ហូជីមិញ៖ តម្លៃផ្លែទុរេនស្រស់របស់វៀតណាមដំាតាមតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ បន្តចុះថោកមកនៅត្រឹម៣០,០០០ដុង ឬស្មើនឹង១,១៥ ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ប៉ុន្តែការចំណាយលើការថែទាំដើមទុរេននៅតែខ្ពស់ដដែល ធ្វើឱ្យកសិករវៀតណាមមិនសប្បាយចិត្តព្រោះពិបាករកប្រាក់ចំណេញពេក។
កសិករវៀតណាមម្នាក់ ចំណាយពេលដាំទុរេនអស់ជិត៣០ឆ្នាំ លើដីទំហំ៣០អា ក្នុងស្រុកកៃឡាយ ខេត្តទៀនយ៉ាង បាននិយាយថា នាពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ លោកបានលក់ផ្លែទុរេនពូជ អ៉ែអ៊ី៦ (Ri6) និងពូជម៉ាន់ថង ចំនួនប្រាំបួនតោន ដោយទទួលបានប្រាក់ចំណេញសុទ្ធប្រមាណ៣០លានដុង ឬស្មើនឹង១ ១៤៥ដុល្លារ។
លោកបាននិយាយត្អូញត្អែរថា «តម្លៃគឺថោកពេកហើយ រីឯប្រាក់ចំណូល គឺមិនសមនឹងការងារពេញមួយឆ្នាំសោះ»។
កសិកររូបនេះ បាននិយាយរៀបរាប់ថា បន្ទាប់ពីការប្រមូលផលរួចហើយ ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ខ្លួនបានចំណាយអស់ប្រាក់ប្រហែលមួយលានដុង ឬស្មើនឹង៣៨ដុល្លារទៀត សម្រាប់ទិញសារធាតុគីមីបំប៉នដើមទុរេន និងចំណាយពីរដងទៀត ដើម្បីសារធាតុគីមីថែទាំផ្លែ និងស្លឹក នៅពេលទុរេនកំពុងចេញផ្កា។
លោកបាននិយាយទៀតថា «ប្រសិនបើខ្ញុំឈប់ចំណាយលើការថែទាំ ដើមទុរេនអាចនឹងចុះខ្សោយ ឬងាប់តែម្តង ហើយខ្ញុំនឹងបាត់បង់អ្វីៗទាំងអស់»។
លោកបានបន្ថែមថា តាមធម្មតាជាមធ្យមផ្លែទុរេន មានតម្លៃពី២៨ ០០០ ឬស្មើនឹង១,០៧ដុល្លារ ទៅ៣៨ ០០០ដុង ឬស្មើនឹង១,៤៥ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។
ចំណែកកសិករម្នាក់ទៀត ដែលមានចម្ការទុរេនទំហំកន្លះហិកតា នៅក្នុងខេត្តដុងថាប់ បាននិយាយថា គាត់បានចំណាយប្រាក់អស់ជាង៥០០លានដុង ឬស្មើនឹង១៩ ០៩០ដុល្លារ លើការថែទាំដើមទុរេន ដែលចំណាយពេលប្រាំពីរឆ្នាំ ទើបមានផ្លែ។
លោកនិយាយថា គាត់ទើបតែទទួលបានផលលើកដំបូងកាលពីបីឆ្នាំមុន ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក គាត់រកចំណូលបានសរុបចំនួន៦០លានដុង ឬស្មើនឹង២ ២៩០ដុល្លារ។ ចំណែកការប្រមូលផលម្តងៗ ត្រូវចំណាយអស់ប្រាក់រាប់រយលានដុង។
លោកបាននិយាយថា «ខ្ញុំមិនអាចបោះបង់ចោលចម្ការទុរេនរបស់ខ្ញុំបានទេ ប៉ុន្តែការថែទាំដូចទំហំចំណាយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ វាធ្វើឱ្យខ្ញុំប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់កាន់តែច្រើនឡើងៗ។
បើយោងតាមអ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកផ្លែឈើដាំនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាម បានឱ្យដឹងថា ដើមទុរេនចាប់ផ្តើមចេញផ្កាផ្លែដំបូង ក្នុងអាយុប្រាំឆ្នាំ។
លោកបានកត់សម្គាល់ថា បច្ចេកទេសក្នុងការថែទាំដើមទុរេនក៏ត្រូវតែដឹងច្បាស់លាស់ផងដែរ គឺត្រូវគិតចាប់តាំងពីការតាក់តែងមែក រហូតដល់ការគ្រប់គ្រងសារធាតុចិញ្ចឹម និងសារធាតុបំប៉នឱ្យចេញផ្កាកាន់ផ្លែ ក៏ត្រូវតែធ្វើដោយម៉ត់ចត់បំផុត។
លោកបានណែនាំថា មែកទុរេននីមួយៗ គួររក្សាទុកនៅក្រោមចម្លោះប្រាំម៉ែត្រពីដី និងមានតែ១៨មែក ហើយបើគិតឱ្យត្រឹមត្រូវបំផុត ទុរេនមួយដើមគួរយកតែ៨០ផ្លែប៉ុណ្ណោះ ឱ្យមានសមាមាត្រជាក់លាក់នឹងស្លឹកចាស់។ ចំណែកការប្រើជីមិនបានត្រឹមត្រូវអាចធ្វើឲ្យផ្លែមានគុណភាពទាប និងធ្វើឱ្យដើមទុរេនអន់។
