ក្រុមការងាររបស់អង្គការ WWFរកឃើញកូនក្រពើភ្នំ៣ក្បាលនៅទន្លេស្រែពក

photo_2025-01-23_10-57-01

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងអំឡុងពេលនៃដំណើរចុះល្បាតរយៈពេលប្រាំថ្ងៃទៅកាន់ទន្លេស្រែពក ខេត្ត មណ្ឌលគិរី និងរតនគិរី ដែលស្ថិតនៅតាមដងទន្លេនេះ ក្រុមការងាររបស់អង្គការ WWF-កម្ពុជាបានប្រទះឃើញកូនក្រពើភ្នំចំនួនបីក្បាលជាការរកឃើញដ៏កម្រនៃប្រភេទសត្វល្មូនជិតផុតពូជមួយប្រភេទនេះ។

ទន្លេស្រែពកមានប្រភពមកពីតំបន់ភ្នំកណ្ដាល នៃប្រទេសវៀតណាមហូរកាត់ខេត្តមណ្ឌលគិរី រតនគិរី  រួចបន្តហូរចូលទៅក្នុងទន្លេសេសានក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង។ ទន្លេស្រែពកជាទន្លេដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាជម្រកត្រី ជាពិសេសជាតំបន់ដែលមានសល់ប្រភេទត្រីកម្រដែលជិតដាច់ពូជនៅកម្ពុជា។ បើតាមអ្នកស្រាវជ្រាវ និងតាមដានជីវៈចម្រុះរបស់អង្គការ WWF-កម្ពុជាបានប៉ាន់ស្មានថា ក្រពើទាំង៣ក្បាលដែលគេបានប្រទះឃើញនេះមានអាយុពី ៥ ទៅ ៦ ខែ។

តំបន់នេះក៏ធ្លាប់ជាកន្លែងដែលគេធ្លាប់ប្រទះឃើញពួកវាកាលពីឆ្នាំមុន ហើយកិច្ចការស្រាវនេះប្រព្រឹត្តិទៅក្នុងគោលបំណងតាមដានពីរបៀបដែលសត្វក្រពើកំពុងរស់នៅ ក៏ដូចជាពង និងញាស់កូនថ្មី ដែលនេះបានបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់របស់យើងជាខ្លាំងក្នុងកិច្ចការល្បាត ព្រមទាំងការដកហូតឧបករណ៍នេសាទខុសច្បាប់នានាជាដើមពីដំបន់នេះ។

យោងតាម​អង្គការអង្គការ WWF បានឱ្យដឹងថា តាមរយៈការងារអភិរក្សប្រកបដោយភាពជោគជ័យនាពេលនេះអាចសម្រេចទៅបានក៏ដោយសារមានការចូលរួមពីមន្ត្រីឧទ្យានុរក្សរបស់មន្ទីរបរិស្ថានខេត្ត ក្រុមស្រាវជ្រាវសហគមន៍ និងតំណាងសហគមន៍តំបន់ការពារផងដែរ។

បើតាមអ្នកជំនាញបានលើកឡើងនាកន្លងមកថាក្រពើភ្នំ​បានដើរតួនាទីសំខាន់​​ក្នុងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី ។នៅកម្ពុជា​ ឧទ្យានជាតិ​ជួរភ្នំ​ក្រវាញក៏ជាទីជម្រក​ធម្មជាតិមានសុវត្ថិភាព និងសមស្របសម្រាប់​ការរស់នៅរបស់​ប្រភេទ​សត្វដ៏កម្រនេះផងដែរ។

