ការព្យាករណ៍ក្នុងខែកក្កដា៖ អាកាសធាតុនៅតំបន់ខ្លះ អំណោយផលដល់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ តែនៅតំបន់ខ្លះទៀតត្រូវការសន្សំសំចៃទឹក

photo_2026-07-06_16-38-13

ដោយ រស្មី

ភ្នំពេញ៖ តាមរយការព្យាករណ៍កសិឧតុនិយមក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ គម្រោងគជ់របស់ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ឋាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានឱ្យកសិករមានការប្រយ័ត្នប្រយែង ក៏ដូចជាត្រៀមខ្លួនជាមួយនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។

គម្រោងគជ់បានលើកឡើងក្នុងសេចក្តីរាយការណ៍របស់ខ្លួននាដើមសប្តាហ៍នេះដោយ បានបង្ហាញស្ថានភាពអាកាសធាតុនឹងប្រែប្រួល តាមរយៈការព្យាករណ៍របស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម ឱ្យដឹងថា នៅខេត្តភាគខាងជើងបឹងទន្លេសាប ក្នុងខែកក្កដានេះ។

ផ្នែកខ្លះនៃខេត្តឧត្តរមានជ័យ និងសៀមរាប ត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងទទួលបានទឹកភ្លៀងលើសពីមធ្យម ដែលបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់ការលូតលាស់របស់ដំណាំ។ តំបន់ខ្លះនៃខេត្តព្រះវិហារ និងខេត្តកំពង់ធំ ទឹកភ្លៀងអាចទាបជាងមធ្យម។ សីតុណ្ហភាពក្តៅជាងធម្មតា ក៏អាចកើតមានក្នុងខែកក្កដានេះ នៅទូទាំងខេត្តទាំងបួនផងដែរ។

គម្រោងគជ់បានឱ្យដឹងដែរថា ដោយសារស្ថានភាពអាកាសធាតុមានការផ្លាស់ប្តូរបែបនេះ កសិករគួរតែតាមដានវាលស្រែចម្ការឱ្យបានដិតដល់ និងបត់បែនតាមការអនុវត្តកសិកម្មទៅតាមលក្ខខណ្ឌនៃអាកាសធាតុ។ កន្លែងណាដែលមានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន គួរបង្ហូរទឹកចេញពីស្រែ ឬកសិដ្ឋាន ដើម្បីការពារការជន់លិច និងការរលួយឬសដំណាំ។ នៅតំបន់មិនសូវមានភ្លៀង ត្រូវរក្សាសំណើមដីតាមរយៈការដាក់ជី និងប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តបន្ថែម ដើម្បីជួយឱ្យដំណាំបន្តលូតលាស់ ទោះបីជាមានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចក៏ដោយ។

គម្រោងមួយនេះបានធ្វើការណែនាំដល់កសិករ ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសត្វល្អិត និងជំងឺ ដែលអាចរីករាលដាលកាន់តែងាយស្រួលក្នុងអំឡុងពេលអាកាសធាតុក្តៅ លាយសើម។

គួរបញ្ជាក់ថា ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូ (El Niño) នាឆ្នាំនេះ បានកំពុងធ្វើឱ្យប្រជាកសិករមានការព្រួយបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់ដំណាំ ការធ្វើស្រែ និងការចិញ្ចឹមសត្វ។ ហើយបើតាមការទស្សន៍ទាយរបស់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអំពីការមកដល់នៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូ តំបន់ជាច្រើនអាចនឹងជួបប្រទះនូវអាកាសធាតុក្តៅហួតហែងអូសបន្លាយពេលយូរ របាយទឹកភ្លៀងធ្លាក់ចុះទាបជាងកម្រិតមធ្យម កង្វះខាតទឹក និងការកើនឡើងនូវហានិភ័យនៃគ្រោះរាំងស្ងួត ក៏ដូចជាភ្លើងឆេះព្រៃ។

