តៃប៉ិ៖ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថតៃវ៉ាន់ បាននិយាយកាលពីដើមសប្តាហ៍នេះថា អាជ្ញាធរកោះតៃវ៉ាន់បានផ្អាកការនាំចូលពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្លែទុរេនវៀតណាមចំនួនបីសម្រាប់រយៈពេលមួយខែ បន្ទាប់ពីបានរកឃើញសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតលើសកម្រិត ដែលត្រូវបានហាមឃាត់នៅក្នុងកោះតៃវ៉ាន់។
ប្រភេទថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតខាងលើនេះ រួមមានថ្មាំឈ្មោះ មេទីដាទីយ៉ុង (Methidathion) ឌីធីយ៉ូកាបាម៉ាត (Dithiocarbamates) និងកាបូហ្វូរ៉ាន់ (Carbofuran) ត្រូវបានរកឃើញនៅលើផ្លែទុរេននាំចូលពីប្រទេសវៀតណាម។
រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថតៃវ៉ាន់ បានឱ្យដឹងថា គ្រាន់តែក្នុងចន្លោះពីថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា និងថ្ងៃទី១៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ផ្លែទុរេនវៀតណាមនាំចូលតាមកប៉ាល់ចំនួន២២ជើង នៃ៧១៦ជើង ភាគច្រើនមានផ្ទុកសំណល់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតច្រើនលើសកម្រិត និងមានសារធាតុគីមី កាដមីញ៉ុម (Cadmium) ដែលបង្កឱ្យកើតជំងឺមហារីកដល់អ្នកទទួលទាន។
ចាប់តាំងពីខែកក្កដារហូតមក ក្រោយពីការរកឃើញសារធាតុថ្នាំពុលបែបនេះ រដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថតៃវ៉ាន់ បានពង្រឹកការត្រួតពិនិត្យ១០០ភាគរយ លើផ្លែទុរេនវៀតណាម។
មន្ត្រីត្រួតពិនិត្យរបស់តៃវ៉ាន់បាននិយាយថា វិធានការត្រួតពិនិត្យនេះនឹងបន្តអនុវត្តរហូតដល់ថ្ងៃទី២២ ខែតុលា បន្ទាប់ពីអ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្លែទុរេនវៀតណាម ត្រូវបានផ្អាកឈប់ឱ្យនាំចូលចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ដល់ថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។
ភ្នាក់ងារនាំចូលផ្លែទុរេនវៀតណាមទៅកាន់កោះតៃវ៉ាន់ ក៏មានជាប់សង្ស័យករណីបំពាននីតិវិធីត្រួតពិនិត្យនៅតាមព្រំដែន ដូចជាផលិតផលចំណីអាហារចំនួន១៧ប្រភេទផ្សេងទៀត ដូចជាភេសជ្ជៈកូឡេជេនរបស់អាល្លឺម៉ង់ និងផ្លែក្រូចឃ្វិចរបស់អូស្ត្រាលី។ ផលិតផលទាំងនេះត្រូវបង្ខំឱ្យដឹកទៅវិញ ឬត្រូវបំផ្លាញចោល។
សូមរំឭកថា កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានរបស់វៀតណាម ក្នុងខេត្តដាក់ឡាក់ បានស៊ើបអង្កេតករណីបុរសវៀតណាមពីរនាក់ ដែលរងការចោទប្រកាន់ពីបទរត់ពន្ធសារធាតុគីមី ប្រើសម្រាប់បន្ទុំផ្លែទុរេន និងរក្សាទុកផ្លែទុរេនឲ្យបានយូរ ដោយមានតម្លៃជាទឹកប្រាក់ជិតសរុប១០០០លានដុង ឬស្មើនឹង៣,៩លានដុល្លារ។ ចំណែកកម្លាំងមន្ត្រីនគរបាលខេត្តដាក់ឡាក់វិញ ក៏បាននិយាយអំពីជនសង្ស័យឈ្មោះ ង្វៀង ថៃង្វៀង អាយុ៤២ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតក្នុងខេត្តទៀងយ៉ាង ត្រូវជាប់ឃុំក្នុងផ្ទះ និងឈ្មោះ ត្រាន វ៉ាន់ង៉ោ អាយុ៤៥ឆ្នាំ មានស្រុកកំណើតក្នុងខេត្តហាទិញ ត្រូវបានចាប់ខ្លួនពីបទរត់ពន្ធសារធាតុគីមីខុសច្បាប់ ចូលប្រទេសវៀតណាម។
បុរសជាប់ចោទទាំងពីរនាក់ ដែលជាជនជាតិវៀតណាមដូចគ្នា ធ្លាប់បានផ្គត់ផ្គង់ និងចែកចាយសារធាតុគីមីខុសច្បាប់ បង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព។
នៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាមមានផ្ទៃដីដាំដំណាំទុរេន ជាង១៧៨ ០០០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ គឺកើនឡើងប្រាំដង ពីទំហំ៣២ ០០០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៥។ តំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ មានផ្ទៃដីដាំទុរេនទំហំ៣៥ ០០០ហិកតា ដែលជិត៧០ភាគរយនៃផ្ទៃដីទាំងនេះ គឺស្ថិតនៅក្នុងខេត្តទៀនយ៉ាង។ ទិន្នផលផ្លែទុរេន នៅទូទាំងប្រទេសវៀតណាម មានបរិមាណជាង១,៥លានតោនក្នុងមួយឆ្នាំ។
ចំណែកតម្លៃផ្លែទុរេននាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺបានត្រឹមតែមួយភាគបីប៉ុណ្ណោះ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤ ដែលភាគច្រើនបណ្តាលមកពីការរឹតបន្តឹងស្តង់ដារនាំចូលរបស់ចិន ហើយឥឡូវនេះ តម្រូវឱ្យមានការធ្វើតេស្តរកសារធាតុគីមី អូរ៉ាមីនអូ (Auramine O) ដែលជាសារធាតុគីមីបង្កឱ្យកើតជំងឺមហារីកដល់អ្នកទទួលទាន។
វៀតណាមបាននាំចេញផ្លែទុរេន ទទួលបានចំណូលទឹកប្រាក់សរុប៣,៣ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយ៩៧ភាគរយ នាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែការនាំចេញបានធ្លាក់ចុះ៦៩ភាគរយ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ ដែលក្នុងរយៈពេលពីរខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៥នេះ មកនៅសល់ត្រឹម៥២,៧លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ ដោយសារការនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិន បានធ្លាក់មកនៅត្រឹម៨៣ភាគរយ៕