សត្វក្រពើភ្នំមានចំនួនប្រមាណជាង ១ ០០០ក្បាលប៉ុណ្ណោះ​នៅលើពិភពលោក ។ក្រពើភ្នំជាប្រភេទសត្វជិតផុតពូជបំផុត និងគំរាមកំហែងដល់ការផុតពូជពី​ធម្មជាតិ។ កម្ពុជាត្រូវបានគេចាត់ទុកថា មានវត្តមាន​សត្វក្រពើ​ភ្នំច្រើនជាង​គេដែល​ប្រមាណជាង ៣០០ក្បាលកំពុងរស់នៅ និងស្ថិតក្រោម​ការឃ្លាំមើល និងការពារដោយក្រុមអ្នកជំនាញ៕


image_2026-07-08_11-46-05
តើប្រទេសណាខ្លះ ដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេពីបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ នៅឆ្នាំ២០២៦

អន្តរជាតិ៖ យោងតាមការចេញផ្សាយអំពីការព្យាករណ៍ បានឱ្យដឹងជាបន្តបន្ទាប់ថា ប្រទេសដែលអាចរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងបំផុតពីការបង្កើនឥទ្ធិពលបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Nino) នៅឆ្នាំ២០២៦ ត្រូវបានប្រមូលផ្តុំ​ នៅទូទាំងទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ អាស៊ីខាងត្បូង អាហ្វ្រិកខាងត្បូង អាម៉េរិកកណ្តាល និងអាម៉េរិកខាងត្បូង។ យោងតាមការវាយតម្លៃរបស់ភ្នាក់ងារផ្តល់ព័ត៌មានមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (ReliefWeb) ដែលប្រភពអាចជឿទុកចិត្តបានដ និងភ្នាក់ងាររបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (United Nations) បានឱ្យដឹងថា តំបន់ទាំងនេះអាចប្រឈមនឹងភាពខុសប្រក្រតីនៃអាកាសធាតុធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ​​ ដែលប្រទាក់ក្រឡាជាមួយភាពងាយរងគ្រោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ ប្រទេសក្នុងទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូង ជួបប្រទះនឹងរលកកម្ដៅ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ (Severe Heat & Drought)។​ ការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំមួយនៅក្នុងសំណើមនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក កំពុងធ្វើឱ្យរបបទឹកភ្លៀងមូសុងវស្សាប្រែប្រួល ហើយបង្កឱ្យមានបញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង សុខភាពមនុស្ស និងបណ្តាញអគ្គិសនី។ ប្រទេសវៀតណាម និងថៃ អាចប្រឈមនឹងរលកកម្ដៅខ្លាំង និងកង្វះទឹកធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ។ យោងតាមការវាយតម្លៃរបអំពីក្របខ័ណ្ឌហានិភ័យកម្ដៅរបស់សាកលវិទ្យាល័យ អុក្សហ្វឺត (Oxford University) របស់ប្រទេសអង់គ្លេស បានចាត់ថ្នាក់ទីក្រុងហូជីមិញ និងទីក្រុងបាងកក ជាទីក្រុងអាចមានហានិភ័យខ្ពស់បំផុត នៅលើពិភពលោក ដោយសារសំណើមរួមបញ្ចូលគ្នា និងដង់ស៊ីតេមនុស្សក្នុងទីក្រុង។ ប្រទេសហ្វីលីពីន និងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី អាចប្រឈមមុខនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតដ៏ខ្លាំងក្លា អូសបន្លាយពេលយូរ […]

image_2026-07-08_09-59-50
ហ្វីលីពីនព្រមានកសិករកុំឱ្យដាំអំពៅ ខណៈ “មហាអែលនីញ៉ូ” ត្រូវបានព្យាករថា នឹងកាន់តែខ្លាំង

