ធនាគារ ​​ARDBចូលរួម​តាំងបង្ហាញផលិតផលនិងសេវាកម្ម​ក្នុងពិព័រណ៍វិចិត្រ​សាលការរចនាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត​នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង​

IMG_4443

ដោយ ឡុង សារេត​

ភ្នំពេញ​៖ ដោយទទួលបានការអនុញ្ញាតិ​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាល​ទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយក​ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB)នៅព្រឹកថ្ងៃទី​១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ លោក គិត ខេមរារិទ្ធ ​​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​ផ្នែកលក់ និងទីផ្សារ​ និង​លោក ឈិន ឌីណា ​ប្រធាន​នាយកដ្ឋាន​គ្រប់គ្រង​សេវា​​ធនាគារ​ឌីជីថល​រួមជាមួយក្រុមការងារ​ បាន​ចូលរួម​​ដាក់តាំងបង្ហាញ​ផលិតផល និងសេវា​កម្មរបស់ធនាគារ ARDB ​​ក្នុងពិព័រណ៍​វិចិត្រ​សាល​ការរចនា​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​ នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង​​។

​ពិព័រណ៍វិចិត្រសាលរចនា​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​នេះ ក៏មានការអញ្ចើញចូលរួម​ជាកិត្តិយស​ពី​ឯកឧត្តម​សាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត ហោ ប៉េង សាកលវិទ្យាធិកា​នៃសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង,​ តំណាង​ក្រសួងប្រៃសណីយ៍ និងទូរគមនាគមន៍, តំណាង​ក្រសួងទេសចរណ៍, តំណាង​ភោជនីយដ្ឋាន​បាយ័ន, តំណាង​សមាគម​ទេសចរណ៍កម្ពុជា, តំណាងសមាគម​ទេសចរណ៍អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក, លោកសាស្ត្រាចារ្យ លោកគ្រួអ្នកគ្រួ និងនិស្សិត​ជាច្រើនផ្សេងទៀត​។​

ឯកឧត្តម​សាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិត ហោ ប៉េង ​បានមានប្រសាសន៍ថា «ថ្ងៃនេះគឺជា​ឱកាស​ដ៏ពិសេស​សម្រាប់សាកល​វិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង​ ដោយសារ​យើងកំពុង​ឈរធ្វើជា​សាក្សី​នៃភាព​ច្នៃប្រឌិត​គ្មានដែនកំណត់ទេពកោសល្យ​នវានុវត្តន៍​ និងការគិតគូរបែបច្នៃ​ប្រឌិត​របស់និស្សិត​មកពីជំនាញ​ទេសចរណ៍ បដិសណ្ឋារកិច្ច និងសេដ្ឋកិច្ច​ឌីជីថល តាមរយៈ​ការរចនា​ និងអនុវត្តកម្មវិធី​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​ (AI)​ដើម្បីដោះស្រាយ​បញ្ហាប្រឈម​ក្នុងពិភព​ជាក់ស្តែង​។ ពិព័រណ៍នេះ​មិនមែន​គ្រាន់តែជាការបង្ហាញ​បច្ចេកវិទ្យា ​AI ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ​វាតំណាងឱ្យសមត្ថភាព​ និងចំណេះដឹង​របស់និស្សិត​យើង ក្នុងការបំប្លែង​គំនិត​ឱ្យទៅជា​ដំណោះស្រាយ​ជាក់ស្តែង​ ដែលអាចចូលរួមចំណែកដល់សង្គម​ ធុរកិច្ច​ ព្រមទាំង​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍ និងបដិសណ្ឋារកិច្ច​»។

ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ បានបន្តទៀតថា យើងទាំងអស់គ្នា​បានជា្រប​យ៉ាងច្បាស់ហើយ​ថា បច្ចេកវិទ្យាបញ្ញាសិប្បនិម្មិត​ កំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍​យ៉ាងរហ័ស​ និង​ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរ​របៀប​រស់នៅ​ ការរៀនសូត្រ​ ការប្រាស្រ័យទាក់ទង​ បទពិសោធ ការធ្វើ​ការងារ​និងការប្រកប​អាជីវកម្ម។ នៅជុំវិញពិភពលោក​​ បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​កំពុងក្លាយ​ជាកាតាលីករដ៏សំខាន់​ក្នុងការជំរុញ​កំណើន​សេដ្ឋកិច្ច និងទេសចរណ៍​ បង្កើន​ផលិតភាព​ក្នុងគ្រប់ទិដ្ឋភាព និង​ពង្រឹងភាពប្រកួតប្រជែង​នៅគ្រប់វិស័យ​។ ស្របពេល​ប្រទេសកម្ពុជា​កំពុង​រុញច្រាន​របៀបវារៈបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល​ គ្រឹះស្ថាន​សិក្សា​ និងសាកល​វិទ្យាល័យ​នានា​ មានតួនាទី និងការទទួលខុសត្រូវ​យ៉ាងសំខាន់​ក្នុងការ​បំពាក់បំប៉ន​សិស្ស​ និស្សិត​នូវចំណេះដឹង​បំណិន​ និងផ្នត់គំនិត​បច្ចេកវិទ្យា​ ដែលចាំបាច់​ដើម្បីអាចរីកចម្រើន​ និងប្រកួតប្រជែង​នៅក្នុងយុគស័យថ្មីនេះបាន​។​

ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ​ មានប្រសាសន៍គូសបញ្ជាក់ថា នៅសាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង​ជឿជាក់ថា​ ការអប់រំ​កម្រិត​ឧត្តមសិក្សា​ត្រូវតែដើរហួស​ពីការរៀន​សូត្រ​តាមបែបប្រពៃណី​នៅតែក្នុងថ្នាក់រៀន​។ សាលាលើកទឹកចិត្ត​និស្សិត​ឱ្យក្លាយ​ជាអ្នក​បង្កើតនវានុវត្តន៍​ អ្នកច្នៃប្រឌិត អ្នកដោះស្រាយ​បញ្ហា​ សហគ្រិន និងជាពលរដ្ឋ​ឌីជីថល​ ដែលមានការទទួលខុសត្រូវ​។​

ឯកឧត្តមសាស្ត្រាចារ្យ​ «ខ្ញុំពិត​ជាមានមោទនភាព​ជាខ្លាំង​ ដែលគំំនិត​ផ្តួចផ្តើម​ផ្នែក AIនេះបានប្រមូលផ្តុំគ្រប់​គ្នា​ មក​ជុំគ្នា​ ជាពិសេស​ សហការរវាង​និស្សិត​មកពីមហាវិទ្យាល័យ​ទេសចរណ៍​ និងមហាវិទ្យាល័យ​សេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល​។​ កិច្ចសហការអន្តរវិស័យ​នេះ​បានបង្ហាញពីរបៀប​ ដែលបច្ចេកវិទ្យា​ AI អាច​ត្រូវបាន​រួមបញ្ចូល​គ្នា​យ៉ាង​ចុះសម្រុង​ជាមួយចំណេះដឹង​ និងបង្កើតជាដំណោះស្រាយ​ច្នៃប្រឌិត​ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​តម្រូវការ​ជាក់ស្តែង​នៅក្នុងសង្គម​ ដែលកំពុងមានការប្រែប្រួលយ៉ាងឆាប់រហ័ស​នេះ​”។

សូមជម្រាបជូន​ថា ​វិចិត្រ​សាល​ការរចនា​បញ្ញាសិប្បនិម្មិត​ មានក្រុមនិស្សិត​ចំនួន​៩១នាក់​ ចែកជា១៤ក្រុម​ ដើម្បីធ្វើបង្ហាញនូវ​គម្រោង ​AI​៖ ១)-ប្រព័ន្ធ​ប្រឹក្សា​យោបល់លើការស្នើសុំទិដ្ឋាការ​,២)-ប្រព័ន្ធ​បណ្តុះបណ្តាល​ការប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង​ផ្នែកបដិសណ្ឋារកិច្ច​, ៣)-​ប្រព័ន្ធ​រៀបចំ​កម្មវិធី​ទស្សនកិច្ច​ទេសចរណ៍​ផ្ទាល់ខ្លួន​, ៤)-​ប្រព័ន្ធ​ត្រួតពិនិត្យ​ថ្លៃសេវាកម្មទេសចរណ៍​, ៥)-ប្រព័ន្ធ​រៀបចំផែនការ​សេវា​កម្មម្ហូបអាហារ​,៦)-ប្រព័ន្ធរៀបចំ​ផែនការ​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ​ផ្អែកលើសហគមន៍​, ៧)-ប្រព័ន្ធរៀបចំ​ផែនការអាពាហ៍ពិពាហ៍​, ៨)-ប្រព័ន្ធរៀបចំផែនការ​ធ្វើដំណើរ​ទៅកម្សាន្ត​នៅខេត្តសៀមរាប​, ៩)-​ប្រព័ន្ធ​ជំនួយការ​ផ្នែកអាហារូបត្ថម្ភផ្ទាល់ខ្លួន​, ១០)​-ប្រព័ន្ធ​ជំនួយការ​រៀបចំផែនការថវិកា​, ១១)-​ប្រព័ន្ធប្រឹក្សា​យោបល់​ពិនិត្យ​ និងវិនិច្ឆ័យ​ស្បែក​, ១២)-​ប្រព័ន្ធ​ណែនាំ​មុខម្ហូប និងអាហារក្នុងស្រុក​,១៣)-ប្រព័ន្ធដៃគូ​ត្រៀមប្រឡង​ IELTS និងទី១៤)-​ប្រព័ន្ធ​ GPT ផ្គូរផ្គងការងារ​៕


