ដំណាំការ៉ុតពូជជប៉ុន ងាយស្រួលដាំដុះ មិនពិបាកថែទាំ ព្រមទាំងមានតម្រូវការទីផ្សារថែមទៀត

ប្រជាកសិករនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ចាប់ផ្តើមមានចំណង់ចំណូលចិត្តដាំដំណាំបន្លែប្រភេទថ្មី ដែលមានប្រភពពូជពីប្រទេសជប៉ុន គឺដំណាំការ៉ុតឈ្មោះ “សាគោតា” ងាយដាំដុះ មិនពិបាកថែទាំច្រើន ព្រមទាំងមានតម្រូវការទីផ្សារថែមទៀតផង។

កសិកររស់នៅក្នុងសហគមន៍សាមគ្គីសែនមនោរម្យ ស្ថិតនៅភូមិចំការតែ សង្កាត់ស្ពានមានជ័យ ក្រុងសែនមនោរម្យ ខេត្តមណ្ឌលគិរី បានដាំដុះដើម្បីលក់នៅតាមទីផ្សារទំនើប និងផ្សារទូទៅ ដោយទទួលបានប្រាក់កម្រៃខ្ពស់គ្រាន់បើ។

ដំណាំការ៉ុតពូជជប៉ុននេះ កសិករត្រូវប្រើពេលវេលាដាំដុះរយៈពេល៣ខែ គិតចាប់ពីថ្ងៃដាក់គ្រាប់ រហូតដល់ថ្ងៃប្រមូលផល។

លោក ឡុង នី ប្រធានសហគមន៍សាមគ្គីសែនមនោរម្យ បានប្រាប់ពីរបៀបនៃការដាំដុះការ៉ុតនោះយ៉ាងដូច្នេះថា ការ៉ុតជាប្រភេទដំណាំមានគ្រាប់ល្អិត ដូច្នេះកសិករត្រូវមានការអត់ធ្មត់ នៅពេលដាក់ដាំគ្រាប់ ដោយមិនអាចព្រោះដូចគ្រាប់ដំណាំផ្សេងៗបាននោះទេ។

ប្រធានសហគមន៍សាមគ្គីសែនមនោរម្យ បានបញ្ជាក់ថា ’ក្នុងមួយថ្ងៃអាចដាំបានតែ២ ទៅ៣រង។ យើងព្យាយាមមែនទែនដើម្បីយកគ្រាប់តូចៗរបស់ការ៉ុតដាក់ក្នុងរង ដែលកសិករបានឆូត ព្រោះគ្រាប់ការ៉ុតតូចៗល្អិតពិបាកដាំបន្តិច”។

ដំណាំនេះមានភាពងាយស្រួលក្នុងការថែទាំ ព្រោះវាមិនសូវមានបញ្ហាប្រឈមជាមួយសត្វល្អិតចង្រៃច្រើននោះទេ ក្រោយពេលចាប់ដុះលូតលាស់។ ប៉ុន្តែវាក៏អាចមានជំងឺដែរ គឺអាស្រ័យទៅលើប្រភេទដី និងអាកាសធាតុ។ រីឯបញ្ហាប្រឈមការបំផ្លាញពីសត្វល្អិតវិញ មិនដូចដំណាំមួយចំនួននោះទេ។ នេះជាការរៀបរាប់របស់លោក ឡុង នី ដែលមានបទពិសោធន៍អនុវត្តដោយផ្ទាល់។

ចំពោះការស្រោចស្រព និងថែទាំវិញ ក្រោយពេលដាក់ដាំគ្រាប់រួច ត្រូវស្រោចទឹកឱ្យបានច្រើនដង ដោយក្នុងមួយថ្ងៃពី៤ ទៅ៥ដង ហើយស្រោចទឹកតិចៗ ដើម្បីកុំឱ្យស្ងួតដីផ្នែកខាងលើព្រោះវាអាចធ្វើឱ្យគា្រប់ ដែលរីកលូតលាស់មកហើយអាចនឹងស្វិតទៅវិញ។ ក្នុងរយៈពេល១សប្ដាហ៍ ការ៉ុតអាចដុះពន្លក និងចេញត្រួយបណ្តើរៗ។

ដំណាំនេះប្រើពេលវេលាលម្អិត ក្នុងការថែទាំដកស្មៅក្នុងមួយវដ្ដជីវិតរបស់វា សម្អាតស្មៅ៣ ទៅ៤ដង ដែលប្រើដៃសម្អាតស្មៅដោយផ្ទាល់តែម្តង។ ដំណាំការ៉ុតចំណាយពេលយូរជាងដំណាំផ្សេងៗ ដែលមានរយៈពេលរហូតដល់៣ខែ ទើបអាចប្រមូលផលបាន។

