ក្រុងប៉េតាលីងចាយ៉ា៖ ផ្លែទុរេន ដែលជាស្តេចផ្លែឈើ គឺជាពាក្យមានន័យដូចគ្នា ស្របពេលប្រជាជនម៉ាឡេស៊ីគ្រប់រូបនឹងយល់ស្របដូច្នេះដែរ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រជាជនឥណ្ឌូណេស៊ីវិញ កំពុងតវ៉ាប្រឆាំងម៉ាឡេស៊ីក្នុងការចុះបញ្ជីផ្លែទុរេន ជាផ្លែឈើជាតិរបស់ខ្លួន។
កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកកិច្ចការស្បៀងអាហាររបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី មិនឯកភាពតាមសំណើរបស់ម៉ាឡេស៊ីទេ ដោយលើកហេតុផលថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីមានចម្ការទុរេនច្រើនជាងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដូច្នេះគួរតែចុះបញ្ជីជាផ្លែឈើជាតិរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានផលិតផ្លែទុរេនជិតពីរលានតោន ក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ គឺខ្ពស់ជាងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីឆ្ងាយណាស់។ ជាមួយនឹងការពិតបែបនេះ ខ្ញុំជឿថា ផ្លែទុរេន គឺជាផ្លែឈើជាតិរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី»។
លោកបានគូសបញ្ជាក់ពីទិន្នន័យ ដែលបង្ហាញថា ទិន្នផលផ្លែទុរេនរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី បានឈានដល់ ១,៩៦លានតោន កាលពីឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាបរិមាណខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំកន្លងមកនេះសម្រាប់ចម្ការទុរេនដាំនៅកោះជ្វា កោះស៊ូម៉ាត្រា កាលីម៉ាន់តាន់ និងកោះស៊ូឡាវេស៊ី។
លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្ថែមថា «ផ្ទុយទៅវិញ ការផលិតរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គឺទាបជាង ទោះបីជាតម្លៃនាំចេញបានកើនឡើងដោយសារពូជល្អៗ ដូចជាពូជទុរេន មូសាង ឃ់ីង (Musang King) ក៏ដោយ»។
កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥នេះ សមាគមអ្នកផលិតទុរេនរបស់ម៉ាឡេស៊ី បានស្នើសុំឱ្យក្រសួងកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀងម៉ាឡេស៊ី ទទួលស្គាល់ទុរេន មូសាង ឃីង ជាផ្លែឈើជាតិ និងប្រកាសយករៀងរាល់ថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ជាទិវាផ្លែទុរេនជាតិ។
ការផ្តល់ឋានៈផ្លែទុរេន មូសាង ឃីង ជាដំណាំសម្គាល់ភូមិសាស្ត្ររបស់ម៉ាឡេស៊ី តាមរយៈវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់ពីសាជីវកម្មកម្មសិទ្ធិបញ្ញានៃប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដោយមានសុពលភាព១០ឆ្នាំម្តង និងបន្តរយៈពេល១០ឆ្នាំទៀត រហូតដល់ខែមីនា ឆ្នាំ២០៣៤ ដោយបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ផ្លែទុរេន មូសាង ឃីង ជាផលិតផលជាតិរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដែលការពារមិនឱ្យប្រទេសដទៃទៀតទាមទារ ឬប្រើប្រាស់ឈ្មោះដូចគ្នានេះ។
ក្រសួងកសិកម្មម៉ាឡេស៊ី បានបញ្ជាក់ថា ក្រសួងបានទទួលពាក្យសុំចុះបញ្ជីបន្តសុពលភាពរបស់សមាគមអ្នកដាំទុរេន កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥។
ប្រធានសមាគមអ្នកដាំទុរេន បាននិយាយថា សំណើនេះគឺនិយាយអំពីការទទួលស្គាល់អំពីទំនាក់ទំនងពិសេសរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីទៅនឹងផ្លែទុរេន ប៉ុន្តែមិនអះអាងពីភាពជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិលើទុរេននោះទេ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ផ្លែទុរេនជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៃបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ទេសភាពកសិកម្ម និងជាអត្តសញ្ញាណរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីជាយូរមកហើយ។ សំណើរបស់យើងសុំលើកតម្កើងផ្លែឈើមួយប្រភេទ ដែលបានបង្កើតជាសហគមន៍របស់យើង គាំទ្រកសិកររបស់យើង និងបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់សេដ្ឋកិច្ចកសិពាណិជ្ជកម្ម របស់យើង»។
លោកប្រធានសមាគមន៍ បានកត់សម្គាល់ពីកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញលើសកលលោករបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីសម្រាប់ពូជទុរេនល្អៗ ដូចជាពូជ មូសាង ឃីង និងពូច ប្លែកថន (Black Thorn)។
លោកបានបន្ថែមថា «ការធ្វើឲ្យផ្លែទុរេនក្លាយជាផ្លែឈើជាតិរបស់យើងជាផ្លូវការនឹងពង្រឹងការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជស្លាកសញ្ញា កែលម្អជីវភាពកសិករ និងបង្កើនតំណែងរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនៅទូទាំងពិភពលោក»។
ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីគោរពឋានៈរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងការទាមទារសិទ្ធិជាម្ចាស់ផ្លែទុរេន ដោយលោកមានប្រសាសន៍ថា «ទាំងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី មានចំណងវប្បធម៌ និងប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងជ្រាលជ្រៅជាមួយផ្លែទុរេន។ ឧស្សាហកម្មផ្លែទុរេនបានរីកចម្រើននៅទូទាំងតំបន់របស់យើង»។
លោកបានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ការធ្វើឱ្យផ្លែទុរេនក្លាយជាផ្លែឈើជាតិរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី គឺមិនបានធ្វើឱ្យបាត់សិទ្ធិរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងការចុះបញ្ជីជាផ្លែឈើជាតិឡើយ ព្រោះឥណ្ឌូណេស៊ីមានសិទ្ធិដូចប្រទេសម៉ាឡេស៊ីដែរ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «យើងចង់បញ្ជាក់ពីចំណុចខ្លាំងរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងលើកទឹកចិត្តដល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងតំបន់ ជាពិសេសចាប់តាំងពីតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ គឺជាចំណុចកណ្តាលនៃផ្លែទុរេន។ ការជ្រើសរើសយកផ្លែទុរេនជានិមិត្តសញ្ញាជាតិ ពិតជាមានសារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ ឫសគល់ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងសហគមន៍សកល។ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានកសាងកេរ្តិ៍ឈ្មោះនៅលើឆាកអន្តរជាតិសម្រាប់ផ្លែទុរេន ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងមានវត្តមានពិសេសនៅទូទាំងពិភពលោក»៕
