តើប្រទេសណាខ្លះ ដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេពីបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ នៅឆ្នាំ២០២៦

image_2026-07-08_11-46-05

អន្តរជាតិ៖ យោងតាមការចេញផ្សាយអំពីការព្យាករណ៍ បានឱ្យដឹងជាបន្តបន្ទាប់ថា ប្រទេសដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតពីការបង្កើនឥទ្ធិពលបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Nino) នៅឆ្នាំ២០២៦ ត្រូវបានប្រមូលផ្តុំ​ នៅទូទាំងទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងត្បូង អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អាម៉េរិកកណ្តាល និងអាម៉េរិកខាងត្បូង។

យោងតាមការវាយតម្លៃរបស់ភ្នាក់ងារផ្តល់ព័ត៌មានមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (ReliefWeb) ដែលប្រភពអាចជឿទុកចិត្តបានដ និងភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (United Nations) បានឱ្យដឹងថា តំបន់ទាំងនេះអាចប្រឈមនឹងភាពខុសប្រក្រតីនៃអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ​​ ដែលប្រទាក់ក្រឡាជាមួយភាពងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រទេសក្នុងទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូង ជួបប្រទះនឹងរលកកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ (Severe Heat & Drought)។​ ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយនៅក្នុងសំណើមនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក កំពុងធ្វើឱ្យរបបទឹកភ្លៀងមូសុងវស្សាប្រែប្រួល ហើយបង្កឱ្យមានបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង សុខភាពមនុស្ស និងបណ្តាញអគ្គិសនី។

ប្រទេសវៀតណាម និងថៃ អាចប្រឈមនឹងរលកកម្ដៅខ្លាំង និងកង្វះទឹកធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ។ យោងតាមការវាយតម្លៃរបអំពីក្របខ័ណ្ឌហានិភ័យកម្ដៅរបស់សាកលវិទ្យាល័យ អុក្សហ្វឺត (Oxford University) របស់ប្រទេសអង់គ្លេស បានចាត់ថ្នាក់ទីក្រុងហូជីមិញ និងទីក្រុងបាងកក ជាទីក្រុងអាចមានហានិភ័យខ្ពស់បំផុត នៅលើពិភពលោក ដោយសារសំណើមរួមបញ្ចូលគ្នា និងដង់ស៊ីតេមនុស្សក្នុងទីក្រុង។

ប្រទេសហ្វីលីពីន និងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី អាចប្រឈមមុខនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតដ៏ខ្លាំងក្លា អូសបន្លាយពេលយូរ ការបាត់បង់ធនធានទឹក និងហានិភ័យខ្ពស់នៃភ្លើងឆេះព្រៃក្នុងទ្រង់ទ្រាយធំៗ។

ប្រទេសឥណ្ឌា ប៉ាគីស្ថាន និងប្រទេសបង់ក្លាដែស អាចទទួលរងការគំរាមកំហែងដោយខ្យល់មូសុងរដូវក្តៅ ដែលចុះខ្សោយខ្លាំង រហូតបណ្តាលឱ្យមានគ្រោះភាពរាំងស្ងួតយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មក្នុងស្រុក។

វិបត្តិមនុស្សធម៌នៅតំបន់អនុសាហារ៉ានៃទ្វីបអាហ្វ្រិក (Sub-Saharan Africa) កំពុងធ្លាក់ចូលក្នុងសភាពធ្ងន់ធ្ងរជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារការរួមបញ្ចូលគ្នានៃជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដូចជាគ្រោះរាំងស្ងួត និងទឹកជំនន់ធ្ងន់ធ្ងរ) និងបញ្ហារខ្វះខាតស្បៀងអាហារ។ តំបន់នេះត្រូវការជំនួយសង្គ្រោះធំបំផុតនៅលើពិភពលោក។

អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (Food and Agriculture Organization) បានកំណត់ទ្វីបអាហ្វ្រិកជាតំបន់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភបំផុត ដោយសារគ្រោះមហន្តរាយអាកាសធាតុ រួមជាមួយជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។

ប្រទេសស៊ូដង់ ស៊ូដង់ខាងត្បូង និងប្រទេសសូម៉ាលី ត្រូវបានកំណត់ជាការព្រមានអំពីវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៅទូទាំងពិភពលោក ស្របពេលបញ្ហាបរិស្ថាន ដែលបណ្ដាលមកពីបាតុភូតមហាអែលនីណូ ធ្វើឱ្យមានការផ្លាស់ទីលំនៅជាទ្រង់ទ្រាយធំ និងជួបស្ថានភាពអត់ឃ្លានកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

