ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច អញ្ជើញជាអធិបតី និងថ្លែងសុន្ទរកថាបើកកិច្ចពិភាក្សាតុមូល ស្តីពីការជំរុញសកម្មភាពហិរញ្ញប្បទានបៃតង និងហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុ នៅតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក

photo_2026-09-07_18-33-04

ភ្នំពេញ៖ នាថ្ងៃទី៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម និងជាប្រធានសមាគមស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍន៍នៅតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក (Association of Development Financing Institution in Asia and the Pacific – ADFIAP) បានអញ្ជើញចូលរួមជាអធិបតី និងថ្លែងសុន្ទរកថាបើកកិច្ចពិភាក្សាតុមូលនៃ Special Interest Group 2 តាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ស្តីពី «ការជំរុញសកម្មភាពហិរញ្ញប្បទានបៃតង និងហិរញ្ញប្បទានអាកាសធាតុនៅតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិក» ។

កិច្ចពិភាក្សានេះមានការចូលរួមពី លោក Enrique I. Florencio អគ្គលេខាធិការ ADFIAP, លោក Hemant Mandal នាយកប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក នៃមូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង (Green Climate Fund – GCF), លោក Masayoshi Tatewaki នាយកប្រតិបត្តិនៃស្ថាប័នស្រាវជ្រាវសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសជប៉ុន (Japan Economic Research Institute), លោក Daleno Dalo ប្រធានផ្នែកហិរញ្ញប្បទានសាធារណៈនៃ PT Sarana Multi Infrastrukur នៃប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ស្ថាប័នដែលជាសមាជិក Special Interest Group 2 និងសមាជិក ADFIAP ព្រមទាំងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍មួយចំនួន។

ក្នុងវេទិកាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិតបានគូសបញ្ជាក់ថា ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុបានក្លាយជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និងអភិវឌ្ឍន៍ដ៏សំខាន់ ដែលទាមទារឱ្យស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុអភិវឌ្ឍន៍ចូលរួមប្រែក្លាយគោលដៅអាកាសធាតុទៅជាសកម្មភាពជាក់ស្តែង។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូក៏បានលើកឡើងថា ហិរញ្ញប្បទានសាធារណៈតែមួយមុខ មិនអាចឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការហិរញ្ញប្បទានដ៏ធំនេះបានទេ ដូច្នេះ ការប្រើប្រាស់ហិរញ្ញប្បទានចម្រុះ ការធានាឥណទាន មូលបត្របំណុលប្រកបដោយចីរភាព (Sustainable Bonds) និងជំនួយបច្ចេកទេសដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងការកៀរគរទុនឯកជន គឺមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេស កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័ន និងប្រទេសក្នុងតំបន់ គឺជាគន្លឹះក្នុងការចែករំលែកបទពិសោធន៍ ការដោះស្រាយឧបសគ្គ និងរួមគ្នាជំរុញតំបន់អាស៊ី និងប៉ាស៊ីហ្វិកឱ្យឆ្ពោះទៅរកអនាគត ដែលមានភាពធន់។

គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា កិច្ចពិភាក្សាតុមូលនេះ បានរៀបចំឡើងក្នុងគោលបំណងផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែង ពិភាក្សាលើឧបករណ៍ហិរញ្ញវត្ថុ និងប្រមូលធាតុចូលសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវរបស់ក្រុម Special Interest Group 2 ដើម្បីត្រៀមលក្ខណៈសម្រាប់កិច្ចប្រជុំប្រចាំឆ្នាំ លើកទី៤៩ របស់ ADFIAP។

លទ្ធផល និងធាតុចូលនៃកិច្ចពិភាក្សាតុមូលនាថ្ងៃនេះ នឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះយ៉ាងសំខាន់សម្រាប់ការជំរុញអនុសាសន៍គោលនយោបាយ និងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់លើការអភិវឌ្ឍហិរញ្ញវត្ថុប្រកបដោយចីរភាព៕


A person tries to extinguish a tree fire with buckets of water w
ឥណ្ឌូណេស៊ីដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុន៣២ ពាក់ព័ន្ធនឹងភ្លើងឆេះព្រៃ និងទន្ទ្រានយកដី

