កិច្ចព្រមព្រៀងសកល សម្រេចលុបបំបាត់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត ឈ្មោះ​ គ្លពីរីហ្វុស ប៉ុន្តែមានប្រទេសជាច្រើនសុំប្រើទៀត

image_2025-05-07_14-37-08

ញូវដេលី៖ នៅក្នុងការសម្រេចចិត្តរបស់បណ្តាប្រទេសម្ចាស់ហត្ថលេខីជាច្រើន នៅក្នុងសន្និសីទ នាទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស កាលពីសប្តាហ៍មុន បានឈានដល់ធ្វើកិច្ចព្រមព្រៀងលុបបំបាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្ស និងបំផ្លាញបរិស្ថាន គឺថ្នាំពុលឈ្មោះ គ្លពីរីហ្វុស (Chlorpyrifos) ផលិតនៅសហរដ្ឋអាម៉េរិក ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសមួយចំនួនទៀត សុំប្រើប្រាស់បន្តទៀតសិន ព្រោះមិនទាន់មានថ្នាំពុលថ្មីមកជំនួស។

យោងតាមសារព័ត៌មានរបស់ឥណ្ឌា​ ចេញផ្សាយថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ បានឱ្យដឹងថា នៅដំណាក់កាលនេះ​ ប្រទេសឥណ្ឌានឹងបន្តប្រើថ្នាំពុលនេះរយៈពេលយ៉ាងហោចណាស់ប្រាំឆ្នាំទៀត ដើម្បីបាញ់សម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃស៊ីដំណាំជាង១០មុខ ដូចជា ស្រូវ ស្រូវសាលី អំពៅ សណ្តែកសៀង សណ្តែកបារាំង កប្បាស ត្រប់ ខ្ទឹមបារាំង ប៉ោម និងសណ្តែកដី​ ជាដើម។

លើពិភពសព្វថ្ងៃមានប្រទេសជាង៤០ រួមទាំងចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិតឈ្មោះ គ្លពីរីហ្វុស នៅលើដំណាំគ្រប់ប្រភេទ។  ចំណែកប្រទេសឥណ្ឌា ក្នុងអំឡុងពេលការចរចា បានដាក់ពាក្យសុំការលើកលែង ដោយលើកហេតុផលពីតម្រូវការចាំបាច់សម្រាប់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះ នៅលើដំណាំមួយចំនួន ព្រោះមិនទាន់មានថ្នាំពុលថ្មីអាចជំនួសបាននៅឡើយ។

ប្រទេសឥណ្ឌា រួមជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត ដូចជា រុស្ស៊ី កេនយ៉ា ហ្សំប៊ី ឥណ្ឌូណេស៊ី អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត និងកូស្តារីកា ក៏បានសុំការអនុគ្រោះលើកលែងបណ្តោះអាសន្នសិន ដោយលើកហេតុថា ដើម្បីធានាដល់សន្តិសុខស្បៀងរបស់ខ្លួន។

ទោះបីជាប្រទេសឥណ្ឌា និងប្រទេសផ្សេងទៀត អាចបន្តប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលប្រភេទនេះ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាសត្វល្អិតចង្រៃក៏ដោយ សេចក្តីសម្រេចនៅក្នុងសន្និសីទ នាទីក្រុងហ្សឺណែវ កាលពីសប្តាហ៍មុន នឹងចាប់បង្ខំអ្នកប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះ ឱ្យស្វែងរកជម្រើសផ្សេងទៀត មុននឹងឈានចូលដល់ដំណាក់ការលុបបំបាត់ទាំងស្រុងតែម្តង។

ការសម្រេចបែបនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងសន្និសីទរបស់ភាគីម្ចាស់ហត្ថលេខីលើអនុសញ្ញា ស្តីពីការគ្រប់គ្រងសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់ និងកាកសំណល់បំពុលបរិស្ថាន ដែលត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីពង្រឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកល។

