អង្គការ NTFP-EP​ រៀបចំពិព័រណ៍ទីផ្សារសម្រាប់ការកែច្នៃផលិតផលអនុផលព្រៃឈើ ​ដើម្បីបង្ហាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ

IMG_2881

សៀមរាប៖ អង្គការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍​អនុផលព្រៃឈើកម្ពុជា​ កាលពីថ្ងៃទី២២​ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥ បានរៀបចំពិព័រណ៍ទីផ្សារសម្រាប់ការកែច្នៃពីផល និងអនុផលព្រៃ  ដើម្បីបង្ហាញភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ បានស្គាល់ពីផលិតផលសម្បូរបែបរបស់កម្ពុជា កែច្នៃពីផល និងអនុផលព្រៃឈើ​។

ពិធីតាំងពិព័រណ៍ទីផ្សារ​ ស្តីពីការកែច្នៃពីផល ​និងអនុផលព្រៃឈើនេះ​ មានរយៈពេលពីរថ្ងៃ ចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី២២ ដល់ថ្ងៃទី២៣​ ខែមីនា ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមពីមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មកពីក្រសួងបរិស្ថាន​ រដ្ឋបាលព្រៃឈើ និងរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប​​ សមាជិកសហគមន៍ព្រៃឈើកម្ពុជា ព្រមទាំងមានការចូលរួមរបសភ្ញៀវអន្តរជាតិជាដៃគូសហការមកពីប្រទេសឡាវ ហ្វីលីពីន និងប្រទេសវៀតណាមផងដែរ។

អង្គការ​ផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍​អនុផលព្រៃឈើកម្ពុជា​ ហៅកាត់ថា​ NTFP-EP (Non-Timber Forest Products-Exchange Programme ) គឺជាសមាគមដែលមានសមាជិកចំនួន៣០ មកអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល និងអង្គការក្នុងសហគមន៍សរុប១២៥​ ដែលធ្វើការជាមួយក្រុមសហគមន៍ព្រៃឈើ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយនិរន្តរភាពនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឥណ្ឌា ឥណ្ឌូនេស៊ី ម៉ាឡេស៊ី ហ្វីលីពីន និងប្រទេសវៀតណាម។​

សម្រាប់គម្រោងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា អង្គការនេះបានសហការជាមួយរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃក្រសួងកសិកម្ម ​រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ​ និងក្រសួងបរិស្ថាន ដើម្បីគ្រប់គ្រង​ និងស្តារឡើងវិញនូវវិស័យព្រៃឈើ និងបរិស្ថាន​ តាមរយៈការរៀបចំសហគមន៍ព្រៃឈើ​ និងតំបន់ការពារធម្មជាតិ ដើម្បីបង្កើនការរួមចំណែកក្នុងវិស័យព្រៃឈើឥណទានកាបោន។​ សព្វថ្ងៃនេះ​ ក្រុមដៃគូសហការរបស់អង្គការផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍​អនុផលព្រៃឈើកម្ពុជា មានសហគមន៍ព្រៃឈើចំនួន១០​ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ឆ្នាំង ពោធិសាត់ កំពង់ធំ​ សៀមរាប និងខេត្តព្រះវិហារ​ ដែលជាអ្នកកែច្នៃអនុផលព្រៃឈើ មានដូចជារំពាក់ ផ្អាវ រំចេក ទ្រាំង និងទឹកឃ្មុំព្រៃជាដើម។

លោក​ ស៊ឹម​ ប៊ុនធឿន ប្រធានកម្មវិធីប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា ពិព័រណ៍ទីផ្សារ​ ​ស្តីពីការកែច្នៃផល ​និងអនុផលព្រៃឈើនេះ​​ ក៏ជាការពញ្ញាក់ស្មារតីប្រជាជនកម្ពុជា ឱ្យកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់សារធាតុផ្លាស្ទិក ដោយងាកមកប្រើប្រាស់វត្ថុមិនមែនជាផ្លាស្តិកវិញ​ ដើម្បីចូលរួមចំណែកការពារបរិស្ថានផងដែរ។