image_2026-09-18_15-35-24
ម៉ាឡេស៊ី គ្រោងដាំម្នាស់ឱ្យបាន២០ ០០០ហិកតា នៅឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់នាំចេញ

កូឡាឡាំពួរ៖ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានកំណត់គោលដៅពង្រីកផ្ទៃដីដាំម្នាស់ នៅក្នុងរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ ពី ២២០០ហិក តា ទៅដល់ ២០០០០ហិកតា ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដោយត្រៀមថវិកាគាំទ្រ ១៩លានដុល្លារ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦–២០៣០។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ឈរនៅលំដាប់ទី២ ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ផ្ទៃដីដាំម្នាស់ ដោយមានទំហំជិត ២ ពាន់ ហិកតា ក្នុងនោះជិត ១៥០០ ហិកតា កំពុងចេញផ្លែ និងផ្តល់ទិន្នផលសរុប៣ ៣០០០ តោន។ នៅកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ឧស្សាហកម្មម្នាស់របស់ម៉ាឡេស៊ី មានតម្លៃជិត ៣១៥លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយទទួលបានផលសរុបជិត ៥១៧តោន ដាំដុះលើពីផ្ទៃដីជិត ១៩ ០០០ហិកតា។ ផែនការពង្រីកការផ្ទៃដីដាំដុះនេះ រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ បានកំណត់គោលដៅដាំម្នាស់ពូជ ម្នាស់មាសសារ៉ាវ៉ាក់១ (Sarawak Gold 1-SG1) លើផ្ទៃដីទំហំ៦០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ កម្មវិធីសាកល្បងនាំចេញផ្លែម្នាស់ទៅប្រទេសសិង្ហបុរីកំពុងដំណើរការ ដើម្បីវាយតម្លៃការទទួលយករបស់ទីផ្សារ តម្រូវការផ្នែកដឹកជញ្ជូន និងការអនុលោមតាមនីតិវិធីនាំចេញ។ គម្រោងពង្រីកម្នាស់មាសសារ៉ាវ៉ាក់១ ឬអេសជី១ (SG1)  គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍លើតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ចំនួន៣។ […]

image_2026-09-18_09-34-13
ហ្វីលីពីនផ្អាកនាំចេញមើមដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ ព្រោះខ្លាចគេលួចយកទៅធ្វើពូជដាំដែរ

ម៉ានីល៖ ប្រទេសហ្វីលីពីន បានផ្អាកការនាំចេញដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ ដើម្បីការពារពូជដំណាំនៅទីផ្សារពិភពលោកកុំឱ្យគេលួចយកទៅធ្វើពូជដាំបន្តទៀត។ ការផ្អាកការនាំចេញនេះត្រូវអនុវត្តដោយមិនកំណត់រយៈពេល ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សម្រាប់ដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ និងពូជសម្រាប់យកទៅដាំផងដែរ។ នេះបើយោងតាមក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា គោលបំណង គឺដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពផលិតក្នុងស្រុក និងធ្វើឱ្យដំណាំនេះក្លាយជាប្រភពចំណូលនាំចេញដ៏សំខាន់ជាងមុនរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន លោក ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានមានប្រសាសន៍ថា «យើងខ្វះពូជសម្រាប់ដាំយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសរបស់យើង ហើយយើងមិនចង់នាំចេញវាទៅប្រទេសដទៃ ដែលគេអាចយកពូជដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីនទៅដាំបន្ត ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយយើងនោះទេ»។ ដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីន កំពុងក្លាយជាវត្ថុធាតុដើម ដែលរោងចក្រកែច្នៃ និងអ្នកទិញនៅក្រៅប្រទេសមានតម្រូវការកាន់តែច្រើន។ ដំឡូងឈាមមាន់ត្រូវបានកែច្នៃជាផលិតផលជាច្រើន ដូចជា ម្សៅ ដំណាប់ និងម្សៅដំឡូងកិន សម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងផ្សំក្នុងផលិតផលផ្សេងៗ មានចាប់ពីនំខួបកំណើត រហូតដល់ធ្វើជាទៀនក្រអូប។ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងទៀតថា ផលិតផលដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសកាណាដា បណ្តាប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអាស៊ី ខណៈសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុប អាចក្លាយជាទីផ្សារនាពេលអនាគត៕​ (ផាន់ អាណា)

