កញ្ញា សុខ សម្ភ័ស​ ​ចាប់យក​មុខ​ជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្ម​ ដោយសារ​​កម្ពុជាពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម​

photo_2025-10-09_11-27-44

​ដោយ ឡុង សារេត​

ភ្នំពេញ៖  កញ្ញា សុខ សម្ភ័ស​  មានស្រុកកំណើត​នៅខេត្តតាកែវ​​ ដែលទើប​បញ្ចប់ការសិក្សាថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ​លើមុខជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​កសិកម្មជំនាន់ទី​៣៦ នៃ​សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម បានចាប់យកមុខ​ជំនាញវិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្ម​ ​គឺដោយសារ​​​ប្រទេសកម្ពុជា​ពឹងផ្អែក​លើវិស័យកសិកម្ម ជាពិសេស​ការគ្រប់គ្រង​ដំណាំ​ជាចំណុចស្នូលរបស់កម្ពុជា​។​​

បើតាមកញ្ញា សុខ សម្ភ័ស មុខជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្មគឺ ​ផ្តោតជាសំខាន់​ទៅលើដំណាំ ​​រាប់តាំងពេលចាប់ផ្តើម​ដំបូងរហូតដល់ពេលប្រមូលផល​​ ចែកចាយលក់ទៅលើទីផ្សារ​។​​ មុខជំនាញ​​នៅ​ក្នុងវិស័យកសិកម្មមានច្រើន ប៉ុន្តែ​កញ្ញាបានជ្រើសរើសយកជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រកសិកម្មនេះ​៖ទី១) ដោយសារចំណង់ចំណូលចិត្តលើមុខជំនាញ​វិទ្យាសាស្ត្រ​កសិកម្ម​​ផ្ទាល់, និងទី២)ប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ​​ពឹងផ្អែកលើវិស័យកសិកម្ម​ ហើយការគ្រប់គ្រងដំណាំ​ជាចំណុចស្នូលរបស់កម្ពុជា​។

តួយ៉ាង​បច្ចុប្បន្នកម្ពុជា​បាន​បង្កើត​​សហគមន៍ទំនើបមានច្រើន ​ដែលទាមទារឱ្យមានអ្នកបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់​ ដើម្បីស្វែងរកទីផ្សារមួយ ដែលមានតម្លៃ​ស្ថិរភាព និងនិរន្តរភាព។ ​ដូច្នេះ​​​​កញ្ញាសង្ឃឹមថា និស្សិតគ្រប់រូប រួមនិង​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ និងយកមុខជំនាញទៅ​ធ្វើការ​ចែករំលែក​បទពិសោធន៍ផ្សេងៗរបស់ខ្លួន​ជូន​ប្រជាកសិករ ដើម្បីលើកកម្ពស់ការផលិតនៅតាម​​គ្រួសារ និងសហគមន៍ ក៏ដូចជា​សម្រាប់សង្គមជាតិទាំងមូល​។​

កញ្ញាបានបន្តថា ​កាល​ពីមុននិស្សិតក្នុងស្រុកមួយចំនួន​​​តែងនិយាយថា រៀនមុខជំនាញកសិកម្ម​ គ្មានផលប្រយោជន៍​អ្វីនោះ​ទេ​ ។ ប៉ុន្តែ​ក្នុងរយៈពេល​បីឆ្នាំកន្លងមកនេះ​ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានជ្រើសរើស​មន្ត្រី​កសិកម្មឃុំ​ចំនួន​១០០០នាក់​ ដើម្បីជួយដល់វិស័យកសិកម្ម​ ជាពិសេសដំណាំស្រូវ ការការពារ​ដំណាំ ការ​រកទីផ្សារជូនប្រជាកសិករ ចុះធ្វើការ​ស្ទាប់ស្ទង់ជាមួយកសិករ​ តាមដានគ្រប់ពេលវេលា​។​ ដូច្នេះឃើញថា ​វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាមានសន្ទុះ​កើនឡើង​ច្រើន ​ទាំងស្ថិរ​ភាពតម្លៃ ការស្វែងរកទីផ្សារ​ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកទេសទំនើបៗ​ បាននាំទៅដល់ប្រជាកសិករ​ ក៏ដូចជាការបង្កើតសហគមន៍​កសិកម្មទំនើប និងការបង្កើតភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងកត្តាសត្វចង្រៃ​ជាដើម​។​

