ដោយ ឡុង សារេត
ភ្នំពេញ៖ សមាគមបណ្តាញកសិករ និងធម្មជាតិ (Farmer Network and Nature) បានរៀបចំសិក្ខាសាលាពីគ្រោះយោបល់ ស្តីពីផលិតកម្មពូជស្រូវ នៅថ្ងៃទី៦-៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលមានតំណាងកសិករ សហគមន៍ និងតួអង្គពាក់ព័ន្ធចូលរួមប្រមាណ៤៤នាក់។
ពិធីនេះរៀបចំនៅសណ្ឋាគារ សាន់វេ ដោយមានការអញ្ចើញចូលរួមជាកិត្តិយសពីលោកបណ្ឌិត គង់ គា ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ដំណាំស្រូវ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ, លោក ស៊ឺ រ៉ានី ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមបណ្តាញកសិករ និងធម្មជាតិ។
ក្នុងឱកាសនេអដែរ លោក ស៊ឺ រ៉ានី បានលើកឡើងថា គម្រោងគ្រាប់ពូជមានភាពធន់របស់កសិករ គឺជាគម្រោងមានលក្ខណៈពិសេស ដែលផ្តល់ចំណេះដឹង ប្រព័ន្ធ និងរចនាសម្ព័ន្ធនានា ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យទទួលបាននូវគ្រាប់ពូជស្រូវមានគុណភាព ជាមួយនឹងការពង្រឹងបច្ចេកទេស ស្ថាប័ន និងជំនាញរៀបចំអាជីវកម្ម ដើម្បីអាចបន្តដំណើរប្រតិបត្តិការឱ្យកាន់តែទូលំទូលាយ ឆ្ពោះទៅកាន់ប្រព័ន្ធកសិកម្មមានភាពធន់ជាងមុន។
ដើម្បីអភិវឌ្ឍ ពង្រឹង និងពង្រីកការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធផលិតកម្ម និងប្រព័ន្ធចែកចាយពូជស្រូវក្នុងស្រុក ពូជ ស្រូវបែបប្រពៃណីមានទិន្នផលខ្ពស់ ដែលបង្កើននូវប្រាក់ចំណូលប្រកបដោយនិរន្តរភាពរបស់កសិករនៅជនបទ គម្រោងនេះនឹងផ្តោតសំខាន់លើផ្នែកធំៗចំនួនបី គឺពង្រីកការការផលិតនិងផ្គត់ផ្គង់, ពង្រីកទីផ្សារ និងភាពជាដៃគូ (តម្រូវការ) និងការរៀបចំចងក្រងនូវបទពិសោធន៍ ចំណេះដឹង និងភាពជាគំរូនៃសហគមន៍ផលិតពូជស្រូវនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដែលនឹងពង្រឹងនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី តាមរយៈទស្សនកិច្ចសិក្សា។
លោកបន្តទៀតថា សហគមន៍កសិកម្មផលិតស្រូវពូជខេមស៊ីដពេជចង្វារ ដែលកំពុងដំណើរការលើការផលិតពូជស្រូវ ត្រូវបានជ្រើសរើសជាដៃគូ និងជាតំបន់គោលដៅក្នុងគម្រោង ដោយធ្វើការក្នុងភាពជាដៃគូជាមួយសមាគមបណ្តាញកសិករ និងធម្មជាតិ។ គម្រោង “គ្រាប់ពូជមានភាពធន់របស់កសិករនឹងជំរុញគាំទ្រសហគមន៍ ក៏ដូចជាសមាជិកផលិតស្រូវពូជចំនួន៣៦០គ្រួសារ លើចំណេះដឹងបច្ចេកទេស និងសមត្ថភាពក្នុងការពង្រីកផលិតកម្មពូជស្រូវប្រណីតបែបប្រពៃណី ក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវសន្តិសុខស្បៀង និងប្រាក់ចំណូលរបស់សមាជិកផលិត។
ហេតុនេះ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលបច្ចេកទេសផលិតកម្មគ្រាប់ពូជស្រូវ ដែលអនុវត្តទៅតាមស្តង់ដាថ្នាក់ជាតិ នឹងត្រូវបានផ្តល់ជូនទៅកាន់អ្នកផលិតគ្រាប់ពូជស្រូវទាំងនោះដោយមន្ត្រីជំនាញផលិតកម្មពូជ រួមជាមួយនឹងសៀវភៅណែនាំបច្ចេកទេសផលិតកម្មគ្រាប់ពូជស្រូវ ដែលជាឯកសារចំណេះដឹងមួយដែលជួយដល់កសិករផលិតគ្រាប់ពូជស្រូវឱ្យកាន់តែមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ ស្របតាមបច្ចេកទេស ដោយធានាបាននូវគ្រាប់ពូជមានគុណភាព និងជីវចម្រុះលើដីស្រែផលិតកម្មពូជមានលក្ខណៈល្អប្រសើរ។
បើយោងតាមលោក ស៊ឺ រ៉ានី បានគូសបញ្ជាក់ថា សិក្ខាសាលពីគ្រោះយោបល់នេះមានគោលបំណង៖ ១)ពង្រឹងកិច្ចសហការរវាងតួអង្គពាក់ព័ន្ធក្នុងការងារផលិតកម្មគ្រាប់ពូជស្រូវ។ ២) បង្ហាញនូវសេចក្តីសៀវភៅណែនាំបច្ចេកទេសផលិតកម្មពូជស្រូវសម្រាប់កសិករ និងសហគមន៍កសិកម្មទំនើប ខេមស៊ីដនិង៣)ប្រមូលធាតុចូលពីអ្នកពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីកែលម្អរសៀវភៅណែនាំបច្ចេកទេសផលិតគ្រាប់ពូជស្រូវមុននឹងបោះពុម្ពជាផ្លូវការ។
លោកបណ្ឌិត គង់ គា ប្រធាននាយកដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ដំណាំស្រូវនៃក្រសួងកសិកម្មរុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះសមាគមបណ្តាញកសិករ និងធម្មជាតិ ដែលបានផ្តួចផ្តើមរៀបចំឡើងនូវសិក្ខាសាលាពិគ្រោះយោបល់នេះ ព្រមទាំងបានផ្តល់ជាអនុសាសន៍ឱ្យអង្គសិក្ខាសសាទាំងមូលពិភាក្សាផ្តោតទៅលើ៖ ទី១) ស្តង់ដាបច្ចេកទេស ដោយបើប្រាស់បច្ចេកទេស ដែលយើងមានស្រាប់ ហើយកែសម្រួលទៅតាមបរិបទរាល់ថ្ងៃ។ ទី២) សូមជំរុញដល់អ្នកពាក់ព័ន្ធ ដោយធ្វើយ៉ាងម៉េចឱ្យកសិករងាកមកប្រើប្រាស់គ្រាប់ពូជស្រូវ ដែលមានគុណភាពល្អ ព្រោះវាជួយបង្កើនទិន្នផល និងលក់បានតម្លៃខ្ពស់។ ទី៣) ជំរុញការប្រើប្រាស់ធាតុចូលកសិកម្មប្រកបដោយភាពវៃឆ្លាត។ ទី៤)សហគមន៍កសិកម្មផលិតពូជ សូមបន្តការពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យការងារបច្ចេកទេសផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការផលិតគ្រាប់ពូជមានគុណភាពល្អ ឱ្យគេទទួលស្គាល់ និងខិតខំផ្សារភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយទីផ្សារជាមួយរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃស្រូវអង្ករធំៗ និងទី៥) សម្រាប់ស្ថាប័នបច្ចេកទេស មាននាយកដ្ឋានពូជដំណាំ ខាងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទកសិកម្មព្រែកលៀប ក៏ដូចជាខាងវិទ្យាស្ថាន សូមជួយផ្ទេរបច្ចេកទេសល្អៗទៅដល់និស្សិត ដើម្បីកសាងចំណេះដឹងទៅលើគ្រាប់ពូជនេះ។
លើសពីនេះខាងវិទ្យាស្ថានត្រូវស្វែងរកបច្ចេកទេសថ្មីៗថែមទៀត ដើម្បីរកវិធីកាត់ចំណាយយ៉ាងណាឱ្យកសិករ កាន់តែបានប្រាក់ចំណេញ ហើយផលិតកាន់តែមានគុណភាព៕