លោកជំទាវ ម៉ម ថានី​ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងបរិស្ថាន បានសម្តែងការស្ងើចសរសើរចំពោះសមិទ្ធផលរបស់អង្គការ​ផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍​អនុផលព្រៃឈើកម្ពុជា និងសូមគាំទ្រដល់ការរៀបចំពិព័រណ៍ទីផ្សារនេះ ដើម្បីបង្ហាញដល់ភ្ញៀវជាតិ និងអន្តរជាតិ បានដឹងអំពីការកែច្នៃផលអនុផលព្រៃឈើ របស់ប្រទេសកម្ពុជា។

លោកជំទាវ បានមានប្រសាសន៍ថា​ ក្រោមម្លប់សន្តិភាព រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានផ្តល់ឱកាសដល់ប្រជាសហគមន៍អាចចូលរួមយ៉ាងពេញលេញក្នុងការការពារ និងគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិ​ ដែលជាសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃរបស់កម្ពុជា និងជាប្រភពចំណូលដល់ប្រជាជនកម្ពុជា។ ព្រមជាមួយគ្នានេះដែរ ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះចក្ខុវិស័យយូរអង្វែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្រសួងបរិស្ថានបានរៀបចំលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តិមួយចំនួន​ រួមទាំងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រ ដើម្បីគាំទ្រ និងផ្តល់លទ្ធភាពដល់ប្រជាសហគមន៍ អាចដំណើរការរៀបចំគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។

លោកជំទាវរដ្ឋលេខាធិការ បានបញ្ជាក់ថា​ រហូតមកដល់ពេលនេះ​ ក្រសួងបរិស្ថានបានចងក្រងសហគមន៍តំបន់ការពារធម្មជាតិ​ នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា មានចំនួនសរុប១៩៣សហគមន៍ ដោយគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃជាងបីសែនហិកតា ដើម្បីចូលរួមគ្រប់គ្រងថែរក្សា និងការពារធនធានធម្មជាតិរបស់កម្ពុជា​ឲ្យគង់វង្សឋិតឋេរយូរអង្វែង។

តាមរយៈបទពិសោធន៍ជោគជ័យរបស់អង្គការព្រៃឈើនេះ លោកជំទាវ ម៉ម​ ថានី បានសំណូមពរឲ្យមានការចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងចំណេះដឺងបែបនេះ​ដល់ប្រជាសហគមន៍តំបន់ធម្មជាតិ ដើម្បីពង្រឹងសមត្ថភាពកែច្នៃ និងលើកកម្ពស់គុណភាពផលិតផល​ និងអនុផលព្រៃឈើរបស់កម្ពុជា​ នៅលើឆាកអន្តរជាតិ៕

 


image_2026-02-12_11-09-58
ឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងធ្វើការបង្កាត់ពូជចេកព្រៃ ដើម្បីសុវត្ថិភាពស្បៀងអាហារ

