កិច្ចព្រមព្រៀងសកល សម្រេចលុបបំបាត់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត ឈ្មោះ​ គ្លពីរីហ្វុស ប៉ុន្តែមានប្រទេសជាច្រើនសុំប្រើទៀត

image_2025-05-07_14-37-08

ញូវដេលី៖ នៅក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់បណ្តាប្រទេសម្ចាស់ហត្ថលេខីជាច្រើន នៅក្នុងសន្និសីទ នាទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស កាលពីសប្តាហ៍មុន បានឈានដល់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបំផ្លាញបរិស្ថាន គឺថ្នាំពុលឈ្មោះ គ្លពីរីហ្វុស (Chlorpyrifos) ផលិតនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត សុំប្រើប្រាស់បន្តទៀតសិន ព្រោះមិនទាន់មានថ្នាំពុលថ្មីមកជំនួស។

យោងតាមសារព័ត៌មានរបស់ឥណ្ឌា​ ចេញផ្សាយថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ បានឱ្យដឹងថា នៅដំណាក់កាលនេះ​ ប្រទេសឥណ្ឌានឹងបន្តប្រើថ្នាំពុលនេះរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ប្រាំឆ្នាំទៀត ដើម្បីបាញ់សម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃស៊ីដំណាំជាង១០មុខ ដូចជា ស្រូវ ស្រូវសាលី អំពៅ សណ្តែកសៀង សណ្តែកបារាំង កប្បាស ត្រប់ ខ្ទឹមបារាំង ប៉ោម និងសណ្តែកដី​ ជាដើម។

លើពិភពសព្វថ្ងៃមានប្រទេសជាង៤០ រួមទាំងចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិតឈ្មោះ គ្លពីរីហ្វុស នៅលើដំណាំគ្រប់ប្រភេទ។  ចំណែកប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងអំឡុងពេលការចរចា បានដាក់ពាក្យសុំការលើកលែង ដោយលើកហេតុផលពីតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះ នៅលើដំណាំមួយចំនួន ព្រោះមិនទាន់មានថ្នាំពុលថ្មីអាចជំនួសបាននៅឡើយ។

ប្រទេសឥណ្ឌា រួមជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា រុស្ស៊ី កេនយ៉ា ហ្សំប៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងកូស្តារីកា ក៏បានសុំការអនុគ្រោះលើកលែងបណ្តោះអាសន្នសិន ដោយលើកហេតុថា ដើម្បីធានាដល់សន្តិសុខស្បៀងរបស់ខ្លួន។

ទោះបីជាប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសផ្សេងទៀត អាចបន្តប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលប្រភេទនេះ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសត្វល្អិតចង្រៃក៏ដោយ សេចក្តីសម្រេចនៅក្នុងសន្និសីទ នាទីក្រុងហ្សឺណែវ កាលពីសប្តាហ៍មុន នឹងចាប់បង្ខំអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះ ឱ្យស្វែងរកជម្រើសផ្សេងទៀត មុននឹងឈានចូលដល់ដំណាក់ការលុបបំបាត់ទាំងស្រុងតែម្តង។

ការសម្រេចបែបនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និសីទរបស់ភាគីម្ចាស់ហត្ថលេខីលើអនុសញ្ញា ស្តីពីការគ្រប់គ្រងសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ និងកាកសំណល់បំពុលបរិស្ថាន ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកល។

អ្នកជំនាញ ដែលបាននិងកំពុងតាមដានការវិវឌ្ឍន៍នៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត បានស្វាគមន៍ចំពោះការចុះបញ្ជី ថ្នាំពុល​ គ្លពីរីហ្វុស ចូលក្នុងឧបសម្ព័ន្ធនៃឈ្មោះថ្នាំពុល​ត្រូវលុបបំបាត់តាមអនុសញ្ញា ប៉ុន្តែបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការសុំលើកលែងមានច្រើនប្រទេសពេក។

ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស (Chlorpyrifos) ឬហៅមួយបែបទៀតថា គ្លពីរីហ្វុស មេទីល (Chlorpyrifos Methyl) គឺជាថ្នាំសរីរាង្គផូស្វ័រសម្លាប់សត្វល្អិត ដោយប្រើបាញ់លើដំណាំ លើសត្វ បាញ់ក្នុងអគារ និងនៅក្នុងទីកន្លែងផ្សេងទៀត ដើម្បីសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃជាច្រើនប្រភេទ រួមទាំងកណ្តៀ និងដង្កូវជាដើម។ ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានចុះបញ្ជីប៉ាតង់ នៅឆ្នាំ១៩៦៦ ជាកម្មសិទ្ធិផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក។

ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានចាត់ទុកដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោកថា មានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្ស។ ការប៉ះពាល់ថ្នាំពុលនេះលើសពីកម្រិតបច្ចេកទេសណែនាំ នឹងបង្កផលប៉ះពាល់លើឥទ្ធិពលសរសៃប្រសាទ នាំឱ្យកើតជំងឺវិកលចរិតជាដើម។ ចំណែកអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះវិញ ថ្នាំពុលនេះអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ផ្នែកខួរក្បាលរបស់ទារកក្នុងផ្ទៃ។

នៅចក្រភពអង់គ្លេស ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានហាមឃាត់ នៅថ្ងៃទី០១​ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានករណីលើកលែងតិចតួចបំផុត។  បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានហាមឃាត់ពាសពេញប្រទេសជាសមាជិតសហភាពអឺរ៉ុប ដោយមិនអាចប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះបានទៀតទេ។

ចំណែកនៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស លើដំណាំទាំងអស់​ នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក៕

 


1783672949-1920x1226
ឥណ្ឌូណេស៊ីនាំចូលពូជជ្រូកពីដាណឺម៉ាក ដើម្បីបង្កើនចំនួនជ្រូកឡើងវិញ បន្ទាប់ពីផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក

ហ្សាការតា៖  ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបាននាំចូលជ្រូករស់ចំនួន៥៤៦ក្បាល ពីប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលជាពូជដើម ឬពូជឈាមសុទ្ធសម្រាប់បង្កាត់ពូជជាមួយជ្រូកក្នុងស្រុក ដើម្បីបង្កើនចំនួនពូជជ្រូកឡើងវិញ បន្ទាប់ពីផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក កាលពីឆ្នាំ២០១៩។ យោងតាមលោក សៅឡាន ស៊ីណាហ្គា (Sauland Sinaga) ប្រធានសមាគមចិញ្ចឹមសត្វឥណ្ឌូណេស៊ី បានឱ្យដឹងទៀតថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបានបាត់បង់ជ្រូកអស់ប្រហែលបួនលានក្បាល ក្នុងមួយឆ្នាំ ដែលស្មើនឹងប្រហែល៤០០ ០០០ជ្រូកពូជ ចាប់តាំងពីផ្ទុះជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក ដែលលធ្វើឱ្យខ្វះពូជ និងខ្វះសាច់ជ្រូក។ លោកប្រធានសមាគម បាននិយាយកាលពីថ្ងៃទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ថា “នេះជាលើកទីមួយហើយ ដែលប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីនាំចូលជ្រូករស់ពីប្រទេសដាណឺម៉ាក។ វាគឺជាជំហានវិជ្ជមានក្នុងការស្តារចំនួនជ្រូកពូជឡើងវិញ បន្ទាប់ពីកើតជំងឺប៉េស្តជ្រូកអាហ្វ្រិក។” លោកបាននិយាយថា ការនាំចូលនេះតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី និងរដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក ដោយមានការចូលរួមពីវិស័យឯកជនក្នុងការទិញជ្រូកមកបង្កាត់ពូជ។ លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ពូជជ្រូកនាំចូលទាំងអស់បានឆ្លងកាត់នីតិវិធីត្រួតពិនិត្យសុខភាពយ៉ាងតឹងរ៉ឹង ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ថា គ្មានជំងឺអ្វីឡើយ។ ចំណែកអាជ្ញាធរបសុពេទ្យដាណឺម៉ាក ក៏បានត្រួតពិនិត្យ ខណៈមន្ត្រីចត្តាឡីស័កឥណ្ឌូណេស៊ី បានបំពេញបែបបទឯកសារ និងការត្រួតពិនិត្យជាក់ស្តែងលើសុខភាពជ្រូក។ លោកប្រធានសមាគមបានលើកឡើងទៀតថា ប្រទេសដាណឺម៉ាក ជាអ្នកផលិតហ្សែនជ្រូកមានគុណភាពខ្ពស់។ សត្វជ្រូកនាំចូល គឺមានស្តង់ដារសុវត្ថិភាពជីវសាស្រ្តខ្ពស់ណាស់ ឆាប់បង្កើតកូន និងមិនសូវរើសចំណី ហើយសាច់មានគុណភាពល្អ។ ​ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ការរួមបញ្ចូលគ្នានៃហ្សែនពូជជ្រូកក្នុងស្រុក (Landrace) […]

CC2.width-960
សមាគមន៍កាហ្វេកម្ពុជា ប្រាប់ឱ្យកសិករគិតគូរពីផលប៉ះពាល់របស់បាតុភូត អែលនីញ៉ូ មកទិន្នផលកាហ្វេ

