រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថានលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងស្តីពីបរិស្ថាន បញ្ហាការប្រែប្រួលអាកា​សធាតុនិងការគាំទ្រហិរញ្ញប្បទានបៃតងដល់សហគមន៍មូលដ្ឋាន

THN1 copy

ភ្នំពេញ៖ឯកឧត្តមបណ្ឌិត អ៊ាង សុផល្លែត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន បានថ្លែងកាលពេលថ្មីៗនេះថា​​ ក្រសួងបរិស្ថានមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងជាសាធារណៈពាក់ព័ន្ធនឹងបរិស្ថាន បញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគាំទ្រហិរញ្ញប្បទានបៃតងដល់សហគមន៍ មូលដ្ឋាននៅកម្ពុជា។  

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្រ្តីបានចាត់ទុក ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាបញ្ហាអន្តរវិស័យ ដែលបង្កឱ្យមានការគំរាមកំហែងដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច-សង្គម និងប៉ះពាល់ដល់ជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងអនាគត។ ពិភពលោកទាំងមូល បានសម្ដែងនូវក្ដីព្រួយបារម្ភ អំពីបញ្ហាជាសកលនេះ។

លើសពីនេះ ឯកត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់ថា ភស្ដុតាងកាន់តែច្រើនបង្ហាញថា សកម្មភាពមនុស្ស គឺជាមូលហេតុ ចម្បង ដែលបណ្តាលឱ្យមានការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប្រទេសកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងចំណោមប្រទេស ដែលងាយរងគ្រោះខ្លាំងដោយផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ហើយ​​កន្លងមក យើងបានទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់ពីគ្រោះទឹកជំនន់ គ្រោះរាំងស្ងួត ខ្យល់កន្ទ្រាក់ធ្ងន់ធ្ងរ កំណើន​កម្ពស់ទឹកសមុទ្រ ជាពិសេស នាពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

តាមរយៈគម្រោង Cambodian Climate Financing Facility  ដែលផ្តល់មូលនិធិពីមូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង (GCF) ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ និងដៃគូពាក់ព័ន្ធ នឹងជួយដល់     វិនិយោគគិនរបស់យើង ក្នុងការជំនះបានលើកង្វះហិរញ្ញវត្ថុ សម្រាប់ការ វិនិយោគបៃតង។

ក្រសួង​បរិស្ថាន​​ ​​​ក្នុងនាមជាស្ថាប័នជាតិនៃមូលនិធិអាកាសធាតុបៃតង (NDA) សូមគាំទ្រលើគម្រោង Cambodian Climate Financing Facility  និងត្រៀមខ្លួនជាស្រេចផ្តល់កិច្ចសហការជាមួយ ARDB និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីធានាបានជោគជ័យការអភិវឌ្ឍបៃតងនៅកម្ពុជា។

ក្រសួងបរិស្ថានបានដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្រ្តចក្រាវិស័យបរិស្ថាន ឆ្នាំ២០២៣-២០២៨ ដោយផ្តោតលើយុទ្ធសាស្រ្តសំខាន់បីគឺ ភាពស្អាត បៃតង និងនិរន្តរភាព ដែលមានគោលដៅ ដើម្បីប្រែក្លាយសក្តានុពល  វិស័យបរិស្ថាន ឱ្យទៅជាឧត្តមប្រយោជន៍បម្រើជូនប្រជាជាតិកម្ពុជាគ្រប់ជំនាន់ និងលើកតម្កើងនូវកិត្យា​នុភាពប្រទេសកម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ដើម្បីសម្រេចបានជោគជ័យ ក្នុងការអនុវត្តគោលនយោបាយ និងផែនការសកម្មភាពរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលលើវិស័យបរិស្ថាន និងការប្រែប្រួល​អាកាសធាតុ គឺទាមទាឱ្យមានការចូលរួមទាំងអស់គ្នា ទាំងស្ថាប័ន​រដ្ឋ និងវិស័យ​ឯកជន។

ធនាគារក៏បានផ្តល់សេវាផ្សេងទៀតជូនអតិថិជនគោលដៅ ដោយអនុលោមតាមគោលការណ៍អភិបាលកិច្ចល្អ និងការទទួលខុសត្រូវសង្គម និងបរិស្ថាន។ ក្នុងបរិបទនេះ ធនាគារចាំបាច់មានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ក្នុងនោះ ក្រសួងបរិស្ថានជាក្រសួងដែលដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់លើកិច្ចអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយនិរន្តរភាពដោយផោ្តតលើកិច្ចគាំពារបរិស្ថាននៅកម្ពុជា និងការអនុវត្តគោលនយោបាយជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍបៃតង និងផែនការយុទ្ធសាស្រ្តជាតិស្តីពីការអភិវឌ្ឍបៃតងឆ្នាំ២០១៣-២០៣០ ដែលមានចក្ខុវិស័យបៃតង ធ្វើឱ្យមានសមភាព តុល្យភាព និងវឌ្ឍនភាព រវាងសេដ្ឋកិច្ច បរិស្ថាន សង្គម និងវប្បធម៌។

