វិស័យឯកជនស្នើឱ្យមានការរៀបចំគោលនយោបាយស្តីពីកៅស៊ូ ដើម្បីគាំទ្រ និងអភិវឌ្ឍទៅអនាគត

រ៉ាបាត៖ យោងតាមរបាយការណ៍រួមរបស់អង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្ម និងអង្គការឧតុនិយមពិភពលោក បានឱ្យថា កសិកររបស់ប្រទេសម៉ារ៉ុកកំពុងប្រឈមមុខនឹងកាផលពិបាក ដោយសារអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង និងគ្រោះរាំងស្ងួតអូសបន្លាយពេលយូរ បានធ្វើឱ្យវិស័យកសិកម្មជួបបញ្ហា។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ជាពិសេសនៅចន្លោះឆ្នាំ២០២២ និង២០២៤ អាកាសធាតុនៅក្នុងប្រទេសម៉ារ៉ុកស្ថិត មានស្ថានភាពកាន់តែអាក្រក់ទៅ ដោយមានគ្រោះរាំងស្ងួតរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំជាប់គ្នា រហូតធ្វើឱ្យកសិករខ្វះទឹកស្រោចស្រពដំណាំ និងជូបប្រទះបញ្ហារលកកម្តៅម្តងហើយម្តងទៀត នាំឱ្យសីតុណ្ហភាពឡើងដល់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់។ ក្នុងករណីខ្លះ កម្តៅមិនត្រឹមតែកើនឡើងមួយថ្ងៃ ឬពីរថ្ងៃប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែបានអូសបន្លាយរយៈពេលវែង។ កាលពី(ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៣ មានរយៈពេល១១ថ្ងៃ ហើយមួយទៀតនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ បានរត់រយៈពេល១០ថ្ងៃ។ ក្នុងអំឡុងពេលទាំងនេះ សីតុណ្ហភាពច្រើនតែឡើងលើសពី៤០អង្សា ដែលធ្វើឱ្យដំណាំ សត្វ និងព្រៃឈើ ពិបាករស់បំផុត។ វិស័យកសិកម្មចូលរួ​មចំណែកប្រមាណ១០ភាគរយ នៃសេដ្ឋកិច្ចម៉ារ៉ុក ហើយភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង។ ការពឹងផ្អែកបែបនេះ ទើបឥឡូវនេះ នាំឱ្យជួបស្ថានភាពកាន់តែពិបាកខ្លាំងឡើង ដោយមានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួច និងកម្តៅឡើងមិនឈប់ឈរ ធ្វើឱ្យការដាំដុះរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំង។ ទិន្នផលដំណាំរបស់ម៉ារ៉ុកបានធ្លាក់ចុះប្រមាណ៤៣ភាគរយ ក្នុងរដូវប្រមូលផលឆ្នាំ២០២៣-២០២៤ ដែលជាកម្រិតទាបបំផុតមួយមិនធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ ផលិតកម្មស្រូវសាលីបានធ្លាក់ចុះដល់កម្រិតទាបបំផុតក្នុងរយៈពេល១៥ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ ចំណែកដំណាំសំខាន់ៗផ្សេងទៀត បានរងការខូចខាតស្ទើរគ្មានសល់។ ផ្លែអូលីវ បានផលិតប្រេងបានតិចជាងមុន ហើយបរិមាណផ្លែបានធ្លាក់ចុះដោយសារសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងពេក។ រីឯចម្ការដំណាំក្រូចក៏បានធ្លាក់ចុះទិន្នផលផងដែរ ទាំងក្នុងផលិតកម្ម និងការនាំចេញ។ […]

