ដោយ៖ រស្មី
ភ្នំពេញ៖ ក្នុងចំណោមកាហ្វេបីប្រភេទ ដែលកំពុងដាំនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី កំពុងត្រូវបានគេសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីបន្សុទ្ធពូជឱ្យក្លាយជាកាហ្វេមានគុណភាពកាន់តែល្អ ងាយដាំដុះ ស៊ូទ្រាំអាកាសធាតុ និងពិសេស អាចឈោងចាប់ទីផ្សារបានទូលំទូលាយ ទាំងនៅក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។
ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្សុទ្ធពូជកាហ្វេនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងរវាងសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា សហការណ៍ជាមួយវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀប។
ប្រធានសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា ពូជកាហ្វេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋពេញនិយមដាំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី មានបីប្រភេទ។ ក្នុងចំណោមនេះមានពីរប្រភេទគេដាំជាអាជីព ដូចជា ពូជរ៉ូប៊ូស្តា (Robusta) អារ៉ាប៊ីកា (Arabica)។ ចំណេកមួយប្រភេទទៀត មានឈ្មោះ អ៊ិចស៊ែលសា (Excelsa) ដែលនៅសេសសល់ពីជំនាន់បារាំង ហើយមានដុះក្នុងព្រៃ និងអ្នកខ្លះក៏បានដាំកាហ្វេប្រភេទនេះផងដែរ។
ក្នុងចំណោមពូជកាហ្វធំៗ ទាំងបីនេះដែរ ត្រូវបានលោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បញ្ជាក់ប្រាប់ថាចំពោះពូជកាហ្វេនីមួយៗ ត្រូវបានសិក្សា និងបន្សុទ្ធពូជយ៉ាងហោចណាស់ ប្រើពេលប្រាំបីឆ្នាំ ដើម្បីយកគ្រាប់វាទៅដាំដុះបន្តទៀត ហើយតាមដានលទ្ធផលរបស់វា មុននឹងយកមកប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ និងដាក់វាជាពូជកាហ្វេ ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា។
ក្នុងចំណោមនេះ គេអាចជ្រើសរើសវិធីសំខាន់ៗសម្រាប់បន្សុទ្ធពូជ ដូចជាការបាញ់កាំរស្មី ការបង្កាត់ពូជ ហើយទាំងអស់នេះ ក៏អាស្រ័យទៅលើធនធាន ដែលយើងមានក៏ដូចជាពេលវេលារបស់យើង។ ចំពោះការចំណាយលើការចាយវាយអាចខ្ពស់ និងត្រូវការពេលវេលាផង។
ប្រធានសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បានឱ្យដឹងដែរថា ចំពោះការសិក្សាទៅលើពលរដ្ឋដាំកាហ្វេនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី បានធ្វើចប់សព្វគ្រប់ហើយ ចំណែកជំហ៊ានបន្តទៀតនោះ គឺការអភិវឌ្ឍពូជ ឬ បន្សុទ្ធពូជ ដើម្បីចម្រាញ់យកពូជល្អបំផុតមួយនាថ្ងៃខាងមុខ។ ចំពោះជំហ៊ានដំបូង គេអាចយកពូជរ៉ូប៊ីស្តា សម្រាប់បន្សុទ្ធពូជមុនគេ ពីព្រោះពូជនេះ គេឃើញពលរដ្ឋកម្ពុជាដាំច្រើនជាងគេ។
លោកប្រធានសមាគម បានឱ្យដឹងដែរថា ពូជដើមកំណើតកាហ្វេដំបូង ជាទូទៅមកពីតំបន់ប្រទេសអាហ្វ្រិក តែយើងនឹងធ្វើការបន្សុទ្ធពូជណាមួយ ដែលដាំដុះនៅក្នុងទឹកដីខ្មែរយើងយូរមកហើយនេះ សម្រាប់ប្រចាំជាតិ ដោយធ្វើដូចគ្នានឹងប្រទេសដទៃទៀតផងដែរ។ គេនឹងធ្វើការបង្កាត់ពូជពីមួយទៅមួយ ហើយចម្រាញ់យកគុណភាពពូជកាហ្វេណាមួយតែម្តង។
គួរបញ្ជាក់ថា នាពេលថ្មីៗមកនេះ សមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បានចាប់ដៃគូសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀប ក្នុងការចុះសិក្សាស្រាវជ្រាវលើប្រភេទពូជកាហ្វេ ដែលកសិករកំពុងដាំដុះនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី។
លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បានឱ្យដឹងបន្ថែមថា ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ កំណើនដាំកាហ្វេស្ថិតនៅក្នុងរង្វង់៦០០ ទៅ៨០០ហិកតា ទូទាំងប្រទេស។ ទោះក្នុងបរិមាណកាហ្វេដាំច្រើនក៏ការផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារនៅមិនគ្រប់គ្រាន់នៅឡើយដែរ ចាំបាច់ត្រូវពឹងផ្អែកនាំចូលពីបរទេសភាគច្រើននៅឡើយ។
លោកប្រធានសមាគម បានឱ្យដឹងផងថា គិតមកដល់ជិតពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២៦នេះ ទំហំផ្ទៃដីដាំកាហ្វេបានកើនឡើងដល់ជិត១ ០០០ហិកតាហើយ។ កសិករដាំហ្វេច្រើនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី និងខេត្តរតនគិរី ។ក្រៅពីនេះនៅតំបន់ផ្សេងៗទៀតដូចជានៅខេត្តពោធិ៍សាត់ កោះកុង ប៉ៃលិន ត្បូងឃ្មុំ និងខេត្តកំពង់ចាម ក៏មានដាំដូចគ្នាដែរ តែមិនច្រើនទេ។
គួរបញ្ជាក់ថា ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ធន់ វឌ្ឍនា អនុប្រធានទី២នៃព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានកិត្តិយសនៃសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា ដែលជាអ្នកបានផ្តួចផ្តើមគំនិតសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះ បានបញ្ជាក់ថាកិច្ចសហការរវាងស្ថាប័នទាំងពីរនេះ មិនត្រឹមតែជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពកសិករដាំដុះកាហ្វេ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរីប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាគ្រឹះក្នុងការជំរុញខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មកាហ្វេខ្មែរ ឱ្យមានចីរភាព និងមានសមត្ថភាពបំពេញតម្រូវការលើទីផ្សារ។
យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០២៥ របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យដឹងថា ចំពោះបរិមាណផលិតផលកាហ្វេ របស់ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងមក មានបរិមាណសរុបជាង១ ៣១៤តោន ហើយទិន្នផលជាមធ្យមរបស់កាហ្វេ គឺ២,៥០តោន ក្នុងមួយហិកតា៕