សូមជម្រាបជូនផងដែរ​ថា​ កាលពីពេលកន្លងទៅថ្មីៗនេះ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យដឹង​ថា​ នៅ​រយៈពេល៤០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សា​កសិកម្មចំនួន​បីបានរួមចំណែក​កសាងធនធាន​មនុស្សបាន​ប្រមាណ​​៣១ ៨៤១នាក់ ​ក្នុងនោះ​នារីមានចំនួន​៨ ៤២២នាក់ ឬ្​​ស្មើនឹង ២៤ភាគរយ ដោយក្នុងនោះ​សាកលវិទ្យាល័យ​ភូមិន្ទ​កសិកម្ម​មាន​១៤ ៩៨១នាក់, ​វិទ្យា​ស្ថាន​ជាតិ​​កសិកម្ម​ព្រែកលៀប​មាន​១១ ៦៥១នាក់ និង​​វិទ្យាស្ថានជាតិ​កសិកម្ម​កំពង់ចាមមាន​៥​ ២០៩​នាក់។ ​

តាមការស្ទង់​មតិ​កន្លងមកបានឱ្យដឹងថា ​និស្សិត​បានបញ្ចប់ការសិក្សា​ប្រមាណ៩៨,៨ភាគរយទទួលបានការងារធ្វើ ក្នុងនោះ​​ភាគច្រើន​លើស​លប់បម្រើការ​ក្នុង​វិស័យឯកជន, ៩៨៣នាក់បានប្រឡង​ជាប់ជា​មន្រ្តី​កសិកម្មឃុំ ក្នុងនោះ៧៦៣នាក់ ជាអតីតនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្ម, ១៤០នាក់ ជាអតីត​និស្សិតវិទ្យាជាតិ​កសិកម្មព្រែកលៀប និង៨០នាក់ទៀត ជាអតីតនិស្សិតវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មកំពង់ចាម ខណៈមួយចំនួនទៀត​បានបង្កើត​អាជីវកម្ម​ដោយ​ខ្លួន​ឯង៕


image_2026-09-04_13-36-32
ពូជស្រូវទិន្នផលដល់១៣តោន​ក្នុងមួយហិកតា – ឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងចែកដល់កសិករ

ម៉ាឡេស៊ី៖ ឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងចែក​ពូជស្រូ​វក្នុងស្រុក ដែលអាច​ផ្ដល់ទិន្នផលខ្ពស់​ចន្លោះ​ពី១០ ទៅ១៣តោន​ក្នុងមួយហិកតា ដល់កសិករ​របស់​ខ្លួន ខណៈពូជស្រូវនេះក៏ធន់​នឹង​អាកាសធាតុថែមទៀត ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី លោក អានឌី អាំរ៉ាន ស៊ូឡៃម៉ាន (Andi Amran Sulaiman) មានប្រសាសន៍ថា ពូជស្រូវនេះនឹង​ត្រូវ​ចែកចាយដល់កសិករនៅទូទាំងប្រទេស ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពកសិកម្មដាំដំណាំស្រូវ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម​រូបនេះ​ បានឱ្យដឹងថា មជ្ឈមណ្ឌលផលិតពូជស្រូវនៅក្នុងខេត្តជ្វាខាងលិច (West Java) គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលផលិតពូជស្រូវធំបំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយមានសមត្ថភាពអាចផលិតពូជស្រូវរហូតដល់២៥០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ពូជស្រូវផលិតដោយមជ្ឈមណ្ឌលទំនើបកម្មកសិកម្មស្រូវឥណ្ឌូណេស៊ី អាចផ្តល់ទិន្នផលពី១០ ទៅ១៣ តោនក្នុងមួយហិកតា ដើម្បីជួយរក្សាសន្តិសុខស្បៀងរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ មជ្ឈមណ្ឌលផលិតពូជស្រូវរបស់​ឥណ្ឌូណេស៊ីនេះកំពុងផលិតពូជស្រូវជាច្រើនប្រភេទ ដែលសមស្របទៅនឹងលក្ខខណ្ឌផ្សេងៗគ្នា រួមមានស្រូវរដូវវស្សា និងស្រូវរដូវប្រាំង ព្រមទាំងពូជធន់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួតផងដែរ។ ក្រសួងកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសកាលនាពេលកន្លងមកថា ខ្លួនមានផែនការបែងចែកពូជស្រូវក្នុងកម្មវិធីឧបត្ថម្ភធនជាពូជស្រូវសម្រាប់បង្កបង្កើនផលលើផ្ទៃដីយ៉ាងហោចណាស់១លានហិកតា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៧ ដើម្បីបង្កើនផលិតភាពស្រូវ និងជំរុញឱ្យកសិករងាកមកធ្វើកសិកម្មទំនើប និងស្របតាមប្រព័ន្ធកសិកម្មជឿនលឿន៕​ (ផាន់ អាណា)

