អ្នកស្រាវជ្រាវអ៊ីស្រាអែល បង្កើត “ឧបករណ៍ AI” ជួយព្យាករណ៍ភ្លើងឆេះព្រៃ បណ្តាលមកពីរន្ទះបាញ់

Source-Canva-4-1

អន្តរជាតិ៖ សាកលវិទ្យាល័យបាអ៊ីឡាន​ (Bar-Ilan University) ក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល បានបង្កើតគំរូបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដើម្បីទស្សន៍ទាយភ្លើងឆេះព្រៃ និងដំណាំកសិកម្មនានា ដែលបង្កឡើងដោយរន្ទះបាញ់ ដោយ​មាន​ភាព​សុក្រឹត​ជាង ៩០ភាគរយ ហើយ​វាក៏នឹង​ក្លាយ​ជា​ឧបករណ៍​ថ្មី​មួយ​ ដែល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ។

ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានបរទេសរាយការណ៍ពីក្រុងយេរូសាឡឹម ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល កាលពីថ្ងៃទី០១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបាននិយាយថា ការសិក្សាដែលត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅក្នុងទស្សនាវដ្តីសារគមនាគមន៍ធម្មជាតិ (Nature Communications) អាចនឹងផ្តល់សេវាព័ត៌មាន ដល់ឧតុនិយម នាយកដ្ឋានពន្លត់អគ្គិភ័យ និងអ្នករៀបចំផែនការឆ្លើយតបគ្រាអាសន្ន អាចឆ្លើយតបបានលឿន និងឆ្លាតវៃជាងនេះ ហើយវាក៏អាចជួយសង្គ្រោះជីវិតមនុស្ស និងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីផងដែរ។

បើទោះបីសកម្មភាពរបស់មនុស្សជាមូលហេតុចម្បងនៃភ្លើងឆេះព្រៃក៏ដោយ ប៉ុន្តែរន្ទះ ក៏ជាប្រភពនៃភ្លើងឆេះព្រៃដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុត និងមិនអាចទាយទុកជាមុនបាន។ ជាពិសេសនៅតំបន់ដាច់ស្រយាល ដែលមិនធនធានពន្លត់អគ្គិភ័យគ្រប់គ្រាន់ ភ្លើងទាំងនេះអាចឆេះនៅក្រោមដីជាច្រើនថ្ងៃមុនពេលផ្ទុះឆាបឆេះឡើង បង្ក​ឱ្យ​មាន​គ្រោះអគ្គិភ័យ​ថ្នាក់​ខ្លាំង ខណៈ​ការ​ប្រែ​ប្រួល​អាកាស​ធាតុ​កាន់​តែ​អាក្រក់​ទៅៗ  ហើយ​ខ្យល់​ព្យុះ ​រន្ទះ​បាញ់កាន់​តែ​ញឹកញាប់ គួប​ផ្សំ​នឹង​លក្ខខណ្ឌ​អាកាសធាតុ​ក្តៅ និង​ស្ងួត ​ដែល​ងាយបង្កឲ្យ​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ។

គំរូឧបករណ៍បញ្ជាសិប្បនិម្មិតថ្មីនេះ ដោយប្រើរយៈពេល៧ឆ្នាំនៃការបណ្តុះបណ្តាលលើទិន្នន័យផ្កាយរណបដែលមានគុណភាពខ្ពស់ពីជុំវិញពិភពលោក។ ហានិភ័យអគ្គិភ័យនឹងត្រូវបានវាយតម្លៃដោយការវិភាគកត្តាជាច្រើន រួមទាំងការវាយប្រហារដោយរន្ទះផងដែរ។ ដង់ស៊ីតេបន្លែ គំរូអាកាសធាតុ និងសណ្ឋានដី ការរកឃើញសំខាន់មួយគឺថា ភ្លើងឆេះព្រៃដែលបង្កឡើងដោយផ្លេកបន្ទោរ មានភាពខុសគ្នាខ្លាំងពីភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបង្កឡើងដោយមនុស្ស។ វាត្រូវបានគេផលិតឡើងដោយសំដៅលើភាពចាំបាច់ ជាមួយនឹងវិធីសាស្រ្តជាក់លាក់ ដែលសមរម្យសម្រាប់ប្រើប្រាស់ទៅលើប្រភេទភ្លើងឆេះព្រៃនីមួយៗ។