ហ្សាការតា៖ ក្រសួងព្រៃឈើឥណ្ឌូណេស៊ី បានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនចំនួន៣២ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងករណីភ្លើងឆេះព្រៃ និងទន្ទ្រានយកដីធ្លី ដែលបណ្តាលឱ្យព្រៃឈើសរុបជិត១៣ ០០០ហិកតា រងការបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ វិធានការដាក់ទណ្ឌកម្មទាំងនេះ រួមមានការព្យួរអាជ្ញាបណ្ណ ការតម្រូវឱ្យស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឡើងវិញ និងការដកហូតអាជ្ញាបណ្ណជាស្ថាពរ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ អាជ្ញាធរក៏កំពុងបើកការស៊ើបអង្កេតបទព្រហ្មទណ្ឌលើក្រុមហ៊ុន និងបុគ្គល ដែលសង្ស័យថា មានជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីភ្លើងឆេះព្រៃផងដែរ។ អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋានអនុវត្តច្បាប់ព្រៃឈើឥណ្ឌូណេស៊ី បានប្រកាសក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ កាលពីទី១៩ ខែតុលាថា ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនទាំង៣២ មានក្រុមហ៊ុនចំនួន១៩ ត្រូវបានព្យួរអាជ្ញាបណ្ណ និងតម្រូវឱ្យស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីព្រៃឈើឡើងវិញលើផ្ទៃដី ដែលរងការឆេះចំនួន៩ ៥៤៦ហិកតា។ ក្រៅពីការដាក់ទណ្ឌកម្ម ក្រសួងព្រៃឈើឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏កំពុងចាត់វិធានការលើបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌពាក់ព័ន្ធនឹងភ្លើងឆេះព្រៃ និងទន្ទ្រានយកដីធ្លី ដោយមានបុគ្គល និងក្រុមហ៊ុនសរុបចំនួន១២៥ ជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការស៊ើបអង្កេតនេះ។ ក្នុងនោះ មានសំណុំរឿងចំនួន៤៤ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបអង្កេតបឋម ខណៈសំណុំរឿងចំនួន៧៩ ផ្សេងទៀត កំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបអង្កេតផ្លូវការ។ ក្នុងចំណោមសំណុំរឿងដែលកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស៊ើបអង្កេតផ្លូវការ មានបុគ្គលចំនួន១២នាក់ និងក្រុមហ៊ុនមួយ ត្រូវបានកំណត់ជាជនសង្ស័យជាផ្លូវការ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការដោះស្រាយបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃ និងទន្ទ្រានយកដីធ្លី មិនមែនបញ្ចប់ត្រឹមការពន្លត់ភ្លើងនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវវែកមុខអ្នកទទួលខុសត្រូវចំពោះអគ្គិភ័យនៅក្នុងតំបន់ ដែលរដ្ឋបានផ្តល់សិទ្ធិធ្វើអាជីវកម្ម។ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី ក៏កំពុងពិចារណាទាមទារសំណងចំពោះការខូចខាតព្រៃឈើផងដែរ ប្រសិនបើលទ្ធផលស៊ើបអង្កេតអាចបញ្ជាក់ពីមូលដ្ឋានច្បាប់សម្រាប់ការទទួលខុសត្រូវ ស្របតាមច្បាប់ជាធរមាន។ លោកបានបញ្ជាក់ថា […]

basket-of-colorful-sweet-potatoes-on-wooden-table-2026-09-22-03-40-53-utc
កសិករជប៉ុន រួមគ្នាជំទាស់ផែនការនាំចូលដំឡូងបារាំងស្រស់ពីអាម៉េរិក ព្រោះខ្លាចឆ្លងជំងឺ

