ជំនាញកសិឧតុនិយម កំពុងជួយដល់កសិករពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងធ្វើកសិកម្មទំនើបសម័យថ្មី

IMG_8047 copy

ដោយ រស្មី

សៀមរាប៖  ស្ថានីយកសិឧតុនិយម បានកំពុងដើរតួនាទីសំខាន់សម្រាប់ បម្រើដល់វិស័យកសិកម្ម ពិសេសប្រជាកសិករតាមទីជនបទអាចពឹងពាក់តាមរយៈបច្ចេកវិទ្យាថ្មី ក្នុងការរាយការណ៍ព័ត៌មានទាក់ទងទៅនឹងរបបទឹកភ្លៀង កម្តៅប្រចាំថ្ងៃ និងព័ត៌មានពីកសិកម្មនានា ដែលអំណោយផលយ៉ាងល្អក្នុងការដាំដុះដំណាំស្របតាមយុគសម័យថ្មី។

គួរបញ្ជាក់ថាការដំឡើងស្ថានីយ កសិឧតុនិយម ស្ថិតនៅក្នុងក្របខណ្ឌគម្រោងគជ់ ដែលមានរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ ដែលមកដល់ពេលនេះគម្រោងនេះអនុវត្តជិត៣ឆ្នាំ។ គម្រោងនេះទទួលថវិកាពីមូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង និងអនុវត្តដោយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ,ក្រសួងបរិស្ថាន ,ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។ តាមរយៈគម្រោងនេះក្រោយពីការដំឡើងស្ថានីយ រួចកសិករទទួលបានព័ត៌មានកាន់តែប្រសើរ តួយ៉ាងព័ត៌មានស្តីពីអាកាសធាតុ ហើយការណ៍នេះនឹងជួយលើកកម្ពស់ចំណេះដឹងរបស់កសិករក្នុងការបង្កបង្កើនផលដំណាំរបស់ពួកគាត់។

 ក្នុងពិធីសម្ពោធ ប្រគល់ស្ថានីយកសិឧតុនិយម ដែលធ្វើឡើងនៅភូមិជ្រោយនាងងួន ឃុំជ្រោយនាងងួន ស្រុកស្រីស្នំ ខេត្តសៀមរាបនាពាក់កណ្តាលខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ និស្សិតចំនួនបួនរូប ដែលបានទទួលអាហាររូបករណ៍រៀនជំនាញលើវិស័យកសិឧតុនិយម និងជលសាស្ត្រឧតុនិយមនៅប្រទេសចិន បានលើកឡើងថាកម្ពុជា ជាប្រទេសកសិកម្ម ម្ល៉ោះហើយការពង្រឹងលើមុខជំនាញកសិកម្មជារឿងសំខាន់សម្រាប់លើកស្ទួយវិស័យកសិកកម្មនៅកម្ពុជា។ វានឹងជួយឱ្យកសិករមានសមត្ថភាព និងកាន់តែច្បាស់លាស់ក្នុងការប្រកបរបស់កសិកម្ម។

កញ្ញា សុខ សិរិតា និស្សិតអាហាររូបករណ៍ទៅរៀននៅប្រទេសចិន បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា របរកសិកម្មជាបញ្ហាស្នូលរបស់កសិករខ្មែរ ម្ល៉ោះហើយកសិករគ្រប់រូបត្រូវតែស្វែងយល់បន្ថែមក្នុងមុខរបររបស់ខ្លួនដោយធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការដាំដំណាំកសិកររីកចម្រើនទៅមុខ និងមិនជួបនូវបញ្ហាបរាជ័យ ហើយជីវភាពរបស់ពួកគាត់ក៏ល្អប្រសើ់រ។

និស្សិតវ័យ២៣ឆ្នាំរូបនេះ បានប្រាប់ទៀតថា ក្រោយបញ្ចប់ការសិក្សា កញ្ញានឹងចូលរួមផ្សព្វផ្សាយ និងបណ្តុះបណ្តាលប្រជាកសិករ ដែលធ្លាប់តែដាំដំណាំបែបប្រពៃណី ឱ្យផ្លាស់ប្តុរមកធ្វើកសិកម្មបែបថ្មី និងទំនើបវិញ។

