បាងកក៖ វិបត្តិស្រូវអង្ករដ៏រ៉ាំរ៉ៃរបស់ប្រទេសថៃបានរើឡើងវិញ តាមរយៈទិន្នន័យថ្មីបង្ហាញថា បរិមាណទិន្នផលស្រូវកាន់តែទាប ថ្លៃដើមកាន់តែខ្ពស់ តម្លៃស្រូវក្នុងស្រុកកំពុងតែចុះថោក ចំណែកតម្លៃអង្ករនាំចេញបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេលជាង១៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ គឺថោកហៅលែងឮតែម្តង។
អ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចបានព្រមានថា វិបត្តិទាំងនេះ គឺជាសញ្ញាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ការប្រកួតប្រជែងនៃឧស្សាហកម្មស្រូវអង្កររបស់ប្រទេសថៃកំពុងធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៅលើទីផ្សារពិភពលោក។
សារព័ត៌មាន ឌឹ ណេសិន របស់ថៃបានចេញផ្សាយដោយដកស្រង់សម្តីអ្នកស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់នៅវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវរបស់ប្រទេសថៃ ដែលបាននិយាយកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ ក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលមុនៗ គោលនយោបាយស្រូវអង្កររបស់រដ្ឋនៅតែជាប់ជំពាក់ក្នុងនយោបាយប្រជានិយមដូចគ្នាដដែល តាមរយៈគម្រោងកិច្ច្ចសន្យា ការធានាប្រាក់ចំណូល និងប្រាក់ឧបត្ថម្ភធនដោយផ្ទាល់ពីរដ្ឋដល់កសិករ ដូចជាគោលនយោបាយផ្តល់លុយ១ ០០០បាត ក្នុងមួយហិកតាជាដើម។
ការចំណាយសម្រាប់អនុវត្តកម្មវិធី ដែលមានតម្លៃសរុបជាទឹកប្រាក់ពី៣៧ពាន់លាន ដល់៤០ពាន់លានដុល្លារ មិនបានផ្តល់ផលប្រយោជន៍ជាដុំកំភួនអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែបានបង្កើតជាអន្ទាក់គោលនយោបាយមួយ ដែលធ្វើឱ្យកសិករបាក់ទឹកចិត្តមិនចង់ចាប់យកបច្ចេកវិទ្យាថ្មី មិនចង់កែលម្អ ឬការសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រកួតប្រជែងជាសកលឡើយ។
ទន្ទឹមនឹងនេះ ប្រទេសជាដៃគូប្រកួតប្រជែងធំៗរបស់ថៃ មានដូចជា វៀតណាម និងឥណ្ឌា បានធ្វើទំនើបកម្មយ៉ាងឆាប់រហ័សនូវគ្រាប់ពូជមានគុណភាពល្អ និងប្រព័ន្ធផលិតកម្មទំនើបៗ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេអាចនាំចេញអង្ករ ដែលមានគុណភាពល្អជាងមានតម្លៃទាបជាងអង្កររបស់ថៃ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសថៃនៅតែជាប់គាំងក្នុងទម្លាប់ពឹងផ្អែកលើការឧបត្ថម្ភធនពីរដ្ឋ ដែលឥឡូវនេះកំពុងតែបំផ្លិចបំផ្លាញជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករនៅតាមជនបទ និងបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀងក្នុងប្រទេសថៃ។
កាលពីឆ្នាំ២០២៤ អង្ករសធម្មតា ដែលកសិករថៃលក់បានក្នុងតម្លៃជាង១០ ០០០បាត ឬស្មើនឹង៣០៨ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន ឥឡូវនេះបានធ្លាក់ចុះមកត្រឹមក្រោម៨ ០០០បាត ឬ២០៦ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន។ ចំណែកស្រូវសើមទើបប្រមូលផលថ្មីៗ កសិករថៃលក់បានក្នុងតម្លៃត្រឹមតែពី៥ ០០០ ទៅ៦ ០០០បាត ឬស្មើពី១៥៤ ទៅ ១៨៥ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន គឺទាបជាងថ្លៃដើមឆ្ងាយណាស់។
