តម្រូវការសាងសង់ផ្ទះសំណាញ់​សម្រាប់ដាំដុះបន្លែ​របស់កសិករមានការកើនឡើង​

photo_2026-01-24_20-35-29

​ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា

ភ្នំពេញ៖ ឆ្លើយតបទៅនឹងការកើនឡើងសហគមន៍កសិកម្ម និងការដាំដុះក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ បានធ្វើឱ្យមានតម្រូវការបញ្ជាទិញសំណាញ់យកទៅសាងសង់រោង ឬផ្ទះសំណាញ់សម្រាប់​ដំាដុះបន្លែ និងកសិកម្មជាច្រើនផ្សេងទៀត សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងទីផ្សារក្នុងស្រុក។

លោក ជាវ សេងហាក់ ​អ្នកផ្គង់ផ្តង់សំណាញ់កសិកម្ម បាន​ប្រាប់ទូរទស្សន៍ ARDBថា តម្រូវការផ្គត់ផ្គង់ផ្ទះសំណាញ់របស់លោកជូនដល់កសិករ និងសហគមន៍កសិកម្មនៅទូទាំងប្រទេសមានកំណើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ប៉ុន្តែកំណើននេះ មិនទាន់ឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការរបស់កសិករនៅឡើយទេ ពីព្រោះនៅកម្ពុជាមានការកើនឡើងនៃសហគមន៍កសិកម្មច្រើន និងកសិករមួយចំនួនធំទៀត បានចាប់ផ្តើមងាកមកប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់ក្នុងការដាំដុះផលិតផលកសិកម្មរបស់ពួកគាត់។

លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា ការងាកមកប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់នេះ បានធ្វើឱ្យលោកងាកមកផ្គត់ផ្គត់សំណាញ់ជូនកសិករ និងសហគមន៍ ដើម្បីយកទៅប្រើប្រាស់ឱ្យទទួលបានទិន្នផលខ្ពស់ និងតម្លៃសមរម្យ ជាពិសេសបន្លែដែលមានសុវត្ថិភាព និងគុណភាពខ្ពស់។ ​ ជាក់ស្តែងសហគមន៍កសិកម្ម នៅក្នុងស្រុកត្រាំកក់ ក្នុងខេត្តតាកែវ និងបាត់ដំបង មានតម្រូវការសំណាញ់ខ្ពស់យកទៅសាងសង់ផ្ទះសំណាញ់ជាងខេត្តផ្សេងទៀត ។ ជារួម​​កសិកររបស់កម្ពុជានាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ បានចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់នេះច្រើន ស្ទើតែគ្រប់រាជធានីខេត្តនៅទូទាំងប្រទេស។

ទាក់ទិននឹងបញ្ហានេះ​ អ្នកស្រី ហ៊ុច  ប្រធានគ្រប់គ្រងទូទៅក្រុមហ៊ុន Greenleaf Farming  Cooperative ដែលជាក្រុមហ៊ុនតម្លើងផ្ទះសំណាញ់បាន​ប្រាប់ទូរទស្សន៍ ARDB ដោយទទួលស្គាល់ថា តម្រូវការសំណាញ់សាងសង់រោងសម្រាប់កសិកម្ម ពិតជាមានការកើនឡើងក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ។

លើសពីនេះទៀត ​អ្នក​ស្រីរំពឹងថា មិនថាបច្ចុប្បន្ន និងទៅអនាគត ផ្ទះសំណាញ់នឹងនៅតែបន្តមានតម្រូវការខ្ពស់ពីសំណាក់កសិករ ពីព្រោះនៅពេលមានផ្ទះសំណាញ់នេះ កសិករអាចផលិត ឬបន្លែ ពេញមួយឆ្នាំតែម្តង។

លោកស្រីបន្ថែមថា នៅពេលដែលកសិករផលិតកសិកម្មបានទៀងទាត់តាមរយៈការប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់នេះនឹងទទួលបានការបញ្ជាទិញពីឈ្មួញ ឬអ្នកបោះដុំ ក្នុងតម្លៃមួយសមរម្យ ជាពិសេសរក្សាបានបន្លែ ឬដំណាំដែលមានគុណភាពខ្ពស់លក់ជូនអតិថិជន។

ចំណែក លោកស្រី នុច ចាន់សុខី ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មរីកចម្រើនទួលអម្ពិលនៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍ ARDB ថា ការធ្វើដំណាំនៅក្នុងរដូវប្រាំង បានផលដូចគ្នាទាំងការធ្វើនៅក្រោមផ្ទះសំណាញ់ និងនៅទីវាល ឱ្យតែអនុវត្តទៅតាមបច្ចេកទេសបានត្រឹមត្រូវ។

