ប្រាស៊ីលីយ៉ា៖ សមាគមឧស្សាហកម្មកាហ្វេប្រេស៊ីល បានឱ្យដឹងថា បាតុភូតធម្មជាតិអែលនីញ៉ូ (El Niño) អាចកាត់បន្ថយទិន្នផលកាហ្វេរបស់ប្រេស៊ីល ដោយសារកម្ដៅខ្លាំងពេក និងភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងទាត់គំរាមកំហែងដល់ផលិតកម្មកាហ្វេសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦នេះ អាចទទួលបានទិន្នផលសរុបជាង៦៦លានបាវ សម្រាប់គ្រាប់កាហ្វេពូជអារ៉ាប៊ីកា (Arabica) និងកាហ្វេពូជរ៉ូប៊ូស្តា (Robusta)។
នាយកប្រតិបត្តិសមាគមឧស្សាហកម្មកាហ្វេប្រេស៊ីល បាននិយាយថា ប៉ុន្តែលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ចំពេលការវិលមកវិញនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូ នោះទិន្នផលកាហ្វេប្រេស៊ីលអាចធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង។
លោកបាននិយាយថា “ឥឡូវនេះយើងកំពុងនិយាយអំពីការបាត់បង់ផលដំណាំពី១៥ភាគរយ ទៅ២០ភាគរយរួចទៅហើយ ប៉ុន្តែបាតុភូតអែលនីញ៉ូបច្ចុប្បន្ននេះ គឺជាដំណឹងអាក្រក់ណាស់។”
ចំណែកនៅប្រទេសកម្ពុជាវិញ ពាក់ព័ន្ធនឹងបាតុភូតអាកាសធាតុអែលនីញ៉ូ ឆ្នាំ២០២៦ លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ ប្រធានសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា ពេលនេះអាកាសធាតុក្តៅបានកំពុងបង្កឱ្យមានកម្ដៅឡើងខ្ពស់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ អាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផល និងគុណភាពកាហ្វេរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
ប្រធានសមាគមន៍កាហ្វេកម្ពុជា បានលើកឡើងដោយបញ្ជាក់ថា បើទោះបីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ជារដូវវស្សាពិតមែន ប៉ុន្តែអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនៅតាមតំបន់ខ្លះ អត់មានភ្លៀងធ្លាក់ បានធ្វើឱ្យដំណាំកូនកាហ្វេរបស់កសិករ ដែលទើបដាំថ្មីៗងាប់ជាបន្តបន្ទាប់។
ទាក់ទងទៅនឹងការដាំការដាំកាហ្វេ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះដែរ លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បានអំពាវនាវឱ្យកសិករប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការដាំកូនការហ្វេថ្មី ព្រោះចាំបាច់ត្រូវតែថែទាំទឹកឱ្យបានដិតដល់ និងរៀបចំប្រព័ន្ធស្រោចស្រពឱ្យបានត្រឹមត្រូវមិនអាចធ្វេសប្រហែសបានទេ។ បើគ្មានប្រភពទឹកទេ លោកណែនាំកុំឱ្យដាំដាច់ខាតពីព្រោះវាប្រឈមនឹងការខាតបង់កូនកាហ្វេនឹងងាប់ ឬរួញខ្លោចស្លឹក មិនលូតលាស់ឡើយ។ ក្រៅពីនេះកសិករចាំបាច់ត្រូវតែសាងសង់ និងពង្រីកអាងស្តុកទឹកភ្លៀងទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រាខ្វះខាត។
លោកបានឱ្យដឹងបន្ថែមថា ដំណាំកាហ្វេនៅទូទាំងប្រទេស នាឆ្នាំ២០២៦នេះ ស្ថិតនៅក្នុងរង្វង់៦០០ ទៅ៨០០ហិកតា។ ទោះបីក្នុងបរិមាណកាហ្វេដាំច្រើនក៏ដោយ ក៏ការផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារគេឃើញថា នៅមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នៅឡើយដែរ ដូច្នេះចាំបាច់ត្រូវពឹងផ្អែកលើការនាំចូលពីបរទេស។
