ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ៖ សហគ្រិនមិនមែនគ្រាន់តែជាពាណិជ្ជករ ឬអ្នកវិនិយោគនោះទេ តែថែមទាំងជាអ្នកដាំគ្រាប់ពូជនៃក្តីសង្ឃឹម និងជាស្ថាបត្យករសម្រាប់អនាគត

IMG_20251126_110256_946-941x628

ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជ រដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជា អគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៥នេះ បានចាត់ទុកសហគ្រិនមិនមែនគ្រាន់តែជាពាណិជ្ជករ ឬអ្នកវិនិយោគនោះទេ ប៉ុន្តែសហគ្រិនថែមទាំងជាអ្នកដាំគ្រាប់ពូជនៃក្តីសង្ឃឹមនិងជាស្ថាបត្យករសម្រាប់អនាគត អញ្ជើញបើកសិក្ខាសិលានឹងធ្វើជាវាគ្មិនលើកិច្ចពិភាក្សាស្តីអំពីកាលានុវត្តភាព និងទិសដៅវិនិយោគសម្រាប់អនាគតពោល គឺសហគ្រិនមើលឃើញនូវកាលានុវត្តភាព ខណៈដែលអ្នកដទៃមើលឃើញថាជាឧបសគ្គ។

ការថ្លែងដូច្នេះរបស់ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច នៅក្នុងសិក្ខាសិលាមួយ ដែលរៀបចំឡើងដោយសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជា នៅទីស្នាក់ការគណបក្សប្រជាជន ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលក្នុងនេះក៏មានការអញ្ជើញចូលរួមផងដែរពីឯកឧត្តម សម សាមួន អនុប្រធានគណបក្សខេត្ត ដែលជាតំណាងឱ្យឯកឧត្តមបណ្ឌិត ជាម ច័ន្ទសោភ័ណ អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តកំពង់ស្ពឺ និងជាប្រធានគណបក្សខេត្ត, ឯកឧត្តម នុត អ៊ុនវ័ណរ៉ា អគ្គលេខាធិការរង គណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជានៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និងជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលយុវជនគណបក្សថ្នាក់កណ្តាល និងឧកញ៉ា ស គីណាល់ អនុប្រធានប្រតិបត្តិសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជា ព្រមទាំងសមាជិកសមាគមសហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជានៃផែនសហគ្រិនវ័យក្មេងរបស់គណបក្សមកពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ ដែលមានអ្នកចូលរួមសរុបជាង២០០នាក់។

នៅក្នុងឱកាសសិក្ខាសិលានេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានថ្លែងថា កម្មវិធីនាថ្ងៃនេះមិនមែនត្រឹមតែជាវេទិកាពិភាក្សាអំពីសហគ្រិនភាព, កសិកម្ម ឬហិរញ្ញប្បទានតែប៉ុណ្ណោះទេ តែវាជាឱកាសដ៏សាកសម្យបំផុតសម្រាប់សហគ្រិនវ័យក្មេងកម្ពុជាក្នុងការពិភាក្សាអំពីអនាគត ជាពិសេសការវិនិយោគសម្រាប់អនាគត។

លើសពីនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតបានចែករំលែកនូវទស្សនចំនួនពីរ ពោលគឺដំណើវិវត្តនៃម៉ូឌែលអាជីវកម្មខ្មែរពីសម័យអាណាចក្រអង្គរ រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន និងសរសរស្តម្ភនៃប្រព័ន្ធហិរញ្ញវត្ថុ ដែលជាប្រភពមូលនិធិសម្រាប់អាជីវកម្ម និងនាពេលបច្ចុប្បន្ន។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បញ្ជាក់ថា «នៅពេលយើងនិយាយអំពីពាក្យ “វិនិយោគ”មនុស្សភាគច្រើននឹកឃើញភ្លាមអំពីលុយ ដូចជាប្រាក់ចំណេញមូលធន ឬផលចំណេញហិរញ្ញវត្ថុ។ ប៉ុន្តែសម្រាប់ពាក្យ “វិនិយោគសម្រាប់អនាគត” មានអត្ថន័យធំធេងជាងនេះខ្លាំងណាស់ ពោលគឺអត្ថន័យនៃពាក្យ “វិនិយោគសម្រាប់អនាគត” រួមបញ្ចូលទាំងថាមពល, ជំនាញ, គុណតម្លៃ, និងចក្ខុវិស័យ ដែលសំដៅការរួមគ្នាកសាងប្រទេសជាតិ ឱ្យកាន់តែមានបរិយាប័ន្ន,មានចីរភាព,មានភាពប្រកួតប្រជែង និងមានភាពធន់នឹងការកត្តាខាងក្រៅជាដើម»។

