បាតុភូតអែលនីញ៉ូកំពុងបង្កើនឥទ្ធិពលដល់រដូវខ្យល់ព្យុះ ក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត

Screenshot 2026-07-30 094111

វ៉ាស៊ីនតោន៖ ព្យុះត្រូពិចឈ្មោះ អែលីដា (Elida) បានកើតឡើងនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៥ កក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅភាគខាងកើតនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលមានចម្ងាយប្រហែល៩០០គីឡូម៉ែត្រ ភាគនិរតីនៃរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាម៉េរិក ស្របពេលបាតុភូតអែលនីញ៉ូ (El Niño) កំពុងតែបង្កើនឥទ្ធិពលដល់រដូវព្យុះសង្ឃរា។

មជ្ឈមណ្ឌលព្យុះសង្ឃរាអាម៉េរិក បាននិយាយថា ព្យុះអែលីដាមានល្បឿនខ្យល់អតិបរមា៦៤គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ហើយកំពុងប្រែប្រួលទៅជាខ្យល់ព្យុះដ៏ខ្លាំង នៅយប់ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ហើយនឹងក្លាយជាខ្យល់ព្យុះសង្ឃរាដំបូងគេនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត ក្នុងរដូវខ្យល់ព្យុះឆ្នាំ២០២៦នេះ។

មជ្ឈមណ្ឌលព្យាករណ៍អាកាសធាតុបាននិយាយថា ឥទ្ធិពលបាតុភូតអែលនីញ៉ូ បង្កឱ្យមានសំណើមត្រូពិច ដែលនៅទីបំផុតពោរពេញទៅដោយភ្លៀងមូសុងធ្លាក់ជោគជាំ នៅទូទាំងភាគនិរតីនៃសហរដ្ឋអាមេរិក នាចុងសប្តាហ៍នេះ។។

ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងតាមដានតំបន់បីផ្សេងទៀត នៅទូទាំងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកកណ្តាល និងប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត ដើម្បីដឹងច្បាស់ពីការប្រែប្រួលចុងក្រោយបំផុតរបស់ព្យុះអែលីណា។

មានចំណុចសង្ស័យពីរកន្លែង ដែលទំនងកើតជាព្យុះ គឺស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃកោះរដ្ឋហាវ៉ៃ អាចមានព្យុះមួយទៀត ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃខាងមុខ និងនៅតំបន់មួយទៀត អាចរលាយបាត់ទៅវិញ។

តំបន់មួយទៀត ដែលត្រូវតាមដានដែរ មានចម្ងាយរាប់រយគីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងត្បូងប្រទេសម៉ិកស៊ិក កំពុងមានការប្រែប្រួលលឿន អាចកើតជាព្យុះក្នុងរយៈពេលពី៧ ទៅ១០ថ្ងៃខាងមុខ។

ដោយសម្លឹងមើលទៅមុខបន្ថែមទៀត ការព្យាករណ៍រយៈពេលវែងពីមជ្ឈមណ្ឌលព្យាករណ៍អាកាសធាតុនៃរដ្ឋបាលមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក កំពុងបង្ហាញពីឱកាសកើនឡើងនៃព្យុះត្រូពិចកាន់តែខិតទៅជិតកោះហាវ៉ៃ នៅចុងខែកក្កដា។

ព្យុះទាំងអស់នេះកើតឡើងចំពេលអែលនីញ៉ូ កំពុងបង្កើនឥទ្ធិពលនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគកណ្តាល។ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ ជាធម្មតាបង្កើនឥទ្ធិពលព្យុះត្រូពិចនៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត ដោយសារសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រឡើងកម្ដៅ។

បាតុភូតធម្មជាតិអែលនីញ៉ូ គឺជាដំណាក់កាលមួយ ក្នុងចំណោមដំណាក់កាលបីនៃដំណើរវិលជុំរបស់អាកាសធាតុ ដែលហៅថា អែលនីញ៉ូ-បាតុភូតទោលនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូង (El Nino-Southern Oscillation) ដែលពិពណ៌នាអំពីការផ្លាស់ប្តូរសម្ពាធខ្យល់ក្នុងបរិយាកាស ដែលកើតឡើងទន្ទឹមគ្នានឹងការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រនៅកណ្តាលមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយផ្លាស់ប្តូរចរន្តបរិយាកាស និងអាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់អាកាសធាតុពិភពលោក។

អែលនីញ៉ូពណ៌នាអំពីទឹកក្តៅជាងមធ្យម នៅទូទាំងមហាប៉ាស៊ីហ្វិក អេក្វាទ័រ ខណៈពេលបាតុភូតឡានីញ៉ាពណ៌នាអំពីស្ថានភាពទឹកត្រជាក់ជាងមធ្យម ហើយធ្លាក់មកនភអព្យាក្រឹត គឺសំដៅទៅលើស្ថានភាពមួយ ដែលសីតុណ្ហភាពស្ថិតនៅក្បែរៗកម្រិតមធ្យម។