image_2026-09-04_13-31-24
ម៉ាឡេស៊ីដាក់គោលដៅបង្កើនការនាំចេញម្នាស់ និងទុរេន

គូឡាឡាពួរ៖ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កំពុងដាក់គោលដៅទាក់ទាញការវិនិយោគ និងជំរុញពាណិជ្ជកម្មបន្ថែមទៀតនៅក្នុងវិស័យកសិ-ចំណីអាហារ។ លោក មូហាមេត សាប៊ូ (Mohamad Sabu) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀង បានចាត់ទុកម្នាស់ និងទុរេន ថាជាផលិតផល ដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់ សម្រាប់ការធ្វើទីផ្សារអន្តរជាតិបន្ថែមទៀត។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងកំពុងដាក់គោលដៅសម្រេចឱ្យបាននូវការប្តេជ្ញាចិត្តលើការវិនិយោគ និងការធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្មដែលមានតម្លៃប្រហែល១៩៨០លានដុល្លារ។ ក្នុងនោះ រួមមានគម្រោងសាងសង់រោងចក្រកែច្នៃម្នាស់នៅតំបន់ទូកាវ (Tukau) ក្នុងទីរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ (Sarawak) ដែលមានតម្លៃ ខ្ទង់២៥៥លានដុល្លារ ព្រមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការផលិតម្នាស់ និងការផលិតជីសម្រាប់ដំណាំនេះ។ រដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ី ក៏កំពុងស្វែងរកវិធីបង្កើនវត្តមានផលិតផលកសិ-ចំណីអាហាររបស់ម៉ាឡេស៊ីនៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ រួមទាំងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយទីផ្សារនៅតំបន់អាហ្វ្រិកផងដែរ៕ (អៀវ ឈៀងនី)

image_2026-09-04_13-22-29
វៀតណាមបើកទីផ្សារសម្រាប់ទំពាំងបាយជូរឥណ្ឌា​ ឯឥណ្ឌាបើកទីផ្សារទទួលយកទុរេនវៀតណាម បន្ទាប់ពីឥណ្ឌាបើកទីផ្សារផ្លែទុរេន

វៀតណាម៖ វៀតណាម និងឥណ្ឌា កំពុងបើកទីផ្សារ​ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមក ដោយក្នុងនោះ វៀតណាម បានបើកទីផ្សារ​សម្រាប់​ផ្លែទំពាំងបាយជូររបស់​ឥណ្ឌា ចំណែកឯឥណ្ឌាវិញ ក៏បើកទីផ្សារទទួលយកផ្លែទុរេន​ពីវៀតណាមវិញដែរ ។ ការ​បើកទីផ្សារ​ឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមកនេះ គឺ​ដើម្បីធ្វើពិពិធកម្មពាណិជ្ជកម្មកសិកម្ម និងគាំទ្រគោលដៅ ក្នុងការសម្រេចទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីឱ្យបាន​​​២៥ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣០។ លោក ប៊ុយ ចុងធួង (Bui Trung Thuong) ទីប្រឹក្សាពាណិជ្ជកម្មវៀតណាម និងជាប្រធានការិយាល័យពាណិជ្ជកម្មវៀតណាម ប្រចាំប្រទេសឥណ្ឌា បាននិយាយថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកកសិកម្មនឹងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសម្រេចគោលដៅពាណិជ្ជកម្មរវាង​ប្រទេសទាំងពីរ។ ប្រទេសឥណ្ឌាបានសម្រេចបើកទីផ្សាររបស់ខ្លួនសម្រាប់ទទួលយកផ្លែទុរេនស្រស់ពីវៀតណាម បន្ទាប់ពីវៀតណាមបានអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលផ្លែទំពាំងបាយជូរស្រស់ពីឥណ្ឌា ចាប់ពីខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦នេះតទៅ​។ វិធានការបើកទីផ្សារទាំងនេះ អាចជួយបង្កើតលំហូរពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗ និងពង្រីកខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលកសិកម្ម រវាងប្រទេសទាំងពីរ។ លោកស្រី វីនីតា សុទ្ធស៊ូ (Vinita Sudhanshu) នាយកអាជ្ញាធរអភិវឌ្ឍន៍ការនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម និងអាហារកែច្នៃរបស់ឥណ្ឌា បាននិយាយថា តម្រូវការផ្លែឈើស្រស់ គឺមានច្រើននៅក្នុងទីផ្សាររបស់ប្រទេសទាំងពីរ។ អ្នកនាំចេញទំពាំងបាយជូររបស់​ឥណ្ឌាកំពុងរៀបចំនាំចេញផ្លែទំពាំងបាយជូរស្រស់លើកដំបូងទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម នៅក្នុងរដូវប្រមូលផលខាងមុខ ហើយការនាំចេញសាកល្បងត្រូវបានរំពឹងថា នឹងចាប់ផ្តើមនៅ ខែធ្នូ​ ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ សមាគមផ្លែឈើ និងបន្លែវៀតណាម បាននិយាយថា ការទទួលបានសិទ្ធិនាំចូលទុរេនទៅកាន់ទីផ្សារឥណ្ឌា​បានផ្ដល់​សក្តានុពលដល់ផ្លែទុរេនវៀតណាម ដែលជាឧស្សាហកម្ម​តម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារ៕ […]

