ឡាវ​ និងចិន ចុះកិច្ចព្រមព្រៀងបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលបង្កាត់ពូជគោ និងពពែ ដើម្បីពង្រឹងផលិតកម្មសាច់

image_2026-08-13_09-07-54

វៀងចន្ទន៍៖ ការសិក្សាស្រាវជ្រាវថ្មីមួយនឹងពិនិត្យមើលលទ្ធភាពក្នុងការកែលម្អពូជគោ និងពពែ ដើម្បីឱ្យផ្តល់ទិ្នផលសាច់បានកាន់តែច្រើន ដែលនឹងជួយលើកកម្ពស់ផលិតភាពបសុសត្វ និងបង្កើតឧស្សាហកម្មសាច់ ក្នុងប្រទេសឡាវឱ្យកាន់តែរឹងមាំ។

សារព័ត៌មានកសិកម្ម និងបរិស្ថាន នៅក្នុងប្រទេសឡាវ បានចេញផ្សាយថា វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិញ្ចឹមសត្វឈ្មោះ ហ្វានស៊ីង (Fanxing របស់ប្រទេសចិន បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា នាទីវៀងចន្ទន៍ កាលពីថ្ងៃទី៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដើម្បីវាយតម្លៃលើលទ្ធភាពនៃការបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវ និងកែលម្អពូជសត្វ។

សេចក្តីរាយការណ៍ខាងលើបានបញ្ជាក់ថា មជ្ឈមណ្ឌលនេះនឹងសិក្សាពីលទ្ធភាពផ្នែកបច្ចេកទេស សេដ្ឋកិច្ច និងប្រតិបត្តិការ ក្នុងការនាំយកពូជគោ ហ៊ួស៊ី (Huaxi) របស់ចិន និងពូជពពែសាច់ មកធ្វើពិសោធន៍ និងអភិវឌ្ឍនៅក្នុងប្រទេសឡាវ។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ អាចជួយឱ្យកសិករឡាវទទួលបានពូជសត្វល្អ និងវិធីសាស្ត្រផលិតកម្មបែបទំនើប ដែលអាចជួយគាំទ្រដល់ការបង្កើនគុណភាព និងទិន្នផលសាច់សត្វ។ ភាគីទាំងពីរក៏នឹងសិក្សាលើប្រព័ន្ធផលិតចំណីសត្វ និងវ៉ាក់សាំង ការការពារជំងឺ សេវាកម្មបសុសត្វ និងវិធីសាស្ត្របង្កាត់ពូជផងដែរ។

វិស័យទាំងនេះមានសារៈសំខាន់ណាស់ ពីព្រោះនៅពេលផលិតកម្មបសុសត្វកាន់តែរឹងមាំ គឺមិនត្រឹមតែពឹងផ្អែកលើពូជល្អប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងពឹងផ្អែកលើសុខភាពសត្វ អាហារូបត្ថម្ភល្អ និងសេវាកម្មកសិកម្ម ដែលគួរឱ្យទុកចិត្តទៀតផង។

ដៃគូទាំងពីរក៏មានគម្រោងស្វែងយល់ពីកសិកម្មឆ្លាតវៃ និងបច្ចេកវិទ្យាជីវសាស្ត្រ (Biotechnology) ដែលជួយឱ្យកសិករឡាវ អាចកែលម្អការផលិត និងគ្រប់គ្រងបសុសត្វកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។

គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការល្អរវាងឡាវ និងចិន ក្នុងវិស័យបសុសត្វ ដោយផ្អែកលើកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបង្កើនចំនួនសត្វ និងពង្រឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ឬច្រើនជាងនេះ ឡាវទទួលបានកូតាលក់គោទៅឱ្យប្រទេសចិន រហូតដល់៥០០ ០០០ក្បាល ដែលបង្កើតបានជាទីផ្សារប្រកបដោយសក្តានុពលសម្រាប់កសិករ និងអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ។

ការអភិវឌ្ឍពូជសត្វ និងការពង្រឹងប្រព័ន្ធកសិកម្មឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរ អាចជួយឱ្យប្រទេសឡាវ មានសមត្ថភាពទាញយកប្រយោជន៍បានកាន់តែច្រើនពីទីផ្សារនៅប្រទេសចិន ព្រមទាំងអាចកែលម្អគុណភាព ទំហំសត្វ និងបិរមាណសាច់គោ។ ចំណែកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើផ្នែកហ្សែនគោវិញ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមអនុវត្តរួចហើយ។