ហ្សាការតា៖ ទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍ជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសកាលពីដើមសប្តាហ៍មុនថា ខ្លួនកំពុងតែដឹកនាំគម្រោងស្រាវជ្រាវរួមមួយ ស្តីពីការបង្កាត់ពូជចេកព្រៃ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀងអាហារជាតិ និងពិភពលោក។ ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវវិស្វកម្មហ្សែនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី លោកស្រី រ៉ាទីស អាស្មាណា នីងរ៉ុម (Ratih Asmana Ningrum) បានពន្យល់ថា ដំណាំចេក គឺជាទំនិញអាហារដ៏សំខាន់បំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ដែលជាអាហារចម្បងសម្រាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី  និងទូទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការដំណាំចេកប្រឈមមុខនឹងការគំរាមកំហែងធ្ងន់ធ្ងរពីជំងឺរលួយឫស និងជំងឺក្រឹន ដែលរីករាលដាលតាមរយៈសត្វល្អិតចង្រៃ។ លោកស្រិបាននិយាយថា ពូជចេក ដែលធន់នឹងសត្វល្អិត និងជំងឺ គឺជាដំណោះស្រាយរយៈពេលវែងប្រកបដោយនិរន្តរភាពបំផុត។ លោកស្រីបានកត់សម្គាល់ថា ភ្នាក់ងារបង្កជំងឺ ហ្វូស្សារៀម (Fusarium) ដែលឆ្លងតាមដីមានការលំបាកក្នុងការគ្រប់គ្រង ព្រោះវាអាចបន្តកើតមានក្នុងរយៈពេលយូរ។ ចេកព្រៃដ៏សម្បូរបែបរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី  ដែលត្រូវបានគេជឿថា ជាបុព្វបុរសនៃពូជចេកស្រុកផ្តល់នូវធនធានហ្សែនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍពូជចេកធន់នឹងជំងឺ។ ការស្រាវជ្រាវរបស់ទីភ្នាក់ងារស្រាវជ្រាវ និងនវានុវត្តន៍ជាតិឥណ្ឌូណេស៊ី ផ្តោតលើការប្រមូល និងកំណត់លក្ខណៈប្លាស្មាបន្តពូជចេកព្រៃ ដើម្បីកំណត់លក្ខណៈធន់ និងលក្ខណៈមានប្រយោជន៍ផ្សេងទៀត។ ការរកឃើញទាំងនេះ នឹងត្រូវបានប្រើដើម្បីអភិវឌ្ឍជីនណូថាយ (Genotypes) ដែលមានភាពធន់នឹងជំងឺរលួសឫស  និងជំងឺក្រឹន ដែលអាចបម្រើជាមេជីវិត សម្រាប់បង្កើតពូជចេកថ្មី។ ពូជទាំងនោះនឹងត្រូវចែកចាយតាមរយៈដៃគូអន្តរជាតិ ដូចជាវិទ្យាស្ថានកសិកម្មត្រូពិចអន្តរជាតិ (International […]

photo_2026-02-05_14-50-22
សត្វផ្សោតក្បាលត្រឡោកមួយក្បាលត្រូវគេប្រទះឃើញងាប់ ដោយជាប់សំណាញ់នៅកោះអាចម៍សេះ

កែប៖ យោងបើតាមអង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា(Marine Conservation Cambodia) បានឱ្យដឹងថា សត្វផ្សោតក្បាលត្រឡោកមួយក្បាល ដែលជាសត្វដ៏កម្រត្រូវបានគេប្រទះឃើញងាប់នៅតំបន់កោះអាចម៍សេះ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្ត ក្រុងកែប ខេត្តកែប។ ​ក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍ នៅថ្ងៃទី៥​ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ អង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជាឱ្យដឹងថា “កាលពីសប្តាហ៍មុន ខណៈពេលក្រុមការងាររបស់យើងកំពុងធ្វើដំណើរត្រឡប់មកកោះអាចម៍សេះ យើងបានប្រទះឃើញសាកសពផ្សោតក្បាលត្រឡោកញី (Irrawaddy Dolphin) វ័យជំទង់មួយក្បាលអណ្តែតលើផ្ទៃសមុទ្រ”។ អង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា បានឱ្យដឹងបន្ថែមថា សាកសពផ្សោតត្រូវបានគេនាំមកកាន់កោះអាចម៍សេះ ដើម្បីធ្វើកោសលវិច័យដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជំនាញផ្នែកសត្វសមុទ្ររបស់អង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា។ ដោយសារតែមានសំណល់សំណាញ់នៅជាប់នឹងកន្ទុយរបស់វា និងមានស្នាមបង្ហាញពីការជាប់សំណាញ់ មូលហេតុនៃការងាប់ត្រូវបានកំណត់ថា បណ្តាលមកពីការជាប់សំណាញ់មងនេសាទ។ អង្គការអភិរក្សសមុទ្រកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងដែរថា “ចំពោះករណីនេះត្រូវបានកត់ត្រា និងរាយការណ៍ជូនទៅកាន់រដ្ឋបាលជលផលរួចរាល់ហើយ។ តាមរយៈការបង្ហោះនេះ យើងក៏ចង់លើកកម្ពស់ការយល់ដឹងអំពីការគម្រាមកំហែងដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចកើតមានឡើងទៅលើសត្វសមុទ្រ ជាពិសេសសំណាញ់ ឬឧបករណ៍នេសាទ ដែលត្រូវបានបោះបង់ចោល ឬមិនមានការត្រួតពិនិត្យ”។ គួរបញ្ជាក់ថា ផ្សោត​ក្បាលត្រឡោក​ត្រូវបាន​អ្នក​ជំនាញ​រកឃើញ​នូវ​ទីជម្រក​ពីរ​ខុសគ្នា​រវាង​ដែនទឹក​សមុទ្រ និង​ទឹកសាប ​ហើយ​មាន​រូបរាង​ប្រហាក់ប្រហែលគ្នា​។ ប្រវែង​ដងខ្លួនកូនផ្សោត​ទើប​កើតមានពី​៩០-១០០​ស​ង់ទីម៉ែត្រ រហូតពេលពេញវ័យប្រវែងពី២,៣២ ទៅ២,៧៥​ម៉ែត្រ និង​កូន​ទើប​កើតមាន​ទម្ងន់ពី១០ ​ទៅ១២​គីឡូក្រាម នៅពេលពេញវ័យមានទម្ងន់រហូត១៣០​គីឡូក្រាម។ សត្វផ្សោតប្រភេទនេះ វា​គ្មាន​ចំពុះ​ទេ ក្បាល​មាំ​រាង​មូល ចំណែក​ព្រុយ​ខ្នង​មាន​ទម្រង់​ផ្សេងៗ​គ្នា​​។ ចំណែកផ្នែក​ខាង​ខ្នង […]