ធនាគារ ARDB និងក្រសួងបរិស្ថាន បានឈានដល់ការចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា នាថ្ងៃនេះ ក្នុងគោលបំណងជាសក្ខីភាពនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងស្ថាប័នរដ្ឋទាំងពីរ ដែលមានតួនាទីគាំទ្រគោលនយោបាយរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការចូលរួមដោះស្រាយបញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដោយផ្អែកលើសកម្មភាព (Mitigation) និងការបង្កើនភាពធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ (Adaptation) ដូចមានចែងក្នុងការរួមចំណែករបស់ជាតិ (Nationally Determined Contributions-NDCs) ដែលក្នុងនោះ វិស័យកសិកម្ម គឺជាវិស័យអាទិភាពមួយក្នុងចំណោមវិស័យផ្សេងៗទៀត។


photo_2026-11-05_14-52-35 (4)
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច៖ ធនាគារគោលនយោបាយផ្តល់ប្រាក់កម្ចីអត្រាការប្រាក់ទាបដល់វិស័យកសិកម្ម

ដោយ ឡុង​ សារេត ខេត្តកំពង់ធំ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោមានប្រសាសន៍ថា កសិករ និង​អ្នកកែច្នៃកសិផល អាច​ស្វែងរកឥណទានក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបពី ARDB  ដែលជាធនាគារ​គោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានពន្យល់ថា ដូចគ្នានឹង​តាមបណ្ដាប្រទេសនានាដែរ​ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនអាចខ្ចីលុយពីរាជរដ្ឋាភិបាលបាន គឺរាជរដ្ឋាភិបាលបង្កើតធនាគារមួយសម្រាប់បញ្ចេញលុយទៅឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្ចីដើម្បីជំរុញវិស័យអាទិភាព ពោលគឺវិស័យកសិកម្ម និងការ​អភិវឌ្ឍន៍ជនបទ ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍លើកឡើងបែបនេះក្នុងពិធីសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុកប្រជាកសិករនៅសាលាស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំកាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦។ ពិធីនេះមានការអញ្ជើញចូលរួមជាកិត្តិយសពីលោក ដួង ចន្ទដារ៉ា អភិបាលរងស្រុកកំពង់ស្វាយ ក្រុមការងារបណ្តាញកសិករតេជោ មន្ទីរកសិកម្មខេត្ត រដ្ឋបាលស្រុក ការិយាល័យកសិកម្មស្រុក មេឃុំគ្រប់ឃុំ មេភូមិគ្រប់ភូមិ តំណាងសហគមន៍កសិកម្មសរុបប្រមាណជាង២០០នាក់។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតមានប្រសាសន៍ថា “នៅកម្ពុជា យើងមានធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្មនេះមុនគេ ដែលជួយបំពេញដល់​តម្រូវការចាំបាច់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជនបទ និងវិស័យកសិកម្ម។ ដូចនេះធនាគារ ARDB គឺជាដៃរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការផ្តល់លុយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្ចីយកទៅធ្វើការងារ និងប្រកបមុខរបរក្នុងវិស័យកសិកម្ម។ ធនាគាររបស់រដ្ឋនេះតែងតែផ្តល់លុយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្ចីក្នុងអត្រាការប្រាក់សមរម្យ ហើយទាបជាងបណ្តាគ្រឹះស្ថានហិរញ្ញវត្ថុផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេស។ បើពុំដូចនេះទេ […]

MALAYSIA-ECONOMY-CHICKEN
កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់នៅម៉ាឡេស៊ី ត្រូវផ្លាស់ទី ព្រោះគេប្តឹងអំពីសត្វរុយ និងក្លិនស្អុយ