កាលពីឆ្នាំ២០២៥ ឡាវ និងចិន បានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងមួយ ដែលប្រទេសចិននឹងផ្តល់ទឹកកាមគោចំនួន១០០ ០០០ដូស និងគោបាពូជហ៊ួស៊ីចំនួន១០ក្បាល ដល់ប្រទេសឡាវ ដើម្បីចាប់ផ្តើមបង្កាត់ពូជ។

វិស័យចិញ្ចឹមសត្វអាចដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនេះ ពីព្រោះវាផ្តល់ប្រាក់ចំណូលដល់កសិករ ព្រមទាំងអាចផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារសម្រាប់ទីផ្សារក្នុងស្រុក និងក្នុងតំបន់ផងដែរ។ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងល្អរវាងឡាវ និងចិន ក្នុងការប្រើប្រាស់វិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ និងពង្រឹងពាណិជ្ជកម្មកសិកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរ៕ (ផាន់ អាណា)


photo_2026-08-13_10-45-18 (3)
ផលិតផលខ្មែរជាច្រើនប្រភេទ បន្តចូលផ្សារទំនើប ម៉ាត និងមីនីម៉ាត ទូទាំងប្រទេសជិតមួយពាន់ទីតាំង

ដោយ អៀវ ឈៀងនី ភ្នំពេញ៖ សព្វថ្ងៃនេះ ផលិតផលខ្មែរដែលកែច្នៃ ឬផលិតចេញពីទិន្នផលកសិកម្មកំពុងមានវត្តមានយ៉ាងសកម្ម និងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងនៅលើទីផ្សារកម្ពុជា ទាំងផ្សារទំនើប ផ្សារប្រពៃណី និងផ្សារអនឡាញ។ យោងតាមក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឱ្យដឹងថា តាមរយៈយុទ្ធនាការផលិតផលជាតិ រហូតមកទល់ពេលនេះ ការកែច្នៃកសិផល និងផលិតផលនៅកម្ពុជា ក្រោមការសម្របសម្រួលពីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានធ្វើឱ្យផលិតផលខ្មែរជាច្រើនប្រភេទបន្តចូលទៅក្នុងផ្សារទំនើប ម៉ាត និងមីនីម៉ាត នៅទូទាំងប្រទេសមានចំនួនជាង៧០០ទីតាំង។ ផលិតផលខ្មែរភាគច្រើនត្រូវផលិតចេញពីផលិតផលកសិកម្ម មានដូចជាផលិតផលវារីវប្បកម្ម គ្រឿងសមុទ្រ និងត្រីទឹកសាប មានត្រីងៀត ត្រីឆ្អើរ ប្រហុក ផ្អក ម៉ាំ។ លើសពីនេះ ដំណាំដាំដុះ ដូចជាស្រូវអង្ករ ជាប្រភពធំជាងគេ ដែលបង្កើតបានជាផលិតផលខ្មែររាប់រយមុខ ដូចជា៖ អង្ករផ្ការំដួល អង្ករសែនក្រអូប អង្ករសម្រូប និងអង្ករសរីរាង្គផ្សេងៗ។ បន្ថែមពីនេះ មានគ្រឿងទេស និងឱសថបុរាណដូចជា៖ ម្រេចកំពត (ម៉ត់ គ្រាប់ ជ្រក់) ខ្ញី រំដេង ស្លឹកគ្រៃ រមៀត និងតែស្លឹកគ្រៃ/តែផ្កាឈូក រួមទាំងការកែច្នៃផ្លែឈើស្រស់ និងបន្លែជាដើម។ […]

photo_2026-08-13_08-42-30 (2)
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច និងលោកជំទាវ សួរ សុខគីម ប្រគេនទៀនព្រះវស្សា ទេយ្យទាន និងបច្ច័យ ដល់ព្រះសង្ឃគង់ចាំព្រះវស្សានៅវត្តប្រាសាទគោកបេង