លក្ខខណ្ឌអែលនីញ៉ូ ជាប្រវត្តិសាស្ត្របានសំដៅដល់ចលនាត្រូពិចលើសពីមធ្យមភាគ នៅទូទាំងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងកើត។ ជាមធ្យម អាងមហាសមុទ្រនេះបង្កើតបានព្យុះកំបុតត្បូងចំនួន១៥ ដែលមានឈ្មោះថា ខ្យល់ព្យុះ៨ និងខ្យល់ព្យុះកំបុតត្បូងធំៗចំនួន៤ ស្ថិតប្រភេទព្យុះកម្រិតទី៣ ឬខ្លាំងជាងនេះ។

យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលព្យុះសង្ឃរាអាម៉េរិក បានឱ្យដឹងថា បាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនងជានឹងកើតឡើងនៅរដូវស្លឹកឈើជ្រុះខាងមុខនេះ៕ (ផាន់ អាណា)


image_2026-09-11_15-28-31
ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម សង្ស័យមកពីបរិភោគមីកញ្ចប់ និងភេសជ្ជៈផ្អែម

ញូវដេលី៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថរបស់ដាណឺម៉ាក ឈ្មោះ ណូវ៉ូ ណ័រឌីស (Novo Nordisk) បាននិយាយកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺទឹកនោមផ្អែម ខណៈមនុស្ស១៣៦លាននាក់ ផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រុងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយសង្ស័យថា មកពីបរិភោគអាហារកញ្ចប់មាបតម្លៃថោក។ ក្រោយពីការចេញផ្សាយបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមរឹតបណ្ដឹងការដាក់ស្លាកព្រមានចំពោះសុខភាព នៅលើផលិតផលម្ហូបអាហារមួយចំនួន រហូតបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលនៅទូទាំងប្រទេស អំពីមូលហេតុប្រជាជនឥណ្ឌាចូលចិត្តបរិភោគអាហារវេចខ្ចប់ស្រាប់ និងតម្លៃថោក ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារមួយចំនួនបានលក់ផលិតផលដដែល​​​ តែមានជីវជាតិល្អជាងមុន នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសផ្សេង។ យោងតាមក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវមួយផ្សេងទៀត បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារអាហារវេចខ្ចប់របស់ឥណ្ឌា ដូចជាមីកញ្ចប់ជាដើម បានកើនឡើងដល់ទឹកប្រាក់ជាង១៣៧ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ គឺកើនឡើងពី១២៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងកើនដល់ជិត២៤០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣៤។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អាហារខេចខ្ចប់ស្រាប់ប្រហែល ៦ ពាន់លានកញ្ចប់ ដែលប្រជាជនឥណ្ឌាបរិភោគនៅតាមគ្រួសារ និងតាមតូបលក់អាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវ គឺជាមីឈ្មោះ ម៉ាគ្គីស្រុះទឹកក្តៅ  (Maggi Two-Minute Masala) ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនណេស្លេ (Nestlé) របស់ប្រទេសស្វីស។ ដោយសារប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារណ្ឌា ទាបជាងមធ្យមភាគលើពិភពលោកច្រើនពេក ប្រជាជនឥណ្ឌាដ៏ច្រើនចូលចិត្តបរិភោគផលិតផលអាហារមានតម្លៃថោក ដូចជា មីកញ្ចប់ម៉ាក ម៉ាគ្គី […]

image_2026-09-11_14-29-48
ស្ទើរគ្រប់ត្រីធូណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញព្រូននៅក្នុងសាច់វា

អន្តរជាតិ៖ នៅពេលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ សានិតា កាតារីណា (Santa Catarina) នៃប្រទេសប្រេស៊ីល វិភាគត្រីធូណា ចំនួន៥៣ក្បាល ដែលទើបនេសាទបានថ្មីៗ ក្នុងតំបន់ ពួកគេបានរកឃើញថា ត្រីស្ទើរតែទាំងអស់មានផ្ទុកដង្កូវប៉ារ៉ាស៊ីត។ យោងតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរាប់ឃើញដង្កូវតូចៗ សរុបជាង១ ៦០០ក្បាល។ ដោយប្រើឧបករណ៍មីក្រូទស្សន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ពួកគេបានរកឃើញថា មានតែក្រលៀន និងបេះដូងត្រីប៉ុណ្ណោះ ដែលគ្មានផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត។ ចំណែកឯសរីរាង្គផ្សេងទៀតវិញ មានដង្កូវ ឬសញ្ញាបង្ហាញពីកើតដង្កូវស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង។ ក្នុងចំណោមត្រីធូណា៥៣ក្បាល គឺ៩៦ភាគរយ មានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីត។ ពោះវៀនត្រីធូណា គឺជាសរីរាង្គមានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីតច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកគឺជាលិកាសាច់ដុំ ដែលសំខាន់ជាងគេសម្រាប់មនុស្សយើងហូប ហើយបន្ទាប់មក គឺក្រពះត្រីធូណា។ អ្នកចងក្រងឯកសារបានសន្និដ្ឋានថា «លទ្ធផលទាំងនេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការត្រួតពិនិត្យផ្នែកអនាម័យ និងសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការវះយកសរីរាង្គខាងក្នុងចេញភ្លាមៗ ដើម្បីចៀសវាងការផ្លាស់ទីរបស់កូនដង្កូវតូចៗពីសរីរាង្គខាងក្នុងទៅកាន់ជាលិកាសាច់ដុំ»។ ការសិក្សានៅប្រទេសប្រេស៊ីលនេះ មានទំហំតូចតាចទេ ដោយសិក្សាត្រឹមតែពេលវេលាមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញថា ត្រីធូណានៅតំបន់នេះ ជាទូទៅអាចផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត ក្នុងក្រុមធំៗពីរនៃពពួកព្រូនសំប៉ែត ទ្រីប៉ាណូរីនឆា (Trypanorhyncha) និងព្រូនសមុទ្រ អានីសាគិស (Anisakis)។ ប៉ារ៉ាស៊ីត និងត្រីបានវិវត្តរួមគ្នា ដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងមហាសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដូច្នេះ ការរកឃើញប៉ារ៉ាស៊ីតនៅក្នុងត្រីធូណា […]