ទោះជាយ៉ាណា លោកស្រីថា នៅក្នុងរដូវវស្សាវិញ ការដាំដំណាំនៅទីវាលអាចប្រឈមមុខនៃបញ្ហាផ្សេងៗ ដូចជាជំងឺរលួយដើម ឡើងផ្សិត  សត្វល្អិតបំផ្លាញ និងផលប៉ះពាល់ដល់ស្លឹកជាដើម។ ប៉ុន្តែ វាល្អសម្រាប់ការដំានៅក្នុងរោងផ្ទះសំណាញ់ ព្រោះវាបានជួយការពារទឹកភ្លៀង  និងមិនបង្កឱ្យកើតជំងឺផ្សិតច្រើន ព្រមទាំងការពារសត្វល្អិតជាដើម។

បើតាមលោកស្រី នុត ចាន់សុខី  ការដំាដំណាំ ឬបន្លែងនៅក្នុងរោងសុវត្ថិភាព នឹងធ្វើឱ្យដំណាំ និងបន្លែផ្សេងៗមានសុត្ថិភាព  ព្រោះតាមបច្ចេកទេស គឺមិនប្រើថ្នាំគីមីសម្រាប់បាញ់សម្លាប់សត្វល្អិត  ឬស្មៅនោះទេ ព្រមទាំងមានភាពងាយស្រួលថែទាំជាងដាំបន្លែ។

ផ្ទះសំណាញ់ គឺជាសំណង់កសិកម្ម ដែលគេគ្របដោយសំណាញ់ ដើម្បីការពារដំណាំ និងគ្រប់គ្រងបរិស្ថានក្នុងកម្រិតមួយ។ គោលបំណងសំខាន់ៗនៃការប្រើប្រាស់ផ្ទះសំណាញ់នេះ គឺ ទប់ស្កាត់សត្វល្អិត កាត់បន្ថយកម្តៅ និងពន្លឺខ្លាំង អនុញ្ញាតឱ្យខ្យល់ចេញចូលល្អ និងជួយឱ្យដំណាំលូតលាស់ល្អ និងកាត់បន្ថយការប្រើថ្នាំពុល៕


image_2026-09-11_15-44-36
កូរ៉េជ្រើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល

សេអ៊ូល៖ រដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូង បានជ្រើសរើសយកខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ជាមុខទំនិញដំបូងគេបង្អស់ សម្រាប់ប្រព័ន្ធរក្សាស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល ដោយសម្រេចផ្តល់សំណងចំពោះភាពខុសគ្នានៃតម្លៃរហូតដល់៨០ភាគរយ នៃតម្លៃលក់ដុំ ប្រសិនបើតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ ក្រសួងកសិកម្ម ស្បៀងអាហារ និងកិច្ចការជនបទ របស់កូរ៉េខាងត្បូង បានប្រកាសថា ខ្លួនបានជួបប្រជុំលើកទី១ នៃគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់ ស្តីពីស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល កាលពីថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងសេអ៊ូល។ ប្រព័ន្ធស្ថិរភាពតម្លៃកសិផល គឺជាយន្តការថ្មីមួយ ដែលរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េផ្តល់ការគាំទ្រទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែក ចំពោះភាពខុសគ្នារវាងតម្លៃគោលសម្រាប់កសិផល និងតម្លៃនៅលើទីផ្សារ នៅពេលតម្លៃកសិផលជាមធ្យមធ្លាក់ចុះក្រោមតម្លៃគោល។ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦នេះ ខ្ទឹមស និងខ្ទឹមបារាំង ត្រូវបានជ្រើសរើសជាមុខទំនិញគំរូដំបូងគេបង្អស់ ដោយសារតម្លៃ និងបរិមាណផលិតកម្មរបស់កសិផលទាំងពីរមុខនេះ មានការប្រែប្រួលខ្លាំងទៅតាមស្ថានភាពដំណាំ។ កូរ៉េគ្រោងបន្ថែមមុខទំនិញកសិផលជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយពិចារណាលើឥទ្ធិពលរបស់វា ចំពោះរបបអាហាររបស់ប្រជាជនកូរ៉េ ដោយកំណ់តប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងការផ្គត់ផ្គង់ និងតម្រូវការជាមុន ព្រមទាំងលទ្ធភាពទទួលបានទិន្នន័យថ្លៃដើមផលិតកម្មច្បាស់លាស់។ តម្លៃគោលត្រូវបានកំណត់នៅត្រឹម៨០ភាគរយនៃតម្លៃលក់ដុំ រួមទាំងថ្លៃចំណាយក្នុងការគ្រប់គ្រងកសិកម្ម ហើយរាប់បញ្ចូលថ្លៃពលកម្មរបស់កសិករផ្ទាល់ទាំងស្រុង ឬមួយផ្នែកផងដែរ។ តម្លៃជាមធ្យម ត្រូវគណនាផ្អែកលើតម្លៃកសិផលក្នុងរដូវប្រមូលផល របស់ដំណាំនីមួយៗ ហើយរាប់បញ្ចូលតម្លៃនៃផលិតផលគ្រប់កម្រិតគុណភាព គឺគុណភាពខ្ពស់ មធ្យម និងទាប។ សម្រាប់មុខទំនិញ ដែលមានការប្រែប្រួលតម្លៃខ្លាំង ទំហំនៃការគាំទ្រនឹងត្រូវបង្កើនជាដំណាក់កាលៗ […]