ព្រះវិហារ៖ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសចុះជួបសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាកសិករនៅទូទាំង៨ក្រុង-ស្រុក នៃខេត្តព្រះវិហារ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម និងលោកជំទាវ សួរ សុខគីម បានដឹកនាំក្រុមគ្រួសារ និងសហការី នាំយកទៀនព្រះវស្សា ទេយ្យទាន និងបច្ច័យ ប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃ ដែលគង់ចាំព្រះវស្សា នៅវត្តជ័យព្រឹក្ស ហៅវត្តប្រាសាទគោកបេង ស្ថិតនៅភូមិគោកបេង សង្កាត់កំពង់ប្រណាក ក្រុងព្រះវិហារ ខេត្តព្រះវិហារ។ ការប្រគេនទៀនព្រះវស្សា ទេយ្យទាន និងបច្ច័យនេះ ធ្វើឡើងដោយសទ្ធាជ្រះថ្លា ក្នុងគោលបំណងចូលរួមលើកស្ទួយ និងគាំទ្រវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនា ព្រមទាំងជួយសម្រួលដល់ព្រះសង្ឃក្នុងការបំពេញព្រះសាសនកិច្ច និងការគង់ចាំព្រះវស្សា។ ហើយក៏ជាការឧទ្ទិសកុសលជូនដល់បុព្វការីជន ញាតិទាំងប្រាំពីរសន្តាន ព្រមទាំងវីរជន និងកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ដែលបានពលីជីវិតក្នុងបុព្វហេតុការពារ និងបម្រើជាតិមាតុភូមិ ព្រមទាំងចូលរួមចំណែកក្នុងការថែរក្សា វប្បធម៌ប្រពៃណីនៃការធ្វើបុណ្យ ការចែករំលែក និងការជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងសង្គមខ្មែរ៕  

image_2026-08-13_08-09-08
កសិករកូរ៉េខាងជើង ពិបាកអនុវត្តរវាងបទបញ្ជាពីរផ្ទុយគ្នាស្រឡះ ពាក់ព័ន្ធនឹងរលកកម្តៅ

ព្យុងយ៉ាង៖ កសិករនៅប្រទេសកូរ៉េខាងជើង កំពុងបង្ហាញពីការអាក់អន់ចិត្ត និងប្តឹងតវ៉ា បន្ទាប់ពីពួកគាត់ត្រូវអនុវត្តតាមបទបញ្ជាផ្ទុយគ្នាពីរ ក្នុងអំឡុងពេលមានរលកកម្តៅឡើងខ្លាំងខុសពីធម្មតា។ សារព័ត៌មានដេលី អ៊ិនខេ (Daily NK) បានឱ្យដឹងថា បទបញ្ជាទីមួយ តម្រូវឱ្យកសិករទប់ស្កាត់ការខូចខាតដំណាំ ចំណែកបទបញ្ជាទីពីរ តម្រូវឱ្យពួកគាត់ការពារកុំឱ្យមានករណីខ្យល់គរគាំងបេះដូង ឬដាច់សរសៃឈាមខួរដោយសារសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងពេក។ ប្រភពពីកសិដ្ឋានមួយបានឱ្យដឹងកាលពីសប្តាហ៍មុនថា អាជ្ញាធរបានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងអំពីអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលគ្របដណ្តប់លើតំបន់ភាគច្រើននៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ហើយបទបញ្ជាជាច្រើនត្រូវបានចេញជាបន្តបន្ទាប់សម្រាប់វិស័យកសិកម្ម។ ប្រភពដដែលបានបន្តថា កសិករបានកំពុងស្តែងការអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ចំពោះការណែនាំទាំងឡាយណា ដែលផ្ទុយស្រឡះពីគ្នាទៅវិញទៅមក។ យោងតាមប្រភពព័ត៌មានច្បាស់ការណ៍ បានឱ្យដឹងទៀតថា បទបញ្ជាពាក់ព័ន្ធនឹងកម្តៅសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម គឺផ្តោតសំខាន់លើការកាត់បន្ថយការខូចខាតដល់ដំណាំក្នុងស្រែចម្ការ និងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ ដែលជាមូលដ្ឋានគ្រឹះដ៏សំខាន់សម្រាប់ការផលិតស្បៀងអាហារ។ រលកកម្តៅនេះ កំពុងគំរាមកំហែងដល់ការផលិតស្បៀងអាហារថ្នាក់ជាតិ ដែលធ្វើឱ្យការការពារដំណាំក្លាយជាគោលដៅប្រញាប់ប្រញាល់បំផុត នៅតាមកសិដ្ឋានក្នុងតំបន់ផលិតផលដំណាំសំខាន់ៗ ដូចជាខេត្តភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ អាជ្ញាធរមូលដ្ឋានបានដាក់បទបញ្ជាយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ដល់កសិដ្ឋានទាំងអស់។ កសិដ្ឋានត្រូវតែរាយការណ៍ជារៀងរាល់ថ្ងៃ ដោយគ្មានការលើកលែង អំពីការគ្រប់គ្រងទឹកនៅតាមស្រែចម្ការ និងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ។ សីតុណ្ហភាពនៅពេលថ្ងៃត្រង់ក្នុងតំបន់នោះ បានកើនឡើងរហូតដល់ជិត៤០អង្សាសេ។ ចំណែកកសិដ្ឋាននានា កំពុងប្រមូលផ្តុំកសិករ និងកូនៗរបស់ពួកគេឱ្យធ្វើការរួមគ្នា។ ប្រភពបាននិយាយទៀតថា ពួកគាត់ត្រូវស្រោចទឹកដំណាំដែលក្តៅដូចរលាក និងកសិដ្ឋានចិញ្ចឹមត្រីក្នុងស្រែ ដែលកំពុងរីងស្ងួតទឹក។ ប្រភពដដែលបានរៀបរាប់ថា «ការងារពលកម្មយ៉ាងនឿយហត់ ត្រូវធ្វើបន្តចាប់តាំងពីព្រលឹមស្រាងៗ […]

