ជំនួយរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី សម្រាប់សន្តិសុខស្បៀងនឹងកើនដល់៤០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣០

food-security

ទីក្រុងម៉ានីល៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានប្រកាសផែនការពង្រីកការគាំទ្ររបស់ខ្លួនដល់សន្តិសុខស្បៀង និងអាហារូបត្ថម្ភរយៈពេលវែង នៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក នូវទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន២៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលធ្វើឱ្យមូលនិធិសរុបរបស់ខ្លួនសម្រាប់ការងារសន្តិសុខស្បៀងកើនដល់ទៅ៤០ពាន់លានដុល្លារសម្រាប់ឆ្នាំ២០២២-២០៣០។

បើតាមការចេញផ្សាយរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ជំនួយនេះនឹងផ្តល់មូលនិធិដល់កម្មវិធីដ៏ទូលំទូលាយមួយ សម្រាប់ដំណើរការផលិតកម្មស្បៀងនៅគ្រប់ដំណាក់កាល ចាប់ពីការធ្វើកសិកម្ម និងការកែច្នៃ រហូតដល់ការចែកចាយ និងការប្រើប្រាស់។

តាមរយៈការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន និងការគាំទ្រគោលនយោបាយសម្រាប់រដ្ឋាភិបាល និងក្រុមហ៊ុន កម្មវិធីនេះមានគោលបំណងជួយប្រទេសនៅអាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក ដើម្បីផលិតអាហារចម្រុះ និងមានជីវជាតិ បង្កើតការងារ កាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់បរិស្ថាន ព្រមទាំងលើកកម្ពស់ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់កសិកម្មដែលធន់។

លោក ម៉ាសាតូ កាន់ដា (Masato Kanda)​ ប្រធានធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានមានប្រសាសន៍នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំលើកទី៥៨ របស់ធនាគារ នាទីក្រុង មីឡាន ថា ៖ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ អាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ដែលមិនធ្លាប់មានពីមុនមក និងធនធានធម្មជាតិ ដែលរិចរិលកំពុងបំផ្លាញផលិតកម្មកសិកម្ម និងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅតាមសហគមន៍ជនបទ។

លោកបន្តថា ការគាំទ្របន្ថែមនេះនឹងជួយប្រទេសនានា អាចកាត់បន្ថយភាពអត់ឃ្លាន កែលម្អរបបអាហារ និងការពារបរិស្ថានធម្មជាតិ ព្រមទាំងផ្តល់ឱកាសផ្សេងៗសម្រាប់កសិករ និងកសិពាណិជ្ជកម្ម។ វានឹងជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរក្នុងខ្សែច្រវាក់តម្លៃអាហារទាំងមូល ចាប់ពីការដាំដុះ និងកែច្នៃអាហារ ដល់ការចែកចាយ និងប្រើប្រាស់។

មហិច្ឆតាថ្មីនេះបន្ថែមពីលើការប្រកាសរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ ក្នុងការត្រៀមថវិកាវិនិយោគ១៤ពាន់លានដុល្លារត្រឹមឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីកែលម្អសន្តិសុខស្បៀង និងបន្ធូរបន្ថយវិបត្តិស្បៀងអាហារក្នុងតំបន់។ ត្រឹមចុងឆ្នាំ២០២៤ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានសន្យាផ្តល់ហិរញ្ញប្បទាន១១ពាន់លានដុល្លារ (ប្រហែល៨០ភាគរយ នៃថវិកាត្រៀមដំបូង) ជាមួយនឹងការវិនិយោគបន្ថែមចំនួន៣,៣ពាន់លានដុល្លារ លើកម្មវិធីសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥។

តួលេខមូលនិធិ ដែលបានប្រកាសបន្ថែមចំនួន ២៦ពាន់លានដុល្លារ រួមមាន ១៨,៥ ពាន់លានដុល្លារជាជំនួយផ្ទាល់របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលប្រទេសសមាជិក និងចំនួន៧,៥ ពាន់លានដុល្លារ ជាការវិនិយោគវិស័យឯកជន។ ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០, ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី មានបំណងគាំទ្រការវិនិយោគលើវិស័យឯកជន ក្នុងចំនួនជាង២៧ភាគរយ នៃថវិកាកម្មវិធីសរុប ៤0ពាន់លានដុល្លារ ដែលបង្ហាញពីតួនាទីសំខាន់របស់វិស័យឯកជន ក្នុងការជំរុញការលើកកម្ពស់ការជំរុញប្រព័ន្ធស្បៀង។