photo_2026-02-13_09-06-15 (3)
អ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកក្នុងស្រុកសប្បាយរីករាយ​ពេល​លក់បានថ្លៃ ក្នុងរដូវកាលបុណ្យចូលឆ្នាំចិន-វៀតណាម​

ដោយ ឡុង សារេត​ ភ្នំពេញ​៖ នៅក្នុងរដូវកាល​ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិ​ចិន-វៀតណាម​ក្នុងឆ្នាំ​២០២៦នេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញនៅក្នុងវិស័យចិញ្ចឹមសត្វក្នុងស្រុក​សង្កេតឃើញ​ថា ​អ្នកចិញ្ចឹមជ្រូកមានការសប្បាយរីករាយ​​នៅពេលលក់សត្វចិញ្ចឹមរបស់ខ្លួនបានថ្លៃ​​ជាងពេលធម្មតា​។ លោក លី ឡាវីល ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល​នៃសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ថា​ “យើងឃើញថា តម្រូវការជ្រូករស់នៅក្នុងរដូវកាលចូលឆ្នាំចិន-វៀតណាម​នេះ​ ជា​ពេលវេលា​មួយ ដែល​កសិករប្រកបមុខរបរចិញ្ចឹមសត្វ​ ពិសេសអ្នកចិញ្ចឹមជ្រូក​មានការ​សប្បាយរីករាយ​ ពីព្រោះ​​មានតម្រូវការ​​ជ្រូករស់កើនឡើង​ខ្ពស់​​”។ ​លោកបន្តទៀតថា នៅរដូវចូលឆ្នាំចិននេះ​ ពិតជាមានតម្រូវការជ្រូករស់កើនឡើងច្រើនគួរសម​​ ទាំងការបញ្ជាទិញ​ជ្រូកខ្វៃ ជ្រូកធំ ​បានធ្វើឱ្យតម្លៃជ្រូករស់កើនឡើងផងដែរ​​។ តួយ៉ាង​នៅដើមឆ្នាំ​២០២៦មកនេះ​ តម្លៃជ្រូករស់​របស់កសិករចាប់ផ្តើមហក់ឡើងជាសន្សឹមៗ​ បើប្រៀបធៀប និងពេលដូចគ្នា ឆ្នាំ​២០២៥​​។​ បើតាម​ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសមាគមខាងលើ កសិករ​ចិញ្ចឹមជ្រូក​ មិនសម្រាប់តែ​​ផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងរដូវកាលបុណ្យចូលឆ្នាំចិន-​វៀតណាម​ទេ។ បានន័យថា សម្រាប់ឆ្លើយតប​​​តម្រូវការ​នៅទូទាំងប្រទេស​ ក្នុងមួយថ្ងៃមានប្រមាណ​១០​ ០០០ក្បាល​ ប៉ុន្តែចូលមកដល់ជិតបុណ្យចូលឆ្នាំចិននេះ​ តម្រូវការជ្រូករស់​អាចកើនដល់​១២ ០០០ក្បាល​។​ ដូច្នេះទើបធ្វើឱ្យតម្លៃជ្រូក​រស់ឡើងថ្លៃដល់ជាង១០ ០០០រៀល​ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ប៉ុន្តែ​ក្រោយពីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន​បានបញ្ចប់​ តម្លៃជ្រូកនឹងធ្លាក់មកវិញ ​ចន្លោះពី៩ ០០០រៀល ទៅ១០ ០០០រៀល។​ ​លោក លី ឡាវីល បានលើកឡើង​ថា ក្នុងនាម​​ក្រុមប្រឹក្សានៃសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ ​គឺលោកចង់ឱ្យវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ​មានការរីកចម្រើន​ ហើយចង់ឃើញប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងប្រទេស​ជួយគាំទ្រ […]