លោក ឡុង នី បានបញ្ចាក់ថា៖ “ចំពោះការប្រមូលផល គឺសម្គាល់ទៅលើអាយុកាលរបស់ការ៉ុត ហើយនឹងទំហំនៃតម្រូវការទីផ្សារ។ ដោយសារអំណោយផលពីដីក្នុងតំបន់ និងអាកាសធាតុនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរីផងនោះ ការ៉ុតក្នុង១ម៉ែត្រម៉ែត្រការ៉េ ប្រមូលផលបានចន្លោះពី៣ទៅ៤គីឡូក្រាម ហើយក្នុង១គីឡូ ៤៥០០រៀល ឬអាចប្រែប្រួលទៅតាមតម្លៃទីផ្សារ”។

បើគិតទៅលើចំណូល និងចំណាយទៅលើដំណាំការ៉ុតនេះ លោក ឡុង នី បានលើកឡើងថា ភាគរយចំណេញអាចបាន៦០% បន្ទាប់ពីទូទាត់ថ្លៃដើម ដោយសារការដាំដុះដំណាំការ៉ុតចំណាយច្រើនតែលើការជួលអ្នកដកស្មៅនោះទេ។ ចំណែកគ្រាប់មួយកញ្ចប់ធំតម្លៃ៦២ដុល្លារ មានរហូតដល់ជាង១០ម៉ឺនគ្រាប់ ដែលអាចឱ្យកសិករដាំបានច្រើនដង និងងាយស្រួលក្នុងការរកទីផ្សារ៕


10-famous-export-commodities-from-indonesia.jpg
ការនាំចេញដ៏រឹងមាំធ្វើឱ្យអតិរេកពាណិជ្ជកម្មរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី កើនឡើងដល់៣៨,៥ពាន់លានដុល្លារ

ហ្សាការតា៖ យោងតាមទិន្នន័យ ដែលចេញផ្សាយ កាលពីដើមខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយទីភ្នាក់ងារស្ថិតិកណ្តាល បានឱ្យដឹងថា​ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានកត់ត្រាអតិរេកពាណិជ្ជកម្មកើនឡើងចំនួន៣៨,៥៤ពាន់លានដុល្លារ គិតពីខែមករាដល់ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលស្មើនឹងប្រមាណ៣៨ ៣២៤ពាន់លានដុល្លារ។ ទិន្នន័យក៏បានបង្ហាញទៀតថា អតិរេកនេះកើនឡើងដោយពាណិជ្ជកម្មមិនមែនជាចំណូលបានមកពីប្រេង និងឧស្ម័ន ដែលមានអតិរេកចំនួន៥៦,១៥ពាន់លានដុល្លារ ខណៈពេលចំណូលបានមកពីវិស័យប្រេង និងឧស្ម័ន ជាមានឱនភាពទៅវិញ គឺមានទឹកប្រាកើចំនួន១៧,៦១ពាន់លានដុល្លារ។ ចំណែកការនាំចូលសរុបរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី ក្នុងអំឡុងពេល១១ខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៥ មានទឹកប្រាក់ចំនួន២១៨,០២ពាន់លានដុល្លារ គឺកើនឡើង២,០៣ភាគរយពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ក្នុងនោះ ការនាំចូលមិនមែនប្រេង និងឧស្ម័ន មានទឹកប្រាក់ចំនួន១៨៨,៦១ពាន់លានដុល្លារ គឺកើនឡើង៤,៣៧ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នា ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ការនាំចេញសរុបក្នុងរយៈពេលដូចគ្នានេះ មានទឹកប្រាក់ចំនួន២៥៦,៥៦ពាន់លានដុល្លារ ដែលជាកំណើនចំនួន៥,៦១ភាគរយ ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ។ ការនាំចេញមិនមែនប្រេង និងឧស្ម័ន នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានកើនដល់ទំហំទឹកប្រាក់២៤៤,៧៥ពាន់លានដុល្លារ គឺកើនឡើង៧,០៧ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤។ ប្រទេសចិននៅតែជាគោលដៅធំបំផុតរបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី សម្រាប់ការនាំចេញផលិតផលមិនមែនប្រេង និងឧស្ម័ន ដោយការនាំចេញមានតម្លៃ៥៨,២៤ពាន់លានដុល្លារ។ តួលេខនេះតាមពីក្រោយដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលមានតម្លៃ ជាទឹកប្រាក់ចំនួន២៨,១៤ពាន់លានដុល្លារ និងឥណ្ឌា ដែលមានតម្លៃជាទឹកប្រាក់ចំនួន១៦,៤៤ពាន់លានដុល្លារ។ ដូច្នេះ បើបូករួមបញ្ចូលគ្នា នោះទីផ្សារទាំងបីមានចំនួន៤ ភាគរយនៃការនាំចេញសរុបនៃផលិតផលមិនមែនប្រេង […]

