​ឡាវបន្តពង្រឹងវិស័យកសិកម្មបន្ទាប់ពីដំឡូងមី និងកៅស៊ូ ក្លាយជាដំណាំយុទ្ធសាស្រ្តថ្មី

វៀងច័ន្ទ៖​ វិស័យកសិកម្មរបស់ប្រទេសឡាវ​ គឺ​ជា​ប្រភពប្រាក់​ចំណូល​ដ៏​សំខាន់​សម្រាប់​ប្រជាជន​ និងរដ្ឋាភិបាលឡាវ ដែលចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១រហូតមក ប្រាក់ចំណូលពីវិស័យកសិកម្មបានចូលរួមបង្កើនថវិកាជាតិឡាវមានចំនួនជិត២០ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប។

រដ្ឋាភិបាលឡាវបានកំណត់ផែនការលើកកម្ពស់វិស័យកសិកម្ម ការចិញ្ចឹមសត្វ និងការដាំដុះដំណាំពាណិជ្ជកម្ម ជាគោលដៅសំខាន់មួយនៃផែនការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមជាតិ លើកទី៩ ចាប់ពីឆ្នាំ២០២១-២០២៥ ដើម្បីអាចនាំចេញកសិផលបានយ៉ាងតិច១,២ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។

កសិផលសម្រាប់នាំចេញសំខាន់ៗរបស់ឡាវនាពេលកន្លងមក មានដំឡូងមី កៅស៊ូ ចេក កាហ្វេ  ពោត និងអង្ករ។ លើសពីនេះ ការលើកកម្ពស់ការផលិតកសិកម្ម ដើម្បីជំនួសការនាំចូលក៏ជាកិច្ចការសំខាន់មួយនៃរបៀបវារៈថ្នាក់ជាតិ ស្តីពីការដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងសារពើពន្ធផងដែរ។

តាមរយៈផលិផលកសិកម្ម  បានទទួលបានប្រាក់ចំណូលយ៉ាងច្រើន ព្រោះដំណាំយុទ្ធសាស្រ្តទាំងនេះមិនត្រឹមតែសម្រាប់តែប្រជាជនឡាវទទួលទានប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងប្រើសម្រាប់ការចិញ្ចឹមសត្វ និងជាប្រភពវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់រោងចក្រឧស្សាហកម្មផងដែរ។ ប្រទេសឡាវមានតំបន់ និងអាកាសធាតុសមស្របសម្រាប់ការដាំដុះដំណាំផ្សេងៗ ដែលប្រជាជនឡាវភាគច្រើនជាកសិករ។

ក្នុងនេះសឹងតែ៥០ភាគរយនៃទំហំសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសឡាវ ទទួលបានមកពីវិស័យកសិកម្ម ហើយ៤០ភាគរយទទួលបានពីវិស័យឧស្សាហកម្ម និងមានតែ១០ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដែលទទួលបានពីវិស័យផ្សេងៗទៀត។

យោងតាមការអង្កេតស្ថិតិកសិកម្មជាតិ នាពេលកន្លងមក ប្រទេសឡាវមានគ្រួសារកសិកម្មសរុបចំនួន ជាង៦សែនគ្រួសារ ស្មើនឹងជាង៤៨ភាគរយនៃចំនួនគ្រួសារសរុបទូទាំងប្រទេស។ ប្រទេសឡាវមានផ្ទៃដីកសិកម្មសរុបចំនួន៤.៥លានហិកតា ស្មើនឹង១៩ភាគរយនៃផ្ទៃដីសរុបទូទាំងប្រទេស ដោយចែកចេញជាបីប្រភេទក្នុងនេះទី១ ដីល្បាប់អំណោយផលសម្រាប់ធ្វើស្រែ និងដំណាំវិលឃជុំខ្លី មានផ្ទៃដីសរុបប្រមាណពីរលានហិកតា,ទី២ ដីទំនាប អំណោយផលសម្រាប់ដាំដំណាំបរិភោគ ដូចជា ពោត សណ្ដែក ផ្លែឈើ រោងចក្រឧស្សាហកម្ម ឬរុក្ខជាតិសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងទៀត ដែលមានផ្ទៃដីប្រមាណ១,៨លានហិកតា។ ទី៣ ដីវាលស្មៅធម្មជាតិ អំណោយផលសម្រាប់ការចិញ្ចឹមសត្វ ដែលមានផ្ទៃដីប្រមាណ០,៦៥លានហិកតា។ លើសពីនេះ នៅមានផ្ទៃដីព្រៃប្រមាណ១,១៤លានហិកតា ដែលអាចប្រើប្រាស់សម្រាប់ចិញ្ចឹមសត្វផ្សេងៗទៀតផងដែរ។

ចាប់ពីអំឡុងនៅឆ្នាំ២០២១រហូតមក ដំឡូងមី កៅស៊ូ និងផ្លែចេក បានក្លាយជាផលិតផល ដែលមានតម្លៃនាំចេញខ្ពស់បំផុត។ ការនាំចេញដំឡូងមីបានកើនឡើងពីជាង២០០លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២០ កើនឡើងដល់ជាង៣០០លានដុល្លារ ឬ កើនឡើងជិត៤០ភាគរយក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២៤កន្លងមក។ ការនាំចេញកៅស៊ូបានកើនឡើងពី២៣០លានដុល្លារអាមេរិក ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ដោយកើមឡើងដល់ជិត៣០០ លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៤។

ក្រៅពីដំណាំយុទ្ធសាស្ត្រទាំងពីរនេះ ប្រទេសឡាវក៏មាននាំចេញផ្លែចេកយ៉ាងច្រើនផងដែរ ដោយក្នុងឆ្នាំ២០២០ ទទួលបានប្រាក់ចំណូលចំនួនជាង១៨៧លានដុល្លារ រហូតកើនដល់ជិត២៥០លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។

យោងតាមក្រសួងកសិកម្មឡាវ បានឱ្យដឹងនាកន្លងមកថា ការដាំដុះដំឡូងមីក្នុងប្រទេសឡាវមាននិន្នាការកើនឡើងដោយក្នុង​ឆ្នាំ២០១៥ ប្រទេស​ឡាវ មាន​ផ្ទៃដី​ដាំ​ដំឡូង​មីតែ​ចំនួន៤៥ ៦០០ហិកតា ដែល​ផ្តល់ទិន្នផលបាន ជាង១,៥លានតោន។ ចំណែកនៅឆ្នាំ២០២០ រហូតមកប្រទេសឡាវបានពង្រីកការដាំដុះដំឡូងមកើនឡើងរហូតជាងមួយសែនហិកតា ដោយផលិតបានមើមដំឡូងមីជាបីលានតោន។ នេះក៏ព្រោះតែឧស្សាហកម្មកែច្នៃដំឡូងមី មានការពេញនិយមខ្លាំង និងមានតម្រូវការខ្ពស់នៅលើទីផ្សារសម្រាប់ប្រើប្រាស់ជាវត្ថុធាតុដើមក្នុងឧស្សាហកម្មពាក់ព័ន្ធដូចជា ម្ហូបអាហារ ថ្នាំពេទ្យ ចំណីសត្វ បង្អែម សម្លៀកបំពាក់ ក្រដាស និងផលិតផលផ្សេងៗទៀត។

ក្រសួងកសិកម្មឡាវបានកំណត់គោលដៅថា ក្នុងមួយឆ្នាំៗទំហំនៃការនាំចេញទំនិញជាដំណាំរបស់ប្រទេសឡាវនឹងសម្រេចបានប្រមាណ១,២ពាន់លានដុល្លារ ខណៈពេលទំហំនៃការនាំចេញទំនិញពីការចិញ្ចឹមសត្វនឹងសម្រេចបានប្រមាណ១០០លានដុល្លារអាមេរិក ដោយផ្តោតលើដំណាំ និងបសុសត្វ​ ដែលមានប្រៀបខ្លាំង និងមានទីផ្សារទទួលយក។

ជាមួយគ្នានេះដែរផ្លូវដែកចិន-ឡាវ គឺជាការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដ៏សំខាន់នៃផ្លូវដឹកជញ្ជូន ដែលតភ្ជាប់ផលិតផលកសិកម្មឡាវទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន៕


photo_2026-02-05_11-54-41 (3)
ការកែច្នៃនៅក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្មជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ដល់កសិករ ពីការប្រែប្រួលតម្រូវការនៅលើទីផ្សារ

ដោយ ឡុង សារេត ភ្នំពេញ៖ ស្របពេលការចិញ្ចឹមត្រីជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងខ្នាតពាណិជ្ជកម្មបន្តមានការកើនឡើង គេសង្កេតឃើញការកែច្នៃផលត្រី ដែលបានមកពីវិស័យវារីវប្បកម្មក្នុងស្រុក ក៏មានការកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ​​ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការក្នុងស្រុក និងកាត់បន្ថយការនាំចូល។ ការកើនឡើងនៃអាជីវកម្មកែច្នៃត្រីក្នុងស្រុកនេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញចាត់ទុកថា បានចូលរួមចំណែកជួយឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមត្រីអាចជួយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ពីការប្រែប្រួលតម្រូវការនៅលើទីផ្សារ​ និងនៅក្នុងរដូវកាលប្រមូលផល។ លោក ឡែមផូរ វរិទ្ធ ប្រធានគណៈកម្មការប្រតិបត្តិសមាគមវារីវប្បករនៅកម្ពុជាណ បានមើលឃើញថា ការកែច្នៃជាវិធីមួយដ៏ល្អសម្រាប់ជួយដល់អ្នកចិញ្ចឹមត្រីនៅពេលដែលត្រីកកស្ទះច្រើននៅលើទីផ្សារ ព្រោះតម្រូវការបរិភោគត្រីប្រចាំថ្ងៃនៅក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិត។ ដូច្នេះនៅពេលទីផ្សារត្រីមានច្រើន ការកែច្នៃ​ គឺជាវិធីដោះស្រាយមួយដ៏ល្អ។ ខណៈពេលសិប្បកម្មកែច្នៃត្រីមានការរីកចម្រើនពីមួយថ្ងៃទៅមួយ ហើយផលិតផលត្រីកែច្នៃមានកាន់តែច្រើននៅលើទីផ្សារ សម្រាប់ប្រកួតប្រជែងជាមួយផលិតផលនាំចូលមកពីក្រៅប្រទេស។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា​  “ជាការសង្កេត យើងឃើញការកែច្នៃផលិតផលនៅក្នុងវិស័យវារីប្បកម្មនេះ វាជួយបានច្រើនដល់អ្នកចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រុក ដោយសារនៅពេលត្រីនៅលើទីផ្សារកកស្ទះ បានអ្នកប្រកបមុខរបរកែច្នៃទិញយកត្រីពីអ្នកចិញ្ចឹម ។ កន្លងមកពេលម្ចាស់អាជីវកម្មចង់ធ្វើការកែច្នៃផលិតផលក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្ម តែងតែពឹងផ្អែកទៅលើត្រីនាំចូលពីខាងក្រៅ។ តែបច្ចុប្បន្ននេះនៅតាមកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីពេលចង់បានទីផ្សារល្អ គាត់អាចទាក់ទងជាមួយអ្នកកែច្នៃឱ្យខិតខំអនុវត្តវារីវប្បកម្មល្អ  ធ្វើឱ្យអ្នកកែច្នៃ និងប្រមូលទិញត្រីពីពួកគាត់។ ពីព្រោះអ្នកកែច្នៃគេត្រូវការផលិតផលមួយមានម៉ាកសម្គាល់គុណភាព CQS ដែលអ្នកបរិភោគមានទំនុកចិត្តលើនិមិត្តសញ្ញា CQS”។ លោកបានលើកឡើងថា តាមការសង្កេតរយៈពេលពីរឆ្នាំកន្លងមកនេះ ការកែច្នៃនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មានការកើនឡើង ហើយក្នុងនោះមានសិប្បកម្មប្រហែលប្រាំពីរកន្លែង ទទួលបាននិមិត្តសញ្ញាសម្គាល់គុណភាព CQS។ និមិត្តសញ្ញាសម្គាល់គុណភាពនេះ ធ្វើទីផ្សារកាន់តែធំ ហើយមានសិប្បកម្មមួយចំនួនក៏បាននាំចេញផលិតផលកែច្នៃទៅលក់នៅក្រៅប្រទេសថែមទៀតផង៕

photo_2026-02-06_07-06-36 (3)
សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា​​ អំពាវនាវឱ្យ​ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ​លើការនាំចូលសត្វ​ពីខាងក្រៅ​​ ដើម្បីការពារ​ផលប្រយោជន៍កសិករក្នុងស្រុក​

ដោយ ឡុង សារេត ភ្នំពេញ៖ លោក ស្រ៊ុន ពៅ ប្រធានសមាគម​អ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជាបាន​អំពាវនាវ​ដល់ក្រសួង ស្ថាប័ន​ពាក់ព័ន្ធ​ ជាពិសេសមន្ត្រីជំនាញប្រចាំការនៅច្រកព្រំដែន​ ត្រូវជួយ​ពង្រឹងការត្រួតពិនិត្យ​ឱ្យបានតឹងរឹង​លើការនាំចូលជ្រូករស់មកពីប្រទេសខាងក្រៅ​ ដើម្បីចូលរួមការពារផលប្រយោជន៍​របស់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វនៅក្នុងស្រុក។ ការអំពាវនាវ​របស់ប្រធានសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា​ ធ្វើឡើងក្រោយពីមាន​​ក្រុមអន្តរាគមន៍បង្ក្រាប​បទល្មើសចលនាសត្វ និងផលិតផលកម្ម​នៃអគ្គនាយកដ្ឋាន​សុខភាពសត្វ​ និងផលិតកម្មសត្វ​ សហការជាមួយ​មន្ទីរកសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ​ខេត្តព្រះវិហារ​ និងអធិការដ្ឋានស្រុករវៀង ​កាលពីថ្ងៃទី​៤ ខែកុម្ភៈកន្លងមកនេះ​​ បានធ្វើប្រតិត្តិការ​ត្រួតពិនិត្យជាក់ស្តែង​លើការដឹកជញ្ជូន​សត្វ និងផលិតផលសត្វ​ នៅលើផ្លូវលេខ៩៥ ត្រង់ចំណុចភូមិថ្នល់កែង ឃុំរុងរឿង ស្រុករវៀង ខេត្តព្រះវិហារ ដោយស្ទាក់ឃាត់រថយន្តមួយគ្រឿង ម៉ាកហ៊ីយុនដាយ ដឹកជ្រូករស់ចំនួន១៦០ក្បាល នាំចេញពីប្រទេសឡាវ មកកាន់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា តាមច្រកកំពង់ស្រឡៅ ខេត្តព្រះវិហារ ឆ្ពោះទៅលក់ចែកចាយបន្តនៅតាមបណ្ដារាជធានីខេត្ត។ យោងតាម​អគ្គនាយកដ្ឋាន​សុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វ បានបញ្ជាក់ថា ក្រោយពីមន្ត្រីជំនាញបានពិនិត្យជាក់ស្តែងឃើញថា ការដឹកជញ្ជូនជ្រូករស់ខាងលើពុំមានលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលពីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ដែលផ្ទុយទៅនឹងច្បាប់ស្ដីពីសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ មន្ត្រីជំនាញបាននាំយកវត្ថុតាងមករក្សាទុកនៅទីតាំងធ្វើចត្តាឡីស័ករបស់អគ្គនាយកដ្ឋានសុខភាពសត្វ និងផលិតកម្មសត្វ ដើម្បីចាត់វិធានការតាមនីតិវិធីច្បាប់។ ពាក់ព័ន្ធករណីនេះ, លោក ស្រ៊ុន ពៅ […]

image_2026-01-22_08-27-24
កាហ្វេរ៉ូប៊ូស្តា របស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ទទួលបានលិខិតបញ្ជាក់ឱ្យនាំចេញទៅអូស្ត្រាលី

ប៉ាឡាំបាង៖ ទីភ្នាក់ងារចត្តាឡីស័កនៃខេត្តស៊ូម៉ាត្រាខាងត្បូង បានចេញវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ថា កាហ្វេប្រភេទ រ៉ូប៊ូស្តា (Robusta) ចំនួន៨,៨តោន នៅតំបន់ប៉ាហ្គារ៉ាឡាំ (Pagaralam) ដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ទីក្រុងស៊ីដនី ប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលនេះគឺជាការនាំចេញកាហ្វេទៅក្រៅប្រទេសមួយទៀត ស្របពេលឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងព្យាយាមពង្រីកការនាំចេញកសិផល និងពង្រឹងលទ្ធភាពចូលទៅកាន់ទីផ្សារ។ លោកស្រី ស្រ៊ី អេនដាស អេកានដារី (Sri Endah Ekandari) ប្រធានទីភ្នាក់ងារចត្តាឡីស័ក បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី២៩​ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ថា មុនពេលដឹកជញ្ជូន កាហ្វេត្រូវបានឆ្លងកាត់នីតិវិធីដាក់ឱ្យនៅដាច់ពីគេ រួមទាំងការត្រួតពិនិត្យទ្រងទ្រាយគ្រាប់ និងការធ្វើតេស្តរបស់មន្ទីរពិសោធន៍ ដើម្បីធានាមិនមានសត្វល្អិត និងជំងឺ ហើយស្របតាមច្បាប់នាំចូលរបស់អូស្ត្រាលី។ លោកស្រីបាននិយាយថា តម្រូវការសំខាន់មួយសម្រាប់ផលិតផលដំណាំ ដែលនាំចូលទៅក្នុងប្រទេសអូស្ត្រាលី គឺវិញ្ញាបនប័ត្រអនុញ្ញាតឱ្យដឹកជញ្ជូន ដោយបញ្ជាក់ថា កាហ្វេពិតជាមិនមានសត្វល្អិតចង្រៃ ជាពិសេសប្រភេទ សត្វខ្មូត ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរជីវសុវត្ថិភាពអូស្ត្រាលីប្រយ័ត្នប្រយែងបំផុត។ ការធ្វើតេស្តនៅមន្ទីរពិសោធន៍ និងការត្រួតពិនិត្យដោយក្រុមចត្តាឡីស័កខេត្តស៊ូម៉ាត្រាខាងត្បូង បានបញ្ជាក់កាហ្វេ រូប៊ូស្តា ដាំនៅតំបន់ប៉ាហ្គារ៉ាឡាំ ពិតជាគ្មានសត្វខ្មូត ហើយត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យដឹកជញ្ជូននាំចេញទៅគោលដៅក្នុងអូស្ត្រាលី ក្រោមពិធីសារធ្វើចត្តាឡីស័កមុននឹងនាំចេញ។ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងធានាថា រាល់ទំនិញនាំចេញត្រូវបានឆ្លងកាត់នីតិវិធីដាក់ឱ្យនៅដាច់ពីគេឱ្យបានត្រឹមត្រូវ ដើម្បីបំពេញតាមតម្រូវការបច្ចេកទេស ដែលកំណត់ដោយប្រទេសគោលដៅ។ ដំណើរការនេះជួយបង្កើនភាពជឿជាក់លើផលិតផល […]

608548493_1171822631738397_2460587379731190103_n
លទ្ធផលដំណើរទស្សនកិច្ចតំណាងសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោនៅវៀតណាម

ភ្នំពេញ៖ លោក ណុប នុន​ អនុប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជា ក្នុងវិស័យបន្លែផ្លែឈើ និងសត្វ ក្នុងកសិដ្ឋាន បាន​​បញ្ចប់ដំណើរទស្សនកិច្ចនៅប្រទេសវៀតណាម ដែលចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២២០២៦។ លោកបានរៀបរាប់ថា កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២៦ ការមកដល់របស់ក្រុមការងារសមាគមនៅក្រុងដាឡាត​ ហើយត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍យ៉ាងចិត្តទុកដាក់ និងប្រកបដោយគុណតម្លៃខ្ពស់បំផុត​នៅព្រលានយន្តហោះរហូត​ ហើយញាំអាហារពេលល្ងាចរហូតដល់សណ្ឋាគារ​ របស់ក្រុមហ៊ុន Kunyu Greenhouse Engineering Co., Ltd.។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះដែរ លោក ណុប នុន បានទទួលការស្វាគមន៍របស់ក្រុមការងាររបស់ក្រុមហ៊ុន Kunyu និងបានពិភាគ្សាការងារជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងសក្តានុពលទីផ្សារកសិកម្ម​ និងឪកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា និងជាពិសេសកិច្ចសហការណ៍រវាងក្រុមហ៊ុនសំណង់ផ្ទះសំណាញ់ និងសមាគមបណ្តាញកសិករតេជា ដើម្បីសម្រេចបានប្រសិទ្ធភាពថ្លៃដើមកសិកម្ម​ គុណភាព និងសុវត្ថិភាពនៃបន្លែ ផ្លែឈើសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ផ្ទាល់ និងការកែច្នៃ វិចខ្ចប់ និងរក្សាទុកផ្សេងៗ។ នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦  ក្រុមការងាររបស់ក្រុមហ៊ុន Kunyu Greenhouse Engineering Co., […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