អ្នកជំនាញ ដែលបាននិងកំពុងតាមដានការវិវឌ្ឍន៍នៃការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលសម្លាប់សត្វល្អិត បានស្វាគមន៍ចំពោះការចុះបញ្ជី ថ្នាំពុល​ គ្លពីរីហ្វុស ចូលក្នុងឧបសម្ព័ន្ធនៃឈ្មោះថ្នាំពុល​ត្រូវលុបបំបាត់តាមអនុសញ្ញា ប៉ុន្តែបានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះការសុំលើកលែងមានច្រើនប្រទេសពេក។

ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស (Chlorpyrifos) ឬហៅមួយបែបទៀតថា គ្លពីរីហ្វុស មេទីល (Chlorpyrifos Methyl) គឺជាថ្នាំសរីរាង្គផូស្វ័រសម្លាប់សត្វល្អិត ដោយប្រើបាញ់លើដំណាំ លើសត្វ បាញ់ក្នុងអគារ និងនៅក្នុងទីកន្លែងផ្សេងទៀត ដើម្បីសម្លាប់សត្វល្អិតចង្រៃជាច្រើនប្រភេទ រួមទាំងកណ្តៀ និងដង្កូវជាដើម។ ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានចុះបញ្ជីប៉ាតង់ នៅឆ្នាំ១៩៦៦ ជាកម្មសិទ្ធិផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនអាម៉េរិក។

ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានចាត់ទុកដោយអង្គការសុខភាពពិភពលោកថា មានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាពមនុស្ស។ ការប៉ះពាល់ថ្នាំពុលនេះលើសពីកម្រិតបច្ចេកទេសណែនាំ នឹងបង្កផលប៉ះពាល់លើឥទ្ធិពលសរសៃប្រសាទ នាំឱ្យកើតជំងឺវិកលចរិតជាដើម។ ចំណែកអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះវិញ ថ្នាំពុលនេះអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ការលូតលាស់ផ្នែកខួរក្បាលរបស់ទារកក្នុងផ្ទៃ។

នៅចក្រភពអង់គ្លេស ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានហាមឃាត់ នៅថ្ងៃទី០១​ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ ដោយមានករណីលើកលែងតិចតួចបំផុត។  បើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២០ ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស ត្រូវបានហាមឃាត់ពាសពេញប្រទេសជាសមាជិតសហភាពអឺរ៉ុប ដោយមិនអាចប្រើប្រាស់ថ្នាំពុលនេះបានទៀតទេ។

ចំណែកនៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២១ ទីភ្នាក់ងារការពារបរិស្ថានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រកាសហាមឃាត់ការប្រើប្រាស់ថ្នាំពុល គ្លពីរីហ្វុស លើដំណាំទាំងអស់​ នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក៕

 


