្រែប្រួល វិស័យកសិកម្មត្រូវតែថយ ប៉ុន្តែមិនអាចអស់ទេ។ ព្រោះផ្ទៃដីនៅក្នុងវិស័យកសិកម្មនៅសល់ច្រើនណាស់។ ដូចនេះបងប្អូនដែលជាកសិករ ពិសេសបងប្អូនមានវ័យចាស់នៅសល់ដីស្រែ ចំម្កា មិនប្តូរមុខរបរនោះទេ។ ឯកឧត្តម ខុន សេរីរដ្ឋា មានប្រសាសន៍ថា “វិស័យកសិកម្មគឺជាវិស័យស្នូលរបស់កសិករតាំងតែពីដើមមក ហើយជាសន្តិសុខស្បៀងរបស់ជាតិទាំងមូល។ បើវិស័យកសិកម្មទន់ខ្សោយ នោះសន្តិសុខស្បៀងរបស់យើងមិនរឹងមាំទេ ហើយបើយើងពឹងផ្អែកទៅលើទំនិញនាំចូលពីបរទេស ស្ថិរភាពនៃសន្តិសុខស្បៀងគឺអត់មានតែម្តង”៕