តូក្យូ៖ ក្រុមកសិករដាំដំឡូងបារាំងនៅខេត្តហុកកៃដូ (Hokkaido) ភាគខាងជើងប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ បានជំទាស់នឹងសំណើពង្រីកការនាំចូលដំឡូងបារាំងស្រស់ពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក ដោយពួកគាត់ចាត់ទុកថា ដំឡូងគ្រោងនាំចូលមកនេះមានផ្ទុកសត្វល្អិតចង្រៃ និងមានមេរោគបង្កជំងឺឆ្លង។ ការតវ៉ាជំទាស់របស់កសិករជប៉ុននេះ កើតបន្ទាប់ពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ជប៉ុន លោក អារ៉ាតា តាកេបេ (Arata Takebe) បានលើកជាសំណើតាមការស្នើសុំពីសហរដ្ឋអាម៉េរិក អំពីការបង្កើនបរិមាណនាំចូលដំឡូងបារាំងស្រស់ចូលទីផ្សារប្រទេសជប៉ុន។ ខេត្តហុកកៃដូ ជាតំបន់ផលិតដំឡូងបារាំងដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសជប៉ុន ដែលរួមចំណែកប្រមាណ៨០ភាគរយនៃបរិមាណដំឡូងបារាំងប្រមូលផលសរុបក្នុងប្រទេស។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលជប៉ុន ដាក់កម្រិតលើការនាំចូលដំឡូងបារាំងស្រស់ពីបរទេស លើកលែងតែដំឡូងបារាំងឆ្អិនស្រាប់។  កាលពីឆ្នាំ២០២៥ សហរដ្ឋអាម៉េរិកបាននាំចេញដំឡូងបារាំង និងផលិតផលកែច្នៃពីដំឡូងបារាំងទៅប្រទេសជប៉ុនក្នុងទំហំទឹកប្រាក់ជាង៥៦៥លានដុល្លារ។ សមាជិកសភាអាម៉េរិកប៉ាន់ប្រមាណថា ការពង្រីកលទ្ធភាពនាំចូលដំឡូងបារាំងទៅកាន់ទីផ្សារជប៉ុន អាចបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែមពីការនាំចេញប្រមាណ១៥០លានដុល្លារ ក្នុងមួយឆ្នាំ។ កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ប្រទេសជប៉ុនបានរកឃើញសត្វល្អិតចង្រៃ និងភ្នាក់ងារបង្កជំងឺលើដំឡូងបារាំងចំនួន២១ប្រភេទ ដែលតម្រូវឱ្យមានវិធានការធ្វើចត្តាឡីស័កបន្ថែម ប្រសិនបើអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលដំឡូងបារាំងពីអាម៉េរិក។ យ៉ាងហោចណាស់ រដ្ឋបាលមូលដ្ឋានចំនួន៥០ ក្នុងចំណោម១៧៩ក្រុង ស្រុក និងឃុំ នៅក្នុងខេត្តហុកកៃដូ បានចេញមុខជំទាស់ចំពោះសំណើសុំបង្កើនការនាំចូលដំឡូងបារាំងអាម៉េរិក។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ការចរចានឹងធ្វើឡើងស្របតាមកិច្ចព្រមព្រៀង ស្តីពីវិធានការអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យរបស់អង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ លោកបានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា […]

Piece of pork on a butcher stall
តម្លៃក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះពេក ហ្វីលីពីន គិតផ្អាកនាំចូលសាច់ជ្រូករយៈពេលពីរខែសិន

ម៉ានីល៖ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីនកំពុងពិចារណាផ្អាកការចេញលិខិតអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលសាច់ជ្រូកសម្រាប់រយៈពេលពីរខែសិន ដើម្បីកាត់បន្ថយបរិមាណសាច់ជ្រូកបរទេស​ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃក្នុងស្រុកធ្លាក់ចុះខ្លាំងពេក។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានឱ្យដឹងថា ក្រសួងកំពុងសិក្សាលទ្ធភាពផ្អាកការចេញលិខិតអនុញ្ញាតនាំចូល ដោយផ្អែកលើបញ្ហាអនាម័យ និងភូតគាមអនាម័យ សម្រាប់សាច់ជ្រូកនាំចូល ដើម្បីការពារផលប្រយោជន៍កសិករចិញ្ចឹមជ្រូករបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ លិខិតអនុញ្ញាត គឺជាឯកសារចាំបាច់សម្រាប់ការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មចូលប្រទេសហ្វីលីពីន ដើម្បីបញ្ជាក់ពីការអនុលោមតាមលក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាព និងអនាម័យ។ ការផ្អាកចេញលិខិតអនុញ្ញាតនេះ នឹងធ្វើឱ្យការនាំចូលផលិតផលសាច់ជ្រូក ដែលស្ថិតក្រោមវិធានការនេះ ត្រូវផ្អាកជាបណ្តោះអាសន្ន ដែលអាចចាប់ផ្តើមអនុវត្តនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ ទោះបីការផ្អាកនេះអាចអូសបន្លាយរហូតដល់រដូវបុណ្យណូអែល នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ក៏ដោយ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា មិនត្រូវព្រួយបារម្ភអំពីកង្វះខាតសាច់ជ្រូកនោះទេ ដោយសារប្រទេសហ្វីលីពីនបច្ចុប្បន្នមានសាច់ជ្រូកស្តុកទុកគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់រយៈពេល១៧០ថ្ងៃ។ យោងតាមលោក ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល ក្រសួងកសិកម្មអាចដាក់ចេញវិធានការការពារពាណិជ្ជកម្ម ដូចជាការដំឡើងពន្ធគយ និងការកំណត់បរិមាណនាំចូលបាន លុះត្រាតែបរិមាណសាច់ជ្រូកនាំចូល។ ទិន្នន័យពីការិយាល័យឧស្សាហកម្មសត្វ របស់ហ្វីលីពីន បង្ហាញថា គិតត្រឹមដំណាច់ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បរិមាណសាច់ជ្រូកនាំចូលពីបរទេសបានកើនឡើងជិតដល់៦០ម៉ឺនតោន បើធៀបនឹងបរិមាណជាង៥៧ម៉ឺនតោន ក្នុងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំមុន។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងបញ្ជាក់ថា «ដូច្នេះ យើងកំពុងពិចារណារកវិធីសាស្ត្រថ្មីមួយ។ ប៉ុន្តែសាររបស់យើងទៅកាន់អ្នកចិញ្ចឹមជ្រូក […]