ដោយ ឡុង សារេត ភ្នំពេញ៖ ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានអនុម័តកញ្ចប់ហិរញ្ញប្បទានចំនួន៦៣,៤៤លានដុល្លារ ដើម្បីពន្លឿនការធ្វើសមាហរណកម្មថាមពលកកើតឡើងវិញ ទៅក្នុងប្រព័ន្ធថាមពលរបស់កម្ពុជា ពង្រឹងស្ថិរភាពបណ្តាញអគ្គិសនី និងសន្តិសុខថាមពល និងជំរុញពាណិជ្ជកម្មថាមពលឆ្លងដែន។ យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី បានឱ្យដឹងថា គម្រោងផ្ទុកថាមពលថ្មខ្នាតធំភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីនៅកម្ពុជានេះ នឹងគាំទ្រដល់ការសាងសង់ប្រព័ន្ធផ្ទុកថាមពលថ្ម ដែលមានកម្រិតថាមពល២៥០មេហ្គាវ៉ាត់ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពផ្ទុក៥០០មេហ្គាវ៉ាត់ម៉ោង នៅស្ថានីយ៍រងខេត្តតាកែវ។ ប្រព័ន្ធនេះនឹងរក្សាទុកថាមពលកកើតឡើងវិញដែលសល់ ហើយបញ្ជូនវាត្រឡប់ទៅបណ្តាញវិញនៅពេលតម្រូវការថាមពលកើនឡើង និងជួយរក្សាស្ថេរភាពថាមពល។ ការណ៍នេះនឹងជួយបំពេញតម្រូវការអគ្គិសនី ដែលកំពុងកើនឡើងដោយសារតំបន់ឧស្សាហកម្ម ទីតាំងកែច្នៃកសិផល និងទីប្រជុំជន ដែលកំពុងរីកលូតលាស់យ៉ាងឆាប់រហ័សនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកម្ពុជា។ វាក៏នឹងជំរុញពាណិជ្ជកម្មអគ្គិសនីឆ្លងដែន និងការតភ្ជាប់បណ្តាញអគ្គិសនីជាមួយប្រទេសវៀតណាម រួមទាំងការនាំចូលថាមពលរបស់កម្ពុជា ដែលរួមចំណែកដល់គោលដៅនៃបណ្តាញអគ្គិសនីអាស៊ាន ក្នុងការសម្រេចបាននូវប្រតិបត្តិការបណ្តាញអគ្គិសនីរួមបញ្ចូលគ្នាយ៉ាងពេញលេញនៅទូទាំងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ នៅឆ្នាំ២០៤៥។ លោកស្រី យ៉ាស្មីន ស៊ីដីគី (Yasmin Siddiqi) នាយិកាប្រចាំប្រទេសកម្ពុជារបស់ ADB មានប្រសាសន៍ថា «ចំពេលមានវិបត្តិថាមពលសកល គម្រោងនេះពង្រឹងបន្ថែមទៀតនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាឆ្ពោះទៅរកអន្តរកម្មថាមពលស្អាត។ តាមរយៈការពង្រឹងបណ្តាញថាមពលជាមួយនឹងការផ្ទុកថាមពលថ្មខ្នាតធំ យើងកំពុងជួយប្រទេសកម្ពុជាទាញប្រយោជន៍ពីថាមពលកកើតឡើងវិញបន្ថែមទៀត ហើយធានាថា ក្រុមគ្រួសារកសិករ និងអាជីវកម្មនានា ទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីអគ្គិសនី ដែលមានសុវត្ថិភាព ស្ថិរភាព និងតម្លៃសមរម្យ»។ […]

ទីក្រុងម៉ិកស៊ិក៖ មូលនិធិវិនិយោគអាកាសធាតុ កាលពីសប្តាហ៍មុន បានប្រកាសថា ខ្លួនបានអនុម័តហិរញ្ញប្បទានកាតាលីករចំនួន៥០០លានដុល្លារ សម្រាប់ប្រទេសប្រេស៊ីល និងម៉ិកស៊ិក ដែលមានបំណងទាញយកមូលនិធិរាប់ពាន់លានដុល្លារបន្ថែមទៀត ដើម្បីពន្លឿនការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូនក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួន។ ទុនបម្រុងគ្រប់គ្រងដោយធនាគារពិភពលោក (World Bank) ដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន១៤ពាន់លានដុល្លារ គឺជាមូលនិធិមូលធនផ្តោតលើអាកាសធាតុ បានគាំទ្រការវិនិយោគដំបូងគេបង្អស់ ដើម្បីជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូនក្នុងប្រទេសទាំងពីរនេះ ដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេនៅក្នុងតំបន់អាម៉េរិកឡាទីន។ នាយកប្រតិបត្តិមូលនិធិវិនិយោគអាកាសធាតុ លោក តារីយេ ក្បាដេហ្គេស៊ីន (Tariye Gbadegesin) បាននិយាយថា “ការប្រកួតប្រជែងជាសកលដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នកាបូនិកបានចាប់ផ្តើមហើយ សម្រាប់ទីផ្សារកំពុងរីកចម្រើន គឺនៅពេលខាងមុខ។ ឧស្សាហកម្មកាត់បន្ថយការបញ្ចេញកាបូន គឺមានលក្ខណៈលើសពីការបំភាយឧស្ម័ន វាជាការធានាបាននូវវិបុលភាពរយៈពេលវែង និងការងារនៅថ្ងៃអនាគត”។ ប្រទេសទាំងពីរកំពុងអភិវឌ្ឍមូលដ្ឋានឧស្សាហកម្មរបស់ខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយនៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក បច្ចុប្បន្នឧស្សាហកម្មនេះមានចំនួន១៨ភាគរយនៃការបំភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ប្រទេសប្រេស៊ីល និងម៉ិកស៊ិក នឹងទទួលបានចំណែកទឹកប្រាក់ចំនួន២៥០លានដុល្លាររៀងៗខ្លួន។ ជំនួយនេះមានបំណងដើរតួជានុយ “កាតាលីករ” ដើម្បីស្រូបយកទឹកប្រាក់ដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីធនាគារ និងវិនិយោគិនឯកជន។ នៅប្រទេសម៉ិកស៊ិក ការវិនិយោគនេះត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងធ្វើឱ្យមានសហហិរញ្ញប្បទានចំនួន១,៦៨ពាន់លានដុល្លារ រួមទាំងទឹកប្រាក់១,២ពាន់លានដុល្លារ ពីវិនិយោគិនឯកជនផងដែរ។ ស្ថាប័នចូលរួមរួមមានក្រុមធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អន្តរ-អាមេរិក (Inter-American Development Bank Group) និងក្រុមធនាគារពិភពលោក (World Bank Group) […]

ដោយ អៀវ ឈៀងនី ភ្នំពេញ៖ ក្រៅពីជាម្ចាស់កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមទាយកពង អិលស៊ីឌីស៊ី អេកូហ្គ្រីន (LCDC ECO-GREEN) លោក នី តាំងហ៊ី ក៏ជាកសិករសហគ្រិនខ្មែរមួយរូប ដែលមានគំនិតច្នៃប្រឌិតពងទាទៅជាផលិតផលសម្រេចមួយផ្សេងៗ​ សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងស្រុក ហើយកាត់បន្ថយការនាំចូល។ លោកបានប្រាប់ទូរទស្សន៍អនឡាញ ARDB TV ថា បច្ចុប្បន្នកសិដ្ឋានរបស់លោកបាននឹងកំពុងកែច្នៃពងទាទៅជាផលិតផលសម្រេចយ៉ាងហោចណាស់បានបួនមុខ សម្រាប់ដាក់លក់នៅតាមម៉ាត និងផ្សារទំនើបមួយចំនួនក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ពងទាច្នែទាំងបួនមុខនោះ រួមមាន ពងទាស្រស់វេចខ្ចប់ ពងទាប្រៃ ពងទាខ និងស្នូលពងទាប្រៃ។ លោក នី តាំងហ៊ី បានបន្តថា បច្ចុប្បន្ននេះ ការកែច្នៃរបស់លោកមិនទាន់បានច្រើនមុខនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែនៅពេលខាងមុខ លោកនឹងកែច្នៃពងទាបន្ថែមទៀត ដូចជា ការច្នៃធ្វើពងទាបាក់យុង ពងទាខ្មៅ និងម្សៅពងទា។ ដោយមើលឃើញពីកសិករ តែងតែមានបញ្ហាប្រឈមទីផ្សារពងទាកន្លងទៅ លោកមានគំនិតមួយនេះ ចង់ឱ្យកម្ពុជាសម្បូរទៅដោយផលិតកែច្នៃដូចបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ដែលភាគច្រើនប្រទេសទាំងនោះ គេមានសមត្ថភាពខ្ពស់ក្នុងការច្នៃពងទាទៅជាផលិតផលសម្រេច មិនក្រោមពី៥០មុខនោះទេ។ លោក នី តាំងហ៊ី បានប្រាប់ ARDB TVទៀតថា លោកធ្លាប់បានទៅរៀនច្នៃម៉ូឌែលផ្សេងៗពីកោះតៃវ៉ាន់ […]