2-2
ដំណាំកាហ្វេកំពុងជួយកសិករខ្មែររកចំណូលបានច្រើន ដោយសារទីផ្សារមានតម្រូវការខ្ពស់

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះតម្រូវការ កាហ្វេនៅកម្ពុជាបានកំពុងមានទីផ្សារខ្ពស់បន្តបន្ទាប់ ទាំងនៅក្នុងទីក្រុង ស្រុកឃុំ រហូតដល់ភូមិ ការនិយមផឹកកាហ្វេមាននិន្នាការកាន់តែច្រើនឡើង។ សមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បានបង្ហាញពីតម្រូវការកាន់តែច្រើននៃទីផ្សារកាហ្វេពិសេសការដាំកាហ្វេក្នុងស្រុកគឺជាតម្រូវការចាំបាច់មួយ។ ក្រៅពីដំណាំកាហ្វេ ដែលដាំក្នុងស្រុកសម្រាប់តម្រូវការប្រើប្រាស់លើទីផ្សារហើយ កាហ្វេក្រៅប្រទេសក៏ជាតម្រូវការចាំបាច់មួយសម្រាប់ទីផ្សារក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដែរ។ សមាគមកាហ្វេកម្ពុជាបានឱ្យដឹងផងថា កសិករដាំកាហ្វេនៅកម្ពុជានោះទំហំខ្នាតតូចដែលមានចាប់ពីមួយហិកតា ដល់ប្រាំហិកតាមានចំនួនច្រើន តែសម្រាប់ខ្នាតធំ ដែលមានទំហមចាប់ពី៥ ដល់១០ហិកតានោះមានចំនួនតិចតួចនៅឡើយ ពោលគឺមានប្រមាណប្រាំភាគរយប៉ុណ្ណោះ។ ដោយឡែកអង្គការអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសអន្តរជាតិ (International Development Enterprises-IDE) កម្ពុជាវិញ បានឱ្យដឹងថា សម្រាប់កសិករខ្នាតតូចដាំកាហ្វេនៅក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី បានអនុវត្តវិធីសាស្រ្តដាំដុះតាមបែបប្រពៃណីអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ សម្រាប់កសិករដាំកាហ្វេជនជាតិដើមភាគតិចព្នង ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគិរី ក៏បានបញ្ហាប្រឈមនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញនាកន្លងមកច្រើន ក្នុងនោះរាប់ទាំងបំណុល ទិន្នផលថយចុះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការកង្វះទំនាក់ទំនងទីផ្សារជាដើម។ ទោះបីយ៉ាងណាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមស្តីពីការដាំកាហ្វេតាមបែបកសិកម្មបែបថ្មីបានកកើតឡើងវិញ តាមរយៈអង្គការអភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសអន្តរជាតិកម្ពុជាធ្វើឱ្យកសិកម្មបែបថ្មីនេះ មិនត្រឹមតែផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់អនុវត្តកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគម្រោងនេះ បានកសាងសមត្ថភាពកសិករឱ្យមានសមត្ថភាពកាន់ខ្ពស់ក្នុងការដាំដំណាំកាហ្វេបែបថ្មីនេះ។ អង្គការ អភិវឌ្ឍន៍សហគ្រាសអន្តរជាតិ កម្ពុជា មិនត្រឹមតែជួយឱ្យកសិករអនុវត្តកសិកម្មបែបកកើតឡើងវិញដោយផ្ទាល់នោះទេក្នុងនោះជាមួយដៃគូថែមទាំងបានផ្តល់នូវ ចំណេះដឹងបច្ចេកទេស ការថែទាំ និងប្រព័ន្ធស្រោចស្រពដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ។ក្រៅពីនេះក៏បាន កសាងតួអង្គមូលដ្ឋាន ដែលអាចពង្រីកឥទ្ធិពលទៅដល់កសិកររាប់រយនាក់ផ្សេងទៀត ដោយរក្សាបាននូវជំនាញ និងភាពជាអ្នកដឹកនាំឱ្យស្ថិតនៅក្នុងសហគមន៍ និងមានភាពជាម្ចាស់ការដោយផ្ទាល់នៅក្នុងមូលដ្ឋានទៀតផង។ ទាក់ទិនក្នុងការដាំកាហ្វេនៅកម្ពុជានេះដែរ […]

image_2026-04-27_08-54-33
ប្រទេសអូម៉ង់នឹងវិនិយោគទឹកប្រាក់២៤៣លានដុល្លារ លើវិស័យកសិកម្មក្នុងប្រទេស

