ទីម័រខាងកើតងាកទៅរកវៀតណាម ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង និងនេសាទ

image_2026-07-28_09-33-18

ឌីលី៖ ប្រទេសវៀតណាម និងប្រទេសទីម័រខាងកើត បានឯកភាពគ្នាធ្វើឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅនូវកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសន្តិសុខស្បៀង ជលផល ការអភិវឌ្ឍជនបទ និងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ស្របពេលប្រទេសទីម័រខាងកើត ព្យាយាមពង្រឹងផលិតកម្មក្នុងស្រុក និងបង្កើតការងារបន្ថែមទៀត។

ភារធារីវៀតណាមប្រចាំនៅប្រទេសទីម័រខាងកើត លោក ផាម ប៊ិញដាំ (Pham Binh Dam) បានជួបជាមួយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត លោក ម៉ារីយ៉ាណូ អាសាណាមី សាប៊ីណូ លូប៉េស (Mariano Assanami Sabino Lopes) នៅទីក្រុងដីលី (Dili) ប្រទេសទីម័រខាងកើត កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីវិធានការនានាសម្រាប់ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើត ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីករសួងសម្របសម្រួលកិច្ចការសង្គម និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងលំនៅឋានសហគមន៍ផងដែរនោះ បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នទីម័រខាងកើតផលិតស្បៀងអាហារក្នុងស្រុកបានប្រមាណតែ៤០ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៃតម្រូវការក្នុងប្រទេស។

ដូច្នេះ ការពង្រឹងផលិតកម្មកសិកម្ម គឺពិតជាមានសារសំខាន់ ព្រោះមិនត្រឹមតែដើម្បីបង្កើនភាពគ្រប់គ្រាន់ផ្នែកស្បៀងអាហារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកាន់តែទូលំទូលាយ រួមមាន អាហារូបត្ថម្ភកាន់តែប្រសើរ ការកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ការបង្កើតការងារ និងប្រាក់ចំណូលកាន់តែមានស្ថិរភាពសម្រាប់គ្រួសារនៅតាមជនបទ។

ចំណែកលោកភារធារីវៀតណាមប្រចាំនៅប្រទេសទីម័រខាងកើត បាននិយាយថា ការចែករំលែកបទពិសោធន៍អំពីការអភិវឌ្ឍរបស់វៀតណាម កិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីក្នុងវិស័យសន្តិសុខស្បៀងអាចទទួលបានជោគជ័យដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃការបំពេញបន្ថែម។

ក្នុងរយៈពេលខ្លី ប្រទេសវៀតណាមនឹងបន្តផ្គត់ផ្គង់អង្ករមានគុណភាពល្អប្រកបដោយស្ថិរភាព ដែលឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការទីផ្សាររបស់ទីម័រខាងកើត ដោយជួយរក្សាអង្ករជាទំនិញសំខាន់មួយក្នុងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី។ ចំណែកក្នុងរយៈពេលវែង លោកបានស្នើឱ្យពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើសពីពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីជួយពង្រឹងសមត្ថភាពផលិតកម្មក្នុងស្រុករបស់ទីម័រខាងកើត។

លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ប្រទេសវៀតណាមបានត្រៀមខ្លួនរួចជាស្រេចក្នុងការចែករំលែកជំនាញផ្នែកពូជដំណាំ បច្ចេកទេសដាំដុះ ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត យន្តការកសិកម្ម ការអភិរក្សក្រោយការប្រមូលផល និងការអភិវឌ្ឍខ្សែសង្វាក់តម្លៃកសិកម្ម។

ចំពោះវិស័យជលផលវិញ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីទីម័រខាងកើតបានកត់សម្គាល់ថា ដែនសមុទ្ររបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើតមានទំហំធំជាងតំបន់ដីគោករបស់ខ្លួនចំនួនបួនដង និងមានធនធានសមុទ្រដ៏សម្បូរបែប។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសទីម័រខាងកើតនៅតែប្រឈមមុខនឹងសមត្ថភាពទន់ខ្សោយក្នុងការនេសាទ ការស្តុកទុក និងការកែច្នៃ ដែលធ្វើឱ្យវិស័យនេះអាចរួមចំណែកតិចតួចដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