Buckwheat with chicken curry sauce isolated on white background.
ស្រីលង្កា ពង្រឹងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនមានសុខភាពល្អ

កូឡុំបូ៖ ប្រទេសស្រីលង្កា កំពុងពង្រឹងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យលើចំណីអាហាររបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារសុខភាពសាធារណៈ ពង្រឹងប្រព័ន្ធចំណីអាហារ និងគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ គោលនយោបាយនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងសារព័ត៌មានមហាជន តាមរយៈអង្គភាពរដ្ឋបាលត្រួតពិនិត្យចំណីអាហារ ដើម្បីធានាឱ្យប្រជាជនស្រីលង្កាគ្រប់រូបទទួលបានចំណីអាហារ មានសុវត្ថិភាព អំណោយផលដល់សុខភាព និងមានគុណភាព ព្រមទាំងពង្រឹងការសម្របសម្រួលរវាងស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវលើសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ តាមខ្សែច្រវ៉ាក់ចំណីអាហារទាំងមូល ចាប់ពីការផលិតរហូតដល់ការទទួលទាន ។ ទោះបីស្រីលង្កាមានក្របខណ្ឌច្បាប់សម្រាប់គ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពចំណីអាហាររួចហើយក្តី ប្រទេសនេះកន្លងមកមិនទាន់មានគោលនយោបាយជាតិទូលំទូលាយណាមួយ ដែលអាចដឹកនាំ និងសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកសុវត្ថិភាពចំណីអាហាររវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យផ្សេងៗនៅឡើយទេ។ គោលនយោបាយថ្មីនេះបានបំពេញចន្លោះខ្វះខាតទាំងនោះ ដោយផ្តល់ទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ពង្រឹងអភិបាលកិច្ច បង្កើនប្រព័ន្ធតាមដានត្រួតពិនិត្យ កែលម្អការវាយតម្លៃ និងការទំនាក់ទំនងអំពីហានិភ័យ ពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ទីរពិសោធន៍ ពង្រឹងច្បាប់ស្តីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងក្នុងចំណោមអ្នកផលិត អាជីវកម្មចំណីអាហារ និងអ្នកប្រើប្រាស់។ គោលនយោបាយនេះក៏មានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ផ្នែកសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដែលកើតឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធផលិតកម្មចំណីអាហារ ការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មចំណីអាហារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ៕ (ផាន់ អាណា)

83222979-022B-4DA3-A673-BDF4C3DAD944
ចេកអំបូងលឿងកម្ពុជា កំពុងលក់នៅទីផ្សារ​១០ប្រទេស ​លើពិភពលោក​

ដោយ ឡុង សារេត​ ភ្នំពេញ​៖ ចេកអំបូងលឿង​របស់កម្ពុជា​មានវត្តមានលើទីផ្សារ​ចំនួន១០ប្រទេសហើយ ហើយក្នុងរយៈពេល៨ខែឆ្នាំ​២០២៦នេះ កម្ពុជា​នាំចេកអំបូងលឿង​ ជិត​២៩ម៉ឺនតោន ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិយាយថា បច្ចុប្បន្ន​​ដំណាំចេកអំបូងលឿងនេះ​​កំពុងមានសក្តានុពលខ្ពស់​ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ​ ឱ្យមកដាំដុះនៅកម្ពុជា​កាន់តែច្រើន ។​ ​ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការនិងជាអ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងកសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទ​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ទីផ្សារគោលដៅសំខាន់ៗរបស់ចេកអំបូងលឿងខ្មែរ រួមមាន ចិន វៀតណាម ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ី ហុងកុង កាហ្សាក់ស្ថាន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សិង្ហបុរី និងប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។​ លោកលើកឡើង​ថា បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនប្រមាណ៣៥ កំពុងវិនិយោគលើការដាំដុះចេកអំបូងលឿងក្នុង​ខេត្តកំពត កំពង់ស្ពឺ ឧត្តរមានជ័យ កំពង់ចាម ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី និងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ ផ្ទៃដីដាំដុះចេកអំបូងលឿងសរុបមានជាង​៣៥ ០០០ហិកតា ក្នុងនោះផ្ទៃដីដែលអាចប្រមូលផលបានមានចំនួនជាង១៧ ០០០ហិកតា ដែលផ្តល់នូវបរិមាណផលសរុបប្រមាណ​ជាង៤៨ម៉ឺនតោន៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