លក្ខខណ្ឌទាំងនេះអាចធ្វើឱ្យទិន្នផលដំណាំធ្លាក់ចុះ ជំរុញឱ្យសត្វចិញ្ចឹមចុះខ្សោយ រីងស្ងួតប្រភពទឹក និងគំរាមកំហែងដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់គ្រួសារកសិករ៕


images (2)
ឥណ្ឌាកែច្នៃលាមកគោទៅជាប្រេងឥន្ធនៈសម្រាប់រថយន្ត ជំនួសឧស្ម័នធម្មជាតិ

ញូវដេលី៖ ការស្រាវជ្រាវរបស់ឥណ្ឌាសម្រាប់ការកែលម្អសន្តិសុខថាមពល កំពុងផ្លាស់ប្តូរខុសធម្មតា ដោយប្រើប្រាស់វត្ថុធាតុដើម ដែលប្រទេសឥណ្ឌាមានច្រើនលើសគេ គឺលាមកគោ។ ប្រសើរជាងទុកកាកសំណល់សត្វចោលឥតប្រយោជន៍ គម្រោងគាំទ្រដោយក្រុមហ៊ុនផលិតរថយន្តរបស់ជប៉ុនម៉ាក ស៊ុយហ្សូគី កំពុងកែច្នៃលាមកគោទៅជាឧស្ម័នធម្មជាតិ ដែលផ្តល់ថាមពលដល់អ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ដូចជាដាំស្លរ ចាក់រថយន្ត ឬចាក់រ៉ឺម៉កកង់បីជាដើម។ យោងតាមទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន ប្លូមប៊ើក (Bloomberg) បានចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលើកឡើងថា នេះជាឧទាហរណ៍ដ៏ច្បាស់បំផុតមួយនៃរបៀប ដែលឥណ្ឌាសង្ឃឹមថា នឹងកាត់បន្ថយការនាំចូលប្រេងឥន្ធនៈពីបរទេស ដោយប្រើលាមកគោបង្កើតជាថាមពលជំនួសវិញ។ រោងចក្រផលិតហ្គាសលាមកគោ នៅរដ្ឋហ្គូចារ៉ាត់ (Gujarat) ត្រូវការលាកគោប្រហែល៨៨តោន ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយផលិតឧស្ម័នធម្មជាតិ​ និងលក់ក្នុងតម្លៃប្រហែល៨០រូពី ឬស្មើនឹង០.៩៣ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ហ្គាសលាមកគោមានតម្លៃថោកជាងប្រេងសាំង ជាង២០រូពី ដែលធ្វើឱ្យហ្គាសនេះក្លាយជាជម្រើសដ៏គួរឱ្យទាក់ទាញសម្រាប់អ្នកបើកបររឺម៉កកង់បី និងអ្នករត់តាក់ស៊ី។ ហ្គាសលាមកគោនេះ ផលិតឡើងក្រោមគម្រោងភាពជាដៃគូរវាងក្រុមហ៊ុនស៊ុយហ្សូគី និងក្រុមហ៊ុនចិញ្ចឹមគោកយកទឹកដោះរបស់ឥណ្ឌា ឈ្មោះ បាណាស់ ឌារី (Banas Dairy) ដែលជាសហគមន៍ចិញ្ចឹមគោយកទឹកដោះដ៏ធំមួយនៅអាស៊ី។ កសិករចិញ្ចឹមគោចំនួន១៦ភូមិ អាចលក់លាមកគោរបស់ខ្លួន បានតម្លៃប្រហែលមួយរូពី ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ខណៈឧស្ម័នផលិតបានវិញ អាចចាក់រថយន្តបានប្រហែល៦០០ ទៅ៧០០គ្រឿង ក្នុងមួយថ្ងៃ។ […]

748746502_1326284336292225_373157364277607612_n
សហគមន៍កសិកម្មតាសីសាមគ្គីបង្រៀនជនភៀសសឹក អំពីការដាំដុះបន្លែក្នុងផ្ទះសំណាញ់