លោកសង្ឃឹមថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការទាញយកផលនេសាទសមុទ្រ វារីវប្បកម្ម និងការកែច្នៃផលិតផលជលផល ដើម្បីកែលម្អការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារក្នុងស្រុក និងបង្កើតការងារសម្រាប់សហគមន៍ឆ្នេរសមុទ្រ មុននឹងពង្រីកទៅជាពាណិជ្ជកម្ម និងការនាំចេញ។

ចំណែកភាគីវៀតណាមបាននិយាយថា សហគ្រាសវៀតណាមមានគោលជំហរច្បាស់លាស់ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍជលផលរបស់ទីម័រខាងកើត តាមរយៈការសាងសង់កប៉ាល់ ការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា វារីវប្បកម្ម បច្ចេកទេសនេសាទ កន្លែងផ្ទុកត្រជាក់ និងការកែច្នៃផលិតផលជលផល។

លោកបានលើកទឹកចិត្តដល់ធុរកិច្ចមកពីប្រទេសទាំងពីរ ឱ្យរួមគ្នាអភិវឌ្ឍគម្រោងផលិតកម្មនៅប្រទេសទីម័រខាងកើត ដែលរួមបញ្ចូលការវិនិយោគ ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាបន្តិចម្តងៗ។

ភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាបន្តពិគ្រោះយោបល់យ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងកំណត់វិស័យអាទិភាពសម្រាប់កម្មវិធីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែង ព្រមទាំងបានសង្កត់ធ្ងន់ថា គំនិតផ្តួចផ្តើមផ្នែកសន្តិសុខស្បៀង គួរតែដើរទន្ទឹមគ្នានឹងការអភិវឌ្ឍជនបទ ការលើកកម្ពស់ជីវភាព ការបង្កើតការងារ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ដែលរួមចំណែកពង្រឹងស្ថិរភាពរយៈពេលវែង និងកំណើនប្រកបដោយចីរភាពរបស់ប្រទេសទីម័រខាងកើត៕ (ផាន់​ អាណា)

 


image_2026-09-11_15-44-36
កូរ៉េជ្រើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល

សេអ៊ូល៖ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានជ្រើសរើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេបង្អស់ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល ដោយសម្រេចផ្តល់សំណងចំពោះភាពខុសគ្នានៃតម្លៃរហូតដល់៨០ភាគរយ នៃតម្លៃលក់ដុំ ប្រសិនបើតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ ក្រសួងកសិកម្ម ស្បៀងអាហារ និងកិច្ចការជនបទ របស់កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រកាសថា ខ្លួនបានជួបប្រជុំលើកទី១ នៃគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់ ស្តីពីស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងសេអ៊ូល។ ប្រព័ន្ធស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល គឺជាយន្តការថ្មីមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េផ្តល់ការគាំទ្រទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ចំពោះភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃគោលសម្រាប់កសិផល និងតម្លៃនៅលើទីផ្សារ នៅពេលតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ត្រូវបានជ្រើសរើសជាមុខទំនិញគំរូដំបូងគេបង្អស់ ដោយសារតម្លៃ និងបរិមាណផលិតកម្មរបស់កសិផលទាំងពីរមុខនេះ មានការប្រែប្រួលខ្លាំងទៅតាមស្ថានភាពដំណាំ។ កូរ៉េគ្រោងបន្ថែមមុខទំនិញកសិផលជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយពិចារណាលើឥទ្ធិពលរបស់វា ចំពោះរបបអាហាររបស់ប្រជាជនកូរ៉េ ដោយកំណ់តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការជាមុន ព្រមទាំងលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យថ្លៃដើមផលិតកម្មច្បាស់លាស់។ តម្លៃគោលត្រូវបានកំណត់នៅត្រឹម៨០ភាគរយនៃតម្លៃលក់ដុំ រួមទាំងថ្លៃចំណាយក្នុងការគ្រប់គ្រងកសិកម្ម ហើយរាប់បញ្ចូលថ្លៃពលកម្មរបស់កសិករផ្ទាល់ទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែកផងដែរ។ តម្លៃជាមធ្យម ត្រូវគណនាផ្អែកលើតម្លៃកសិផលក្នុងរដូវប្រមូលផល របស់ដំណាំនីមួយៗ ហើយរាប់បញ្ចូលតម្លៃនៃផលិតផលគ្រប់កម្រិតគុណភាព គឺគុណភាពខ្ពស់ មធ្យម និងទាប។ សម្រាប់មុខទំនិញ ដែលមានការប្រែប្រួលតម្លៃខ្លាំង ទំហំនៃការគាំទ្រនឹងត្រូវបង្កើនជាដំណាក់កាលៗ […]

