អាកាសធាតុអាក្រក់កំពុងគ្របដណ្ដប់លើតំបន់ជាច្រើនក្នុងប្រទេសចិន ស្របពេលកើតមានបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងបំផុតក្នុងរយៈពេល១៥០ឆ្នាំ

ប៉េកាំង៖ ការព្រមានអំពីអាកាសធាតុអាក្រក់ត្រូវបានចេញផ្សាយនៅតាមតំបន់ជាច្រើននៃប្រទេសចិន កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ដោយសារភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងកម្ដៅកើនឡើងខ្លាំង បានគ្របដណ្ដប់លើតំបន់ជាច្រើន ស្របពេលបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (Super El Niño) កំពុងតែកើតឡើង។

បាតុភូតនេះ នៅពេលរួមផ្សំជាមួយព្យុះទីហ្វុង និងសកម្មភាពរដូវខ្យល់មូសុង បានផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ចរន្តបរិយាកាសនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ហើយវាអាចក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏អាក្រក់បំផុតមួយ មិនធ្លាប់មានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររយៈពេល១៥០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

យោងតាមទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមចិន បានឱ្យដឹងថា បាតុភូតអាកាសធាតុអែលនីញ៉ូ បន្តឡើងកម្ដៅឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកាន់តែខ្លាំងឡើងៗខុសពីធម្មតា ដោយអ្នកជំនាញបានលើកឡើងថា ការវិវត្តចុងក្រោយនេះ គឺចម្លែកខ្លាំងណាស់។

អ្នកជំនាញបានពន្យល់ថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូ មានលក្ខណៈសម្គាល់ដោយការកើនឡើងកម្ដៅខុសពីធម្មតានៃសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្រ នៅតំបន់ខ្សែបន្ទាត់អេក្វាទ័រភាគកណ្តាល និងខាងកើតនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ តាមធម្មតា វាឈានដល់កម្រិតកំពូលនៅចុងឆ្នាំ២០២៦ នេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ទិន្នន័យតាមដានរបស់ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមចិន បង្ហាញថា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកភាគកណ្តាល និងខាងកើតបានឈានដល់លក្ខខណ្ឌអែលនីញ៉ូ រួចស្រេចទៅហើយកាលពីខែឧសភា ដោយសីតុណ្ហភាពផ្ទៃទឹកសមុទ្របានបន្តកើនឡើងនៅក្នុងខែមិថុនា។ ត្រឹមខែកក្កដា ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានឈានចូលដល់ដំណាក់កាលតាមដានសម្រាប់មហាអែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយមចិន បានប៉ាន់ប្រមាណថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូ បច្ចុប្បន្ននឹងបន្តកើតមានយ៉ាងហោចណាស់រហូតដល់រដូវរងាខាងមុខ ដោយអូសបន្លាយរយៈពេលប្រហែលពី១០ ទៅ១១ខែ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ អ្នកជំនាញបានព្រមានថា ប្រកបដោយភាពមិនប្រាកដប្រជាថា តើបាតុភូតអែលនីញ៉ូនេះនឹងប្រែជាខ្លាំងក្នុងកម្រិតណានៅចុងបញ្ចប់នោះទេ។

លោក ចិន លីជួន (Chen Lijuan) ប្រធានអ្នកព្យាករនៅមជ្ឈមណ្ឌលអាកាសធាតុចិន បានថ្លែងថា ទិន្នន័យប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញថា អែលនីញ៉ូប៉ះពាល់ដល់អាកាសធាតុរបស់ប្រទេសចិនខុសៗគ្នា ក្នុងអំឡុងពេលដំណាក់កាលអភិវឌ្ឍន៍ ដំណាក់កាលឡើងខ្ពស់បំផុត និងដំណាក់កាលថយចុះឥទ្ធិពលមកវិញ។

ជាទូទៅ នៅក្នុងអំឡុងពេលរដូវក្តៅនៃឆ្នាំកើតបាតុភូតអែលនីញ៉ូ ព្យុះទីហ្វុងក៏កើតឡើងកាន់តែច្រើននៅភាគពាយ័ព្យនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដោយមានកម្លាំងខ្លាំងជាងមុន ហើយទីតាំងបង្កើតព្យុះបានរំកិលទៅទិសអាគ្នេយ៍។ ចំណែកព្យុះទីហ្វុង បោកបក់ចូលមកដល់ដីគោកនៃប្រទេសចិន ទំនងជាមានកម្លាំងខ្លាំងជាងមុន ដោយនាំមកនូវផលប៉ះពាល់កាន់តែធំដល់តំបន់ឆ្នេរភាគអាគ្នេយ៍ និងភាគខាងត្បូង។ ប្រព័ន្ធអាកាសធាតុខ្លះ ក៏អាចរំកិលទៅទិសខាងជើង និងប៉ះពាល់កាន់តែធំធេងផងដែរ។

នៅក្នុងអំឡុងពេលរដូវស្លឹកឈើជ្រុះ និងរដូវរងា នៅពេលអែលនីញ៉ូ ឈានដល់កម្រិតកំពូល កម្រិតទឹកភ្លៀងនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន ទំនងជាកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ចំណែកនៅរដូវផ្ការីក និងរដូវក្តៅបន្ទាប់ពីការថយចុះឥទ្ធិពលអែលនីញ៉ូ ហានិភ័យនៃគ្រោះទឹកជំនន់មានកម្រិតខ្ពស់នៅក្នុងអាងទន្លេយ៉ង់សេ (Yangtze River basin) និងនៅក្នុងតំបន់ជៀងណាន (Jiangnan) ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។