IMG_5725 (2)
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច៖ កសិករត្រូវប្រើប្រាស់ជីឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមបរិមាណ និងពេលវេលាសមស្រប ដើម្បីជួយបង្កើនទិន្នផល និងកាត់បន្ថយការចំណាយ

ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា ព្រះវិហារ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) និងជាប្រធានសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ នៅរសៀលថ្ងៃទី១២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងឱកាសជួបសំណេះសំណាល និងសួរសុខទុក្ខប្រជាកសិករនៅស្រុកជ័យសែន ខេត្តព្រះវិហារបានរំលឹកថា ការធ្វើកសិកកម្មកសិករត្រូវប្រើប្រាស់ជីឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមបរិមាណ និងពេលវេលាសមស្រប ដើម្បីជួយបង្កើនទិន្នផល និងកាត់បន្ថយការចំណាយ។ ជំនួបនោះដែរក៏មានការចូលរួមពី លោក យក់ សំភឿង អភិបាលនៃគណៈអភិបាលស្រុកជ័យសែន ក្រុមការងារសមាគមបណ្តាញកសិករតេជោ តំណាងមន្ទីរកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ រដ្ឋបាលស្រុក ការិយាល័យជំនាញកសិកម្មស្រុក មន្ត្រីកសិកម្មឃុំ មេឃុំ មេភូមិ តំណាងសមាគមកសិករ និងប្រជាពលរដ្ឋសរុបប្រមាណ ២៥០នាក់។ ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានពន្យល់ដល់កសិករថា ប្រសិនបើធ្វើកសិកម្មសម្រាប់បរិភោគក្នុងគ្រួសារ ការគិតគូរអំពីប្រាក់ចំណេញអាចមិនសូវសំខាន់ ប៉ុន្តែប្រសិនបើផលិតសម្រាប់លក់ កសិករចាំបាច់ត្រូវចេះគណនាថ្លៃដើម និងប្រាក់ចំណេញឱ្យបានច្បាស់លាស់។ដូច្នោះ កសិករចាប់ផ្តើមពីការកត់ត្រាការចំណាយទាំងអស់ក្នុង១ហិកតា និងការចេះគណនាថ្លៃដើមផលិតក្នុង១គីឡូក្រាមរកឲ្យឃើញថ្លៃផលិតដើម្បីដឹងច្បាស់ពីប្រសិទ្ធភាពនៃការផលិតពិតប្រាកដ។ លើសពីនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូបានរំលឹកថា ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណេញកសិករមិនគួរគិតតែពីការលក់ផលិតផលក្នុងតម្លៃខ្ពស់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវផ្តោតលើការបង្កើនទិន្នផល នឹងកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតផងដែរ។ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