image_2026-09-11_15-28-31
ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម សង្ស័យមកពីបរិភោគមីកញ្ចប់ និងភេសជ្ជៈផ្អែម

ញូវដេលី៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថរបស់ដាណឺម៉ាក ឈ្មោះ ណូវ៉ូ ណ័រឌីស (Novo Nordisk) បាននិយាយកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺទឹកនោមផ្អែម ខណៈមនុស្ស១៣៦លាននាក់ ផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រុងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយសង្ស័យថា មកពីបរិភោគអាហារកញ្ចប់មាបតម្លៃថោក។ ក្រោយពីការចេញផ្សាយបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមរឹតបណ្ដឹងការដាក់ស្លាកព្រមានចំពោះសុខភាព នៅលើផលិតផលម្ហូបអាហារមួយចំនួន រហូតបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលនៅទូទាំងប្រទេស អំពីមូលហេតុប្រជាជនឥណ្ឌាចូលចិត្តបរិភោគអាហារវេចខ្ចប់ស្រាប់ និងតម្លៃថោក ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារមួយចំនួនបានលក់ផលិតផលដដែល​​​ តែមានជីវជាតិល្អជាងមុន នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសផ្សេង។ យោងតាមក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវមួយផ្សេងទៀត បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារអាហារវេចខ្ចប់របស់ឥណ្ឌា ដូចជាមីកញ្ចប់ជាដើម បានកើនឡើងដល់ទឹកប្រាក់ជាង១៣៧ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ គឺកើនឡើងពី១២៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងកើនដល់ជិត២៤០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣៤។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អាហារខេចខ្ចប់ស្រាប់ប្រហែល ៦ ពាន់លានកញ្ចប់ ដែលប្រជាជនឥណ្ឌាបរិភោគនៅតាមគ្រួសារ និងតាមតូបលក់អាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវ គឺជាមីឈ្មោះ ម៉ាគ្គីស្រុះទឹកក្តៅ  (Maggi Two-Minute Masala) ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនណេស្លេ (Nestlé) របស់ប្រទេសស្វីស។ ដោយសារប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារណ្ឌា ទាបជាងមធ្យមភាគលើពិភពលោកច្រើនពេក ប្រជាជនឥណ្ឌាដ៏ច្រើនចូលចិត្តបរិភោគផលិតផលអាហារមានតម្លៃថោក ដូចជា មីកញ្ចប់ម៉ាក ម៉ាគ្គី […]

image_2026-09-11_14-29-48
ស្ទើរគ្រប់ត្រីធូណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញព្រូននៅក្នុងសាច់វា

