ដោយ ឡុង សារេត
ភ្នំពេញ៖ស្របពេលវិធានការនៃគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងឈានទៅរកការអនុវត្តជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១ខែធ្នូឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខ ត្រូវបានក្រុមអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យកសិកម្មមើលឃើញថាក្រុមហ៊ុនកែច្នៃនឹងបង្កើនការផលិតនូវផលិតផលដែលសក្តានុពលក្នុងវិស័យកសិកម្មសម្រាប់នាំចេញនៅឆ្នាំ២០២៦។
សូមជម្រាបជូនថា កាលថ្ងៃទី១៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥កន្លងមកនេះ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុបានចេញប្រកាសមួយស្តីពីការ “លើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្ម” ដោយបានគូសបញ្ជាក់ថា ប្រកាសនេះមានវិសាលភាពអនុវត្តចំពោះការដាំដុះ ការផលិត ការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ឬការនាំចេញស្រូវ អង្ករ ពោត សណ្តែក ម្រេច ដំឡូងមី គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ជ័រកៅស៊ូ មៀនប៉ៃលិន ស្វាយ ចេក ការចិញ្ចឹមសត្វ វារីវប្បកម្ម និងផលិតផលដូងប្រេងក្នុងស្រុកដែលជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតជាចំណីសត្វ។
ទាក់ទងនិងការលើកទឹកចិត្តពន្ធដាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនេះដែរ អ្នកស្រី សួន ជុឡា ប្រធានប្រតិបត្តិនៃសហព័ន្ធម្រេចនិងគ្រឿងទេសកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា កម្មវិធីគោលនយោបាយលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលគឺជារឿងមួយល្អ សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលធ្វើការកែច្នៃនៅក្នុងស្រុក។ ព្រោះការលើកទឹករបស់រាជរដ្ឋាភិបាលជួយឱ្យក្រុមហ៊ុនពាក់ព័ន្ធប្រឹងប្រែងបន្ថែមទៀតនៅក្នុងអាជីវកម្មរបស់ខ្លួន។
អ្នកស្រីមានប្រសាសន៍ថា នៅក្នុងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនកែច្នៃមួយ នៅពេលទទួលបានការលើកទឹកពន្ធដារពីរាជរដ្ឋាភិបាល ក្រុមហ៊ុននឹងបង្កើនការកែច្នៃ និងបង្កើនការនាំចេញឱ្យបានកាន់តែច្រើនផ្អែកលើសមត្ថភាពជាក់ស្តែងរបស់ខ្លួន ។ដូចនេះការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារវាជាផលវេជ្ជមានមួយសម្រាប់ក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចបានទៅដល់កសិករ ព្រោះវាស្ថិតនៅក្នុងសង្វាក់ផលិតកម្មតែមួយ ដោយសារកសិករមានតួនាទីផលិតនៅកសិផលឱ្យមានគុណភាព សុវត្ថិភាពនិងមានស្តង់ដារសម្រាប់ធ្វើការកែច្នៃនាំចេញ។
បើតាមប្រធានប្រតិបត្តិខាងលើ មានការរំពឹងទុកថានៅក្នុងវិស័យម្រេចនៅពេលមានការកែច្នៃផលិតផលបានកាន់តែល្អ ការនាំចេញនូវត្ថុធាតុដើមនិងលែងមានច្រើនដូចពេលមុនៗទៀតហើយ ងាកមកផ្តោការនាំចេញផលិតផលដែលមានម៉ាកយីហោជាផលិតផលរបស់ខ្មែរ ហើយមានច្រើននៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិនិងលក់បានតម្លៃល្អប្រសើរ បើប្រៀបធៀបនិងពេលបច្ចុប្បន្នបានធ្វើការនាំចេញជាវត្ថុធាតុដើម។
ចំណែកប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបានបង្ហាញការយល់ឃើញស្រដៀងគ្នាថា ការបន្ធូរបន្ថយពន្ធ ឬការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ជារឿងល្អសម្រាប់វិស័យកសិកម្មនៅកម្ពុជាព្រោះថ្លៃដើមផលិតក្នុងស្រុកនៅមានកម្រិតខ្ពស់នៅឡើយ។ ដូចនេះការលើកទឹកចិត្តផ្នែកពន្ធដាររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលវាបានចូលរួមប៉ះពៅទៅដល់ផលិតកម្មរបស់ក្រុមហ៊ុនកែច្នៃបានមួយចំនួន។