ប្រទេសអេត្យូពី និងប្រទេសកេនយ៉ា រងការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយលក្ខខណ្ឌងាយរងគ្រោះខ្លាំងជាងគេ រាប់ចាប់ពីគ្រោះរាំងស្ងួតបំផ្លាញផលដំណាំធ្ងន់ធ្ងរ រហូតដល់គ្រោះទឹកជំនន់ភ្លាមៗ។

ប្រទេសម៉ូហ្សំប៊ិក ម៉ាដាហ្គាស្ការ ហ្ស៊ីមបាវ៉េ និងប្រទេសម៉ាឡាវី ងាយជួបគ្រោះរាំងស្ងួតខ្លាំង ព្រមទាំងមានព្យុះស៊ីក្លូនបោកបក់យ៉ាងខ្លាំងមកលើតំបន់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង។

ប្រទេសក្នុងតំបន់អាម៉េរិកកណ្តាល និងអាម៉េរិកខាងត្បូង ជួបគ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត និងកង្វះថាមពល។ ការឡើងកម្ដៅនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក បានផ្លាស់ប្តូរអាកាសធាតុនៅទូទាំងអាម៉េរិកឡាទីន ដែលគំរាមកំហែងលើវិស័យកសិកម្ម និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

ប្រទេសប៉េរូ និងប្រទេសអេក្វាឌ័រ គឺជាចំណុចកណ្តាលនៃបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ ព្រោះប្រទេសជាប់មាត់សមុទ្រទាំងពីរនេះ ប្រឈមនឹងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ការបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ និងទឹកជំនន់រីករាលដាល។

ប្រទេសកូឡុំប៊ី និងប្រទេសវេណេហ្ស៊ុយអេឡា អាចជួបបញ្ហាកង្វះទឹកភ្លៀងធ្ងន់ធ្ងរ គំរាមកំហែងដោយផ្ទាល់ដល់ការផលិតថាមពលវារីអគ្គិសនី ធ្វើឱ្យហានិភ័យនៃការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីទូទាំងប្រទេស។

ប្រទេសហ្គាតេម៉ាឡា ហុងឌូរ៉ាស និងប្រទេសហៃទី រងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដោយគ្រោះរាំងស្ងួត (Dry Corridor) ដែលបានបំផ្លាញដំណាំសំខាន់ៗ បង្កឱ្យមានកង្វះអាហារូបត្ថម្ភធ្ងន់ធ្ងរ និងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ដែលមានស្រាប់។

ចំណែកប្រទេសប៉ាណាម៉ា រងសម្ពាធទឹកខ្លាំង កប៉ាល់ដឹកអ្នកដំណើរពិបាកឆ្លងកាត់ព្រែកជីកប៉ាណាម៉ា៕ (ផាន់ អាណា)


photo_2026-07-07_08-31-36 (2)
អាជ្ញាធរខេត្តបាត់ដំបង និងមន្រ្តីជំនាញកំពុងតែត្រៀមសង្រ្គោះដំណាំស្រូវ និងកសិករ​ចិញ្ចឹមសត្វ

ដោយ អៀវ ឈៀងនី ភ្នំពេញ៖ អាជ្ញាធរខេត្តបាត់ដំបង និងមន្រ្តីជំនាញ បានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដានេះ ឆ្នាំ២០២៦ថា ស្ថានភាពរាំងស្ងួតនៅស្រុកឯកភ្នំ និងស្រុកសង្កែ អាជ្ញាធរ និងមន្រ្តីជំនាញកំពុងតែពិត្យមើលកន្លែងណា ដែលមានលទ្ធភាពសង្គ្រោះបាននឹងរុញទឹកជួយសង្គ្រោះភ្លាមៗជាពិសេសដំណាំស្រូវរបស់កសិករ​ និងមុខរបរចិញ្ចឹមសត្វ។ លោក ឈឹម វជិរា ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តបាត់ដំបង បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ ARDB ថា ស្ថានភាពរាំងស្ងួត១៧ ០០០ហិកតានេះ គឺមាននៅក្នុងស្រុកសង្កែ ស្រុកឯកភ្នំ និងស្រុកនៅតាមព្រំដែនខ្លះ ពាក់ព័ន្ធរឿងដំណាំស្រូវ ដោយសារខ្វះប្រភពទឹក ហើយក្រៅពីនេះនៅសំពៅលូន កំរៀង ប៉ះពាល់តិចតួច៧០ ទៅ ១០០ហិកតាតាមតំបន់មួយចំនួន។ លោក បានមានប្រសាសន៍ថា “យើងចុះពិនិត្យជាក់ស្តែង កន្លែងណាដែលមានលទ្ធភាពសង្គ្រោះបាន គឺមន្ទីរធនធានទឹកនឹងរុញទឹក គឺយើងអត់ទុកទេប្រភពទឹកពីអាងធំៗ ដូចជា៖ អាងពហុបំណងសេកសក ឬទំនប់ទឹកកង្ហក់មានទឹកច្រើន។អាជ្ញាធរនឹងបើកទម្លាយរុញទឹកទៅជួយសង្គ្រោះភ្លាមៗដោយមិនទុកឡើយ។ ប៉ុន្តែបើសិនជានៅឆ្ងាយពិបាកបន្តិចដែលយើងនៅតែពឹងលើទឹកភ្លៀងដដែល”។ យោងតាមមន្រ្តីកសិកម្ម អាជ្ញាធរមានលទ្ធភាពអាចអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះបានដូចជា នៅស្រុកឯកភ្នំ ជាតំបន់ដែលនៅកៀកប្រភពទឹក អាជ្ញាធរអាចជួយសង្គ្រោះបានមួយចំនួនធំ។ ដោយឡែកស្រុកសង្កែ តំបន់ខ្លះ ដូចជាតំបន់១ […]