fruit-flies-ipm-fig3
ប្រទេសឈីលី លុបបំបាត់សត្វរុយទិចផ្លែ ជិតផុតពូជ

សាន់ទីអាហ្គូ៖ យុទ្ធនាការត្រួតពិនិត្យរួមគ្នារបស់ប្រទេសឈីលី បាននាំឱ្យតំបន់ផលិតផ្លែឈើដ៏ធំមួយអាចលុបបំបាត់សត្វរុយទិចផ្លែឈើ ជិតផុតពូជ ព្រមទាំងកាត់បន្ថយអត្រាផ្ទុះសត្វល្អិតបំផ្លាញនៅទូទាំងប្រទេស និងពង្រឹងការការពារសម្រាប់អ្នកដាំដុះ និងការនាំចេញផលិតផលផ្លែឈើ។ ក្រសួងកសិកម្មរបស់ប្រទេសឈីលី បាននិយាយថា យុទ្ធនាការលុបបំបាត់សត្វរុយទិចផ្លែឈើនៅតំបន់ធ្វើកសិកម្មមួយ ដែលផលិតផ្លែឈើច្រើនជាងគេ កំពុងតែបោះជំឈានទៅមុខក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងសត្វល្អិតចង្រៃនេះនៅទូទាំងប្រទេស។ ដឹកនាំដោយសេវាកសិកម្ម និងបសុសត្វ កម្មវិធីនេះបានកាត់បន្ថយការរីករាលដាលសត្វល្អិតចង្រៃនៅទូទាំងប្រទេសពី៧០ករណី ធ្លាក់មកនៅត្រឹម៣៩ករណី ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២៤-២០២៥ ដោយចំណាយថវិកាជាង២,៣លានដុល្លារ។​ ប្រតិបត្តិការនេះ រួមមានការបង្កើតតំបន់ចត្តាឡីស័កប្រវែង៧​,២គីឡូម៉ែត្រ ដែលការពារដីចម្ការផ្លែឈើបានប្រហែល៤ ៥០០ហិកតា និងមានកសិករដាំដុះជិត២០០នាក់។ ចំពោះករណីសត្វរុយទិចផ្លែនៅសេសសល់ខ្លះ នឹងត្រូវបំបាត់ចោលជាផ្លូវការ ហើយចំនួននៃករណីបំផ្លាញដំណាំទូទាំងប្រទេសឈីលី ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្លាក់ចុះមកត្រឹម៣៥ករណីប៉ុណ្ណោះ។ នៅកម្រិតថ្នាក់ប្រទេស ការផ្ទុះឡើងនូវសត្វរុយទិចផ្លែ មានចំនួន៣៤ករណីត្រូវបានលុបបំបាត់រួចហើយ ដែលស្មើនឹងពាក់កណ្តាលនៃករណីរកឃើញសត្វល្អិតចង្រៃទាំងអស់រហូតមកដល់ពេលនេះ។ វិធានការត្រួតពិនិត្យរួមមាន ការឃ្លាំមើល ការដាក់អន្ទាក់ ការវិភាគរបស់មន្ទីរពិសោធន៍ ការបោសម្អាតនៅតាមទីវាល និងការដោះលែងសត្វល្អិតគ្មានមេរោគ។ ព្រមជាមួយគ្នានេះដែរ យន្តការគាំទ្រក៏ត្រូវបានអនុវត្តផងដែរ។ គម្រោងធានារ៉ាប់រងគ្រោះមហន្តរាយកសិកម្មត្រូវបានអនុវត្តនៅតាម១៨តំបន់​ ដែលមានសត្វរុយទិចផ្លែកើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២៥ ព្រមទាំងផ្តល់សំណងដល់ម្ចាស់ដំណាំចំពោះការខូចខាតផ្លែឈើរបស់ពួកគាត់ផងដែរ។ ចំណែកការគ្រប់គ្រងតាមច្រកព្រំដែនប្រទេសឈីលី នៅតែជាវិធានការសំខាន់បំផុតសម្រាប់បង្ការសត្វល្អិតឆ្លងដែន។ អាជ្ញាធរត្រួតពិនិត្យតាមព្រំដែនប្រទេសឈីលី បានរឹបអូសផលិតផលកសិកម្ម ដែលនាំចូលដោយខុសច្បាប់ជាង៣៥៨តោន ស្របពេលពង្រឹងការស្ទាក់ចាប់ពិនិត្យមើលសត្វល្អិតនៅក្នុងកសិផលនាំចូលតាមព្រំដែន។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលឈីលី នៅតែបន្តជំរុញឱ្យសាធារណជនកុំនាំចូល ឬទិញផលិតផលផ្លែឈើណា ដែលមានប្រភពដើមមិនច្បាស់លាស់ ឬនាំចូលដោយខុសច្បាប់ ដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា […]