លើសពីនេះ ការសិក្សាបានបញ្ជាក់ដែរថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាកត្តាបង្កើនល្បឿននៃហានិភ័យភ្លើងឆេះព្រៃ ដែលបង្កឡើងដោយរន្ទះ ហើយហានិភ័យនៃភ្លើងឆេះព្រៃដោយសាររន្ទះកំពុងកើនឡើងបន្តបន្ទាប់។ នៅពេលរន្ទះ និងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុអំណោយផលដល់ភ្លើងឆេះព្រៃកាន់តែញឹកញាប់ ហេតុនេះតម្រូវការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតជាជំនួយការ ការពារកាន់តែច្រើន។ ក្នុងនេះវានឹងជួ ​ក្នុង​ការ​ព្យាករណ៍​ភ្លើង​ឆេះ​ព្រៃ ជួយក្នុងការទប់ទល់ជាមួយនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុសកល និងការត្រៀមលក្ខណៈសង្គ្រោះបន្ទាន់នៅពេលឧប្បហេតុកើតឡើងជាដើម៕


MALAYSIA-ECONOMY-CHICKEN
កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់នៅម៉ាឡេស៊ី ត្រូវផ្លាស់ទី ព្រោះគេប្តឹងអំពីសត្វរុយ និងក្លិនស្អុយ

គូឡាឡាំពួរ៖ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់នៅក្នុងរដ្ឋចូហ័រ (Johor) ភាគខាងត្បូងម៉ាឡេស៊ី និងមានព្រំដែនជាប់សិង្ហបុរី ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនគេ តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ មុនពេលបង្កើតជាតំបន់លំនៅឋាន និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម នៅក្បែរកសិដ្ឋាននេះក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ទោះបីជាគ្មានការសង្ស័យថា តើនរណាមកមុនរវាងមេមាន់ និងស៊ុតក៏ដោយ ក៏ម្ចាស់កសិដ្ឋាននេះ មានគម្រោងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋានរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីអ្នករស់នៅក្បែរនោះបានប្តឹងជាបន្តបន្ទាប់អំពីបញ្ហាសត្វរុយ និងក្លិនស្អុយអាចម៍មាន់ខ្លាំងពេក។ ម្ចាស់កសិដ្ឋាន បាននិយាយថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានចង់ឱ្យលោករើចេញ។ ដូច្នេះ លោកត្រូវចំណាយប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋាន ដែលត្រូវចំណាយអស់ជាង៧លានដុល្លារ។ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់ និងផលិតស៊ុតជាច្រើននៅតាមតំបន់ផ្សេងៗក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កំពុងជួបប្រទះការត្អូញត្អែរកាន់តែច្រើនឡើងអំពីសត្វរុយ កាកសំណល់ និងក្លិនស្អុយ ចំពេលទីក្រុងកំពុងពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឱ្យមានការសាងសង់តំបន់លំនៅឋានថ្មីៗកាន់តែខិតជិតតំបន់កសិកម្ម។ ការត្អូញត្អែរទាំងនេះបានជំរុញឱ្យមានការដាក់ចេញនូចបទប្បញ្ញត្តិកាន់តែតឹងរ៉ឹង ឬការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការរបស់កសិដ្ឋានទាំងនេះកាន់តែមានការលំបាក។ យោងតាមនាយកដ្ឋានសេវាពេទ្យសត្វ ម៉ាឡេស៊ី មានទ្រុងចិញ្ចឹមបសុបក្សីចំនួនប្រមាណ៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមទ្រុងចិញ្ចឹមសរុបជាង១៦ម៉ឺនទ្រុងនៅម៉ាឡេស៊ី ដែលបានអនុវត្តប្រព័ន្ធទ្រុងបិទជិតល្អ។ ប្រព័ន្ធនេះបែបមិនទាន់បង្ខំឱ្យអនុវត្តនៅតាមកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបសុបក្សីនៅថ្នាក់សហព័ន្ធនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋមួយចំនួនបានកំណត់ឱ្យការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបែបនេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៧តទៅ។ ភាគច្រើនកសិដ្ឋាននៅក្នុងរដ្ឋចូហ័រផ្គត់ផ្គង់សាច់មាន់ និងស៊ុតមាន់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃទៅទីផ្សារប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលមានព្រុំប្រទល់ជាប់គ្នា។ កសិករចិញ្ចឹមមាន់ នៅក្នុងរដ្ឋនេះព្រួយបារម្ភថា ការពង្រីកទីក្រុងយ៉ាងឆាប់រហ័សនឹងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀងរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដោយសារអ្នកចិញ្ចឹមមាន់ខ្នាតតូច និងមធ្យមកាន់តែច្រើន ត្រូវចំណាយខ្ពស់លើការអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិ និងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋាន។ […]

image_2026-11-05_15-10-09
បុរសជនជាតិជប៉ុនម្នាក់ត្រូវជាប់គុក បន្ទាប់ពីលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរជិត១ ០០០ចង្កោម