image_2026-09-11_15-28-31
ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម សង្ស័យមកពីបរិភោគមីកញ្ចប់ និងភេសជ្ជៈផ្អែម

ញូវដេលី៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតឱសថរបស់ដាណឺម៉ាក ឈ្មោះ ណូវ៉ូ ណ័រឌីស (Novo Nordisk) បាននិយាយកាលពីខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ប្រជាជនឥណ្ឌាជាង១០១លាននាក់ កំពុងរស់នៅជាមួយជំងឺទឹកនោមផ្អែម ខណៈមនុស្ស១៣៦លាននាក់ ផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រុងកើតជំងឺទឹកនោមផ្អែម ដោយសង្ស័យថា មកពីបរិភោគអាហារកញ្ចប់មាបតម្លៃថោក។ ក្រោយពីការចេញផ្សាយបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌាបានចាប់ផ្តើមរឹតបណ្ដឹងការដាក់ស្លាកព្រមានចំពោះសុខភាព នៅលើផលិតផលម្ហូបអាហារមួយចំនួន រហូតបង្កឱ្យមានការជជែកដេញដោលនៅទូទាំងប្រទេស អំពីមូលហេតុប្រជាជនឥណ្ឌាចូលចិត្តបរិភោគអាហារវេចខ្ចប់ស្រាប់ និងតម្លៃថោក ខណៈក្រុមហ៊ុនផលិតអាហារមួយចំនួនបានលក់ផលិតផលដដែល​​​ តែមានជីវជាតិល្អជាងមុន នៅក្នុងទីផ្សារប្រទេសផ្សេង។ យោងតាមក្រុមហ៊ុនស្រាវជ្រាវមួយផ្សេងទៀត បានឱ្យដឹងថា ទីផ្សារអាហារវេចខ្ចប់របស់ឥណ្ឌា ដូចជាមីកញ្ចប់ជាដើម បានកើនឡើងដល់ទឹកប្រាក់ជាង១៣៧ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៦ គឺកើនឡើងពី១២៩ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ហើយត្រូវបានព្យាករណ៍ថា នឹងកើនដល់ជិត២៤០ពាន់លានដុល្លារ នៅឆ្នាំ២០៣៤។ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ អាហារខេចខ្ចប់ស្រាប់ប្រហែល ៦ ពាន់លានកញ្ចប់ ដែលប្រជាជនឥណ្ឌាបរិភោគនៅតាមគ្រួសារ និងតាមតូបលក់អាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវ គឺជាមីឈ្មោះ ម៉ាគ្គីស្រុះទឹកក្តៅ  (Maggi Two-Minute Masala) ដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុនណេស្លេ (Nestlé) របស់ប្រទេសស្វីស។ ដោយសារប្រាក់ចំណូលរបស់គ្រួសារណ្ឌា ទាបជាងមធ្យមភាគលើពិភពលោកច្រើនពេក ប្រជាជនឥណ្ឌាដ៏ច្រើនចូលចិត្តបរិភោគផលិតផលអាហារមានតម្លៃថោក ដូចជា មីកញ្ចប់ម៉ាក ម៉ាគ្គី […]

image_2026-09-11_14-29-48
ស្ទើរគ្រប់ត្រីធូណា អ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររកឃើញព្រូននៅក្នុងសាច់វា