ថ្លៃដើមរបស់កសិករថៃ ជាមធ្យម គឺពីចំនួន៧ ២០០ ទៅ៧ ៥០០បាត ឬពី២២២ ទៅ២៣១ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន បើប្រៀបធៀបជាមួយថ្លៃដើមរបស់កសិករវៀតណាមត្រឹម១៨៥ដុល្លារក្នុងមួយតោន ចំណែកកសិករឥណ្ឌាវិញ ផ្លៃដើមកាន់តែទាប គឺ១៥៤ដុល្លារ ក្នុងមួយតោន។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ ទិន្នផលស្រូវរបស់ប្រទេសថៃនៅតែទាបបំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសក្នុងសហគមន៍អាស៊ាន គឺទទួលបានទិន្នផលស្រូវត្រឹមតែ២ ទៅ៣តោនប៉ុណ្ណោះ ក្នុងមួយហិកតា បើប្រៀបធៀបទៅនឹងទិន្នផលស្រូវរបស់កសិករវៀតណាម និងកសិករឥណ្ឌា អាចទទួលបានផលរហូតដល់៥តោនក្នុងមួយហិកតា។
សម្រាប់កសិករថៃភាគច្រើន នេះមានន័យថា ជារឿងអាក្រក់បំផុតនាំឱ្យកសិករខាតឡុងចុង ឬទទួលបានប្រាក់ចំណេញតិចតួចប៉ុណ្ណោះ ហើយមានតែអ្នកប្រើពូជស្រូវផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ និងប្រើបច្ចេកទេសទំនើប ដើម្បីសន្សំសំចៃកាត់បន្ថយថ្លៃដើមប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសង្ឃឹមអាចរស់បាន។
លោកបានព្រមានថា លទ្ធផលគឺថា ការដាំស្រូវបានក្លាយជាមុខរបរមានហានិភ័យខ្ពស់ និងងាយធ្លាក់ខ្លួនក្រ ដែលធ្វើឱ្យគ្រួសារកសិករថៃមិនអាចរកប្រាក់ចំណូលបានច្រើនឡើយ។
លោកបានសន្និដ្ឋានថា ប្រសិនបើមានគោលនយោបាយត្រឹមត្រូវ កសិករថៃអាចងើបឡើងវិញបាន ប៉ុន្តែបើគ្មានការកែទម្រង់ជាបន្ទាន់ទេ ប្រទេសថៃប្រឈមមុខនឹងការបាត់បង់តំណែងរបស់ខ្លួននៅក្នុងទីផ្សារអង្ករលើសកល និងជំរុញឱ្យគ្រួសារកសិករថៃនៅតាមជនបទរាប់លានគ្រួសារ ធ្លាក់ខ្លួនចូលទៅក្នុងអន្លង់ក្រលំបាករហេមេហាមជាក់ជាមិនខាន។
ចំណែកអ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចអន្តរជាតិ និងអាស៊ាន បាននិយាយថា អ្នកត្រូវការអង្ករនៅលើសកលលោកកំពុងងាកទៅរកអង្ករបាយទន់ ដែលជានិន្នាការមួយ ប្រទេសថៃត្រូវតែសម្របខ្លួនតាមជាបន្ទាន់។
លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ប្រទេសថៃត្រូវពន្លឿនការអភិវឌ្ឍពូជស្រូវថ្មីបាយទន់ និងពង្រីកការផលិតគ្រាប់ពូជថ្មី ដើម្បីបំពេញតម្រូវការរបស់កសិករសម្រាប់ពូជស្រូវណា ដែលផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ និងទទួលបានប្រាក់ចំណូលច្រើន។
យោងតាមទិន្នន័យថ្មីបំផុតរបស់នាយកដ្ឋានស្រូវអង្ករថៃ បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសថៃមានពូជស្រូវជាង២០០ពូជ ប៉ុន្តែមានតែប្រហែល៤០ពូជប៉ុណ្ណោះ ដែលជាប្រភេទពូជស្រូវបាយទន់។ ផ្ទុយទៅវិញ ប្រទេសវៀតណាមមានពូជស្រូវជាង១ ០០០ពូជ ដែលក្នុងនោះ៥០ភាគរយជាស្រូវបាយទន់។ ពូជស្រូវវៀតណាមទាំងនេះផ្តល់ទិន្នផលខ្ពស់ណាស់ ជាមធ្យមពី៦តោន ទៅ៨តោនក្នុងមួយហិកតា។
សារព័ត៌មាន ឌឹ ណេសិន បានសរសេរទៀតថា ប្រទេសវៀតណាមមិនជ្រៀតជ្រែករឿងតម្លៃស្រូវអង្ករទេ ហើយបន្តអភិវឌ្ឍពូជស្រូវថ្មីៗ និងបង្កើនថវិកាសម្រាប់ស្រាវជ្រាវស្រូវអង្ករជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ គោលនយោបាយវៀតណាម «កាត់បន្ថយ៣ បង្កើនថែម៣ គឺកាត់បន្ថយជី កាត់បន្ថយថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមគ្រាប់ពូជ; បង្កើនប្រសិទ្ធភាព បង្កើនទិន្នផល និងបង្កើនប្រាក់ចំណូល» បានផ្តល់លទ្ធផលល្អពិតប្រាកដ៕
