ការ៉ាជី៖ យោងតាមរបាយការណ៍ដែលបង្ហាញដោយក្រសួងសន្តិសុខស្បៀង និងស្រាវជ្រាវជាតិ ប៉ាគីស្ថាន បានឱ្យដឹងថា ដំណាំរាប់លានហិកតា ត្រូវបានបំផ្លាញ ដែលស្មើនឹង៧,៧ភាគរយនៃផ្ទៃដីដាំដុះសរុបនៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងនោះ ផ្ទៃដីដំណាំទំហំ១,៦លានហិកតានៃដីកសិកម្មនៅតែបន្តជន់លិចក្នុងទឹកជំនន់ ដែលបង្កឱ្យដំណាំខូចច្រើនជាងគេ គឺបន្លែ ផ្លែឈើ។
នៅក្នុងខេត្តចំនួនបីរបស់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ទំហំការខូចខាត រួមមានបន្លែចំនួន២០២ហិកតា។ ការបំផ្លាញដំណាំលម៉ើអស់ចំនួន១៤ ៧៣០ហិកតា ខ្ទឹមបារាំងចំនួន២ ១៧៦ហិកតា និងដំណាំម្ទេសចំនួន៨៩ហិកតា។ ចំណែកទឹកជំនន់បានប៉ះពាល់ដល់ដំណាំបន្លែផ្សេងទៀតចំនួនជិត៦០០ហិកតា រួមទាំងដំណាំចេកចំនួន៦២៣ហិកតា។
ជម្រៅទឹកជាមធ្យមក្នុងចម្ការបន្លែផ្លែឈើ មានចន្លោះពីមួយម៉ែត្រកន្លះទៅបីម៉ែត្រ ហើយការខូចខាតផលិតផលកសិកម្មត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថា មានចំនួនទឹកប្រាក់ជិត២ ០០០លានដុល្លារ។
ទឹកជំនន់ក៏បានបំផ្លាញស្រូវស្តុកទុក និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនៅតាមជនបទ បង្កឱ្យរាំងស្ទះដល់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត ផ្លូវតភ្ចាប់ពីកសិដ្ឋានទៅកាន់ទីផ្សារ និងកន្លែងស្តុកទុកផលិតផល។ ការខូចខាតទាំងនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបង្កើនការខាតបង់នៅពេលប្រមូលផល។ អ្នកវិភាគប៉ាន់ប្រមាណថា ការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់បន្លែ និងផ្លែឈើ អាចធ្វើតម្លៃម្ហូបអាហារឡើងថ្លៃពី១២ ទៅ១៨ភាគរយ។
ចំណែកកម្មករក្រីក្រនៅតាមជនបទ ដែលរងចាំការងារនៅរដូវប្រមូលផល កំពុងប្រឈមមុខនឹងអត់ការងារធ្វើ។ ស្ថាប័នអន្តរជាតិបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការស្ទុះងើបឡើងវិញនៃវិស័យកសិកម្មនឹងជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសប៉ាគីស្ថានងើបឡើងវិញ។
ជាការឆ្លើយតបនឹងគ្រោះធម្មជាតិនេះ រដ្ឋបាលខេត្តទាំងបីរបស់ប៉ាគីស្ថាន កំពុងដាក់ពង្រាយគ្រឿងចក្រដើម្បីការបង្ហូរទឹកចេញពីស្រែចម្ការ និងផ្តល់ជំនួយហិរញ្ញវត្ថុ គ្រាប់ពូជ ជី និងឧបករណ៍ផ្សេងទៀតដល់កសិកររងគ្រោអ។ ទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិ រួមទាំងស្ថាប័នអង្គការសហប្រជាជាតិ និងកម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក ក៏កំពុងជួយស្តារវិស័យកសិកម្មរបស់ប៉ាគីស្ថានឡើងវិញផងដែរ។
អ្នកជំនាញបាននិយាយថា ទឹកជំនន់នៅប៉ាគីស្ថាន បង្ហាញពីភាពធន់ចំពោះអាកាសធាតុក្នុងវិស័យកសិកម្ម រួមទាំងការកែលម្អប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹក ការអភិវឌ្ឍគ្រាប់ពូជ ដែលធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មទំនើប។
សមាគមអ្នកនាំចេញផ្លែឈើ និងបន្លែប៉ាគីស្ថាន បានប៉ាន់ប្រមាណថា ទឹកជំនន់នាពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ ធ្វើឱ្យប៉ាគីស្ថានខាតបង់យ៉ាងហោចណាស់ពី១០០ ទៅ១៥០លានដុល្លារ ក្នុងការនាំចេញបន្លែ និងផ្លែឈើ ដែលកាលពីឆ្នាំ២០២៤ ការនាំចេញរកចំណូលបានចំនួន៧៥០លានដុល្លារ។
លោកប្រធានសមាគមអ្នកនាំចេញផ្លែឈើ និងបន្លែប៉ាគីស្ថាន បានស្នើសុំឥណទានគ្មានការប្រាក់ពីរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីពង្រីកជំនួយដល់ការដាំដើមឈើឡើងវិញ និងធ្វើរោងសំណាញ់ការពារជាំទឹក និងការកែលម្អប្រព័ន្ធលូ។ លោកបានលើកឡើងពីការធានារ៉ាប់រងដំណាំរបស់ប្រទេសឥណ្ឌាសម្រាប់ការពារទឹកជំនន់តាមផ្កាយរណប និងគម្រោងជំនួយសាច់ប្រាក់ ដែលប្រទេសប៉ាគីស្ថានគួរពិចារណាយកគំរូតាម។
គ្រាន់តែផលប៉ះពាល់ដោយទឹកជំនន់ ធ្វើឱ្យខាតបង់រាប់ពាន់លានដុល្លាររួចទៅហើយ ពីការនាំចេញបន្លែ និងផ្លែឈើ ដែលធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភចំពោះសុវត្ថិភាពស្បៀងកាន់តែខ្លាំងឡើង។
លោកប្រធានសមាគមក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីតម្រូវការសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម ដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ។ ចម្ការឈើហូបផ្លែ ដែលមានអាយុច្រើនឆ្នាំ ជាពិសេសដើមស្វាយ អាចទប់ទល់នឹងអាកាសធាតុអាក្រក់បានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាពជាងដំណាំ ដែលមានអាយុខ្លី។ ការផ្តល់ការលើកទឹកចិត្តដល់ការដាំដំណាំចម្ការអាចជួយធានាដល់ជីវភាពកសិករ និងធានាបាននូវសន្តិសុខស្បៀងក្នុងរយៈពេលវែង៕