ម៉ាស្កាត៖ ប្រទេសអូម៉ង់បានបង្ហាញពីឱកាសវិនិយោគលើវិស័យសន្តិសុខស្បៀង ដែលមានតម្លៃជាង៩៣,៨លានរីយ៉ាល់អូម៉ង់ ឬស្មើនឹង២៤៣លានដុល្លារ ដោយផ្តោតលើកំណើនក្នុងវិស័យកសិកម្ម នេសាទ និងខ្សែច្រវាក់តម្លៃ។ គម្រោងវិនិយោគនេះកើតឡើងពីគំនិតផ្តួចផ្តើមរវាងក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម ឧស្សាហកម្ម និងជំរុញការវិនិយោគ និងក្រសួងកសិកម្ម នេសាទ និងធនធានទឹករបស់ប្រទេសអូម៉ង់ ក្នុងគោលបំណងពង្រឹងភាពជាម្ចាស់ដោយខ្លួនឯង និងជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់។ កម្មវិធីវិនិយោគនេះស្របតាមក្របខណ្ឌថ្មី ឆ្នាំ២០២៦-២០៣០ ដែលចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្ម (Food and Agriculture Organization) ដោយផ្តោតលើប្រព័ន្ធស្បៀងអាហារមានភាពធន់ ផលិតកម្មអាកាសធាតុឆ្លាតវៃ និងការគ្រប់គ្រងធនធានឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើង។ ចំណុចនេះក៏ផ្តោតសំខាន់លើការអភិវឌ្ឍជនបទ និងការពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ននៅទូទាំងវិស័យនេះផងដែរ។ ចំណែកនៅក្នុងផលិតកម្មបឋម គម្រោងជាច្រើនត្រូវបានកំណត់នៅក្នុងតំបន់ធ្វើកសិកម្មរបស់ប្រទេសអូម៉ង់ រួមមានការដាំខ្ទឹមបារាំង ខ្ទឹមស និងឪឡឹក រួមជាមួយនឹងការដាំបន្លែក្នុងផ្ទះកញ្ចក់ និងការកែច្នៃដំឡូង។ ការវិនិយោគទាំងនេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងពង្រីកទិន្នផលក្នុងស្រុក និងគាំទ្រដល់ដំណាំដែលមានតម្លៃខ្ពស់។ រីឯក្នុងវិស័យវារីវប្បកម្មវិញ ដែលនៅតែជាសសរស្តម្ភដ៏សំខាន់ជាមួយនឹងការវិវឌ្ឍន៍ ដែលបានគ្រោងទុក រួមមាន ការដំាសារាយ, ចិញ្ចឹមប៉ៅហឺ និងគម្រោងចិញ្ចឹមបង្គា។ គំនិតផ្តួចផ្តើមបន្ថែមផ្សេងទៀត រួមមាន ការចិញ្ចឹមត្រីធូណា និងការផលិតចំណីត្រី។ តាមរយៈទំហំគម្រោងដ៏ធំនេះ ដែលមានចាប់ពីការវិនិយោគទ្រង់ទ្រាយមធ្យមរហូតដល់ការវិនិយោគជាយុទ្ធសាស្ត្រធំនេះបង្ហាញគោលជំហររបស់ប្រទេសអូម៉ង់ក្នុងនាមជាមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងតំបន់សម្រាប់ផលិតកម្មស្បៀងអាហារប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងសមាហរណកម្មខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់៕

680548048_1366552802169205_4311842262005945880_n
កម្ពុជាបានចុះបញ្ជីផលិតផលម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រទំនិញ ជាផ្លូវការលើផលិតផលសក្តានុពលបួនមុខបន្ថែមទៀត

ភ្នំពេញ៖ នាថ្ងៃទី៣ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងពាណិជ្ជកម្មបានសម្រេចចុះបញ្ជីជាផ្លូវការនូវផលិតផលសក្តានុពលរបស់កម្ពុជាចំនួនបួនមុខបន្ថែមទៀតជា “ម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រទំនិញ (Geographical Indication – GI)” ដែលជាជំហានសំខាន់ក្នុងការជំរុញ ព្រមទាំងលើកកម្ពស់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងអត្តសញ្ញាណផលិតផលខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិ ការពារសិទ្ធិកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់សហគមន៍ផលិតករ និងបង្កើនសក្តានុពលសម្រាប់ការចុះបញ្ជីនៅទីផ្សារអន្តរជាតិនាពេលអនាគត។ ផលិតផលទាំងបួនមុខរួមមាន ​ទី១ សូត្រមាសភ្នំស្រុក (Phnom Srok Golden Silk)៖ ផលិតផលសិប្បកម្មត្បាញដោយដៃ មានសរសៃសូត្រល្អ ណែន ភ្លឺរលោង និងប្រើពណ៌ធម្មជាតិ ពីដំណើរការផលិតគ្មានសារធាតុគីមី។ ទី២ ក្តាមថ្មកោះកុង (Koh Kong Mud Crab)៖ ក្តាមទឹកប្រៃនៃតំបន់ព្រៃកោងកាង មានសាច់ណែន ស្វិត និងរសជាតិផ្អែមឆ្ងាញ់ពិសេស។ ទី៣ ស្វាយចន្ទីកំពង់ធំ (Kampong Thom Cashew Nut)៖ គ្រាប់ធំ សាច់ពេញ ស្រួយ ក្លិនឈ្ងុយបានយូរ និងមានរសជាតិឈ្ងុយបែបប៊ឺ ឬទឹកដោះគោ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់។ ទី៤ ស្វាយឧត្តរមានជ័យ (Oddar Meanchey […]