ចំណែកលោក គង់ សេរីមង្គល ជានិស្សិតអាហាររូបករណ៍នៅប្រទេសចិនមួយរូបទៀត បានឱ្យដឹងថា កសិកម្មពឹងផ្អែកសំខាន់លើទឹក ហេតុនេះការសិក្សាទៅលើវិស័យធនធានទឹកសម្រាប់កសិករមិនអាចខ្វះបានទេ។ ដូច្នេះការផ្សព្វផ្សាយ និងការបណ្តុះបណ្តាលកសិករពីរបបទឹកភ្លៀង គ្រោះរាំងស្ងួត ខ្យល់ព្យុះ និងការតាមដានអាកាសធាតុ ជារឿងសំខាន់។ កសិករត្រូវតែស្វែងយល់ ហើយការពារជាប់ជាប្រចាំ។ ក្រៅពីនេះការជ្រើសរើសពូជដំណាំ ដែលស៊ូនឹងអាកាសធាតុ ការដាំដុះទៅតាមការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ពួកគាត់ក៏ត្រូវយល់ដឹងដូចគ្នា។ ចំណេះដឹងទាំងអស់នេះនឹងជួយឱ្យកសិកម្មមិនប្រឈមក្នុងរបរកសិកម្មរបស់ពួកគាត់បន្តទៀត។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អឿង ចន្ថា អនុរដ្ឋលេខាក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម បានឱ្យដឹងថា កសិករតាំងតែពីបុរាណមក គឺពួកគាត់បានពឹងផ្អែកលើមេឃសុទ្ធសាធ ប៉ុន្តែពេលបច្ចុប្បន្ន ពួកគាត់នឹងតាមដានព័ត៌មានបែបបច្ចេកវិទ្យា ដែលផ្តល់ភាពងាយស្រួលក្នុងការសម្រេចចិត្តដាំដុះ ដើម្បីអាចទទួលបានលទ្ធផលល្អ។ ក្នុងនេះព័ត៌មានតាមអែបនឹងផ្តល់ឱ្យកសិករបានដឹងថា ពេលណាមានទឹក ឬក៏អត់ទឹកដើម្បីងាយស្រួលជ្រើសរើសក្នុងការដាំដុះរបស់ពួកគាត់។

 លោកស្រី រេបេកាស អូលីវៀ បេល (Rebekah Olivia Bell) តំណាងអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (Food and Agriculture Organization) ប្រចាំនៅកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ការផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់និស្សិតកម្ពុជាទាំងបួនរូបទៅសិក្សាផ្នែកកសិឧតុនិយម និងជលសាស្ត្រឧតុនិយម នៅក្រៅប្រទេសអាចលើកស្ទួយ អភិវឌ្ឍន៍វិស័យកសិកម្ម ធនធានទឹកនៅកម្ពុជា។ នៅពេលពួកគេត្រឡប់មកវិញ ពួកគេនឹងជួយដល់ការអភិវឌ្ឍវិស័យធនធានទឹក និងកសិកម្ម ជាពិសេសជួយដល់កសិករក្នុងការបន្សាំខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រែអាកាសធាតុ។

គួរបញ្ជាក់ថា និស្សិតទាំងបួនរូប ដែលបានរៀនជំនាញលើវិស័យកសិឧតុនិយម និងជលសាស្ត្រឧតុនិយមតាមគម្រោង នឹងចេញដំណើរទៅសិក្សានៅប្រទេសសចិន អំឡុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ហើយនឹងបញ្ចប់នៅឆ្នាំ២០២៨។ និស្សិតទាំងបួនរូបមានកញ្ញា សុខ សិរិតា អាយុ២៣ឆ្នាំ, លោក គង់ សេរីមង្គល អាយុ២៦ឆ្នាំ, កញ្ញា រ័ត្ន សុវណ្ណអរិយា អាយុ២២ឆ្នាំ និងកញ្ញា ជា សុធារ័ត្ន អាយុ២៧ឆ្នាំ៕


image_2026-09-11_15-44-36
កូរ៉េជ្រើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល

សេអ៊ូល៖ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានជ្រើសរើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេបង្អស់ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល ដោយសម្រេចផ្តល់សំណងចំពោះភាពខុសគ្នានៃតម្លៃរហូតដល់៨០ភាគរយ នៃតម្លៃលក់ដុំ ប្រសិនបើតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ ក្រសួងកសិកម្ម ស្បៀងអាហារ និងកិច្ចការជនបទ របស់កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រកាសថា ខ្លួនបានជួបប្រជុំលើកទី១ នៃគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់ ស្តីពីស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងសេអ៊ូល។ ប្រព័ន្ធស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល គឺជាយន្តការថ្មីមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េផ្តល់ការគាំទ្រទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ចំពោះភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃគោលសម្រាប់កសិផល និងតម្លៃនៅលើទីផ្សារ នៅពេលតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ត្រូវបានជ្រើសរើសជាមុខទំនិញគំរូដំបូងគេបង្អស់ ដោយសារតម្លៃ និងបរិមាណផលិតកម្មរបស់កសិផលទាំងពីរមុខនេះ មានការប្រែប្រួលខ្លាំងទៅតាមស្ថានភាពដំណាំ។ កូរ៉េគ្រោងបន្ថែមមុខទំនិញកសិផលជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយពិចារណាលើឥទ្ធិពលរបស់វា ចំពោះរបបអាហាររបស់ប្រជាជនកូរ៉េ ដោយកំណ់តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការជាមុន ព្រមទាំងលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យថ្លៃដើមផលិតកម្មច្បាស់លាស់។ តម្លៃគោលត្រូវបានកំណត់នៅត្រឹម៨០ភាគរយនៃតម្លៃលក់ដុំ រួមទាំងថ្លៃចំណាយក្នុងការគ្រប់គ្រងកសិកម្ម ហើយរាប់បញ្ចូលថ្លៃពលកម្មរបស់កសិករផ្ទាល់ទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែកផងដែរ។ តម្លៃជាមធ្យម ត្រូវគណនាផ្អែកលើតម្លៃកសិផលក្នុងរដូវប្រមូលផល របស់ដំណាំនីមួយៗ ហើយរាប់បញ្ចូលតម្លៃនៃផលិតផលគ្រប់កម្រិតគុណភាព គឺគុណភាពខ្ពស់ មធ្យម និងទាប។ សម្រាប់មុខទំនិញ ដែលមានការប្រែប្រួលតម្លៃខ្លាំង ទំហំនៃការគាំទ្រនឹងត្រូវបង្កើនជាដំណាក់កាលៗ […]

image_2026-09-11_15-28-31
ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម សង្ស័យមកពីបរិភោគមីកញ្ចប់ និងភេសជ្ជៈផ្អែម

ញូវដេលី៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថរបស់ដាណឺម៉ាក ឈ្មោះ ណូវ៉ូ ណ័រឌីស (Novo Nordisk) បាននិយាយកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺទឹកនោមផ្អែម ខណៈមនុស្ស១៣៦លាននាក់ ផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រុងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយសង្ស័យថា មកពីបរិភោគអាហារកញ្ចប់មាបតម្លៃថោក។ ក្រោយពីការចេញផ្សាយបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមរឹតបណ្ដឹងការដាក់ស្លាកព្រមានចំពោះសុខភាព នៅលើផលិតផលម្ហូបអាហារមួយចំនួន រហូតបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលនៅទូទាំងប្រទេស អំពីមូលហេតុប្រជាជនឥណ្ឌាចូលចិត្តបរិភោគអាហារវេចខ្ចប់ស្រាប់ និងតម្លៃថោក ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារមួយចំនួនបានលក់ផលិតផលដដែល​​​ តែមានជីវជាតិល្អជាងមុន នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសផ្សេង។ យោងតាមក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវមួយផ្សេងទៀត បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារអាហារវេចខ្ចប់របស់ឥណ្ឌា ដូចជាមីកញ្ចប់ជាដើម បានកើនឡើងដល់ទឹកប្រាក់ជាង១៣៧ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ គឺកើនឡើងពី១២៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងកើនដល់ជិត២៤០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣៤។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អាហារខេចខ្ចប់ស្រាប់ប្រហែល ៦ ពាន់លានកញ្ចប់ ដែលប្រជាជនឥណ្ឌាបរិភោគនៅតាមគ្រួសារ និងតាមតូបលក់អាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវ គឺជាមីឈ្មោះ ម៉ាគ្គីស្រុះទឹកក្តៅ  (Maggi Two-Minute Masala) ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនណេស្លេ (Nestlé) របស់ប្រទេសស្វីស។ ដោយសារប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារណ្ឌា ទាបជាងមធ្យមភាគលើពិភពលោកច្រើនពេក ប្រជាជនឥណ្ឌាដ៏ច្រើនចូលចិត្តបរិភោគផលិតផលអាហារមានតម្លៃថោក ដូចជា មីកញ្ចប់ម៉ាក ម៉ាគ្គី […]

image_2026-09-11_14-29-48
ស្ទើរគ្រប់ត្រីធូណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញព្រូននៅក្នុងសាច់វា