ចំណែកលោក ចៅ ថាវ (Zhao Tao) ប្រធានអ្នកព្យាករណ៍នៅមជ្ឈមណ្ឌលឧតុនិយមជាតិ បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រសិនបើបាតុភូតអែលនីញ៉ូ កម្រិតខ្លាំងកើតឡើង តំបន់សម្ពាធខ្ពស់នៃអនុតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ទំនងជានឹងរំកិលទៅទិសខាងលិចបន្ថែមទៀត និងកាន់តែខ្លាំងជាងមុន។ កត្តានេះអាចនាំខ្យល់ក្តៅ និងខ្យល់សើមបន្ថែមទៀត មកពីសមុទ្រភាគខាងត្បូង ឆ្ពោះទៅកាន់តំបន់ដីគោកនៃប្រទេសចិន។ នៅពេលខ្យល់សើមទាំងនេះ ជួបគ្នាជាមួយខ្យល់ត្រជាក់ ដែលផ្លាស់ទីមកពីទិសខាងជើង នឹងបង្កឱ្យមានភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងជាញឹកញាប់ និងនាំឱ្យមានព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុអាក្រក់នៅក្នុងតំបន់មួយចំនួន។

ការព្រមានអំពីអាកាសធាតុត្រូវបានចេញផ្សាយនៅទូទាំងប្រទេសចិន សម្រាប់ទីតាំងខុសៗគ្នា រួមមានខេត្តសានស៊ី (Shanxi) ស្ថិតនៅភាគខាងជើង, ខេត្តហ៊ូប៉ី (Hubei) ស្ថិតនៅភាគកណ្តាល, ខេត្តស៊ីឈួន (Sichuan) ស្ថិតនៅភាគនិរតី និងខេត្តក្វាងទុង (Guangdong) ស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន។

មជ្ឈមណ្ឌលឧតុនិយមជាតិ បានចេញការព្រមានកម្រិតពណ៌លឿងទុំ (Orange Alert) សម្រាប់ភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ ដោយតំបន់រងផលប៉ះពាល់ រួមមានខេត្តស៊ីឈួន, ក្រុងឆុងឈីង (Chongqing), តំបន់ស្វយ័តម៉ុងហ្គោលី (Inner Mongolia), ខេត្តសានស៊ី (Shaanxi) និងខេត្តក្វាងទុង (Guangdong)។ ក្នុងថ្ងៃដដែលនេះ ក្រសួងធនធានទឹករបស់ចិន បានប្រកាសពីវិធានការឆ្លើយតបបន្ទាន់ចំពោះគ្រោះទឹកជំនន់កម្រិត៤ សម្រាប់ក្រុងឆុងឈីង ហើយខេត្តស៊ីឈួនបានជម្លៀសប្រជាជនជិត៦៥ ០០០នាក់ ដើម្បីការពារសុវត្ថិភាព បន្ទាប់ពីមានការកើនឡើងនៃទឹកភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង នាពេលថ្មីៗនេះ។ រីឯខេត្តក្វាងទុង បានព្រមានអំពីភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង ខណៈពេលតំបន់ស្វយ័តម៉ុងហ្គោលី ក៏បានចេញការព្រមានកម្រិតពណ៌លឿង សម្រាប់អាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្លាំងផងដែរ។

នៅពីក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ ប្រៀបដូចជា «ឧបករណ៍ពង្រីក» អាកាសធាតុសកល ដោយផ្លាស់ប្តូរសម្ពាធនៃកម្ដៅខ្លាំង គ្រោះរាំងស្ងួត និងភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង។ ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូកម្រិតខ្លាំង អាចកែប្រែទម្រង់ចរន្តបរិយាកាស តាមរយៈការតភ្ជាប់បរិយាកាស និងអន្តរកម្មរវាងមហាសមុទ្រ និងបរិយាកាស ដែលប៉ះពាល់ដល់ទម្រង់អាកាសធាតុតាមរដូវកាល នៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗគ្នា។

យោងតាមការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពអាកាសធាតុសកល ប្រចាំឆ្នាំរបស់ទីភ្នាក់ងារឧតុនិយម បានឱ្យដឹងថា សីតុណ្ហភាពមធ្យមភាគសកលទំនងជានឹងបន្តស្ថិតនៅកម្រិតខ្ពស់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ឬកៀកនឹងកម្រិតកំណត់ត្រាខ្ពស់បំផុត។

ផ្អែកលើការសង្កេតប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការវិភាគរបស់អ្នកជំនាញ ផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុសកលបណ្តាលមកពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូកម្រិតខ្លាំង ជាទូទៅអាចឈានដល់កម្រិតអាំងតង់ស៊ីតេអតិបរមា នៅឆ្នាំ២០២៧។ ដូច្នេះ ចាប់ពីរដូវផ្ការីករហូតដល់រដូវក្តៅខាងមុខនេះ ផលប៉ះពាល់របស់បាតុភូតអែលនីញ៉ូ អាចនឹងកាន់តែខ្លាំងឡើងថែមទៀត៕ (ផាន់ អាណា)