photo_2026-04-27_08-15-43
សហគមន៍កសិកម្មទំនើបម្ទេសដំណាក់ទ្រយឹងរកចំណូលបានជាង១២លានរៀលពីការប្រមូលផលម្ទេសដៃនាង

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ភ្នំពេញ៖ យោងតាមរបាយការណ៍របស់សហគមន៍ផ្ញើជូនទូរទសស្សន៍អនឡាញ ARDBកាលថ្មីៗនេះ បានឱ្យដឹងថា នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ សហគមន៍កសិកម្មទំនើបម្ទេសដំណាក់ទ្រយឹង ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកភ្នំក្រវ៉ាញ ខេត្តពោធិ៍សាត់ រកចំណូលបានចំនួន ១២,៤លានរៀល ពីការប្រមូលផលម្ទេសដៃនាងចំនួន៤១៥៥,៧២គីឡូក្រាម។ របាយការណ៍ដដែលបន្តថា ចំនួនម្ទេសដៃនាងខាងលើនេះ ត្រូវបានប្រមូលពី៣៦ គ្រួសារ ដែលជាសមាជិករបស់សហគមន៍ក្នុងទំហំដី១៤,៧២ហិកតា។ បន្ទាប់ពីប្រមូលផល និងលក់ទៅឱ្យឈ្មួញ សហគមន៍បានចែកប្រាក់ជូនកសិករ ដែលជាសមាជិកប្រមូលផលលើកដំបូងបានចំនួន២៦គ្រួសារ នៅសល់ប្រាំបីគ្រួសារ ដែលមិនទាន់មកទទួលប្រាក់។ លោក ពៅ សំណាង ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មទំនើបម្ទេសដំណាក់ទ្រយឹងបានបង្ហាញនូវមោទនភាពចំពោះការម្រេចបាននូវសមិទ្ធិផលនេះ។ សមិទ្ធផលនេះ បានរួមចំណែកលើកកកម្ពស់ជីវភាពរបស់សមាជិករបស់សហគមន៍កាន់តែល្អប្រសើរ។ លោកបន្តថា ជាមួយគ្នានេះ សហគមន៍ក៏មានផែនការថ្មីពង្រីកការដាំម្ទេស បន្លែក្នុងសំណាញ់ និងការចិញ្ចឹមមាន់ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការរបស់សមាជិក របស់សហគម ដោយបន្តដាំម្ទេសចំនួន៣១ហិកតាបន្ថែមទៀត និងសាងសង់ផ្ទះសំណាញ់សម្រាប់ដំាបន្លែចំនួន៤៣ខ្នងទទឹង១០ម៉ែត្រ បណ្តាយ៣០ម៉ែត្រ។ លោកសង្កត់ធ្ងន់ទៀតថា សហគមន៍កសិកម្មទំនើបដំណាក់ត្រយឹង បច្ចុប្បន្នទទួលបានហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារពិភពលោក តាមរយៈគម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជាក្នុងការសាងសង់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធារាសាស្ត្រ។ បើតាមលោក លោក ពៅ សំណាង គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋាចនាសម្ព័ន្ធធារាសាស្ត្រ សម្រាប់សហគមន៍កសិកម្មទំនើបម្ទេសដំណាក់ទ្រយឹង បាននឹងកំពុងអនុវត្តការងារសាងសង់ ដែលគិតមកដល់ពេលនេះ លទ្ធផលការងារសម្រេចបានប្រមាណ៩០ភាគរយ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