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ បាតុភូតអាកាសធាតុអែលនីញ៉ូ ឆ្នាំ២០២៦ ដែលអាចបង្កឱ្យសីតុណ្ហភាពភពផែនដីឱ្យហក់ឡើងក្តៅបំផុតមិនធ្លាប់មាន នោតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនលើពិភពលោក ក្នុងនេះប្រទេសកម្ពុជាក៏កំពុងទទួលរងប៉ះពាល់បផងដែរ។ ជុំវិញបញ្ហាបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Niño)លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ ប្រធានសមាគមកាហ្វេកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ប្រាប់ ARDB TVថា ពេលនេះអាកាសធាតុក្តៅបានកំពុងបង្កឱ្យមានកម្ដៅឡើងខ្ពស់  និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ទិន្នផល និងគុណភាពកាហ្វេរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។ ប្រធានសមាគមន៍កាហ្វេកម្ពុជា បានលើកឡើងដោយបញ្ជាក់ថា បើទោះបីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ជារដូវវស្សាពិតមែន ប៉ុន្តែអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំងនៅតាមតំបន់ខ្លះអត់មានភ្លៀងធ្លាក់ បានធ្វើឱ្យដំណាំកូនកាហ្វេរបស់កសិករ ដែលទើបដាំថ្មីៗងាប់ជាបន្តបន្ទាប់។ ជាក់ស្តែងចម្ការកាហ្វេរបស់លោកផ្ទាល់បានងាប់រហូតដល់ប្រហែល៣០ភាគរយ។ លោកគិតថា ជាខែវស្សាមិនបាច់ពិបាកស្រោចទឹក តែពេលនេះកូនកាហ្វេរបស់លោកចាប់ផ្តើមងាប់ និងស្វិតស្លឹកឈប់លូតលាស់។ ទាក់ទងទៅនឹងការដាំការដាំកាហ្វេ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះដែរ លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បានឱ្យដឹងថា ទោះបីអាកាសធាតុក្តៅ តែបើគិតពីអត្រាកសិករដាំកាហ្វេនៅតែមានសន្ទុះច្រើន ហេតុនេះលោកចង់ឱ្យមានការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការដាំកូនការហ្វេនាពេលនេះ ចាំបាច់ត្រូវតែថែទាំទឺកឱ្យបានដិតដល់ និងបើមានការដាំកាហ្វេថ្មីត្រូវតែមានប្រភពទឹក និងរៀបចំប្រព័ន្ធស្រោចស្រពឱ្យបានត្រឹមត្រូវមិនអាចធ្វេសប្រហែសបានទេ។​ បើគ្មានប្រភពទឹកទេ លោកណែនាំកុំឱ្យដាំដាច់ខាតពីព្រោះវាប្រឈមនឹងការខាតបង់កូនកាហ្វេនឹងងាប់ ឬរួញខ្លោចស្លឹក មិនលូតលាស់ឡើយ។ ​ក្រៅពីនេះកសិករចាំបាច់ត្រូវតែសាងសង់ និងពង្រីកអាងស្តុកទឹកភ្លៀងទុកសម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងគ្រាខ្វះខាត។ លោកបានឱ្យដឹងបន្ថែមថា ដំណាំកាហ្វេនៅទូទាំងប្រទេស នាឆ្នាំ២០២៦នេះ […]

image_2026-07-13_09-58-25
ម៉ាឡេស៊ីប្រាប់កសិករដាំទុរេនឱ្យគោរពតាមច្បាប់នាំចូល របស់ចិន