Oplus_16908288
អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ

ដោយ ហៃ ស៊ីណា អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ខេត្តបាត់ដំបង-ពោធិ៍សាត់៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) ព្រមទាំងសហការី នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ ARDB នៅរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃអង្ករ អង្គរបាយ័ន និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ធី.អិម.ខេ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងក្រុមហ៊ុន អៀង ហ៊ាង អ៉ីមផត អិចផត ស្ថិតក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ក្នុងបេសកកម្មនៃការចុះពិនិត្យកន្លែងស្តុកស្រូវ និងឡសម្ងួតរួចមក ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមជាធនាគារបម្រើគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសូមលើកទឹកចិត្តដល់បណ្តារោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងស្រុកត្រូវរួមគ្នាបង្កើនការទិញស្រូវពីកសិករចាប់ពីពេលនេះទៅឲ្យអស់លទ្ធភាព និងតម្លៃសមរម្យ ជាពិសេសចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបម្រើដល់ការនាំចេញ។ លើសពីនេះទៅទៀត រោងម៉ាស៊ីនក្នុងស្រុកគួរដល់ពេលវេលាពិនិត្យលើការវិនិយោគរួមគ្នាជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃអង្ករដ៏ធំមួយ ដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ កុំពឹងលើលក់ចុងអង្ករ កន្ទក់ និងអង្កាមដែលកិនជាអង្ករហើយត្រូវវិលចូលទៅឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកវិញ ដើម្បីអាចឈានដល់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារជាមួយប្រទេសជិតខាងយើង តាមរយៈកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតឲ្យកាន់តែទាប។ ជាចុងក្រោយនៃការចុះពិនិត្យរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យរួចមក […]

Oplus_16908288
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ដឹកនាំកិច្ចប្រជុំជាមួយរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ក្រុមហ៊ុននាំចញ ដើម្បីក្តាប់ពីវឌ្ឍនភាពវិស័យស្រូវអង្ករ និងហិរញ្ញប្បទានគាំទ្រ

ដោយ ហៃ ស៊ីណា បាត់ដំបង៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម  (ARDB) នាថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២៦នេះ បានដឹកនាំកិច្ចប្រជុំជាមួយរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវមកពីខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ពោធិ៍សាត់ និងខេត្តបាត់បង ដើម្បីក្តាប់ពីវឌ្ឍនភាពវិស័យស្រូវអង្ករ និងហិរញ្ញប្បទានគាំទ្រដល់ការប្រមូលទិញស្រូវពីកសិករឲ្យអស់លទ្ធភាព និងមានតម្លៃសមរម្យ។ កិច្ចប្រជុំនេះរៀបចំឡើងនៅស្នាក់ការធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម សាខាខេត្តបាត់ដំបង ដែលមានការចូលរួមពីឧកញ៉ា ឡាយ ឈុនហួ ប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា, ឧកញ៉ា ចាន់ សុឃាំង ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសហព័ន្ធស្រូវអង្ករ និងលោក លន់ យ៉េង អគ្គលេខាធិការសហព័ន្ធស្រូវអង្ករ រោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ និងតំណាងក្រុមហ៊ុននាំអង្ករចេញសរុបជាង២០នាក់។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច មានប្រសាសន៍ក្នុងឱកាសនេះថា ការជួបជុំថ្ងៃនេះ គឺដើម្បីពិនិត្យវឌ្ឍនភាពនៃការប្រមូលទិញស្រូវ និងជំរុញការសម្រេចគោលដៅនាំចេញអង្ករ១លានតោន ដែលជាមាសសរបស់កម្ពុជាយើង ដែល១៦ឆ្នាំនេះ ថ្វីបើជួបនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញច្រើន ដែលគ្រប់គ្នាត្រូវតែដឹង និងទទួលស្គាល់ ព្រោះកាលនោះមិននឹកស្មានតម្លៃស្រូវធ្លាក់ចុះមិនសមហេតុផល នៅឆ្នាំ២០១៦ តែធាតុពិត យើងបានដោះស្រាយរួច។ បញ្ហាពេលនោះ គឺយើងអត់មានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រាន់ ដូចជាឃ្លាំង ឡសម្ងួតនៅឡើយ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