គូឡាឡាំពួរ៖ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់នៅក្នុងរដ្ឋចូហ័រ (Johor) ភាគខាងត្បូងម៉ាឡេស៊ី និងមានព្រំដែនជាប់សិង្ហបុរី ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងមុនគេ តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ មុនពេលបង្កើតជាតំបន់លំនៅឋាន និងតំបន់ឧស្សាហកម្ម នៅក្បែរកសិដ្ឋាននេះក្នុងឆ្នាំ២០២១។ ទោះបីជាគ្មានការសង្ស័យថា តើនរណាមកមុនរវាងមេមាន់ និងស៊ុតក៏ដោយ ក៏ម្ចាស់កសិដ្ឋាននេះ មានគម្រោងផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋានរបស់ខ្លួន បន្ទាប់ពីអ្នករស់នៅក្បែរនោះបានប្តឹងជាបន្តបន្ទាប់អំពីបញ្ហាសត្វរុយ និងក្លិនស្អុយអាចម៍មាន់ខ្លាំងពេក។ ម្ចាស់កសិដ្ឋាន បាននិយាយថា អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានចង់ឱ្យលោករើចេញ។ ដូច្នេះ លោកត្រូវចំណាយប្រាក់ផ្ទាល់ខ្លួន ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋាន ដែលត្រូវចំណាយអស់ជាង៧លានដុល្លារ។ កសិដ្ឋានចិញ្ចឹមមាន់ និងផលិតស៊ុតជាច្រើននៅតាមតំបន់ផ្សេងៗក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី កំពុងជួបប្រទះការត្អូញត្អែរកាន់តែច្រើនឡើងអំពីសត្វរុយ កាកសំណល់ និងក្លិនស្អុយ ចំពេលទីក្រុងកំពុងពង្រីកខ្លួនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដែលធ្វើឱ្យមានការសាងសង់តំបន់លំនៅឋានថ្មីៗកាន់តែខិតជិតតំបន់កសិកម្ម។ ការត្អូញត្អែរទាំងនេះបានជំរុញឱ្យមានការដាក់ចេញនូចបទប្បញ្ញត្តិកាន់តែតឹងរ៉ឹង ឬការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ ដែលធ្វើឱ្យប្រតិបត្តិការរបស់កសិដ្ឋានទាំងនេះកាន់តែមានការលំបាក។ យោងតាមនាយកដ្ឋានសេវាពេទ្យសត្វ ម៉ាឡេស៊ី មានទ្រុងចិញ្ចឹមបសុបក្សីចំនួនប្រមាណ៨ភាគរយប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមទ្រុងចិញ្ចឹមសរុបជាង១៦ម៉ឺនទ្រុងនៅម៉ាឡេស៊ី ដែលបានអនុវត្តប្រព័ន្ធទ្រុងបិទជិតល្អ។ ប្រព័ន្ធនេះបែបមិនទាន់បង្ខំឱ្យអនុវត្តនៅតាមកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមបសុបក្សីនៅថ្នាក់សហព័ន្ធនៅឡើយទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋមួយចំនួនបានកំណត់ឱ្យការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធបែបនេះ ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៧តទៅ។ ភាគច្រើនកសិដ្ឋាននៅក្នុងរដ្ឋចូហ័រផ្គត់ផ្គង់សាច់មាន់ និងស៊ុតមាន់ ជារៀងរាល់ថ្ងៃទៅទីផ្សារប្រទេសសិង្ហបុរី ដែលមានព្រុំប្រទល់ជាប់គ្នា។ កសិករចិញ្ចឹមមាន់ នៅក្នុងរដ្ឋនេះព្រួយបារម្ភថា ការពង្រីកទីក្រុងយ៉ាងឆាប់រហ័សនឹងគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀងរបស់ម៉ាឡេស៊ី ដោយសារអ្នកចិញ្ចឹមមាន់ខ្នាតតូច និងមធ្យមកាន់តែច្រើន ត្រូវចំណាយខ្ពស់លើការអនុលោមតាមបទប្បញ្ញត្តិ និងការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងកសិដ្ឋាន។ […]

image_2026-11-05_15-10-09
បុរសជនជាតិជប៉ុនម្នាក់ត្រូវជាប់គុក បន្ទាប់ពីលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរជិត១ ០០០ចង្កោម