អូកាយ៉ាម៉ា៖ បុរសគ្មានការងារធ្វើម្នាក់ អាយុ៤២ឆ្នាំ ត្រូវចាប់ខ្លួនបញ្ជូនទៅតុលាការ ក្រោមការសង្ស័យថា បានលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរជិត១​ ០០០ចង្កោម ពីកសិដ្ឋានផ្ទះកញ្ចក់ជាច្រើនកន្លែងក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា ភាគខាងត្បូងប្រទេសជប៉ុន។ យោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករបស់ជប៉ុន ដែលបានចេញផ្សាយព្រោងព្រាតអំពីករណីចោរកម្មនេះ​ បានឱ្យដឹងថា ផ្លែទំពាំងបាយជួរលួចបានទាំងនេះមានចំនួនពិតប្រាកដ៩៩៥ចង្កោម មានតម្លៃសរុបប្រមាណ៦ ៥០០ដុល្លារ។ បុរសរូបនេះត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទលួចទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ ចំនួនពីរករណីស្រដៀងគ្នា ហើយបច្ចុប្បន្នបានចេញពីគុកវិញ ក្រោមលក្ខខណ្ឌបង់ប្រាក់ធានានៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន ដែលនគរបាលជប៉ុនកំពុងតាមឃ្លាមើល ព្រោះខ្លាចបុរសនេះលួចអ្វីផ្សេងទៀត។ នគរបាលជប៉ុន ក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា​ បានឱ្យដឹងថា បុរសរូបនេះរងការចោទប្រកាន់ថ្មីមួយទៀត ពីបទល្មើសដដែល គឺពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរ ប្រមាណ៦៥០ចង្កោម ដែលមានតម្លៃសរុប៨​ ៧០០ដុល្លារ ពីក្នុងកសិដ្ខានផ្សេងទៀត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា ក្នុងអំឡុងខែកក្កដា និងខែសីហា។ លើសពីនេះ ការស៊ើបអង្កេតរបស់អធិការដ្ឋាននគរបាលជប៉ុន បានរកឃើញករណីលួចស្រដៀងគ្នាចំនួនប្រាំករណីបន្ថែមទៀត ដែលបានកើតឡើងនៅចន្លោះខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងខេត្តដដែលនេះ។ នគរបាលបានបញ្ជាក់ថា បុរសរូបនេះបានសារភាពចំពោះការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ដោយបាននិយាយថា ខ្លួនបានលក់ផ្លែទំពាំងបាយជូរទាំងអស់នោះ តាមអនឡាញ ដើម្បីយកប្រាក់មកចំណាយលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ៕ (ផាន់ អាណា)

photo_2026-11-04_20-26-05
កាហ្វេអាយុរង្វង់ពីរឆ្នាំ ដើមនៅខ្ចី ងាយឆេះខ្លោច និងងាប់​ដោយ​កម្ដៅពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូ

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ បាតុភូត អែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំង កំពុងឈានមកដល់ចុងឆ្នាំ២០២៦នេះហើយ។ ដូច្នេះសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បាន​ក្រើនរំលឹកដល់​ម្ចាស់ចម្ការទើបតែដាំ១ឆ្នាំ ទៅ២ឆ្នាំថា ដើមនៅខ្ចី គឺអាចងាយឆេះខ្លោច និងងាប់បាន។ ដើមកាហ្វេដែលទើបដាំក្នុងរយៈពេល ១–២ ឆ្នាំ គឺងាយរងគ្រោះពីកម្ដៅនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូជាងគេ ព្រោះឫសនៅខ្លី មិនទាន់ចាក់ជ្រៅ ហើយបើគ្មានការត្រៀមខ្លួនទេ ដើមអាចស្រពោនងាប់ ឬលូតលាស់យឺត ធ្វើឲ្យផលិតកម្មកាហ្វេធ្លាក់ចុះ។ សមាគម​កាហ្វេកម្ពុជាបានដាស់តឿនឱ្យកសិករអ្នកដាំកាហ្វេទាំងអស់ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ចំពោះបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។ អ្នកជំនាញអាកាសធាតុអន្តរជាតិព្យាករហើយថា បាតុភូត អែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំងបំផុត អាចឈានដល់កំពូលនៅចុងឆ្នាំ២០២៦ ហើយបន្តឥទ្ធិពលរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧ ហើយ​រដូវប្រាំងខាងមុខនៅកម្ពុជា អាចក្តៅខ្លាំង និងរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ​យូរជាងធម្មតា។ សមាគមកាហ្វេកម្ពុជាបានប្រាប់ដល់កសិករត្រូវតែមានវិធានការសំខាន់សម្រាប់បម្រុងទុកមានដូច ពង្រីក និងស្តុកប្រភពទឹកពីស្រះ អណ្តូង អាងស្តុកទឹកជាដើម; រៀបចំ ឬពិនិត្យប្រព័ន្ធស្រោចស្រពតំណក់ទឹក; គ្របដីជុំវិញគល់ដើម ដោយចំបើង ស្លឹកឈើ ឬសំបកកាហ្វេ ដើម្បីរក្សាសំណើមក្នុងដី; និង ផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមគ្រាប់គ្រាន់ ឲ្យកាហ្វេមានភាពធន់ទ្រាំកំដៅថ្ងៃ ជាដើម។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលបានឱ្យ​ដឹងថា បរិមាណផលិតផលកាហ្វេនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងមក សរុប​ជាង ១៣១៤តោន ហើយទិន្នផលជាមធ្យមក្នុងមួយហិកតារបស់កាហ្វេគឺ២,៥០តោន៕