photo_2026-07-06_16-38-13
ការព្យាករណ៍ក្នុងខែកក្កដា៖ អាកាសធាតុនៅតំបន់ខ្លះ អំណោយផលដល់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ តែនៅតំបន់ខ្លះទៀតត្រូវការសន្សំសំចៃទឹក

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ តាមរយការព្យាករណ៍កសិឧតុនិយមក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ គម្រោងគជ់របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ឋាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យកសិករមានការប្រយ័ត្នប្រយែង ក៏ដូចជាត្រៀមខ្លួនជាមួយនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ គម្រោងគជ់បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍របស់ខ្លួននាដើមសប្តាហ៍នេះដោយ បានបង្ហាញស្ថានភាពអាកាសធាតុនឹងប្រែប្រួល តាមរយៈការព្យាករណ៍របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ឱ្យដឹងថា នៅខេត្តភាគខាងជើងបឹងទន្លេសាប ក្នុងខែកក្កដានេះ។ ផ្នែកខ្លះនៃខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងសៀមរាប ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងទទួលបានទឹកភ្លៀងលើសពីមធ្យម ដែលបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ។ តំបន់ខ្លះនៃខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តកំពង់ធំ ទឹកភ្លៀងអាចទាបជាងមធ្យម។ សីតុណ្ហភាពក្តៅជាងធម្មតា ក៏អាចកើតមានក្នុងខែកក្កដានេះ នៅទូទាំងខេត្តទាំងបួនផងដែរ។ គម្រោងគជ់បានឱ្យដឹងដែរថា ដោយសារស្ថានភាពអាកាសធាតុមានការផ្លាស់ប្តូរបែបនេះ កសិករគួរតែតាមដានវាលស្រែចម្ការឱ្យបានដិតដល់ និងបត់បែនតាមការអនុវត្តកសិកម្មទៅតាមលក្ខខណ្ឌនៃអាកាសធាតុ។ កន្លែងណាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន គួរបង្ហូរទឹកចេញពីស្រែ ឬកសិដ្ឋាន ដើម្បីការពារការជន់លិច និងការរលួយឬសដំណាំ។ នៅតំបន់មិនសូវមានភ្លៀង ត្រូវរក្សាសំណើមដីតាមរយៈការដាក់ជី និងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបន្ថែម ដើម្បីជួយឱ្យដំណាំបន្តលូតលាស់ ទោះបីជាមានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចក៏ដោយ។ គម្រោងមួយនេះបានធ្វើការណែនាំដល់កសិករ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសត្វល្អិត និងជំងឺ ដែលអាចរីករាលដាលកាន់តែងាយស្រួលក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅ លាយសើម។ គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូ (El Niño) នាឆ្នាំនេះ បានកំពុងធ្វើឱ្យប្រជាកសិករមានការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ដំណាំ ការធ្វើស្រែ និងការចិញ្ចឹមសត្វ។ […]

photo_2026-07-06_14-40-41
កសិករក្នុងស្រុកឯកភ្នំ និងស្រុកសង្កែ ទន្ទឹងរង់ចាំអាជ្ញាធររកដំណោះស្រាយជួយសង្គ្រោះដំណាំស្រូវ 