ប៊ូគីដណុន៖ សហព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មអំពៅប្រកបដោយចីរភាព នៅតំបន់កោះមីនដាណាវ (Mindanao Sustainable Sugarcane Agricultural Development Federation) របស់ប្រទេសហ្វីលីព បានព្រមានកសិករមិនឱ្យដាំដំណាំអំពៅ នៅក្រោយខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដោយសារដំណាំដាំថ្មីៗ អាចរងការខូចខាតធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើគ្រោះរាំងស្ងួត ដែលត្រូវបានព្យាករថា នឹងអូសបន្លាយពីប្រាំមួយ ទៅប្រាំពីរខែ ដោយសារបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Nino) កើតឡើងជាក់ស្តែង។ ប្រធានសហព័ន្ធអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្មអំពៅប្រកបដោយចីរភាព នៅតំបន់កោះមីនដាណាវ បានព្រមានបែបនេះ បន្ទាប់ពីរដ្ឋបាលសេវាអាកាសធាតុ ភូគព្ភសាស្ត្រ និងតារាសាស្ត្រហ្វីលីពីន បានព្យាករថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូទំនងជានឹងវិវឌ្ឍទៅដល់កម្រិតខ្លាំងបំផុតនៅប៉ុន្មានខែខាងមុខ និងអាចបន្តឥទ្ធិពលរហូតដល់ដើមឆ្នាំ២០២៧។ ក្នុងវេទិកាអាកាសធាតុលើកទី១៩៧ (197th Climate Forum) ដែលរៀបចំតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ រដ្ឋបាលសេវាអាកាសធាតុ ភូគព្ភសាស្ត្រ និងតារាសាស្ត្រហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងថា មានលទ្ធភាពលើសពី ៦០ភាគរយ ដែលអែលនីញ៉ូនឹងកាន់តែខ្លាំង នៅចុងឆ្នាំ២០២៦ និងបន្តដល់ដើមឆ្នាំ២០២៧។ លោកស្រី អាណា លីហ្សា សូលីស (Ana Liza Solis) ប្រធានផ្នែកតាមដាន […]

IMG_0158
របរនេសាទ និងការចិញ្ចឹមត្រីសមុទ្រកំពុងក្លាយជាប្រភពចំណូលសំខាន់របស់ប្រជាសហគមន៍ត្រពាំងរពៅខេត្តកំពត

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ ការចិញ្ចឹមវារីវប្បកម្មសមុទ្រ បានកំពុងជួយរកចំណូលដល់ប្រជាសហគមន៍ត្រពាំងរពៅ ដោយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ក្នុងការលើកកម្ពស់ជីវភាពប្រជាសហគមន៍ និងផ្តល់ទាំងចំណូលផ្ទាល់ និងជួយអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ។ សហគមន៍នេសាទត្រពាំងរពៅ ស្ថិតនៅភូមិត្រពាំងរពៅ សង្កាត់ព្រែកត្នោត ក្រុងបូកគោ ខេត្តកំពត។​​ សហគមន៍មួយនេះក្រៅពីរបរនេសាទ ពេលនេះពលរដ្ឋបានចាប់ផ្តើមពង្រីកការចិញ្ចឹមវារីវប្បកម្មជាច្រើនប្រភេទដូចជា ត្រីស្ពង់ ផ្ទក់សមុទ្រ ងាវ ក្តាមថ្ម ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារ។ អ្នកស្រី ឡោះ សាឌះ ប្រធានគណៈកម្មាធិការផ្សព្វផ្សាយរបស់សហគមន៍នេសាទ ត្រពាំងរពៅ បានប្រាប់ឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្ននេះក្រៅពីនេសាទរបស់ប្រជាសហគមន៍ក្នុងការរកចំណូលចិញ្ចឹមជីវិត ពួកគាត់ចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមត្រីសមុទ្រផងដែរ។ របរនេះមានភាពកក់កបល្អ ដោយសារពេលចិញ្ចឹមបានផលមក មានឈ្មួញមកទិញទាំងអស់ ហើយពេលខ្លះមិនគ្រប់តម្រូវការថែមទៀត។ ក្នុងចំណោមសមាជិកសហគមន៍ជាង៤៤០នាក់ គឺស្ទើរទាំងអស់ បានប្រកបរបរនេសាទ និងចិញ្ចឹមត្រីសមុទ្រ។ ចំណែកអ្នកស្រី ឡោះ សាឌះ មានកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមក្តាមថ្ម ពីរកន្លែងទំហំផ្ទៃដីបួនហិកតាកន្លះ ចិញ្ចឹមត្រីស្ពង់ ស្ពង់ជាង២ ០០០បែ ចិញ្ចឹមងាវប្រាំហិកតា។ ក្រៅពីនេះក៏មានចិញ្ចឹមត្រីតុកកែ និងត្រីខ្ទក់សមុទ្រ ដែលមានសមាជិកចិញ្ចឹមត្រឹមតែ១៨គ្រួសារទេ តែឈានចូលដល់ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានកើនឡើងរហូតដល់២៧គ្រួសារ ហើយនឹងមានកំណើនបន្ថែមទៀត នៅដើមឆ្នាំក្រោយ។ អ្នកស្រីប្រធានគណៈកម្មាធិការផ្សព្វផ្សាយរបស់សហគមន៍នេសាទ ត្រពាំងរពៅ […]