image_2026-09-04_13-06-30
ស្រីលង្កាកំណត់គោលដៅនាំចេញផ្លែដូង ឱ្យបានប្រាក់២,៥ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣០

កូឡុំបូ៖ អាជ្ញាធរអភិវឌ្ឍន៍ដូងស្រីលង្កា បានប្រកាសថា អង្គភាពនេះបានកំណត់គោលដៅបង្កើនប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំពីការនាំចេញផលិតផលផ្លែដូង ឱ្យដល់កម្រិតទឹកប្រាក់២,៥ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣០ បើធៀបនឹងទំហំទឹកប្រាក់១,២ពាន់លានដុល្លារ គិតត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ លោក សាន្ថា រ៉ាណាធុងហ្គា​ (Shantha Ranathunga) ប្រធានអាជ្ញាធរអភិវឌ្ឍន៍ដូងស្រីលង្កា បានមានប្រសាសន៍ថា គោលដៅនេះនឹងទទួលបានជោគជ័យ តាមរយៈការបង្កើនផលិតកម្ម និងការបង្កើនតម្លៃបន្ថែមលើផលិតផលផ្លែដូង។ ប្រទេសស្រីលង្កា មានគោលដៅបង្កើនផលិតកម្មដូងឱ្យកើនទិន្នផលដល់ប្រមាណ៤,២ពាន់លានផ្លែ ព្រមទាំងពង្រីកការកែច្នៃ និងបង្កើតម៉ាកសញ្ញាសម្គាល់ផលិតផលរបស់ស្រីលង្កា ដោយផ្ទាល់នៅតាមផ្សារទំនើបអន្តរជាតិ។ យោងតាមតួលេខរបស់ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍ការនាំចេញរបស់ស្រីលង្កា បានឱ្យដឹងថា ចំណូលបានមកពីការនាំចេញផលិតផលផ្លែដូង បានកើនដល់ទំហំទឹកប្រាក់ប្រមាណ១,២ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ដោយបន្តកើនឡើងពីទំហំទឹកប្រាក់ជាង៨៦៤លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ វិស័យដូងនេះ មានគោលដៅរកចំណូលពីការនាំចេញឱ្យបានទឹកប្រាក់ប្រមាណ១,៣ពាន់លានដុល្លារ នៅចុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ក្នុងរយៈពេល៦ខែដំបូង នៃឆ្នាំ២០២៦ ប្រទេសស្រីលង្កា បាននាំចេញផលិតផលផ្លែដូងកើនឡើង១៦ភាគរយ ពីទំហំទឹកប្រាក់៥៣០លានដុល្លារ ដល់៦១៤លានដុល្លារ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការផ្គត់ផ្គង់ផ្លែដូង ត្រូវបានព្យាករថា នឹងថយចុះប្រមាណ១៤ភាគរយ នៅក្នុងខែវិច្ឆិកា និងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៦នេះ​ ដោយសារអ្នកនាំចេញកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាថ្លៃដើមផលិត ដូចជាប្រេងឥន្ធនៈឡើងថ្លៃ ដោយសារសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា។ យុទ្ធសាស្ត្ររបស់វិស័យដូងនេះ រួមមានការបង្កើនផលិតកម្ម និងពង្រីកការកែច្នៃ ដើម្បីទទួលបានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់ជាងមុនពីការនាំចេញផលិតផលដូង។ ប៉ុន្តែ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