photo_2026-01-09_15-28-34
អ្នកប្រកបមុខរបរ​​ធ្វើចម្លាក់ប្រាក់ និងស្ពាន់ក្នុង ខេត្តកណ្តាល​ ទទួលបានភាពកក់ក្តៅ​​ពីរាជរដ្ឋាភិបាល​

ដោយ ឡុង សារេត រាជធានីភ្នំពេញ៖ អ្នកប្រកបមុខរបរ​ធ្វើជាជាងទង​ ​អ្នកផលិត​​​នៅផលិតផល​ចេញពី​ប្រាក់និងស្ពាន់ ស្ថិតនៅក្នុងឃុំចំនួន​៣នៅខេត្តកណ្តាល​ចាប់មានភាពកក់ក្តៅ​នៅក្នុង​មុខជំនាញ ក៏ដូច​អាជីវកម្ម​របស់​ខ្លួន​​ ក្រោយពីរាជរដ្ឋាភិបាល​តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​រៀបចំបង្កើតឱ្យមាន​នៅសមាគម​អ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់និងស្ពាន់​ខេត្តកណ្តាល​កាលពីចុងឆ្នាំ​២០២៤​កន្លងមក​។​ អ្នកស្រី ចាប សម្បត្តិ ប្រធានសមាគមអ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់ខេត្តកណ្តាល បានឱ្យដឹងគោលបំណង​សំខាន់នៃការបង្កើតសមាគមអ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់នេះឡើង​គឺដើម្បីប្រមូលផ្តុំចងក្រង​នូវក្បាច់ចម្លាក់​ដែលកេរ្តិ៍ដំណែល​ បន្សល់ទុកពីដូនតា​ ដោយរក្សាឱ្យបានគង់វង់សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ​ ដែលបច្ចុប្បន្ន​សមាគម​មានស​មាជិក​ប្រមាណ​​២១៧គ្រួសារ រស់នៅក្នុងឃុំ​ កោះចិន ឃុំវិហារលួង និងឃុំកំពង់លួងនៃស្រុកពញាឮ​។ អ្នកស្រី​បន្តថា ​សមាគមអ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់និងស្ពាន់នេះឡើង ​ក្រៅពីប្រមូលផ្តុំនិងចងក្រង​នៅក្បាច់ចម្លាក់របស់ដូនតា ។ សមាគមមួយនេះ មានសារសំខាន់ណាស់​សម្រាប់ជាងទង ជាងចម្លាក់ឱ្យមានការងារធ្វើ​កុំឱ្យ​​ចំណាកស្រុក​ទៅខាងក្រៅ​​ ​​ ហើយខាង​សមាគមនិងធ្វើការផ្សព្វផ្សាយអំពីក្បាច់ចម្លាក់​ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានស្គាល់នូវ​​របស់​ ដែលបន្សល់ទុកតាំងពីដូនតាខ្មែរ​​។​ បើតាមអ្នកស្រី ចាប សម្បត្តិ ​​ ផលិតផល​កែច្នៃពីប្រាក់និងស្ពាន់របស់សមាគម បានក្លាយជាម៉ាកសមូហភាព​ប្រចាំខេត្តកណ្តាល​ក្នុងពេលសព្វថ្ងៃ ។លើសពីនេះ​​ក្នុងនាមខ្លួនជាប្រធានសមាគម​អ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់និងស្ពាន់​ ក៏បានអំពាវនាវ​ដល់​ អ្នកប្រកបមុខរបរពាក់ព័ន្ធនិងផលិតផលចម្លាក់ប្រាក់និងស្ពាន់​ ឱ្យចូលរួមជាសមាជិក​សមាគម​ទាំងអស់គ្នា ដើម្បីរួមគ្នា​ថែរក្សាទុកនូវក្បាច់​ចម្លាក់​របស់ដូនតា និង​ប្រើប្រាស់ម៉ាកសមហភាព​ទាំងអស់គ្នា​។​ អ្នកស្រី ចាប សម្បត្តិ មានប្រសាសន៍ថា “ចាប់តាំងពីសមាគម​អ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់និងស្ពាន់​ បានបង្កើតឡើងនៅចុងឆ្នាំ​២០២៤​រហូតមកដល់ពេលនេះ សម្រាប់អ្នកប្រកបមុខបរធ្វើជាជាងទង ជាងចម្លាក់រួមនិងម្ចាស់អាជីវកម្ម​ពាក់ព័ន្ធ ​ទទួលបានភាពកក់ក្តៅច្រើនជាងពេលមុន​​ បន្ទាប់ពីរាជរដ្ឋាភិបាល​ តាមរយៈក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​ចងក្រងបង្កើតឱ្យមាននៅសមាគមអ្នកផលិតចម្លាក់ប្រាក់ស្ពាន់​នេះឡើង។​ បើទោះបីទីផ្សារមិនទាន់ទូលំទូលាយ​ក៏ដោយ​ […]

