ភ្នំពេញ៖ ស្របពេលរដូវច្រូតកាត់រួចរាល់ និងរដូវក្តៅឈានមកដល់ដែរនោះ ក្រុមមន្រ្តីក្រសួងបរិស្ថានបានបង្ហាញការព្រួយបារម្ភអំពីពលរដ្ឋដុតជញ្រ្ជាងស្រូវ ដែលមិនត្រឹមបង្កផលប៉ះពាល់ដល់គុណភាពដីទេ ថែមទាំងបង្កើតខ្យល់ពុលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងបរិស្ថាន។
ដោយឡែកមន្រ្តីកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក៏បានបង្ហាញពីផលប៉ះពាល់ដល់គុណភាពដីរបស់ប្រជាកសិករក្នុងការធ្វើស្រែផងដែរ។
គួរបញ្ជាក់ថា កាលពីដើមឡើយ ពលរដ្ឋជាច្រើនបានប្រកាន់យកការដុតជញ្រ្ជាំងនេះ ដោយគិតថា នឹងផ្តល់ជីជាតិតាមរយៈការដុតនេះ តែផ្ទុយគ្នាស្រឡះ ក្រោយមកមន្រ្តីជំនាញបានពន្យល់ថា ការដុតជញ្រ្ជាំងស្រូវតែងបង្កជះផលអាក្រក់ច្រើនមកវិញ ក្នុងនេះរួមមានទាំងបង្កការប៉ះពាល់ដល់គុណភាពដី បំផ្លាញសត្វល្អិត និងអាក្រក់ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ គឺបង្កការប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន បង្កឱ្យមានផ្សែងពុលថែមទៀត។
ឯកឧត្តម ខ្វៃ អាទិត្យា មន្រ្តីអ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានបានថ្លែងបញ្ជាក់ប្រាប់ដោយពន្យល់ណែនាំកុំឱ្យពលរដ្ឋដុតជញ្រ្ជាំងស្រូវក្រោយពេលច្រូតកាត់ ដោយសារវាបង្កផលប៉ះពាល់ច្រើនទាំងវិស័យបរិស្ថានក៏ដូចជាវិស័យកសិកម្មផ្ទាល់របស់បងប្អូនកសិករតែម្តង។
អ្នកនាំពាក្យក្រសួងបរិស្ថានលើកឡើងថា ក្រសួងបរិស្ថាន បានធ្វើការជាមួយក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ និងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានអប់រំប្រជាពលរដ្ឋ និងអនុវត្តវិធានការទប់ស្កាត់ និងបញ្ឈប់ការដុតសំណល់កសិកម្ម គល់ជញ្ជ្រាំង ដុតទន្រ្ទានព្រៃ សំរាម សំណល់រឹង ប្លាស្ទិក ដែលជាប្រភពធ្វើឱ្យគុណភាពខ្យល់ធ្លាក់ចុះ។
ឯកឧត្តម ខ្វៃ អាទិត្យា បានឱ្យដឹងដូច្នេះថា “ត្រូវបញ្ឈប់ការដុតជញ្ជ្រាំង និងសំណល់ដំណាំដើម្បីកាត់បន្ថយការកើនឡើងនូវកំហាប់ភាគល្អិតពុល PM2.5 សំដៅរួមគ្នាថែរក្សាគុណភាពខ្យល់ឱ្យកាន់តែស្អាតសម្រាប់យើងទាំងអស់គ្នា”។
ដោយឡែក លោក ស៊ន សារី មន្រ្តីកសិកម្មឃុំត្រពាំងស្តៅ ស្រុករមាសហែក ខេត្វស្វាយរៀង បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា កសិករនៅតំបន់លោកមិននិយមដុតជញ្ជ្រាំងស្រូវទេ ពោលបើមាន គឺមានតែមួយភាគរយប៉ុណ្ណោះ ដោយសារពួកគាត់បានយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់មកវិញ។ តាមពិតការដុតជញ្រ្ជាងមិនត្រឹមតែបង្កឱ្យសត្វល្អិតងាប់ប៉ុណ្ណោះទេ តែវាក៏ជះផលអាក្រក់ច្រើនទៀត ដូចជាដីសឹករិចរិល គ្មានជីជាតិ ហើយអ្វីដែលអាក្រក់ធ្ងន់ធ្ងរជាងនេះ គឺនឹងក្លាយជាផ្សែងពុលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សុខភាព និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
មន្រ្តីកសិកម្មឃុំរូបនេះ បញ្ជាក់ប្រាប់បន្ថែមថា “យកល្អនៅពេលជិតដល់រដូវភ្លៀងធ្លាក់កសិករត្រូវភ្ជួរលប់គល់ជញ្រ្ជាំងឱ្យបាន១០ថ្ងៃ ដើម្បីគល់ជញ្រ្ជាំងរលួយក្លាយជាជី ជួយឱ្យដីមានសំណើម។ ចំណែកកសិករខ្លះបានប្រមូលជញ្ជ្រាំងធ្វើជាចំបើងសម្រាប់ឱ្យគោក្របីស៊ី ឬសម្រាប់បណ្តុះផ្សិតចំបើង។ ក្រៅពីនេះគេអាចប្រើចំបើង និងគល់ជញ្រ្ជាំងគ្របកុំឱ្យដុះស្មៅ ដែលអាចជួយឱ្យដីមានសំណើម ដំណាំលូតលាស់បានល្អ។ ការប្រើចំបើង ឬគល់ជញ្រ្ជាំងអាចជំនួសជីដោយមិនចាំបាច់ចំណាយថវិការទិញឡើយ។
គួរបញ្ជាក់ផងដែរថា មន្រ្តីជំនាញក្រសួងបរិស្ថាន នាពេលកន្លងមកធ្លាប់បានណែនាំប្រាប់ប្រជាកសិករឱ្យបើជញ្ជ្រាំងក្នុងស្រែ ដែលនៅសេសសល់ពីការប្រមូលផលស្រូវរួច ដើម្បីទាញយកជាប្រយោជន៍តាមរយៈវិធីសាស្ត្រកសិកម្មផ្សេងៗទៀត។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ការរក្សាគល់ជញ្ជ្រាំងក្នុងស្រែ អាចជួយឱ្យដីស្រែមានជីជាតិ ដំណាំលូតលាស់បានល្អ ទិន្នផលកើនឡើង កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ជីគីមី ការពារដីមិនឱ្យសឹករិករឹល និងរួមចំណែកក្នុងការកាត់បន្ថយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ដោយឡែកផ្អែកតាមការពិសោធរបស់កសិករ ដែលចុះផ្សាយដោយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ គេបានសាកល្បងផ្អាប់គល់ជញ្ជ្រាំងលើផ្ទៃដីមួយម៉ែត្រការ៉េ ដែលមានជញ្ជ្រាំងជាមធ្យមមានទម្ងន់១,១៣គីឡូក្រាម នៅក្នុងរយៈពេលប្រាំខែ គេអាចទទួលបានជីកំប៉ុស្តិ៍ទម្ងន់០,៤៦គីឡូក្រាម។ បើគេគណនាសារធាតុចិញ្ចឹមក្នុងជីកំប៉ុស្តិ៍នេះ លើផ្ទៃដីស្រែមួយហិកតា គេអាចទទួលបានអាសូត២៧គីឡូក្រាម ផូស័រ២៧គីឡូក្រាម និងបូតាស្យូម ដល់ទៅ៨៤គីឡូក្រាម។
ចំណែកគល់ជញ្ជ្រាំង ដែលបានពុកផុយក្លាយជាជីកំប៉ុស្តិ៍នៅក្នុងស្រែ ក៏អាចជួយឱ្យដីស្រែធូរល្អ សម្បូរសារធាតុចិញ្ចឹម និងជាគម្របដ៏ល្អសម្រាប់ការពារដី ហើយក្រៅពីសារធាតុចិញ្ចឹម ដូចជាអាសូត ផូស្វ័រ និងប៉ូតាស្យូម វាក៏មាននូវសារធាតុដទៃទៀតដូចចា ស្ពាន់ធ័រ ស៊ីលីស្យូម និងស័ង្កសីផងដែរ៕