អន្តរជាតិ៖ នៅពេលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ សានិតា កាតារីណា (Santa Catarina) នៃប្រទេសប្រេស៊ីល វិភាគត្រីធូណា ចំនួន៥៣ក្បាល ដែលទើបនេសាទបានថ្មីៗ ក្នុងតំបន់ ពួកគេបានរកឃើញថា ត្រីស្ទើរតែទាំងអស់មានផ្ទុកដង្កូវប៉ារ៉ាស៊ីត។ យោងតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរាប់ឃើញដង្កូវតូចៗ សរុបជាង១ ៦០០ក្បាល។ ដោយប្រើឧបករណ៍មីក្រូទស្សន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ពួកគេបានរកឃើញថា មានតែក្រលៀន និងបេះដូងត្រីប៉ុណ្ណោះ ដែលគ្មានផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត។ ចំណែកឯសរីរាង្គផ្សេងទៀតវិញ មានដង្កូវ ឬសញ្ញាបង្ហាញពីកើតដង្កូវស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង។ ក្នុងចំណោមត្រីធូណា៥៣ក្បាល គឺ៩៦ភាគរយ មានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីត។ ពោះវៀនត្រីធូណា គឺជាសរីរាង្គមានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីតច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកគឺជាលិកាសាច់ដុំ ដែលសំខាន់ជាងគេសម្រាប់មនុស្សយើងហូប ហើយបន្ទាប់មក គឺក្រពះត្រីធូណា។ អ្នកចងក្រងឯកសារបានសន្និដ្ឋានថា «លទ្ធផលទាំងនេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការត្រួតពិនិត្យផ្នែកអនាម័យ និងសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការវះយកសរីរាង្គខាងក្នុងចេញភ្លាមៗ ដើម្បីចៀសវាងការផ្លាស់ទីរបស់កូនដង្កូវតូចៗពីសរីរាង្គខាងក្នុងទៅកាន់ជាលិកាសាច់ដុំ»។ ការសិក្សានៅប្រទេសប្រេស៊ីលនេះ មានទំហំតូចតាចទេ ដោយសិក្សាត្រឹមតែពេលវេលាមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញថា ត្រីធូណានៅតំបន់នេះ ជាទូទៅអាចផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត ក្នុងក្រុមធំៗពីរនៃពពួកព្រូនសំប៉ែត ទ្រីប៉ាណូរីនឆា (Trypanorhyncha) និងព្រូនសមុទ្រ អានីសាគិស (Anisakis)។ ប៉ារ៉ាស៊ីត និងត្រីបានវិវត្តរួមគ្នា ដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងមហាសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដូច្នេះ ការរកឃើញប៉ារ៉ាស៊ីតនៅក្នុងត្រីធូណា […]

Oplus_16908288
អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ

ដោយ ហៃ ស៊ីណា អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ខេត្តបាត់ដំបង-ពោធិ៍សាត់៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) ព្រមទាំងសហការី នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ ARDB នៅរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃអង្ករ អង្គរបាយ័ន និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ធី.អិម.ខេ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងក្រុមហ៊ុន អៀង ហ៊ាង អ៉ីមផត អិចផត ស្ថិតក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ក្នុងបេសកកម្មនៃការចុះពិនិត្យកន្លែងស្តុកស្រូវ និងឡសម្ងួតរួចមក ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមជាធនាគារបម្រើគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសូមលើកទឹកចិត្តដល់បណ្តារោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងស្រុកត្រូវរួមគ្នាបង្កើនការទិញស្រូវពីកសិករចាប់ពីពេលនេះទៅឲ្យអស់លទ្ធភាព និងតម្លៃសមរម្យ ជាពិសេសចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបម្រើដល់ការនាំចេញ។ លើសពីនេះទៅទៀត រោងម៉ាស៊ីនក្នុងស្រុកគួរដល់ពេលវេលាពិនិត្យលើការវិនិយោគរួមគ្នាជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃអង្ករដ៏ធំមួយ ដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ កុំពឹងលើលក់ចុងអង្ករ កន្ទក់ និងអង្កាមដែលកិនជាអង្ករហើយត្រូវវិលចូលទៅឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកវិញ ដើម្បីអាចឈានដល់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារជាមួយប្រទេសជិតខាងយើង តាមរយៈកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតឲ្យកាន់តែទាប។ ជាចុងក្រោយនៃការចុះពិនិត្យរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យរួចមក […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