photo_2026-06-25_10-51-36
ពូជកាហ្វេកម្ពុជាបីប្រភេទ នៅខេត្តមណ្ឌលគិរី នឹងត្រូវបន្សុទ្ធពូជ ដើម្បីក្លាយជាកាហ្វេមានគុណភាពកាន់តែល្អ និងមានទីផ្សារកាន់តែទូលំទូលាយ

ដោយ៖ រស្មី ភ្នំពេញ៖ ក្នុងចំណោមកាហ្វេបីប្រភេទ ដែលកំពុងដាំនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី កំពុងត្រូវបានគេសិក្សាស្រាវជ្រាវ ដើម្បីបន្សុទ្ធពូជឱ្យក្លាយជាកាហ្វេមានគុណភាពកាន់តែល្អ ងាយដាំដុះ ស៊ូទ្រាំអាកាសធាតុ និងពិសេស អាចឈោងចាប់ទីផ្សារបានទូលំទូលាយ ទាំងនៅក្នុងស្រុក និងក្រៅប្រទេស។ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្សុទ្ធពូជកាហ្វេនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងរវាងសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា សហការណ៍ជាមួយវិទ្យាស្ថានជាតិកសិកម្មព្រែកលៀប។ ប្រធានសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា លោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា ពូជកាហ្វេ ដែលប្រជាពលរដ្ឋពេញនិយមដាំនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា នាពេលបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី មានបីប្រភេទ។ ​ក្នុងចំណោមនេះមានពីរប្រភេទគេដាំជាអាជីព ដូចជា ពូជរ៉ូប៊ូស្តា (Robusta) អារ៉ាប៊ីកា (Arabica)។ ចំណេកមួយប្រភេទទៀត មានឈ្មោះ អ៊ិចស៊ែលសា (Excelsa) ដែលនៅសេសសល់ពីជំនាន់បារាំង ហើយមានដុះក្នុងព្រៃ និងអ្នកខ្លះក៏បានដាំកាហ្វេប្រភេទនេះផងដែរ។ ក្នុងចំណោមពូជកាហ្វធំៗ ទាំងបីនេះដែរ ត្រូវបានលោក ឌុក ពិសិដ្ឋ បញ្ជាក់ប្រាប់ថាចំពោះពូជកាហ្វេនីមួយៗ ត្រូវបានសិក្សា និងបន្សុទ្ធពូជយ៉ាងហោចណាស់ ប្រើពេលប្រាំបីឆ្នាំ ដើម្បីយកគ្រាប់វាទៅដាំដុះបន្តទៀត ហើយតាមដានលទ្ធផលរបស់វា មុននឹងយកមកប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការ និងដាក់វាជាពូជកាហ្វេ ប្រចាំប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងចំណោមនេះ គេអាចជ្រើសរើសវិធីសំខាន់ៗសម្រាប់បន្សុទ្ធពូជ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