វៀងច័ន្ទ៖ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងវិស័យកសិកម្ម នៅប្រទេសម៉ាឡាវី ដោយគាំទ្រដល់ផលិតកម្មដំណាំ និងទិន្នផល។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ច្បាប់ធូរលុង ការគ្រប់គ្រងមិនមានសុវត្ថិភាព និងការព្រួយបារម្ភអំពីបរិស្ថាន បានបង្កើនសម្ពាធលើវិស័យនេះ។
នៅចន្លោះឆ្នាំ២០១៥ និង២០២៣ គម្រោងមូលនិធិបរិស្ថានសកល មានទឹកប្រាក់ចំនួន២,៥៥លានដុល្លារ ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងវិញនូវការគ្រប់គ្រងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅទូទាំងប្រទេស។ គំនិតផ្តួចផ្តើមនេះ ផ្តោតលើពង្រឹងវិធានការច្បាប់ ប្រព័ន្ធបោះចោល និងការបណ្តុះបណ្តាលកសិករ។
គម្រោងនេះបានគាំទ្រដល់ការពិនិត្យសើរើឡើងវិញនូវច្បាប់ស្តីពីថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតជាតិ និងបានបណ្តុះបណ្តាលបុគ្គលិកផ្នែកច្បាប់ អំពីការចុះបញ្ជីថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ការត្រួតពិនិត្យ ការអនុវត្ត និងការគ្រប់គ្រងវដ្តជីវិត។
អ្នកសម្របសម្រួលក្រុមប្រឹក្សាគ្រប់គ្រងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត នៅប្រទេសម៉ាឡាវី និងជាអតីតអ្នកសម្របសម្រួលថ្នាក់ជាតិ សម្រាប់គម្រោងមូលនិធិបរិស្ថានសកល បានមានប្រសាសន៍ថា យើងបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើការពង្រឹងប្រព័ន្ធច្បាប់ មិនមែនគ្រាន់តែដោះស្រាយបញ្ហាភ្លាមៗនោះទេ។ ហេតុនេះបានធ្វើឱ្យប្រទេសម៉ាឡាវីគ្រប់គ្រងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតបានល្អប្រសើរក្នុងវដ្តជីវិតទាំងមូល ចាប់ពីការនាំចូលរហូតដល់ការបោះចោល។
គម្រោងនេះក៏បានបង្ហាញផែនការយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ក្រុមប្រឹក្សាត្រួតពិនិត្យថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយការិយាល័យស្តង់ដារ ម៉ាឡាវី និងក្រសួងកសិកម្ម។
ចំណែកវិធានការបរិស្ថាន រួមមានការបំផ្លាញចចោលថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលលែងប្រើប្រមាណ២០៨តោន រួមទាំងសមាសធាតុសរីរាង្គបំពុលជាប់បានយូរ តាមរយៈការដុតក្នុងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់។ រីឯកាកសំណល់កខ្វក់ចំនួន៤០តោនទៀត ត្រូវបានកាប់ចោលយ៉ាងមានសុវត្ថិភាពនៅក្នុងកន្លែងចាក់សំរាម។
ប្រព័ន្ធសាកល្បងសម្រាប់គ្រប់គ្រងសំបកធុងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ក៏ត្រូវបានណែនាំ និងបន្តគម្រោងលើសពីរយៈពេលកំណត់ ដោយមានការគាំទ្រពីភាគីពាក់ព័ន្ធនៅក្នុងឧស្សាហកម្មផលិតថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត។
នៅកម្រិតកសិដ្ឋាន គម្រោងបណ្តុះបណ្តាលអំពីវិធានការចម្រុះការពារដំណាំ និងវិធីសាស្រ្តការពារដំណាំផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានបន្តផងដែរ។
ស្ត្រីកសិករម៉ាឡាវី ម្នាក់បាននិយាយថា “យើងធ្លាប់ជឿជាក់លើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅពេលដាំដំណាំរបស់យើង ប៉ុន្តែឥឡូវនេះវាជារឿងហួសសម័យហើយ។”
កសិកររូបនេះធ្លាប់បានចូលរួមក្នុងក្រុមបណ្តុះបណ្តាលកសិករ នៅឆ្នាំ២០១៧ ហើយឥឡូវនេះ ប្រកបមុខរបរដាំខ្ទឹមបារាំង និងសណ្តែក ដោយប្រើបច្ចេកទេសចម្រុះការពារដំណាំ។
អ្នកស្រីបាននិយាយថា “ឥឡូវនេះ ខ្ញុំចំណាយប្រាក់តិចតួច ហើយដំណាំរបស់ខ្ញុំនៅតែលូតលាស់ល្អ។”
យោងតាមមន្ត្រីអភិវឌ្ឍន៍កសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា កសិករយ៉ាងហោចណាស់១០០នាក់ បានទទួលការបណ្តុះបណ្តាលអំពីវិធីសាស្រ្តធ្វើកសិកម្មមិនប្រើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៤។
ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ មូលនិធិបរិស្ថានសកល ក៏កំពុងគាំទ្រដល់គម្រោងនានា នៅក្នុងប្រទេសឡាវផងដែរ តាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានលើការកាត់បន្ថយ និងការគ្រប់គ្រងសារធាតុគីមីកសិកម្ម ក្នុងគម្រោងទឹកប្រាក់ចំនួន៤,២លានដុល្លារ អនុវត្តដោយកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UNDP) សហការជាមួយក្រសួងកសិកម្ម និងរុក្ខាប្រមាញ់របស់ប្រទេសឡាវ។
យោងតាមអ្នកគ្រប់គ្រងគម្រោងនៅក្នុងប្រទេសឡាវ បានឱ្យដឹងថា គម្រោងនេះមានគោលបំណងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ ដោយអនុវត្តវិធានការចម្រុះការពារដំណាំ ដែលមិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន។
គម្រោងផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានលើការកាត់បន្ថយ និងការគ្រប់គ្រងសារធាតុគីមីកសិកម្ម រួមមានការសាកល្បងគ្រប់គ្រងកាកសំណល់សារធាតុគីមីកសិកម្ម ការបណ្តុះបណ្តាលកសិករ និងការគាំទ្រការគ្រប់គ្រង និងការស្តុកទុកប្រកបដោយសុវត្ថិភាពជាងមុន។
លោកបាននិយាយថា ជាទូទៅ កសិករឡាវបានឆ្លើយតបជាវិជ្ជមានចំពោះការបណ្តុះបណ្តាល អំពីវិធានការចម្រុះការពារដំណាំ ទោះបីជាអត្រាទទួលយកទៅអនវុត្ត គឺអាស្រ័យលើការផ្សព្វផ្សាយ និងលក្ខខណ្ឌទីផ្សារ៕