អូកាយ៉ាម៉ា៖ បុរសគ្មានការងារធ្វើម្នាក់ អាយុ៤២ឆ្នាំ ត្រូវចាប់ខ្លួនបញ្ជូនទៅតុលាការ ក្រោមការសង្ស័យថា បានលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរជិត១​ ០០០ចង្កោម ពីកសិដ្ឋានផ្ទះកញ្ចក់ជាច្រើនកន្លែងក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា ភាគខាងត្បូងប្រទេសជប៉ុន។ យោងតាមសារព័ត៌មានក្នុងស្រុករបស់ជប៉ុន ដែលបានចេញផ្សាយព្រោងព្រាតអំពីករណីចោរកម្មនេះ​ បានឱ្យដឹងថា ផ្លែទំពាំងបាយជួរលួចបានទាំងនេះមានចំនួនពិតប្រាកដ៩៩៥ចង្កោម មានតម្លៃសរុបប្រមាណ៦ ៥០០ដុល្លារ។ បុរសរូបនេះត្រូវតុលាការចោទប្រកាន់ពីបទលួចទ្រព្យសម្បត្តិអ្នកដទៃ ចំនួនពីរករណីស្រដៀងគ្នា ហើយបច្ចុប្បន្នបានចេញពីគុកវិញ ក្រោមលក្ខខណ្ឌបង់ប្រាក់ធានានៅក្រៅឃុំបណ្ដោះអាសន្ន ដែលនគរបាលជប៉ុនកំពុងតាមឃ្លាមើល ព្រោះខ្លាចបុរសនេះលួចអ្វីផ្សេងទៀត។ នគរបាលជប៉ុន ក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា​ បានឱ្យដឹងថា បុរសរូបនេះរងការចោទប្រកាន់ថ្មីមួយទៀត ពីបទល្មើសដដែល គឺពាក់ព័ន្ធនឹងការលួចផ្លែទំពាំងបាយជូរ ប្រមាណ៦៥០ចង្កោម ដែលមានតម្លៃសរុប៨​ ៧០០ដុល្លារ ពីក្នុងកសិដ្ខានផ្សេងទៀត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តអូកាយ៉ាម៉ា ក្នុងអំឡុងខែកក្កដា និងខែសីហា។ លើសពីនេះ ការស៊ើបអង្កេតរបស់អធិការដ្ឋាននគរបាលជប៉ុន បានរកឃើញករណីលួចស្រដៀងគ្នាចំនួនប្រាំករណីបន្ថែមទៀត ដែលបានកើតឡើងនៅចន្លោះខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៥ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងខេត្តដដែលនេះ។ នគរបាលបានបញ្ជាក់ថា បុរសរូបនេះបានសារភាពចំពោះការចោទប្រកាន់ទាំងនេះ ដោយបាននិយាយថា ខ្លួនបានលក់ផ្លែទំពាំងបាយជូរទាំងអស់នោះ តាមអនឡាញ ដើម្បីយកប្រាក់មកចំណាយលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ៕ (ផាន់ អាណា)

photo_2026-11-04_20-26-05
កាហ្វេអាយុរង្វង់ពីរឆ្នាំ ដើមនៅខ្ចី ងាយឆេះខ្លោច និងងាប់​ដោយ​កម្ដៅពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូ

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ បាតុភូត អែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំង កំពុងឈានមកដល់ចុងឆ្នាំ២០២៦នេះហើយ។ ដូច្នេះសមាគមកាហ្វេកម្ពុជា បាន​ក្រើនរំលឹកដល់​ម្ចាស់ចម្ការទើបតែដាំ១ឆ្នាំ ទៅ២ឆ្នាំថា ដើមនៅខ្ចី គឺអាចងាយឆេះខ្លោច និងងាប់បាន។ ដើមកាហ្វេដែលទើបដាំក្នុងរយៈពេល ១–២ ឆ្នាំ គឺងាយរងគ្រោះពីកម្ដៅនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូជាងគេ ព្រោះឫសនៅខ្លី មិនទាន់ចាក់ជ្រៅ ហើយបើគ្មានការត្រៀមខ្លួនទេ ដើមអាចស្រពោនងាប់ ឬលូតលាស់យឺត ធ្វើឲ្យផលិតកម្មកាហ្វេធ្លាក់ចុះ។ សមាគម​កាហ្វេកម្ពុជាបានដាស់តឿនឱ្យកសិករអ្នកដាំកាហ្វេទាំងអស់ត្រូវប្រុងប្រយ័ត្នឱ្យបានខ្ពស់ចំពោះបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។ អ្នកជំនាញអាកាសធាតុអន្តរជាតិព្យាករហើយថា បាតុភូត អែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំងបំផុត អាចឈានដល់កំពូលនៅចុងឆ្នាំ២០២៦ ហើយបន្តឥទ្ធិពលរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧ ហើយ​រដូវប្រាំងខាងមុខនៅកម្ពុជា អាចក្តៅខ្លាំង និងរាំងស្ងួតអូសបន្លាយ​យូរជាងធម្មតា។ សមាគមកាហ្វេកម្ពុជាបានប្រាប់ដល់កសិករត្រូវតែមានវិធានការសំខាន់សម្រាប់បម្រុងទុកមានដូច ពង្រីក និងស្តុកប្រភពទឹកពីស្រះ អណ្តូង អាងស្តុកទឹកជាដើម; រៀបចំ ឬពិនិត្យប្រព័ន្ធស្រោចស្រពតំណក់ទឹក; គ្របដីជុំវិញគល់ដើម ដោយចំបើង ស្លឹកឈើ ឬសំបកកាហ្វេ ដើម្បីរក្សាសំណើមក្នុងដី; និង ផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមគ្រាប់គ្រាន់ ឲ្យកាហ្វេមានភាពធន់ទ្រាំកំដៅថ្ងៃ ជាដើម។ យោងតាមរបាយការណ៍របស់រដ្ឋាភិបាលបានឱ្យ​ដឹងថា បរិមាណផលិតផលកាហ្វេនៅប្រទេសកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងមក សរុប​ជាង ១៣១៤តោន ហើយទិន្នផលជាមធ្យមក្នុងមួយហិកតារបស់កាហ្វេគឺ២,៥០តោន៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