ជាងពាក់កណ្តាលនៃប្រជាជន ដែលខ្វះអាហារូបត្ថម្ភនៅលើពិភពលោករស់នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីកំពុងអភិវឌ្ឍ។ ការបាត់បង់ជីវចម្រុះ និងកង្វះអាហារូបត្ថម្ភកំពុងធ្វើឱ្យមានបញ្ហាប្រឈមដល់ប្រព័ន្ធស្បៀង ដែលមានចំណែក៧0ភាគរយ នៃការប្រើប្រាស់ទឹកជាសកល ប្រមាណ៥0ភាគរយនៃដី ដែលអាចរស់នៅបាន និងចំនួន៨0ភាគរយ នៃការបាត់បង់ជីវចម្រុះ។ ប្រព័ន្ធស្បៀងក៏ផ្តល់ការងារដល់៤0ភាគរយ នៃកម្លាំងពលកម្មក្នុងតំបន់ផងដែរ។

ដើម្បីគាំទ្រដល់ការជំរុញប្រព័ន្ធស្បៀង កម្មវិធីគាំទ្រនេះនឹងធ្វើទំនើបកម្មខ្សែច្រវាក់តម្លៃកសិកម្ម សំដៅបង្កើនលទ្ធភាពទទួលបានស្បៀង ដែលមានតម្លៃសមរម្យ និងសុវត្តិភាពល្អសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋងាយរងគ្រោះ។ វាក៏នឹងវិនិយោគលើការកែលម្អគុណភាពដី និងការអភិរក្សជីវចម្រុះ ដែលជាធាតុសំខាន់សម្រាប់ផលិតភាពវិស័យកសិកម្ម ដែលរងការគំរាមកំហែងកាន់តែកើនឡើងពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការបំពុល និងការបាត់បង់ដី និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងទឹក។ កម្មវិធីនេះនឹងគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា និងការវិភាគ ឌីជីថល ដើម្បីជួយដល់ការសម្រេចចិត្តរបស់កសិករ កសិពាណិជ្ជកម្ម និងអ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ។

ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី កំពុងបង្កើតមូលនិធិមូលធនធម្មជាតិ (Natural Capital Fund) ដែលជាយន្តការគ្រោងទុក មានហិរញ្ញប្បទានចម្រុះចំនួន១៥០លានដុល្លារ ជាមួយការគាំទ្រជាស្នូលពីមូលនិធិបរិស្ថានសកល (Global Environment Facility) និងការរួមចំណែកដែលរំពឹងទុកពីដៃគូផ្សេងទៀត រួមទាំងកម្មវិធីកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀងសកល (Global Agriculture and Food Security Program) ផងដែរ។ មូលនិធិនេះនឹងគាំទ្រដល់គម្រោងប្រព័ន្ធកសិចំណីអាហារ របស់កសិករ និងអ្នកច្នៃប្រឌិតនានា ដែលការពារ ស្តារ និងគ្រប់គ្រងមូលធនធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាព នៅក្នុងប្រទេសសមាជិកកំពុងអភិវឌ្ឍរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ទាំងអស់៕


photo_2026-08-13_14-25-56
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច៖ កសិករគួរពិចារណាឱ្យបានម៉ត់ចត់មុនពេលខ្ចីប្រាក់ពីស្ថាប័នធនាគារ​ និងមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ អំពីលទ្ធភាពសងត្រឡប់ និងមានផែនការច្បាស់លាស់ ជៀសវាងការធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់បំណុល