អន្តរជាតិ៖ នៅពេលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យសហព័ន្ធ សានិតា កាតារីណា (Santa Catarina) នៃប្រទេសប្រេស៊ីល វិភាគត្រីធូណា ចំនួន៥៣ក្បាល ដែលទើបនេសាទបានថ្មីៗ ក្នុងតំបន់ ពួកគេបានរកឃើញថា ត្រីស្ទើរតែទាំងអស់មានផ្ទុកដង្កូវប៉ារ៉ាស៊ីត។ យោងតាមលទ្ធផលស្រាវជ្រាវ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានរាប់ឃើញដង្កូវតូចៗ សរុបជាង១ ៦០០ក្បាល។ ដោយប្រើឧបករណ៍មីក្រូទស្សន៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាព ពួកគេបានរកឃើញថា មានតែក្រលៀន និងបេះដូងត្រីប៉ុណ្ណោះ ដែលគ្មានផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត។ ចំណែកឯសរីរាង្គផ្សេងទៀតវិញ មានដង្កូវ ឬសញ្ញាបង្ហាញពីកើតដង្កូវស្ទើរតែគ្រប់ទីកន្លែង។ ក្នុងចំណោមត្រីធូណា៥៣ក្បាល គឺ៩៦ភាគរយ មានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីត។ ពោះវៀនត្រីធូណា គឺជាសរីរាង្គមានឆ្លងប៉ារ៉ាស៊ីតច្រើនជាងគេ បន្ទាប់មកគឺជាលិកាសាច់ដុំ ដែលសំខាន់ជាងគេសម្រាប់មនុស្សយើងហូប ហើយបន្ទាប់មក គឺក្រពះត្រីធូណា។ អ្នកចងក្រងឯកសារបានសន្និដ្ឋានថា «លទ្ធផលទាំងនេះបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការត្រួតពិនិត្យផ្នែកអនាម័យ និងសង្កត់ធ្ងន់លើសារៈសំខាន់នៃការវះយកសរីរាង្គខាងក្នុងចេញភ្លាមៗ ដើម្បីចៀសវាងការផ្លាស់ទីរបស់កូនដង្កូវតូចៗពីសរីរាង្គខាងក្នុងទៅកាន់ជាលិកាសាច់ដុំ»។ ការសិក្សានៅប្រទេសប្រេស៊ីលនេះ មានទំហំតូចតាចទេ ដោយសិក្សាត្រឹមតែពេលវេលាមួយប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែវាបង្ហាញថា ត្រីធូណានៅតំបន់នេះ ជាទូទៅអាចផ្ទុកប៉ារ៉ាស៊ីត ក្នុងក្រុមធំៗពីរនៃពពួកព្រូនសំប៉ែត ទ្រីប៉ាណូរីនឆា (Trypanorhyncha) និងព្រូនសមុទ្រ អានីសាគិស (Anisakis)។ ប៉ារ៉ាស៊ីត និងត្រីបានវិវត្តរួមគ្នា ដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នាក្នុងមហាសមុទ្ររបស់ពិភពលោក ដូច្នេះ ការរកឃើញប៉ារ៉ាស៊ីតនៅក្នុងត្រីធូណា […]

Oplus_16908288
អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ

ដោយ ហៃ ស៊ីណា អគ្គនាយកធនាគារ ARDB និងសហការី បន្តចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃអំពីប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ខេត្តបាត់ដំបង-ពោធិ៍សាត់៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) ព្រមទាំងសហការី នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានចុះតាមដាន និងវាយតម្លៃប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រើប្រាស់ឥណទានរបស់ធនាគារ ARDB នៅរោងម៉ាស៊ីនកែច្នៃអង្ករ អង្គរបាយ័ន និងរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវ ធី.អិម.ខេ ស្ថិតក្នុងស្រុកបាកាន ខេត្តពោធិ៍សាត់ និងក្រុមហ៊ុន អៀង ហ៊ាង អ៉ីមផត អិចផត ស្ថិតក្នុងស្រុកសង្កែ ខេត្តបាត់ដំបង។ ក្នុងបេសកកម្មនៃការចុះពិនិត្យកន្លែងស្តុកស្រូវ និងឡសម្ងួតរួចមក ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងនាមជាធនាគារបម្រើគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលសូមលើកទឹកចិត្តដល់បណ្តារោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងស្រុកត្រូវរួមគ្នាបង្កើនការទិញស្រូវពីកសិករចាប់ពីពេលនេះទៅឲ្យអស់លទ្ធភាព និងតម្លៃសមរម្យ ជាពិសេសចូលរួមអនុវត្តគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបម្រើដល់ការនាំចេញ។ លើសពីនេះទៅទៀត រោងម៉ាស៊ីនក្នុងស្រុកគួរដល់ពេលវេលាពិនិត្យលើការវិនិយោគរួមគ្នាជាឧស្សាហកម្មកែច្នៃអង្ករដ៏ធំមួយ ដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ កុំពឹងលើលក់ចុងអង្ករ កន្ទក់ និងអង្កាមដែលកិនជាអង្ករហើយត្រូវវិលចូលទៅឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុកវិញ ដើម្បីអាចឈានដល់ការប្រកួតប្រជែងលើទីផ្សារជាមួយប្រទេសជិតខាងយើង តាមរយៈកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតឲ្យកាន់តែទាប។ ជាចុងក្រោយនៃការចុះពិនិត្យរោងម៉ាស៊ីនកិនស្រូវក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តបន្ទាយមានជ័យរួចមក […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