ដោយ ហៃ ស៊ីណា បាត់ដំបង៖ សហគមន៍កសិកម្មតាសីសាមគ្គី ខេត្តបាត់ដំបង កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ បានបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលរយពេលមួយថ្ងៃ ស្តីពីការដាំដុះបន្លែសុវត្ថិភាពក្នុងផ្ទះសំណាញ់ ជូនដល់សិក្ខាកាមជាជនភៀសសឹកចំនួន២៦នាក់ មកពីភូមិតាកឹងបៃតង ឃុំថ្មី ស្រុកគូលែន ខេត្តព្រះវិហារ។ វគ្គបណ្ដុះបណ្ដាលនេះ រៀបចំឡើងក្រោមការផ្ដួចផ្ដើម និងការគាំទ្រដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីឯកឧត្ដមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និដោយសហការជាមួយរដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ ក្នុងគោលបំណងផ្ដល់នូវចំណេះដឹង និងជំនាញច្បាស់លាស់ដល់ជនភៀសសឹក ក្នុងការដាំដុះបន្លែសុវត្ថិភាពក្នុងផ្ទះសំណាញ់បែបទំនើប ដើម្បីបង្កើនផលិតភាព គុណភាព និងប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ។ កម្មវិធីនេះ ប្រព្រឹត្តិទៅក្រោមវត្តមានរបស់លោក ឈឹម វជិរា ប្រធានមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ខេត្តបាត់ដំបង, លោក នាក់ វិជ្ជរៈ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលស្រុកថ្មគោល, លោក លុក គឹមលាន អភិបាលរង នៃគណៈអភិបាលស្រុកគូលែន តំណាងរដ្ឋបាលខេត្តព្រះវិហារ, លោក រស់ សេងហាក់ និងលោក កេង […]

69e2759225e50.image
បាតុភូតធម្មជាតិនៅរដ្ឋខូឡូរ៉ាដូ សហរដ្ឋអាម៉េរិក បំផ្លាញផ្លែឈើគិតជាទឹកប្រាក់១៥លានដុល្លារ

រដ្ឋខូឡូរ៉ាដូ៖  ការធ្លាក់ទឹកសន្សើមកកពេញមួយយប់ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ បានធ្វើឱ្យអ្នកដាំដំណាំហូបផ្លែជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋខូឡូរ៉ាដូ (Colorado) គ្មានផ្លែឈើសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារនៅឆ្នាំ២០២៦នេះឡើយ បន្ទាប់ពីសីតុណ្ហភាពធ្លាក់ចុះត្រជាក់ដល់កម្រិតទាបបំផុត កំឡុងពេលផ្លែឈើកំពុងតែលូតលាស់។ កសិករអាម៉េរិកម្នាក់ បាននិយាយថា ផ្លែឈើរី ផ្លែព្រូន  ផ្លែប៉េស ផ្លែសារី ផ្លែអាព្រីខុត និងផ្លែប៉ោម ត្រូវខូចទាំងអស់នៅក្នុងចម្ការរបស់លោកមានផ្ទៃដីទំហំង៥៧ហិកតា។ ទឹកសន្សើមកកនេះបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីរដូវផ្ការីកមានសីតុណ្ហភាពក្តៅខុសពីធម្មតា ដែលធ្វើឱ្យផ្លែឈើកំពុងតែធំលូតលាស់បានខូចអស់។ កសិករភាគច្រើននៅក្នុងតំបន់បានរាយការណ៍ថា ផ្លែឈើរបស់ខ្លួនត្រូវខូចទាំងអស់គ្មានសល់។ ទោះបីជាមិនអាចប្រមូលផលក៏ដោយ ចម្ការនៅតែត្រូវការប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត ត្រូវការជី ត្រូវការកាប់ចោល និងការគ្រប់គ្រងសត្វល្អិត។ អ្នកដាំក៏កំពុងព្យាយាមរក្សារុកកម្មករជំនាញ និងរក្សាទំនាក់ទំនងជាមួយអ្នកទិញលក់ដុំ។ ការខាតបង់នេះក៏បានជះឥទ្ធិពលដល់កម្លាំងពលកម្មតាមរដូវកាល ប៉ះពាល់ដល់រោងចក្រវេចខ្ចប់ និងអាជីវកម្មផ្សេងទៀត ដែលទាក់ទងនឹងវិស័យផ្លែឈើ។ ការធានារ៉ាប់រងដំណាំត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងគ្របដណ្តប់តែផ្នែកមួយនៃការខាតបង់របស់កសិករប៉ុណ្ណោះ។ កសិដ្ឋានមួយចំនួនកំពុងពឹងផ្អែកលើអាជីវកម្មដាំដំណាំចម្រុះ រួមមានផលិតផលមានតម្លៃបន្ថែម កសិកម្ម ភោជនីយដ្ឋាន និងផលិតកម្មប្រើផ្លែឈើ។ ចំណែកកសិករម្នាក់ទៀត ប៉ាន់ប្រមាណថា ការធ្លាក់សន្សើមកកនេះ បានបណ្តាលឱ្យមានការខាតបង់ផ្នែកកសិកម្មក្នុងទឹកប្រាក់ប្រហែល១៥លានដុល្លារ។ ដោយសារបាតុភូតធម្មជាតិដូច្នេះនេះដែរ កសិករដាំស្រូវសាលីនៅរដ្ឋខូឡូរ៉ាដូ អាចបោះបង់ចោលស្រូវសាលីដ៏ច្រើនបំផុត នៅឆ្នាំ២០២៦នេះ បន្ទាប់ពីគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរ ចំណែករដូវរងារប្រែជាក្តៅ និងធ្លាក់សន្សើមកកខុសរដូវ បានបំផ្លាញទិន្នផលស្រូវសាលីស្ទើរទាំងស្រុង។ ទោះបីជាវាលស្រូវសាលីជិតដល់ពេលប្រមូលផលក៏ដោយ ក៏ផ្ទៃដីដាំដំណាំស្រូវសាលីជាច្រើនត្រូវស្កកស្ទើរទាំងអស់ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត […]