f384f37d-3743-49fe-a9d1-706f3231d57e
ភូមា សម្លឹងរកឱកាសពង្រីកការនាំចេញកាហ្វេទៅកាន់ទីផ្សារចិន

ប៉េកាំង៖ ប្រធានសមាគមកាហ្វេភូមា បានមានប្រសាសន៍ថា ចិនគឺជាទីផ្សារនាំចេញកាហ្វេធំបំផុតរបស់ភូមា ខណៈបរិមាណកាហ្វេនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសជិតខាង ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថា មានចន្លោះពី៣ ០០០ ទៅ៤ ០០០ តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យកាហ្វេរវាងចិន និងភូមា បានពង្រឹងកាន់តែខ្លាំងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។ ជាពិសេស នៅខេត្តយូណាន ស្ថិតនៅភាគនិរតីប្រទេសចិន ដែលជាតំបន់ផលិតកាហ្វេដ៏សំខាន់មួយរបស់ចិន បានក្លាយជាដៃគូដ៏សំខាន់សម្រាប់ឧស្សាហកម្មកាហ្វេភូមា។ សមាគមកាហ្វេភូមា បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា ជាមួយសាលាបណ្តុះបណ្តាលជំនាញកាហ្វេ សមាគម និងសភាពាណិជ្ជកម្មនានា នៅខេត្តយូណាន។ សមាគមក៏បានចូលរួមពិព័រណ៍កាហ្វេ និងកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរចំណេះដឹង ដើម្បីស្វែងយល់បន្ថែមអំពីឧស្សាហកម្មកាហ្វេរបស់ចិនផងដែរ។ លោកប្រធានសមាគមកាហ្វេភូមា បានមានប្រសាសន៍ថា ចិនអាចក្លាយជាទីផ្សារកាហ្វេដ៏ធំមួយក្នុងរយៈពេល១០ឆ្នាំទៀត ដែលនឹងបង្កើតឱកាសឱ្យភូមាទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីការពង្រឹងទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្ម និងការកើនឡើងនៃតម្រូវការអ្នកប្រើប្រាស់កាហ្វេភូមា។ ផលិតកម្មកាហ្វេនៅភូមា ប្រមូលផ្តុំជាចម្បងនៅរដ្ឋសាន និងតំបន់ម៉ាន់ដាឡេ។ កសិករដាំដុះកាហ្វេពូជ អារ៉ាប៊ីកា (Arabica) នៅតំបន់ខ្ពង់រាប និងកាហ្វេពូជ រ៉ូប៊ូស្តា (Robusta) នៅតំបន់ដែលមានរយៈកម្ពស់ទាបជាង។ លោកបានបញ្ជាក់ថា លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុ និងបរិស្ថានដាំដុះអំណោយផលរបស់ភូមា បានផ្តល់សក្តានុពលក្នុងការផលិតកាហ្វេមានគុណភាពខ្ពស់ សម្រាប់ទាំងការប្រើប្រាស់ក្នុងស្រុក និងការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លោកបានបន្ថែមថា ឧស្សាហកម្មកាហ្វេរបស់ភូមា បានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស និងមានការទទួលស្គាល់កាន់តែច្រើនក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