លោក អួន ស៊ីឡុត មានប្រសាសន៍ថា “តម្លៃនិងកំណើនកសិកម្មនឹងមានផលវេជ្ជមាននៅឆ្នាំ២០២៦ខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែការនាំចេញនូវវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុកនេះ យើងមិនទាន់អាចសន្និដ្ឋានបាននៅឡើយទេ ពីព្រោះយើងពុំមានរោងចក្រកែច្នៃគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផលិតនូវផលិតផលដែលជាវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក ដោយសារវិស័យឧស្សាហកម្មកម្ពុជានៅមានកម្រិត។ ពិតមែនហើយការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្មរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនេះមិនអាចឱ្យសហគ្រាសក្នុងស្រុកលូតលាស់បាននៅក្នុងរយៈពេលខ្លីបានទេ”។
យោងតាមប្រកាសស្តីពី ការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្ម របស់ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុខាងលើ ស្ថិតនៅក្នុងប្រការ៤បានគូសបញ្ជាក់ថា សហគ្រាសដែលធ្វើការដាំដុះ ផលិត ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ឬនាំចេញ ស្រូវ អង្ករ ពោត សណ្តែក ម្រេច ដំឡូងមី គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ជ័រកៅស៊ូ មៀនប៉ៃលិន ស្វាយ ចេក ការចិញ្ចឹមសត្វ វារីវប្បកម្ម និងផលិតផលដូងប្រេង ក្នុងស្រុកដែលជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតចំណីសត្វ ត្រូវទទួលបានការអនុគ្រោះ ដូចខាងក្រោម៖
១- ព្យួរទុកការបង់ពន្ធអប្បបរមា។
២- ព្យួរទុកការបង់ប្រាក់រំដោះពន្ធលើប្រាក់ចំណូល។
៣- រួចផុតពីកាតព្វកិច្ចកាត់ទុកប្រាក់ពន្ធលើការទូទាត់ ចំពោះការផ្គត់ផ្គង់សេវាដោយបុគ្គលមិនស្ថិតក្នុង របបស្វ័យប្រកាស។
ប្រការ៥
១- ដើម្បីទទួលបានការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារចំពោះវិស័យកសិកម្ម សហគ្រាសដែលធ្វើការដាំដុះ ផលិត ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ឬនាំចេញ ស្រូវ អង្ករ ពោត សណ្តែក ម្រេច ដំឡូងមី គ្រាប់ស្វាយចន្ទី ជ័រកៅស៊ូ មៀនប៉ៃលិន ស្វាយ ចេក ការចិញ្ចឹមសត្វ និងវារីវប្បកម្ម ត្រូវបំពេញលក្ខខណ្ឌដូចខាងក្រោម៖
ក- ស្នើសុំវិញ្ញាបនបត្រអាករលើតម្លៃបន្ថែមជាបន្ទុករបស់រដ្ឋ ពីអគ្គនាយកដ្ឋានពន្ធដារ។
ខ- ភ្ជាប់បញ្ជីឈ្មោះអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទំនិញឬសេវាជាមួយនឹងលិខិតប្រកាសអាករលើតម្លៃបន្ថែមប្រចាំខែ។
គ- កាន់បញ្ជីគណនេយ្យស្របតាមច្បាប់និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តជាធរមាន។
ឃ- ដាក់លិខិតប្រកាសសារពើពន្ធជូនរដ្ឋបាលសារពើពន្ធប្រចាំខែ ប្រចាំឆ្នាំទៅតាមទម្រង់ ពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលរដ្ឋបាលសារពើពន្ធបានកំណត់។
២- សហគ្រាសដែលធ្វើការផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលដូងប្រេងក្នុងស្រុកដែលជាវត្ថុធាតុដើមសម្រាប់ផលិតចំណីសត្វ ត្រូវភ្ជាប់បញ្ជីឈ្មោះសហគ្រាសទទួលការផ្គត់ផ្គង់ជាមួយនឹងលិខិតប្រកាសអាករលើតម្លៃបន្ថែម ប្រចាំខែ។
៣- ក្នុងករណីសហគ្រាសដូចមានចែងក្នុងកថាខណ្ឌទី១ និងកថាខណ្ឌទី២ នៃប្រការនេះ មិនបានបំពេញ លក្ខខណ្ឌណាមួយក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌខាងលើនេះ ការលើកទឹកចិត្តពន្ធដារនឹងត្រូវបានដកហូត។
ប្រការ៦
ការលើកទឹកចិត្តចំពោះវិស័យកសិកម្មដូចមានចែងក្នុងប្រកាសនេះ ត្រូវបន្តអនុគ្រោះរហូតដល់ដំណាច់ ឆ្នាំ២០២៧។
ប្រការ៧
បទប្បញ្ញត្តិទាំងឡាយណាដែលផ្ទុយនឹងប្រកាសនេះ ត្រូវទុកជានិរាករណ៍។
ប្រការ៨
រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី នាយកខុទ្ទកាល័យ អគ្គលេខាធិការ ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជា អគ្គនាយកនៃអគ្គនាយកដ្ឋាន ឬអគ្គនាយកនៃគ្រប់អគ្គនាយកដ្ឋាន អគ្គាធិការនៃអគ្គាធិការដ្ឋាន និងប្រធានអង្គភាព ក្រោមឱវាទក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ ត្រូវទទួលបន្ទុកអនុវត្តប្រកាសនេះតាមភារកិច្ចរៀងៗខ្លួន ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ តទៅ៕