photo_2026-07-17_08-31-25
កម្ពុជាកំពុងពង្រឹងការវាស់វែងឧស្ម័នមេតាន ដើម្បីជំរុញវិស័យស្រូវបញ្ចេញកាបូនទាប

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ភ្នំពេញ៖ ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងការវាស់វែង និងប្រមូលទិន្នន័យការបំភាយឧស្ម័នមេតានពីការដាំស្រូវ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការកាត់បន្ថយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងជំរុញវិស័យស្រូវឱ្យឈានទៅរកផលិតកម្ម ដែលមានការបំភាយកាបូនទាប។ ប្រទេសកម្ពុជាបានប្តេជ្ញាកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នមេតានចំនួន២០ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០៣០ និង៥០ភាគរយ នៅឆ្នាំ២០៥០ ព្រមទាំងបង្កើតទិន្នន័យ ដែលជាគន្លឹះសម្រាប់រៀបចំវិធានការកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវស្រូវអន្តរជាតិ (International Rice Research Institute) សហការជាមួយវិទ្យាស្ថានកំណើនបៃតងសកល (Global Green Growth Institute) និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ បានរៀបចំសិក្ខាសាលាបណ្តុះបណ្តាល ស្តីពីការអភិវឌ្ឍកត្តាបំភាយឧស្ម័នមេតានជាក់លាក់តាមប្រទេសសម្រាប់ផលិតកម្មស្រូវ។ កម្មវិធីនេះបានប្រមូលផ្តុំអ្នកស្រាវជ្រាវ មន្ត្រីរាជការ និងអ្នកជំនាញបច្ចេកទេសកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹងជំនាញក្នុងការវាស់វែង និងវិភាគការបំភាយឧស្ម័នពីវាលស្រែ ដោយប្រើប្រាស់វិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រ និងឧបករណ៍តាមស្តង់ដារ។ ក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលនេះ អ្នកចូលរួមបានសិក្សាអំពីដំណើរការវាស់វែងឧស្ម័នមេតាន ចាប់ពីការជ្រើសរើសទីតាំងសិក្សា ការដំឡើងឧបករណ៍ប្រមូលសំណាក ការវិភាគឧស្ម័នក្នុងមន្ទីរពិសោធន៍ រហូតដល់ការគណនាបរិមាណការបំភាយ។ ការសិក្សាផ្ទាល់នៅទីវាលត្រូវបានធ្វើឡើងនៅខេត្តកំពង់ធំ ដែលជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើនសមត្ថភាពអ្នកជំនាញក្នុងការប្រមូលទិន្នន័យពីប្រព័ន្ធផលិតកម្មស្រូវពិតប្រាកដនៅកម្ពុជា។ តំណាងក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានលើកឡើងថា ការបណ្តុះបណ្តាលនេះនឹងជួយឱ្យប្រទេសកម្ពុជាអាចសិក្សាអំពីការបំភាយឧស្ម័នមេតានដោយខ្លួនឯង តាមវិធីសាស្ត្រកម្រិតទី២ ដែលផ្អែកលើទិន្នន័យក្នុងស្រុក និងមានភាពត្រឹមត្រូវជាងមុន។ ជាមួយគ្នានេះ ការមានទិន្នន័យច្បាស់លាស់អំពីការបំភាយឧស្ម័នមេតាន ក៏អាចជួយកម្ពុជាកំណត់វិធានការកាត់បន្ថយការបំភាយដែលសមស្រប ដូចជាការគ្រប់គ្រងទឹកក្នុងស្រែឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