ដើមទុរេនមិនអាចលូតលាស់ល្អទេ នៅពេលដាំរួមជាមួយដំណាំវិលជុំផ្សេងទៀត ដោយសារទុរេនត្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើនណាស់ ដូច្នេះហើយទើបគេហៅថា «ស្តេចដើមឈើ» ឬ «ដំណាំអ្នកមាន» ។
លោកបាននិយាយថា ដំណាំទុរេនត្រូវចំណាយប្រាក់ពី១ ០០០លានដុង ឬស្មើនឹង៣៨ ១៨០ដុល្លារទៅ៣ ០០០លានដុង ឬស្មើនឹង១១៤ ៥៤០ដុល្លារ ក្នុងមួយហិកតា នៅអំឡុងពេលប្រាំឆ្នាំដំបូង។
លោកបានបន្តថា បន្ទាប់ពីដើមទុរេនចាប់ផ្តើមចេញផ្កាផ្លែហើយ ក្នុងមួយហិកតាត្រូវចំណាយលើជី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងកម្លាំងពលកម្ម ដែលសរុបទាំងអស់ប្រមាណ៥០០លានដុង ឬស្មើនឹង១៩ ០៩០ដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។
លោកបញ្ជាក់ថា «ការរង់ចាំបានផលយូរពេក និងចំណាយថ្លៃដើមដ៏ច្រើនបែបនេះ អាចធ្វើឱ្យកសិករដាំទុរេនធ្លាក់ខ្លួនក្រក្នុងមួយប៉ប្រិចភ្នែក។ អ្នកខ្លះត្រូវបង្ខំចិត្តលក់ចម្ការខ្លួនឯង មុនពេលដើមទុរេនចាប់ផ្តើមចេញផ្កាផ្លែ ដោយសារតែអស់លុយដើមទុនរលីង»។
នៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាមមានផ្ទៃដីដាំដំណាំទុរេន ជាង១៧៨ ០០០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ គឺកើនឡើងប្រាំដង ពីទំហំ៣២ ០០០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ តំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ មានផ្ទៃដីដាំទុរេនទំហំ៣៥ ០០០ហិកតា ដែលជិត៧០ភាគរយនៃផ្ទៃដីទាំងនេះ គឺស្ថិតនៅក្នុងខេត្តទៀនយ៉ាង។ ទិន្នផលផ្លែទុរេន នៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាម មានបរិមាណជាង១,៥លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។
ចំណែកតម្លៃផ្លែទុរេននាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺបានត្រឹមតែមួយភាគបីប៉ុណ្ណោះ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលភាគច្រើនបណ្តាលមកពីការរឹតបន្តឹងស្តង់ដារនាំចូលរបស់ចិន ហើយឥឡូវនេះ តម្រូវឱ្យមានការធ្វើតេស្តរកសារធាតុគីមី អូរ៉ាមីនអូ (Auramine O) ដែលជាសារធាតុគីមីបង្កឱ្យកើតជំងឺមហារីកដល់អ្នកទទួលទាន។
វៀតណាមបាននាំចេញផ្លែទុរេន ទទួលបានចំណូលទឹកប្រាក់សរុប៣,៣ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយ៩៧ភាគរយ នាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែការនាំចេញបានធ្លាក់ចុះ៦៩ភាគរយ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដែលក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៥នេះ មកនៅសល់ត្រឹម៥២,៧លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដោយសារការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិន បានធ្លាក់មកនៅត្រឹម៨៣ភាគរយ។
ពាក់ព័ន្ធនឹងឱនភាពនាំចេញផ្លែទុរេននេះ ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម និងបរិស្ថាន ខេត្តដុងថាប់ បាននិយាយថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានកំពុងតែផ្តល់ការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកបច្ចេកទេសដល់កសិករវៀតណាម ដើម្បីជួយកែលម្អគុណភាពផ្លែទុរេន កាត់បន្ថយសំណល់ជាតិគីមី និងស្វែងរកដំណោះស្រាយកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងរក្សាលំនឹងឱ្យបាននៅពេលតម្លៃផ្លែទុរេនចុះថោកពេក៕
