ខេត្តកណ្តាល៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងសហការី នៅថ្ងៃសៅរ៍ ទី៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះបានអញ្ជើញជាអធិបតីក្នុងពិធីសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាកសិករ ក្នុងស្រុកល្វាឯម និងក្រុងអរិយក្សត្រ ខេត្តកណ្តាល។
នៅក្នុងពិធីសំណេះសំណាលនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានអនុញ្ញាតឱ្យបងប្អូនកសិករនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម និងក្រុងអរិយក្សត្រ លើកឡើងនូវបញ្ហាប្រឈមក្នុងមុខរបររបស់ខ្លួន ដែលសរុបជារួមកសិករបានលើកឡើងនូវបញ្ហាមួយចំនួនដួចជា៖ ១.បញ្ហាកើនតម្លៃនៃធាតុចូលកសិកម្ម ២.បញ្ហាបន្លែ សាច់គោ និងស្រូវចុះថោកជាដើម ដែលប៉ះពាល់ដល់អ្នកដាំដុះ និងអ្នកចិញ្ចឹម។
ជុំវិញនឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងអស់នេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូ ពិតជាបានយល់ច្បាស់ ពីព្រោះលោកក៏ជាកូនកសិករ និងធ្លាប់ធ្វើកសិកម្មពីមុនមកដែរ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតដឹងយ៉ាងច្បាស់ថា «កសិករគឺជាក្រុម ដែលហ៊ានទទួលយកហានិភ័យខ្ពស់ជាងគេក្នុងមុខរបររបស់ខ្លួន» ដែលហានិភ័យទាំងនោះអាចកើតឡើងតាំងពីពេលដាំដុះរហូតដល់ការលក់ចេញដូចជា៖ ហានិភ័យគ្រោះធម្មជាតិ ហានិភ័យប្រែប្រួលផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងហានិភ័យទីផ្សារជាដើម ដែលហានិភ័យទាំងអស់នេះសុទ្ធតែជាកត្តាធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផល ឬថ្លៃទិន្នផល។
ដោយហេតុនេះហើយ គោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល គឺមិនបោះបង់កសិករចោលឡើយ ពោលមានតែពង្រឹងការយកចិត្តទុកដាក់ និងនៅជាប់ជានិច្ចជាមួយបងប្អូនកសិករ។
ចំណែកពីខាងចំណែករបស់បងប្អូនកសិករវិញ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលបានស្នើសុំឱ្យ (១) មានការតស៊ូព្យាយាម ភាពអត់ធ្មត់ខ្ពស់ (២) ប្រែក្លាយខ្លួនពីកសិករចិញ្ចឹមឆ្នាំងទៅជាកសិករសហគ្រិន ដែលដឹងច្បាស់លាស់ពីចំណេញខាត និងដឹងថ្លៃដើមផលិតឱ្យបានច្បាស់លាស់ ទើបអាចកំណត់ថ្លៃលក់បាន (៣) ប្រសិនបើអាចសូមធ្វើកសិកម្មបែបចម្រុះ ដែលមានភាពប្រទាក់ក្រឡាគ្នា និង (៤) ជាពិសេសបងប្អូនទាំងអស់ត្រូវរៀនសម្របខ្លួនជាមួយនឹងកសិកម្មក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ក៏បានចង្អុលបង្ហាញដល់បងប្អូនប្រជាកសិករត្រូវមានការចងក្រងគ្នាជាបណ្តាញឱ្យបានរឹងមាំដើម្បីការពារមុខរបរ និងបញ្ចេញសំឡេងរបស់កសិករ ជាក់ស្តែងយើងមានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ ដែលមានឯកឧត្តមបណ្ឌិតជាប្រធាន ហើយសមាគមនេះបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងចូលរួមការអភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចជនបទ តាមរយៈការលើកកម្ពស់ការបង្កើនផលិតភាព ការធ្វើពិពិធកម្មកសិកម្ម និងកសិពាណិជ្ជកម្ម ដោយផ្តល់នូវសេវាបច្ចេកទេស ការផ្សព្វផ្សាយនិងការស្វែងរកទីផ្សារផលិតផលកសិកម្ម។
ដូច្នេះ សូមបងប្អូនចូលរួមក្នុងសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ ដែលជាស្ពាន (១) តភ្ជាប់ឱកាសទីផ្សារជូនកសិករ (២) តភ្ជាប់បច្ចេកទេសជូនកសិករ (មានគុណភាព និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើម) (៣) តភ្ជាប់កសិករទៅនឹងពាណិជកម្ម ដែលមិនមានការកេងចំណេញពីកសិករដោយអយុត្តិធម៌ និង (៤) ចម្លងសំឡេងកង្វល់របស់បងប្អូនកសិករជូនថ្នាក់ដឹកនាំ។
ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល បានគូសរំលេចអំពីកង្វល់របស់បងប្អូនកសិករមានច្រើនតែគេអាចសង្ខេបបានបួនចំំណុចសំខាន់ៗ គឺ (១) បញ្ហាថ្លៃកសិផលគ្មានស្ថិរភាព (២) បញ្ហាធាតុចូលកសិកម្ម (ពូជ ជី ថ្នាំ…) មានតម្លៃប្រែប្រួលកើនឡើង (៣) បញ្ហាលើការស្វែងរកស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដែលផ្តល់ឥណទានក្នុងអត្រាការប្រាក់សមរម្យ និង (៤) បញ្ហាទីផ្សារកសិផលរបស់ខ្លួននៅពេលចាប់ផ្តើមប្រមូលផល។
ជាចុងក្រោយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានផ្តល់អនុសាសន៍ដល់បងប្អូនប្រជាកសិករថា ស្របពេលរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះជាជំហានៗ បងប្អូនកសិករយើងវិញត្រូវពង្រឹងផលិតផលរបស់ខ្លួនឱ្យមានគុណភាពខ្ពស់ និងរកវិធីកាត់បន្ថយថ្លៃដើមឱ្យនៅទាប កាលណាផលិតផលមានគុណភាពរួមផ្សំនឹងថ្លៃដើមផលិតទាប នោះនឹងធ្វើឱ្យយើងមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់ជាមួយកសិផលនាំចូល ដែលធ្វើឱ្យផលិតផលយើងលក់ដាច់ក្នុងទីផ្សារ ហើយប្រកួតប្រជែងដោយស្មើភាពផងដែរ៕
