ឡុងដ៍៖ ចេកមួយដើមនៅក្នុងសួនមួយ ក្នុងតំបន់ខនវ៉ល (Cornwall) ប្រទេសអង់គ្លេស បានចេញត្រយូងមួយស្ទង ដែលអ្នកជំនាញផ្នែកសាកវប្បកម្មយល់ថា អាចបណ្តាលមកពីសីតុណ្ហភាពនៅចក្រភពអង់គ្លេសកាន់តែកើនឡើងកម្ដៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។
សារព័ត៌មាន ប៊ីប៊ីស៊ី (BBC) របស់អង់គ្លេស បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ថា ស្ត្រីម្នាក់ឈ្មោះ ខេធី ណេវីល (Cathy Neville) បានដាំដើមចេកមួយដើមមានកម្ពស់ប្រហែល៣,៣៥ម៉ែត្រ ដោយប្រើអស់រយៈពេលប្រាំពីរឆ្នាំទើបចេញត្រយូង មានបួនស្និត និងមានផ្លែសរុប២៤ផ្លែ។
អ្នកជំនាញនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស បានកត់សម្គាល់ថា ការណ៍ដែលចេកមួយដើមនេះចេញត្រយូង គឺជារឿងដ៏កម្រណាស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស។
សមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស (Royal Horticultural Society) ដែលជាសមាគម ឬអង្គការសប្បុរសធម៌ផ្នែកកសិកម្ម និងឧទ្យានវិទ្យា ដ៏ឈានមុខគេមួយរបស់អង់គ្លេស បានបញ្ជាក់ថា កាលពីប្រហែល២០ឆ្នាំមុន ព្រឹត្តិការណ៍បែបនេះ គឺស្ទើរតែមិនធ្លាប់កើតមានឡើយ នៅចក្រភពអង់គ្លេស។ ដូច្នេះ ក្នុងករណីចេកមួយដើមចេញត្រយូងនៅពេលនេះ អាចក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការធំមួយផងដែរ គឺរុក្ខជាតិតំបន់ត្រូពិចមួយចំនួនកំពុងលូតលាស់បានល្អនៅអង់គ្លេស ខណៈដំណាំប្រពៃណីរបស់អង់គ្លេសមួយចំនួនកំពុងថយចុះ។
លោក ហ្គាយ បាធើ (Guy Barter) អ្នកធ្វើការក្នុងសមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស បាននិយាយថា អាកាសធាតុកាន់តែក្តៅបានជួយឲ្យដើមចេកនេះចេញត្រយូង និងមានផ្លែ។ លោកបាននិយាយថា កាលពី២០ឆ្នាំមុន ដើមចេកនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេសស្ទើរតែមិនដែលចេញត្រយូងសោះ ដូច្នេះលោកបានចាត់ទុកដើមចេករបស់លោកស្រី ខេធី ណេវីល មានផ្លែនៅពេលនេះអាចជាលទ្ធផលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងសីតុណ្ហភាពកាន់តែក្តៅឡើងៗនៅក្នុងប្រទេស។
រីឯលោក ភីធើ ចូន (Peter Jones) នាយកផ្នែកសាកវប្បកម្ម បាននិយាយថា
«ទោះបីដើមចេកអាចលូតលាស់បានល្អនៅតំបន់នេះក៏ដោយ ក៏វាជារឿងកម្រណាស់ ដែលចេកមួយដើមអាចចេញត្រយូង និងអាចកាន់ផ្លែបាន»។
ចំណែកលោកស្រី ខេធី ណេវីល បាននិយាយថា លោកស្រីភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលឃើញដើមចេកកម្ពស់៣,៣៥ម៉ែត្រ ដែលលោកស្រីទទួលជាអំណោយកាលពីប្រាំពីរឆ្នាំមុន ហើយយកមកដាំនៅក្នុងសួនរហូតចេញត្រយូង និងកាន់ផ្លែបានច្រើន “The banana plant had “gone bananas!”។
លោកស្រីបាននិយាយដោយសប្បាយចិត្តថា «វាពិជាអស្ចារ្យណាស់ ដែលឃើញដើមចេកចេញត្រយូងបែបនេះ»។
លោកស្រីបានប្រាប់ថា នៅពេលលោកស្រីចាប់ផ្តើមដាំ គឺកូនចេកនេះ នៅតូចណាស់។
លោកស្រីបាននិយាយបន្តទៀតថា «នៅពេលខ្ញុំបោសសម្អាតផេះចង្ក្រាន ខ្ញុំតែងតែយកផេះចាក់ដាក់គល់ចេកនេះ ព្រោះដើមចេកត្រូវការសារធាតុប៉ូតាស្យូម ហើយខ្ញុំយកកម្ទេចកម្ទីស្មៅគ្របជុំវិញគល់របស់វា។ ដូច្នេះ ទើបវាចេញត្រយូងតែម្តង»។
លោកស្រីបានបន្តទៀតថា «ខ្ញុំពិតជាភ្ញាក់ផ្អើលណាស់។ ខ្ញុំដឹងថា ដើមចេកនេះអាចចេញត្រយូង ប៉ុន្តែ វាជារឿងកម្រណាស់។ វាអស្ចារ្យណាស់ ដែលឃើញដើមចេកចេញត្រយូង។ វាជាផ្លែចេកដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។ ខ្ញុំមិនធ្លាប់ឃើញពីមុនមកទេ។ រាងវាមើលទៅហាក់ស្រដៀងនឹងក្ដឹបដូងបន្តិច»។
សូមបញ្ជាក់ថា តំបន់លោកស្រី ខេធី ណេវីល កំពុងរស់នៅ គឺជាជ្រលងភ្នំ ដែលមានសំណើមច្រើន ដូច្នេះសំណើមក្នុងខ្យល់ក៏ជួយឲ្យដំណាំចេកលូតលាស់បានល្អផងដែរ។ ចំណែកលោកស្រីក៏ធ្លាប់ទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកសាកវប្បកម្មផង និងជាសមាជិកក្រុមអ្នកថែសួនមួយរូបនៅក្នុងសមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស។
លោកស្រីមិននឹកស្មានថា ឈ្មោះរបស់គាត់ត្រូវបានកត់ត្រាទុកនៅក្នុងចក្រភពអង់គ្លេសថា ជាមនុស្សម្នាក់អាចដាំចេកបានផ្លែហូបឡើយ។
លោក ហ្គាយ បាធើ អ្នកធ្វើការក្នុងសមាគមរុក្ខជាតិ និងសួនច្បាររាជវង្សអង់គ្លេស ក៏បាននិយាយថា ប្រភេទរុក្ខជាតិត្រូវការកម្ដៅ ដូចជា ដើមអូលីវ, ដើមល្វា និងដើមអាព្រីតខុត ក៏កំពុងលូតលាស់បានល្អជាងមុន នៅពេលសីតុណ្ហភាពឡើងកម្ដៅ ចំណែកដំណាំបែបប្រពៃណីរបស់អង់គ្លេសវិញ នៅតំបន់ខ្លះកំពុងថយចុះទិន្នផល។
លោកបាននិយាយថា «អាកាសធាតុកំពុងតែក្តៅឡើងៗ។ កាលពី២០ឆ្នាំមុន ដើមចេកមិនធ្លាប់ចេញត្រយូងទេ។ កាលណាដើមចេកចេញត្រយូង វានឹងក្លាយជាថ្ងៃដ៏ពិសេសមួយសម្រាប់អង់គ្លេស»៕ (ផាន់ អាណា)