ជាមួយគ្នានេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រតិភូបានចាត់ទុកថា «សហគ្រិនមិនមែនគ្រាន់តែជាពាណិជ្ជករ ឬអ្នកវិនិយោគនោះទេ ប៉ុន្តែសហគ្រិន ថែមទាំងជាអ្នកដាំគ្រាប់ពូជនៃក្តីសង្ឃឹម និងជាស្ថាបត្យករសម្រាប់អនាគត ស្របពេលការវិវត្តនៃបច្ចេកវិទ្យា ការផ្លាស់ប្តូររចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច និងវិបត្តនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, សហគ្រិនមានតួនាទីសំខាន់លើកពីម្ចាស់អាជីវកម្ម ដែលមានន័យថាសហគ្រិន គឺជាអ្នកកសាងភាពធន់, អ្នកបង្កើតដំណោះស្រាយសម្រាប់បញ្ហានានា និងជាអ្នកជំរុញវឌ្ឍនភាពមូលធនមនុស្ស»។

ជុំវិញពាក្យការវិនិយោគ ដើម្បីអនាគត ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានពន្យល់ដល់សហគ្រិនវ័យក្មេងដែរថា ការវិនិយោគ ដើម្បីអនាគតដ៏ពិតប្រាកដ គឺមិនត្រូវបានវាស់វែងជាហិរញ្ញវត្ថុ ឬទ្រព្យសម្បត្តិតែម្យ៉ាងនោះទេ គឺត្រូវរួមបញ្ចូលទាំងការវាស់វែងទៅលើទស្សនវិស័យការ ច្នៃប្រឌិត និងសុចរិតភាព។ បន្ថែមពីនេះ ការវិនិយោគដើម្បីអនាគត ក៏មានន័យថា ការវិនិយោគលើមនុស្សចីរភាព បច្ចេកវិទ្យា និងភាពជឿជាក់។ ជាក់ស្តែង ប្រទេសកម្ពុជានិងប្រទេសក្នុងតំបន់កំពុងឈានចូលយុគសម័យ សេដ្ឋកិច្ចថ្មីមួយ ដែលការច្នៃប្រឌិត គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះ ហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ គឺជារូបិយប័ណ្ណ។

ជាចុងក្រោយ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានផ្តល់អនុសាសន៍ដ៏មានតម្លៃសម្រាប់សហគ្រិន និងម្ចាស់អាជីវកម្មដែលបានចូលរួម និងបានផ្តល់នូវសារសម្រាប់ការចងចាំមួយឃ្លាដ៏មានអត្ថន័យប្រកបដោយខ្លឹមសារសេ្នហាជាតិ «សហគ្រិនមិនត្រឹមតែកសាងនិងអភិវឌ្ឍធុរកិច្ចជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានចូលរួមក្នុងការកសាងសេដ្ឋកិច្ចជាតិឲ្យមានការរីកចម្រើនថែមទៀត»៕

 


728607063_1534236361831217_8448163330218109720_n
ស្ត្រីជាកម្លាំងស្នូលក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន និងការអភិវឌ្ឍកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព

សៀមរាប៖ ថ្នាក់ដឹកនាំ សមាជិកសហគមន៍កសិកម្ម និងកសិករ នៅក្នុងស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប បានចូលរួមដំឡើងបំពង់ (Alternate Wetting and Drying) ដើម្បីអនុវត្តបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រងទឹកក្នុងស្រែ ដែលជាវិធីសាស្ត្រមានប្រសិទ្ធភាពក្នុងការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នមេតាន និងប្រើប្រាស់ទឹកឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព។ តាមរយៈការចូលរួមនេះ ក្រុមហ៊ុនអេមរូរ៉ាយ (Amru Rice) មានសុទិដ្ឋិនិយមថា ស្ត្រីមិនត្រឹមតែជាអ្នកចូលរួមប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាអ្នកដឹកនាំការផ្លាស់ប្តូរ។ ការលើកកម្ពស់ភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រី និងការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់ពួកគេក្នុងការអនុវត្ដកសិកម្មឆ្លាតវៃបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ គឺជាគន្លឹះសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍសហគមន៍ប្រកបដោយចីរភាព និងមានភាពធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ដូច្នោះ ការរួមគ្នា គឺកំពុងកសាងអនាគតកសិកម្មបៃតង កាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ និងបង្កើនជីវភាពរស់នៅរបស់កសិករខ្មែរ។ ក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងរលកកម្ដៅកាន់តែខ្លាំង អ្នកជំនាញបាន​​លើកឡើងថា ការអភិវឌ្ឍ និងប្រើប្រាស់ពូជស្រូវ ដែលមានភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ ក្លាយជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់អនាគតវិស័យស្រូវអង្ករកម្ពុជា។ ដោយឡែក ពូជស្រូវមានភាពធន់នឹងកម្ដៅ រាំងស្ងួត និងការប្រែប្រួលនៃរបបទឹកភ្លៀង អាចជួយរក្សាបាននូវទិន្នផល និងគុណភាពស្រូវ ទោះបីជាប្រឈមនឹងលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុមិនអំណោយផលក៏ដោយ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ការជ្រើសរើសពូជស្រូវ ដែលមានរយៈពេលលូតលាស់សមស្រប និងអាចប្រមូលផលបានយឺតជាងមុនបន្តិច ក៏ជួយឱ្យដំណាំស្រូវសម្របខ្លួនបានល្អប្រសើរទៅនឹងការប្រែប្រួលរដូវកាលដែរ។ លើសពីនេះ ការវិនិយោគលើការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍពូជស្រូវធន់នឹងអាកាសធាតុ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការធានានិរន្តរភាពផលិតកម្មស្រូវ សន្តិសុខស្បៀង និងការលើកកម្ពស់ជីវភាពរបស់ប្រជាកសិករកម្ពុជា ក្នុងរយៈពេលវែង៕

170623 No. 3 Fertilizer Plant (Kyawzwa) (5)
ឥណ្ឌូណេស៊ី ពិភាក្សាជាមួយឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស ស្តីពីការនាំចេញជី