image_2026-01-12_09-18-40
បារាំងទប់ស្កាត់ការនាំចូលផ្លែឈើ ដែលមានសំណល់ថ្នាំគីមីសម្លាប់សត្វល្អិតលើសកម្រិត

ប៉ារីស៖ ប្រទេសបារាំងបានប្រកាសពីផែនការផ្អាកការនាំចូលផ្លែឈើស្រស់ៗមួយចំនួន ដែលត្រូវបានរកឃើញថា មានសំណល់ថ្នាំគីមីសម្លាប់សត្វល្អិតលើសកម្រិត ហើយត្រូវបានហាមឃាត់ដាច់ខាតនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង លោក សេបាស្ទៀន ឡឺគ័កនូ (Sebastien Lecornu) បានមានប្រសាសន៍ថា លោកប្រធានាធិបតីបារាំងនឹងចេញក្រឹត្យមួយ ដើម្បីទ​ប់ស្កាត់ការនាំចូលផលិតផលផ្លែឈើណាមានផ្ទុកសំណល់ថ្នាំគីមីពុល ដោយវិធានការនេះត្រូវបានរឹតបន្តឹងជុំវិញការការពារអ្នកប្រើប្រាស់ និងការពារគោលនយោបាយកសិកម្មរបស់ប្រទេសបារាំង។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយចេញផ្សាយ កាលពីសប្តាហ៍មុន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបារាំង បានមានប្រសាន៍ថា ការផ្អាកនេះនឹងអនុវត្តចំពោះផ្លែឈើណាមានសំណល់សារធាតុថ្នាំគីមីចំនួនបួនប្រភេទ ដែលត្រូវបានហាមឃាត់ នៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប មានដូចជា​ ឈ្មោះសារធាតុគីមី ម៉ង់កូហ្សែប (Mancozeb) គ្លុយហ្វូស៊ីណាត (Glufosinate) ត្យូផាណាត-មេទីល  (Thiophanate-methyl) និងសារធាតុគីមីឈ្មោះ កាបង់ដាហ្សីម (Carbendazim)។ នៅពេលក្រឹត្យនេះចូលជាធរមាន ការនាំចូលផ្លែឈើស្រស់ៗណាមានសំណល់ថ្នាំពុលទាំងនេះ នឹងមិនត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យចូលប្រទេសបារាំងទៀតទេ។ យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល វិធានការនេះគ្របដណ្តប់លើផ្លែឈើជាច្រើនប្រភេទ ដែលត្រូវនាំចូលប្រទេសបារាំង រួមមានផ្លែបឺរ ស្វាយ ផ្លែត្របែក ផ្លែក្រូចឆ្មារ ទំពាំងបាយជូរ និងផ្លែប៉ោម។ ទំនិញទាំងនេះមានប្រភពមកពីបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាម៉េរិកខាងត្បូង និងមកពីតំបន់ផ្សេងទៀត ដែលមិនមែនជាសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។ លោក សេបាស្ទៀន ឡឺគ័កនូ បានពិពណ៌នាអំពីការសម្រេចចិត្តនេះថា នេះគ្រាន់តែជាជំហានទីមួយ បម្រើឱ្យគោលបំណងពីរ។ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