ដោយ ឡុង សារេត បាត់ដំបង៖ ដំណាំស្រូវនៅលើផ្ទៃដី ជាង១៨ពាន់ហិកតា ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកឯកភ្នំ និងស្រុក សង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង បាននិងកំពុងរងការខូចខាត ចំណែកកសិករបាននិងកំពុងរង់ចាំមើលអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធចូលរួមធ្វើអន្តរាគមន៍ជួយសង្គ្រោះ តាមរយៈនាំទឹកពីតំបន់ផ្សេងមកចាក់បញ្ចូលទៅក្នុងស្ទឹងសង្កែ ក៏ដូចបង្ហៀរចូលទៅក្នុងអាងទឹក ក្នុងតំបន់មួយចំនួនផ្សេងទៀត ដើម្បីអាចឱ្យកសិករអាចបូមទឹកយកទៅស្រោចស្រពដំណាំស្រូវឱ្យបានទាន់ពេលវេលា។ លោក ណែម ពក ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មទំនើបស្រូវអង្ករសុវត្ថិភាព ស្រុកឯកភ្នំ ខេត្តបាត់ដំបង បានឱ្យដឹង ថាដំណាំស្រូវរបស់សមាជិកសហគមន៍ ដែលបានដាំដុះនៅលើផ្ទៃដីជាង ១ ៤០០ហិកតា នៅពេលកន្លងទៅអាចខូចខាត។ ប៉ុន្តែក្រោយពីមានភ្លៀងរលឹមធ្លាក់ខ្លះៗ កាលពីដើមខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ បានធ្វើឱ្យដំណាំស្រូវខ្លះ ដែលមិនទាន់ខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ហាក់មាន សភាពស្រស់ឡើងមកវិញ។ លោកប្រធានសហគមន៍កសិកម្មខាង បានវាយតម្លៃថា ដំណាំស្រូវក្នុងមួយស្រែៗរងការខូចខាតប្រហែល៣០ភាគរយ ចំណែក៧០ភាគរយផ្សេងទៀត ក្រោយពីមានភ្លៀងរលឹម ជាបន្តបន្ទាប់ហាក់មានភាពស្រស់ឡើងវិញ។ តែទោះជាបែបនេះក្តី បើនៅថ្ងៃខាងមុខមានទឹកស្រោចស្រពគ្រប់គ្រាន់ឡើងវិញ ទិន្នផលស្រូវអាចធ្លាក់ចុះ។ ស្រពពេលដំណាំស្រូវកំពុងត្រូវការទឹកដូចសព្វថ្ងៃនេះ, លោក ណែម ពក លើកឡើងថា ប្រសិនជាមានទឹកជំនន់ដងស្ទឹងសង្កែមកការស្រោចស្រង់ដំណាំស្រូវអាចបានច្រើន ដោយសារនៅក្នុងភូមិឃុំ មានម៉ាស៊ីនបូមទឹកសម្រាប់ស្រោចស្រពមួយចំនួន។ តែបច្ចុប្បន្ន ទឹកនៅក្នុងស្ទឹងសង្កែមិនទាន់ធ្លាក់ចុះទៅក្រោមទេ ហើយនៅផ្នែកខាងលើស្ទឹងសង្កែ […]

image_2026-07-08_09-59-50
ហ្វីលីពីនព្រមានកសិករកុំឱ្យដាំអំពៅ ខណៈ “មហាអែលនីញ៉ូ” ត្រូវបានព្យាករថា នឹងកាន់តែខ្លាំង

ប៊ូគីដណុន៖ សហព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មអំពៅប្រកបដោយចីរភាព នៅតំបន់កោះមីនដាណាវ (Mindanao Sustainable Sugarcane Agricultural Development Federation) របស់ប្រទេសហ្វីលីព បានព្រមានកសិករមិនឱ្យដាំដំណាំអំពៅ នៅក្រោយខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដោយសារដំណាំដាំថ្មីៗ អាចរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលត្រូវបានព្យាករថា នឹងអូសបន្លាយពីប្រាំមួយ ទៅប្រាំពីរខែ ដោយសារបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Nino) កើតឡើងជាក់ស្តែង។ ប្រធានសហព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មអំពៅប្រកបដោយចីរភាព នៅតំបន់កោះមីនដាណាវ បានព្រមានបែបនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលសេវាអាកាសធាតុ ភូគព្ភសាស្ត្រ និងតារាសាស្ត្រហ្វីលីពីន បានព្យាករថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូទំនងជានឹងវិវឌ្ឍទៅដល់កម្រិតខ្លាំងបំផុតនៅប៉ុន្មានខែខាងមុខ និងអាចបន្តឥទ្ធិពលរហូតដល់ដើមឆ្នាំ២០២៧។ ក្នុងវេទិកាអាកាសធាតុលើកទី១៩៧ (197th Climate Forum) ដែលរៀបចំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ រដ្ឋបាលសេវាអាកាសធាតុ ភូគព្ភសាស្ត្រ និងតារាសាស្ត្រហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងថា មានលទ្ធភាពលើសពី ៦០ភាគរយ ដែលអែលនីញ៉ូនឹងកាន់តែខ្លាំង នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ និងបន្តដល់ដើមឆ្នាំ២០២៧។ លោកស្រី អាណា លីហ្សា សូលីស (Ana Liza Solis) ប្រធានផ្នែកតាមដាន […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