ទោះបីជាអាកាសធាតុមិនល្អក៏ដោយ ក៏អ្នកដាំកាហ្វេក្នុងប្រទេសប្រេស៊ីល បានត្រៀមខ្លួនល្អប្រសើរជាងក្នុងព្រឹត្តិការណ៍មុនៗ ដោយសារភាពជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យា ដែលជួយធ្វើឱ្យដំណាំកាហ្វេធន់នឹងអាកាសធាតុ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា “យើងបានធ្វើឱ្យមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ហើយថ្ងៃនេះយើងអាចដាំ និងអាចប្រមូលផលបានកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។”
លោកបានបន្ថែមថា កសិករដាំកាហ្វេក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បានបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការកាត់បន្ថយហានិភ័យពីអាកាសធាតុ ដោយការពង្រីកប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើបច្ចេកវិទ្យាបែបនេះ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងទាត់ ដែលបង្កឡើងដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ទោះបីជាបែបនេះក៏ដោយ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងរំខានដល់វដ្តជីវសាស្រ្តរបស់ដំណាំ ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលចេញផ្កា នៅឆមាសទី២ នៃឆ្នាំ២០២៦ បែរជាមានកម្ដៅខ្លាំង និងភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងទាត់ អាចនាំឱ្យមានការចេញផ្កាមិនស្មើគ្នា និងមិនល្អ។
ចំណែកអ្នកគ្រប់គ្រងការទិញកាហ្វេវិញ បាននិយាយថា “ការទុំមិនទៀងទាត់បង្កើតបញ្ហាដល់គុណភាព និងធ្វើឱ្យការប្រមូលផលកាន់តែពិបាក។”
កាលពីឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ រួមផ្សំជាមួយនឹងរលកកម្ដៅ និងភ្លៀងធ្លាក់មិនទៀងទាត់ បានកាត់បន្ថយទិន្នផលដំណាំកាហ្វេរបស់ប្រទេសប្រេស៊ីល ដែលតាមការព្យាករណ៍ដំបូងរបស់រដ្ឋាភិបាលអាចទទួលបានបរិមាណចំនួនពី៥៤,២លាន ទៅ៥៨,៨លានបាវ។
រីឯប្រធានក្រុមហ៊ុន កូអាព្រីយ៉ែល (Cooabriel) ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតកាហ្វេធំជាងគេរបស់ប្រទេសប្រេស៊ីល ក៏បានប្រឈមនឹងអាកាសធាតុមិនទៀងទាត់ នៅឆ្នាំ២០២៦នេះផងដែរ ដោយបញ្ហាខ្វះទឹកភ្លៀង។ កសិករដាំកាហ្វេមានការព្រួយបារម្ភថា បាតុអែលនីញ៉ូ អាចធ្វើឱ្យរដូវរាំងស្ងួតអូសបន្លាយយូរ និងស៊ីតុណ្ហភាពកម្ដៅខ្លាំង រហូតដល់ខែមករា ឆ្នាំ២០២៧។
លោកបានបន្ថែមថា “កម្ដៅគឺជាហានិភ័យធំបំផុតសម្រាប់ការបាត់បង់ដំណាំកាហ្វេយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ បើស៊ីតុណ្ហភាពក្តៅលើសពី២៧អង្សាសេ កាហ្វេរ៉ូប៊ូស្តានឹងលូតលាស់យឺត ហើយបើក្តៅដល់៣៥អង្សាសេ កាហ្វេឈប់លូតលាស់តែម្តង។ ការខូចខាតដោយសារស៊ីតុណ្ហភាពក្តៅ គឺធ្ងន់ធ្ងរជាងខ្វះទឹកទៅទៀត៕” (ផាន់ អាណា)