photo_2026-02-12_08-23-16 (4)
សហគមន៍កសិកម្មស្ពឺ ត្រៀមកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីដើម្បីលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា កំពង់ចាម៖  ក្រោមការគាំទ្រពីអង្គការទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការ និងសម្របសម្រួលតួកគីយេ (TIKA) តាមរយៈស្ថានទូតតួកគីយេប្រចាំកម្ពុជា សហគមន៍កសិកម្មស្ពឺ ស្ថិតនៅភូមិអកមោក ឃុំជយោ ស្រុកចំការលើ ខេត្តកំពង់ចាម កំពុងត្រៀមចាប់ផ្តើមកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីសម្រាប់នាំចូលទីផ្សារ ដើម្បីលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន និងបង្កើតឱកាសការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសស្ត្រី។ លោក លី រ៉សាត អ្នកគ្រប់គ្រងសហគមន៍កសិកម្មស្ពឺ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ ARDB នៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ថា បន្ទាប់ពីទទួលបានជំនួយគាំទ្រពីគម្រោង TIKA សហគមន៍កំពុងធ្វើការសាកល្បងកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ដើម្បីវាយតម្លៃលើគុណភាព និងបរិមាណផលិត មុននឹងដាក់ចូលទីផ្សារជាផ្លូវការ។ លោកបានបន្ថែមថា បន្ទាប់ពីការសាកល្បងទទួលបានជោគជ័យពេញលេញ សហគមន៍នឹងចាប់ផ្តើមផលិតជាផ្លូវការ ដោយប្រមូលទិញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីពីសមាជិកសហគមន៍ តាមកញ្ចប់ថវិកា និងបរិមាណដែលបានកំណត់។ ទោះជាយ៉ាងណា នៅពេលនេះ ថ្នាក់ដឹកនាំសហគមន៍មិនទាន់កំណត់ច្បាស់លាស់អំពីថវិកា និងទិសដៅនៃការប្រមូលទិញនៅឡើយទេ ព្រោះស្ថិតនៅក្នុងដំណាក់កាលសាកល្បង ដែលមកទល់ពេលនេះ ទើបអាចកែច្នៃបានប្រមាណមួយតោនប៉ុណ្ណោះ។ បើតាមលោក លី រ៉សាត, គម្រោង TIKA ក្រោមប្រធានបទ  “ពង្រឹងសមត្ថភាពសហករណ៍កសិកម្មតាមរយៈការកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីប្រកបដោយចីរភាពនៅកម្ពុជា” និងជួយបង្កើតឱកាសការងារ និងបង្កើនប្រាក់ចំណូលប្រចាំថ្ងៃជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន ជាពិសេសស្ត្រីក្រីក្រ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