ទីក្រុងប្រ៊ីសបេន៖ បើយោងតាមក្រុមហ៊ុនជីរបស់រដ្ឋ ឈ្មោះ ពូពុក ឥណ្ឌូណេស៊ី (Pupuk Indonesia) បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងពិភាក្សាជាមួយប្រទេសមួយចំនួន ដែលមានចំណាប់អារម្មណ៍ក្នុងការនាំចូលជីអ៊ុយរ៉េរបស់ខ្លួន ដើម្បីស្តុកទុកបម្រុងចំពេលមានការរំខានដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក ដោយសារសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់។ ប្រធានក្រុមហ៊ុនពូពុក ឥណ្ឌូណេស៊ី លោក រ៉ាស់ម៉ាដ ព្រីបាឌី (Rahmad Pribadi) បានកត់សម្គាល់ថា ការពិភាក្សាផ្នែកពាណិជ្ជកម្មកំពុងបន្ត ស្របពេលប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី កំពុងផ្គត់ផ្គង់ជីទៅកាន់ប្រទេសអូស្ត្រាលី ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងសហប្រតិបត្តិការរវាងរដ្ឋាភិបាល និងរដ្ឋាភិបាល។ លោកប្រធានក្រុមហ៊ុន បានលើកឡើងបែបបនេះ ក្នុងពិធីទទួលជីឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួន៤៧ ២៥០តោន នៅកំពង់ផែទីក្រុងប្រ៊ីសបេន (Brisbane) ប្រទេសអូស្ត្រាលី កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ លោកមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា “យើងបានចាប់ផ្តើមធ្វើពាណិជ្ជកម្មជាមួយអូស្ត្រាលី ហើយឥឡូវនេះកំពុងពិភាក្សាជាមួយប្រទេសផ្សេងទៀត រួមមានបង់ក្លាដែស ឥណ្ឌា និងប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅអាស៊ី”។ លោក រ៉ាស់ម៉ាដ ព្រីបាឌី បានពន្យល់ថា ការចរចានេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការបែងចែកទិន្នផលជីលើសពីតម្រូវការក្នុងស្រុក សម្រាប់នាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្តី លោកបានធានាដល់សាធារណជនថា លោកប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូណេស៊ី បានចេញសេចក្តីណែនាំរួចហើយ ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវការផ្គត់ផ្គង់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កសិករក្នុងស្រុកជាមុនសិន។ លោកបានបន្តថា ដោយសារតម្រូវការក្នុងស្រុកគ្រប់គ្រាន់ហើយ ដូច្នេះប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី […]

image_2026-06-24_11-09-02
គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ការដាក់ពង្រាយសំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិតក្នុងបាតសមុទ្របានកើនឡើង១ ៤៧០ឈុត

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ យោងតាមមន្រ្តីជំនាញបង្ហាញថា គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ  ដើម្បីស្តារចំនួនត្រីឡើងវិញ និងក៏ដូចជាសម្រាប់ទុកជាជម្រកសុវត្តិភាពដល់សត្វត្រីនោះ ក្រុមការងារជំនាញបានដាក់ពង្រាយសំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិតបានកើនដល់ចំនួន១ ៤៧០ឈុត សម្រាប់ត្រីពងកូន។ សំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិត គឺជាសំណង់ត្រូវបានបង្កើតឡើង និងទម្លាក់ចូលទៅក្នុងបាតសមុទ្រ ឬទន្លេ ដើម្បីដើរតួជាជម្រកបែបធម្មជាតិ។ នៅប្រទេសកម្ពុជាសំណង់ជាង១ ៤៧០ឈុត ហើយត្រូវបានទម្លាក់ក្នុងដែនសមុទ្រនៃខេត្តកំពត កែប ព្រះសីហនុ និងខេត្តកោះកុង ដើម្បីស្តារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងទប់ស្កាត់បទល្មើសអូសអួន។ កាលពីអំឡុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សំណង់ប្រភេទនេះមានត្រឹមតែចំនួន១ ២៥០ឈុតប៉ុណ្ណោះ ដែលកំណើននេះ ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងជួយស្តារចំនួនត្រីសមុទ្រថែមទៀត។ គម្រោងជលផលតំបន់ឆ្នេរ និងសមុទ្រប្រកបដោយចីរភាពបានឱ្យដឹងនៅថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ថា ដើម្បីស្តារចំនួនត្រីសមុទ្រនោះគេបានដាក់ពង្រាយសំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិត ដើម្បីគាំទ្រដល់ការស្ដាឡើងវិញ និងការពារប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រ។  សំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិតទាំងនេះ ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីកាត់បន្ថយការនេសាទដោយប្រើឧបករណ៍អូសបំផ្លិចបំផ្លាញ និងបង្កើតជាជម្រកសមស្រប សម្រាប់ការបន្តពូជ និងការលូតលាស់នៃធនធានជលផលសមុទ្រ។ សមិទ្ធផលនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីកិច្ចសហការដ៏ល្អរវាងគម្រោង និងអង្គការអភរិក្សសមុទ្រកម្ពុជាំ (Marine Conservation Cambodia) ដោយមានការចូលរួមពីសហគមន៍នេសាទ សម្រាប់ការដំឡើង និងទម្លាក់ជម្រកត្រីនៅតាមទីតាំង ដែលបានគ្រោងទុក។  គួរបញ្ជាក់ថា សំណង់ជម្រកត្រីសិប្បនិម្មិត គឺជាជម្រកសត្វសមុទ្រកាន់តែរឹងមាំដល់ការរស់រានរបស់សត្វត្រី។ […]