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ព្រះវិហារ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោបានណែនាំប្រជាកសិករ នៅស្រុកសង្គមថ្មីខេត្តព្រះវិហារ ឱ្យបង្កើនការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ក្នុងការខ្ចីប្រាក់យកទៅធ្វើកសិកម្មពីស្ថាប័ននានា ដោយត្រូវមានផែនការផលិតកម្មច្បាស់លាស់ និងមានផែនការសងត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីជៀសវាងការធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់បំណុល។ ការណែនាំនេះធ្វើឡើងនាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងឱកាសឯកឧត្តមបណ្ឌិតអញ្ជើញដឹកនាំសហការីចុះជួបសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាកសិករនៅស្រុកសង្គមថ្មី ដើម្បីស្វែងយល់ដោយផ្ទាល់ពីស្ថានភាពជីវភាព ការធ្វើកសិកម្ម និងបញ្ហាប្រឈមនានា ដែលកសិករកំពុងជួបប្រទះនៅក្នុងមូលដ្ឋាន។ ក្នុងពិធីនេះក៏មានការចូលរួមពីឯកឧត្តម អ៊ុក គឹមសាន អភិបាលរងខេត្តព្រះវិហារ តំណាងឯកឧត្តម គីម រិទ្ធី អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តព្រះវិហារ លោក ស៊ាប កែវជីវ៉ា អភិបាលស្រុកសង្គមថ្មី ព្រមទាំងក្រុមការងារសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ តំណាងមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទខេត្ត រដ្ឋបាលស្រុក ការិយាល័យជំនាញកសិកម្មស្រុក មន្ត្រីកសិកម្មឃុំ មេឃុំមេភូមិ តំណាងសមាគមកសិករ និងប្រជាពលរដ្ឋ សរុបប្រមាណ៣០០នាក់។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានមានប្រសាសន៍ថា ការធ្វើកសិកម្មមានហានិភ័យខ្ពស់ ព្រោះពឹងផ្អែកលើកត្តាជាច្រើន […]

image_2026-08-13_14-28-28
រលកកម្ដៅជួយឲ្យចេកមួយដើម ក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស ចេញត្រយូង ធ្វើឱ្យមនុស្សម្នាភ្ញាក់ផ្អើល

ឡុងដ៍៖ ចេកមួយដើមនៅក្នុងសួនមួយ ក្នុងតំបន់ខនវ៉ល (Cornwall) ប្រទេសអង់គ្លេស បានចេញត្រយូងមួយស្ទង ដែលអ្នកជំនាញផ្នែកសាកវប្បកម្មយល់ថា អាចបណ្តាលមកពីសីតុណ្ហភាពនៅចក្រភពអង់គ្លេសកាន់តែកើនឡើងកម្ដៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ សារព័ត៌មាន ប៊ីប៊ីស៊ី (BBC) របស់អង់គ្លេស បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ថា ស្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ ខេធី ណេវីល (Cathy Neville) បានដាំដើមចេកមួយដើមមានកម្ពស់ប្រហែល៣,៣៥ម៉ែត្រ ដោយប្រើអស់រយៈពេលប្រាំពីរឆ្នាំទើបចេញត្រយូង​ មានបួនស្និត និងមានផ្លែសរុប២៤ផ្លែ។ អ្នកជំនាញនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស បានកត់សម្គាល់ថា ការណ៍ដែលចេកមួយដើមនេះចេញត្រយូង គឺជារឿងដ៏កម្រណាស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស។ សមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស (Royal Horticultural Society) ដែលជាសមាគម ឬអង្គការសប្បុរសធម៌ផ្នែកកសិកម្ម និងឧទ្យានវិទ្យា ដ៏ឈានមុខគេមួយរបស់អង់គ្លេស បានបញ្ជាក់ថា កាលពីប្រហែល២០ឆ្នាំមុន ព្រឹត្តិការណ៍បែបនេះ គឺស្ទើរតែមិនធ្លាប់កើតមានឡើយ នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ ដូច្នេះ ក្នុងករណីចេកមួយដើមចេញត្រយូងនៅពេលនេះ​ អាចក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការធំមួយផងដែរ គឺរុក្ខជាតិតំបន់ត្រូពិចមួយចំនួនកំពុងលូតលាស់បានល្អនៅអង់គ្លេស ខណៈដំណាំប្រពៃណីរបស់អង់គ្លេសមួយចំនួនកំពុងថយចុះ។ លោក ហ្គាយ បាធើ (Guy Barter) អ្នកធ្វើការក្នុងសមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស បាននិយាយថា […]

photo_2026-08-13_10-45-18 (3)
ផលិតផលខ្មែរជាច្រើនប្រភេទ បន្តចូលផ្សារទំនើប ម៉ាត និងមីនីម៉ាត ទូទាំងប្រទេសជិតមួយពាន់ទីតាំង

ដោយ អៀវ ឈៀងនី ភ្នំពេញ៖ សព្វថ្ងៃនេះ ផលិតផលខ្មែរដែលកែច្នៃ ឬផលិតចេញពីទិន្នផលកសិកម្មកំពុងមានវត្តមានយ៉ាងសកម្ម និងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា ទាំងផ្សារទំនើប ផ្សារប្រពៃណី និងផ្សារអនឡាញ។ យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឱ្យដឹងថា តាមរយៈយុទ្ធនាការផលិតផលជាតិ រហូតមកទល់ពេលនេះ ការកែច្នៃកសិផល និងផលិតផលនៅកម្ពុជា ក្រោមការសម្របសម្រួលពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានធ្វើឱ្យផលិតផលខ្មែរជាច្រើនប្រភេទបន្តចូលទៅក្នុងផ្សារទំនើប ម៉ាត និងមីនីម៉ាត នៅទូទាំងប្រទេសមានចំនួនជាង៧០០ទីតាំង។ ផលិតផលខ្មែរភាគច្រើនត្រូវផលិតចេញពីផលិតផលកសិកម្ម មានដូចជាផលិតផលវារីវប្បកម្ម គ្រឿងសមុទ្រ និងត្រីទឹកសាប មានត្រីងៀត ត្រីឆ្អើរ ប្រហុក ផ្អក ម៉ាំ។ លើសពីនេះ ដំណាំដាំដុះ ដូចជាស្រូវអង្ករ ជាប្រភពធំជាងគេ ដែលបង្កើតបានជាផលិតផលខ្មែររាប់រយមុខ ដូចជា៖ អង្ករផ្ការំដួល អង្ករសែនក្រអូប អង្ករសម្រូប និងអង្ករសរីរាង្គផ្សេងៗ។ បន្ថែមពីនេះ មានគ្រឿងទេស និងឱសថបុរាណដូចជា៖ ម្រេចកំពត (ម៉ត់ គ្រាប់ ជ្រក់) ខ្ញី រំដេង ស្លឹកគ្រៃ រមៀត និងតែស្លឹកគ្រៃ/តែផ្កាឈូក រួមទាំងការកែច្នៃផ្លែឈើស្រស់ និងបន្លែជាដើម។ […]

image_2026-08-13_09-07-54
ឡាវ​ និងចិន ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបង្កាត់ពូជគោ និងពពែ ដើម្បីពង្រឹងផលិតកម្មសាច់

វៀងចន្ទន៍៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយនឹងពិនិត្យមើលលទ្ធភាពក្នុងការកែលម្អពូជគោ និងពពែ ដើម្បីឱ្យផ្តល់ទិ្នផលសាច់បានកាន់តែច្រើន ដែលនឹងជួយលើកកម្ពស់ផលិតភាពបសុសត្វ និងបង្កើតឧស្សាហកម្មសាច់ ក្នុងប្រទេសឡាវឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។ សារព័ត៌មានកសិកម្ម និងបរិស្ថាន នៅក្នុងប្រទេសឡាវ បានចេញផ្សាយថា វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិញ្ចឹមសត្វឈ្មោះ ហ្វានស៊ីង (Fanxing របស់ប្រទេសចិន បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា នាទីវៀងចន្ទន៍ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីវាយតម្លៃលើលទ្ធភាពនៃការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងកែលម្អពូជសត្វ។ សេចក្តីរាយការណ៍ខាងលើបានបញ្ជាក់ថា មជ្ឈមណ្ឌលនេះនឹងសិក្សាពីលទ្ធភាពផ្នែកបច្ចេកទេស សេដ្ឋកិច្ច និងប្រតិបត្តិការ ក្នុងការនាំយកពូជគោ ហ៊ួស៊ី (Huaxi) របស់ចិន និងពូជពពែសាច់ មកធ្វើពិសោធន៍ និងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងប្រទេសឡាវ។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ អាចជួយឱ្យកសិករឡាវទទួលបានពូជសត្វល្អ និងវិធីសាស្ត្រផលិតកម្មបែបទំនើប ដែលអាចជួយគាំទ្រដល់ការបង្កើនគុណភាព និងទិន្នផលសាច់សត្វ។ ភាគីទាំងពីរក៏នឹងសិក្សាលើប្រព័ន្ធផលិតចំណីសត្វ និងវ៉ាក់សាំង ការការពារជំងឺ សេវាកម្មបសុសត្វ និងវិធីសាស្ត្របង្កាត់ពូជផងដែរ។ វិស័យទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ពីព្រោះនៅពេលផលិតកម្មបសុសត្វកាន់តែរឹងមាំ គឺមិនត្រឹមតែពឹងផ្អែកលើពូជល្អប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពឹងផ្អែកលើសុខភាពសត្វ អាហារូបត្ថម្ភល្អ និងសេវាកម្មកសិកម្ម ដែលគួរឱ្យទុកចិត្តទៀតផង។ ដៃគូទាំងពីរក៏មានគម្រោងស្វែងយល់ពីកសិកម្មឆ្លាតវៃ និងបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