image_2026-11-05_11-01-24
ឥណ្ឌាបន្តបង្ក្រាបរោងចក្រផលិតភេសជ្ជៈ និងចំណីអាហារម៉ាកល្បីៗ លើពិភពលោក ព្រោះខ្វះអនាម័យ

ញូវដែលី៖ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងគ្រប់គ្រងឱសថរបស់ឥណ្ឌា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ បានបន្តយុទ្ធនាការត្រួតពិនិត្យ និងឆ្មក់ចូលទីតាំងផលិតចំណីអាហារមួយកន្លែងទៀត នៅក្នុងរដ្ឋមហារាស្ត្រ ហើយបានព្យួរអាជ្ញាបណ្ណអាជីវកម្ម បន្ទាប់ពីរកឃើញថា ផលិតផលចំណីអាហារមិនអនុលោមតាមលក្ខខណ្ឌអនាម័យ។ ប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបនេះ គឺជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធនាការពិសេស ក្នុងឱកាសបុណ្យប្រពៃណីសាសនារបស់ប្រជាជនឥណ្ឌា។ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងគ្រប់គ្រងឱសថ នៅក្នុងរដ្ឋទាំង២៩របស់ឥណ្ឌា ជាពិសេសរដ្ឋធំៗ ដូចជារដ្ឋមហារាស្ត្រ រដ្ឋអន្តរប្រទេស រដ្ឋឧត្ដរប្រទេស រដ្ឋមទ្ទយប្រទេស និងរដ្ឋគុជរដ្ឋ បានអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋឥណ្ឌាឱ្យដាក់ពាក្យបណ្តឹងតាមរយៈប្រព័ន្ធអនឡាញ ប្រសិនបើសង្ស័យថា ផលិតផលចំណីអាហារណាមួយមិនមានអនាម័យ និងគ្មានសុវត្ថិភាព។ ក្រុមអាជីវករ និងម្ចាស់ទីតាំងផលិត ឬលក់ចំណីអាហារ ត្រូវទទួលរងការព្រមាន និងឱ្យគោរពតាមច្បាប់របស់ឥណ្ឌា ស្តីពីសុវត្ថិភាព និងស្តង់ដារចំណីអាហារយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ព្រមទាំងប្រកបអាជីវកម្មដោយមានអាជ្ញាបណ្ណត្រឹមត្រូវ និងមានសុពលភាពច្បាស់លាស់។ អាជ្ញាធរឥណ្ឌា បានបញ្ជាក់សារជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការត្រួតពិនិត្យជាប្រចាំ ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពចំណីអាហារសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់។ ជាមួយគ្នានេះដែរ អាជ្ញាធរក៏បានរំឭកដល់ប្រតិបត្តិករអាជីវកម្មចំណីអាហារថា ការគោរពតាមស្តង់ដារគុណភាព សុវត្ថិភាព និងអនាម័យ គឺជាកាតព្វកិច្ចមិនអាចខ្វះបាន។ ប្រទេសឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការបង្ក្រាបការរំលោភបំពានលើសុវត្ថិភាពចំណីអាហារនៅទូទាំងប្រទេស ក្នុងទ្រង់ទ្រាយមិនធ្លាប់មានពីមុនមក។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២០ រហូតដល់ពេលនេះ អាជ្ញាធរសុវត្ថិភាព និងស្តង់ដារចំណីអាហារឥណ្ឌា និងរដ្ឋបាលចំណីអាហាររដ្ឋ បានឆែកឆេររោងចក្រផលិតចំណីអាហារក្នុងស្រុក ឃ្លាំងស្តុកទំនិញ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