image_2026-06-24_10-09-40 copy
ហ្វីលីពីន ត្រៀមទប់ទល់បាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ ដែលអាចអូសបន្លាយដល់ឆ្នាំ២០២៧

ម៉ានីល៖ ប្រទេសហ្វីលីពីន កំពុងត្រៀមលក្ខណៈទប់ទល់នឹងបាតុភូតអែលនីញ៉ូ (El Nino) ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងការពារការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ ទឹក និងថាមពល ក្រោយពេលមានការព្រមានអំពីបាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ អាចបន្តអូសបន្លាយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧ និងគំរាមកំហែងដល់ផលិតកម្មកសិកម្ម និងសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចទូទាំងប្រទេសហ្វីលីពីន។ យោងតាមសារព័ត៌មានរបស់ហ្វីលីពីន បានចេញផ្សាយថា លោកប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី២២ ខែមុថុនា ឆ្នាំ២០២៦ បានថ្លែងថា ទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលកំពុងបង្កើនការត្រៀមលក្ខណៈ ខណៈការព្យាករណ៍បានចង្អុលបង្ហាញពីស្ថានភាពគ្រោះរាំងស្ងួតហួតហែង ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់វិស័យសំខាន់ៗរបស់ប្រទេស។ លោកប្រធានាធិបតី បានថ្លែងក្នុងពិធីសម្ពោធគម្រោងធារាសាស្ត្រអាងស្តុកទឹកមួយ ស្ថិតនៅក្នុងភាគកណ្តាលប្រទេសហ្វីលីពីន ដោយលើកឡើងថា “យោងតាមទិន្នន័យរបស់យើង មានលទ្ធភាពខ្ពស់ណាស់ ដែលប្រទេសនេះនឹងជួបប្រទះនូវបាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងអាចអូសបន្លាយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៧”។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីនកំពុងពន្លឿនការវិនិយោគលើគម្រោងប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក ដើម្បីជួយកសិករទប់ទល់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួត និងពង្រឹងភាពធន់នឹងគ្រោះមហន្តរាយ ដែលទាក់ទងនឹងអាកាសធាតុ។ ក្នុងចំណោមវិធានការកំពុងអនុវត្ត គឺការលើកកម្ពស់ដំណាំ ដែលធន់នឹងគ្រោះរាំងស្ងួត និងប្រើប្រាស់ទឹកតិច ដូចជាឪឡឹក ខ្ញី ដំឡូងជ្វា សណ្តែកដី និងត្រប់ នៅក្នុងសហគមន៍កសិកម្ម ដែលងាយរងគ្រោះ។ រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ក៏កំពុងលើកទឹកចិត្តដល់ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាបន្សាំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលរួមមានម៉ាស៊ីនបូមទឹកដើរដោយថាមពលពន្លឺព្រះអាទិត្យ និងប្រព័ន្ធកែច្នៃទឹកនៅក្នុងតំបន់ ដែលងាយជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួត។ លោកប្រធានាធិបតី បានគូសបញ្ជាក់ពីគម្រោងធារាសាស្ត្រអាងស្តុកទឹកខ្នាតតូចមួយ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