គូឡាឡាំពួរ៖ អ្នកតំណាងក្រុមកែច្នៃ វេចខ្ចប់ និងនាំចេញផ្លែទុរេនម៉ាឡេស៊ី បាននិយាយថា ការនាំចេញផ្លែទុរេនរបស់ម៉ាឡេស៊ីទៅកាន់ប្រទេសចិនអាចរងផលប៉ះពាល់ ប្រសិនបើកសិករ និងអ្នកនាំចេញ មិនគោរពតាមតម្រូវការនាំចូល ដែលជាច្បាប់កំណត់ដោយអគ្គរដ្ឋបាលគយរបស់ប្រទេសចិន។ ប្រធានក្រុមហ៊ុនវេចខ្ចប់ផ្លែទុរេន លោក ប្រានដុន គួរ (Brandon Quah) បាននិយាយកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ការអនុលោមតាមស្តង់ដាររបស់ប្រទេសចិន គឺជាការចាំបាច់បំផុត ដើម្បីរក្សាលទ្ធភាពនាំចូលទីផ្សាររបស់ចិន។ លោកបានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា “ស្របពេលស្តង់ដារអាចមើលទៅដូចជាមានបន្ទុកខ្លះមែន ប៉ុន្តែវាគឺជាការធានានៃការរក្សាកេរ្តិ៍ឈ្មោះបុព្វលាភរបស់ទុរេនម៉ាឡេស៊ី នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ប្រសិនបើទីផ្សារប្រទេសចិន រងផលប៉ះពាល់ ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីទាំងមូលអាចដួលរលំ ចាប់ពីអ្នកដាំដុះ រហូតដល់វិស័យដឹកជញ្ជូន និងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ត្រជាក់។” យោងតាមលោក លោក ប្រានដុន គួរ ពូជទុរេនពិសេសជាងគេ ដូចជាពូជ មូសាងឃីង (Musang King) ត្រូវតែប្រមូលផលមុនពេលផ្លែទុំជ្រុះ។ ផ្លែទុរេនត្រូវតែចងខ្សែ ឬស្រោមសំណាញ់ ដើម្បីការពារកុំឱ្យដាច់ជ្រុះមកលើដី ដែលអាចនាំឱ្យឆ្លងរោគពីបាក់តេរីនៅលើដី។ ចំណែកផ្លែទុរេននាំចេញត្រូវតែមានប្រភពពីកសិដ្ឋាន និងកន្លែងវេចខ្ចប់ច្បាស់លាស់ ដែលត្រូវបានអនុម័តដោយក្រសួងកសិកម្មម៉ាឡេស៊ី និងអគ្គរដ្ឋបាលគយរបស់ប្រទេសចិន ខណៈពេលកសិដ្ឋានក៏តម្រូវឱ្យមានវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ពីការអនុវត្តកសិកម្មល្អរបស់ម៉ាឡេស៊ីផងដែរ។ អ្នកនាំចេញត្រូវតែអនុលោមតាមប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាពជីវសាស្ត្រ វិធានការចម្រុះការពារដំណាំ ភាពសម្អាតរបស់ផ្លែ ការកំណត់ចំណាត់ថ្នាក់ និងតម្រូវការដាក់ស្លាកសញ្ញាសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ ដោយមានតែផ្លែឈើជាប់ថ្នាក់ខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះ […]

743730801_963971423353642_6911465250108574839_n
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច អញ្ជើញចុះពិនិត្យទីតាំងដាំដុះ និងកែច្នៃកសិផលរបស់ក្រុមហ៊ុន HAGL Group នៅខេត្តស្ទឹងត្រែង

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ស្ទឹងត្រែង៖ ថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦, បន្ទាប់ពីបានចូលរួមក្នុងកម្មវិធីសំណេះសំណាលជាមួយមន្ត្រីរាជការជុំវិញខេត្តព្រះវិហារ ក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា រួចមក, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកនៃធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ បានអញ្ជើញបន្តដំណើរធ្វើស្សនកិច្ចសិក្សាទីតាំងដាំដុះ និងកែច្នៃកសិផលរបស់ក្រុមហ៊ុន HAGL Group ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងស្រុកបុរីអូរស្វាយសែនជ័យ ខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ​បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនកំពុងដំណើរការវិនិយោគលើវិស័យកសិឧស្សាហកម្មយ៉ាងសកម្ម ដោយផ្តោតលើមុខដំណាំសំខាន់ៗ រួមមាន៖ ១ ​-ដំណាំកាហ្វេ៖ កំពុងដាំដុះលើផ្ទៃដីទំហំ៨០ហិកតា និងមានផែនការពង្រីកបន្ថែមទំហំ១០០ហិកតាទៀត នាពេលខាងមុខ។ ២- ​ដំណាំចេក៖ កំពុងដាំដុះលើផ្ទៃដីទហំ១៥០ហិកតា។ ៣- ​ដំណាំទុរេន៖ កំពុងដាំដុះលើផ្ទៃដីទំហំ២០០ហិកតា។ ៤- ​ដំណាំដើមមន៖ កំពុងដាំដុះលើផ្ទៃដីទំហំ១០ហិកតា សម្រាប់បម្រើឱ្យការចិញ្ចឹមដង្កូវនាងយកសូត្រ។ គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា ​ការចុះពិនិត្យផ្ទាល់នេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ក្នុងរបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ក្នុងការជំរុញ និងគាំទ្រដល់ខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មកសិកម្ម ក៏ដូចជាការស្វែងយល់ពីឱកាស និងបញ្ហាប្រឈមនានារបស់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ ដើម្បីរួមចំណែកលើកកម្ពស់សេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងបង្កើតការងារជូនប្រជាពលរដ្ឋក្នុងតំបន់៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