វែល្លីងតោន៖ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ បានកើនឡើងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងខែចុងក្រោយនេះ ដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រលើកឡើងថា ប្រទេសនូវែលសេឡង់ អាចនឹងចាប់ផ្តើមជួបប្រទះផលប៉ះពាល់កាន់តែច្រើនឡើងចាប់ពីរដូវរំហើយ ខណៈពេលលំនាំអាកាសធាតុនេះ កំពុងវិវឌ្ឍទៅជារលកកម្ដៅដ៏ខ្លាំងបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។
បាតុភូតអាកាសធាតុធម្មជាតិនេះ កើតចេញពីការឡើងកម្ដៅនៃសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងកើត និងភាគកណ្តាល ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់លំនាំអាកាសធាតុនៅទូទាំងពិភពលោក។
របាយការណ៍ព្យាករណ៍អាកាសធាតុតាមរដូវកាលចុងក្រោយបង្អស់របស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផែនដីនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានឱ្យដឹងថា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកតំបន់ត្រូពិច និងបរិយាកាស នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអែលនីញ៉ូយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយសូចនាករបរិយាកាសក្នុងខែកក្កដា បានកត់ត្រាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។
ស្ថាប័នខាងលើបានបញ្ជាក់ថា «យើងនៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ផលប៉ះពាល់ពីលំនាំអាកាសធាតុរបស់ប្រទេសនូវែលសេឡង់ មិនទាន់កើតឡើងពេញលេញនោះទេ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា នឹងកើតមានក្នុងអំឡុងពេលនៃការព្យាករណ៍នេះ»។
ស្ថានភាពបែបនេះ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលបីខែខាងមុខ ខណៈពេលលំនាំអាកាសធាតុប្រែប្រួលជាបណ្តើរៗទៅជាខ្យល់បក់មកពីទិសខាងលិចជាប្រចាំ ដែលជាសញ្ញាសម្គាល់ចម្បងនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។
ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឱ្យដឹងថា ឥឡូវនេះមានឱកាសប្រមាណ៩០ភាគរយ ដែលបាតុភូតនេះនឹងឈានដល់ ឬកើនឡើងហួសកម្រិតខ្លាំងក្លាបំផុតក្នុងអំឡុងពេលព្យាករណ៍ ដោយកម្រិតកំពូល និងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងកើតមានក្នុងអំឡុងរដូវក្តៅឆ្នាំ២០២៦-២០២៧។
ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផែនដីនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានបន្ថែមថា ប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើង បាតុភូតអែលនីញ៉ូនីមួយៗ ទំនងជានឹងត្រូវចាត់ចូលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលថ្មីៗនេះ។
ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតទាំងប្រាំលើកក្នុងអតីតកាល គឺមាននៅឆ្នាំ១៩៧២, ១៩៨២, ១៩៩១, ១៩៩៧ និងឆ្នាំ២០១៥ សុទ្ធតែមានការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រខ្ពស់ជាងធម្មតាជិត ឬលើស២,៥អង្សាសេ។
ស្ថាប័នវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រផែនដី នូវែលសេឡង់ បានឱ្យដឹងថា ការប្រែប្រួលលំនាំអាកាសធាតុនេះ នឹងបង្កឱ្យមានសីតុណ្ហភាពខុសប្លែកគ្នាយ៉ាងខ្លាំងនៅតាមតំបន់នានាទូទាំងប្រទេស ដូចជាតំបន់ភាគច្រើននៃកោះខាងជើង (North Island) និងភាគខាងកើត អាចបរិមាណទឹកភ្លៀងថយចុះទាបជាងកម្រិតធម្មតា ហើយតំបន់ភាគខាងកើតនៃកោះទាំងពីរ គឺកោះខាងជើង និងកោះខាងត្បូង ក៏ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងស្ងួតហួតហែងជាងធម្មតាផងដែរ។ ចំណែកតំបន់ឆ្នេរខាងលិច និងភាគខាងក្រោមនៃកោះខាងត្បូង (South Island) ត្រូវគេព្យាករណ៍ថា នឹងមានភ្លៀងធ្លាក់លើសពីកម្រិតធម្មតា រួមជាមួយនឹងហានិភ័យនៃភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងខ្យល់បក់បោកខ្លាំង ដែលនឹងកើនឡើងនៅពេលរដូវរំហើយខិតជិតមកដល់។
ស្ថាប័នខាងលើនេះបានបញ្ជាក់បន្ថែមទៀតថា «ប្រទេសនូវែលសេឡង់បានជួបប្រទះព្រឹត្តិការណ៍ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងពីទិសខាងជើងជាច្រើនលើកក្នុងឆ្នាំកន្លងមក។ ការធ្លាក់ភ្លៀងពីទិសខាងជើងទាំងនេះបានថយចុះជាបណ្តើរៗក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែចុងក្រោយនេះ ហើយនិន្នាការនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងបន្តកើតមានទៀត។ ផ្ទុយទៅវិញ ការគំរាមកំហែងពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង នឹងផ្លាស់ប្តូរទៅកាន់តំបន់ភាគខាងលិច និងផ្នែកខាងក្រោមនៃកោះខាងត្បូងវិញ»៕ (អៀវ ឈៀងនី)