អន្តរជាតិ៖ នៅពេលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ សានិតា កាតារីណា (Santa Catarina) នៃប្រទេសប្រេស៊ីល វិភាគត្រីធូណា ចំនួន៥៣ក្បាល ដែលទើបនេសាទបានថ្មីៗ ក្នុងតំបន់ ពួកគេបានរកឃើញថា ត្រីស្ទើរតែទាំងអស់មានផ្ទុកដង្កូវប៉ារ៉ាស៊ីត។ យោងតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរាប់ឃើញដង្កូវតូចៗ សរុបជាង១ ៦០០ក្បាល។ ដោយប្រើឧបករណ៍មីក្រូទស្សន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ពួកគេបានរកឃើញថា មានតែក្រលៀន និងបេះដូងត្រីប៉ុណ្ណោះ ដែលគ្មានផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត។ ចំណែកឯសរីរាង្គផ្សេងទៀតវិញ មានដង្កូវ ឬសញ្ញាបង្ហាញពីកើតដង្កូវស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង។ ក្នុងចំណោមត្រីធូណា៥៣ក្បាល គឺ៩៦ភាគរយ មានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីត។ ពោះវៀនត្រីធូណា គឺជាសរីរាង្គមានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីតច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកគឺជាលិកាសាច់ដុំ ដែលសំខាន់ជាងគេសម្រាប់មនុស្សយើងហូប ហើយបន្ទាប់មក គឺក្រពះត្រីធូណា។ អ្នកចងក្រងឯកសារបានសន្និដ្ឋានថា «លទ្ធផលទាំងនេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការត្រួតពិនិត្យផ្នែកអនាម័យ និងសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការវះយកសរីរាង្គខាងក្នុងចេញភ្លាមៗ ដើម្បីចៀសវាងការផ្លាស់ទីរបស់កូនដង្កូវតូចៗពីសរីរាង្គខាងក្នុងទៅកាន់ជាលិកាសាច់ដុំ»។ ការសិក្សានៅប្រទេសប្រេស៊ីលនេះ មានទំហំតូចតាចទេ ដោយសិក្សាត្រឹមតែពេលវេលាមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញថា ត្រីធូណានៅតំបន់នេះ ជាទូទៅអាចផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត ក្នុងក្រុមធំៗពីរនៃពពួកព្រូនសំប៉ែត ទ្រីប៉ាណូរីនឆា (Trypanorhyncha) និងព្រូនសមុទ្រ អានីសាគិស (Anisakis)។ ប៉ារ៉ាស៊ីត និងត្រីបានវិវត្តរួមគ្នា ដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងមហាសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដូច្នេះ ការរកឃើញប៉ារ៉ាស៊ីតនៅក្នុងត្រីធូណា […]

Oplus_16908288
អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ

ដោយ ហៃ ស៊ីណា អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ខេត្តបាត់ដំបង-ពោធិ៍សាត់៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) ព្រមទាំងសហការី នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ ARDB នៅរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃអង្ករ អង្គរបាយ័ន និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ធី.អិម.ខេ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងក្រុមហ៊ុន អៀង ហ៊ាង អ៉ីមផត អិចផត ស្ថិតក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ក្នុងបេសកកម្មនៃការចុះពិនិត្យកន្លែងស្តុកស្រូវ និងឡសម្ងួតរួចមក ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមជាធនាគារបម្រើគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសូមលើកទឹកចិត្តដល់បណ្តារោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងស្រុកត្រូវរួមគ្នាបង្កើនការទិញស្រូវពីកសិករចាប់ពីពេលនេះទៅឲ្យអស់លទ្ធភាព និងតម្លៃសមរម្យ ជាពិសេសចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបម្រើដល់ការនាំចេញ។ លើសពីនេះទៅទៀត រោងម៉ាស៊ីនក្នុងស្រុកគួរដល់ពេលវេលាពិនិត្យលើការវិនិយោគរួមគ្នាជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃអង្ករដ៏ធំមួយ ដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ កុំពឹងលើលក់ចុងអង្ករ កន្ទក់ និងអង្កាមដែលកិនជាអង្ករហើយត្រូវវិលចូលទៅឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកវិញ ដើម្បីអាចឈានដល់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារជាមួយប្រទេសជិតខាងយើង តាមរយៈកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតឲ្យកាន់តែទាប។ ជាចុងក្រោយនៃការចុះពិនិត្យរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យរួចមក […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