ម៉ានីល៖ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីនកំពុងពិនិត្យមើលលទ្ធភាពបង្កើតប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងថ្មីមួយ ដែលនឹងធ្វើឱ្យអ្នកនាំចូលអង្ករចែករំលែកការទទួលខុសត្រូវជាមួយអាជ្ញាធរស្បៀងអាហារជាតិ ក្នុងការថែរក្សាស្តុកបម្រុងបណ្ដោះអាសន្នរបស់ប្រទេស ដែលជាផ្នែកនៃសំណើធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ស្ដីពីការកំណត់ពន្ធលើអង្ករ។
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ចុះថ្ងៃទី២៦ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ក្រសួងកសិកម្មបាននិយាយថា ផែនការនេះនឹងតម្រូវឱ្យពាណិជ្ជករស្របច្បាប់ ដើម្បីកាន់កាប់ផ្នែកមួយនៃទុនបម្រុងអង្ករជាតិជាមួយនឹងអាជ្ញាធរស្បៀងអាហារជាតិ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម ហ្វីលីពីន លោក ហ្វ្រង់ស៊ីស្កូ ទៀវលូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានប្រាប់សមាជិកព្រឹទ្ធសភាកាលពីសប្តាហ៍មុនថា ការរៀបចំនេះគឺក្នុងគោលបំណងពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀងដោយមិនត្រូវការការនាំចូលផ្តាច់មុខរបស់រដ្ឋឡើយ។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា « ប្រសិនបើយើងមានបំណងចង់មានស្តុកអង្ករសម្រាប់រយៈពេល២០ថ្ងៃ នោះយើងកំពុងគិតពីការបែកចែក ៥០-៥០ រវាងអាជ្ញាធរចំណីអាហារជាតិ និងវិស័យឯកជន»។
នៅក្រោមសំណើនេះ ការនាំចូលអង្ករនឹងត្រូូវអនុវត្តតាមគំរូ ដែលស្រដៀងនឹងកម្មវិធីរបស់រដ្ឋបាលគ្រប់គ្រងជាតិស្ករស ដែលមានតែឈ្មួញស្របច្បាប់ប៉ុណ្ណោះទទួលបានសិទ្ធិលក់ចែកចាយ។ ចំណែកអ្នកនាំចូលក៏នឹងតម្រូវឱ្យទិញស្រូវពីកសិករក្នុងតម្លៃសមរម្យសម្រាប់ការស្តុកទុកបណ្ដោះអាសន្ន។
លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម បានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា «តាមរយៈវិស័យឯកជន ការស្តុកទុកបណ្ដោះអាសន្ននូវផលិតផល ដែលបានមកពីកសិករក្នុងស្រុកដោយផ្ទាល់ វាក៏នឹងជួយកាត់បន្ថយការចំណាយលើការស្តុកបម្រុងរបស់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ»។
បច្ចុប្បន្ននេះ ក្រសួងកសិកម្មបានអះអាងថា អាជ្ញាធរស្បៀងអាហារជាតិអាចទិញបានត្រឹមតែប្រហែលប្រាំភាគរយនៃទិន្នផលស្រូវសរុប ដែលភាគច្រើនសម្រាប់ប្រើប្រាស់នៅពេលមានគ្រោះមហន្តរាយ ដោយសារតែឃ្លាំងស្តុក និងឡសម្ងួតមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា ក្រសួងកសិកម្មត្រូវតែគ្រប់គ្រងឡើងវិញខ្លះ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការផ្គត់ផ្គង់លើសតម្រូវការ ដែលនាំឱ្យតម្លៃកសិផលធ្លាក់ចុះ។
លោកបានបន្តថា «អង្ករជាទំនិញជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងផលប្រយោជន៍សាធារណៈច្រើនពេក ដូច្នេះមិនអាចទុកឱ្យវិស័យឯកជនគ្រប់គ្រងទាំងស្រុងនោះទេ»។
មុនពេលច្បាប់កំណត់ពន្ធអង្ករនៅហ្វីលីពីនត្រូវបានចុះហត្ថលេខា កាលពីឆ្នាំ២០១៩ អាជ្ញាធរជាតិស្បៀងរបស់ហ្វីលីពីន បានគ្រប់គ្រងស្ទើរតែទាំងស្រុងនៃការនាំចូលអង្ករក្រោមច្បាប់ឆ្នាំ១៩៧២។
ច្បាប់ឆ្នាំ១៩៧២ អនុញ្ញាតឱ្យមានការនាំអង្ករចូលដោយផ្ទាល់ និងកំណត់ថា តើពាណិជ្ជករឯកជនណាអាចនាំអង្ករចូលបាន ចំណែកអ្នកសម្រេចបានទទួលរងការរិះគន់ចំពោះប្រសិទ្ធភាពការងារ និងអំពើពុករលួយ។ ប៉ុន្តែ ច្បាប់ស្តីពីពន្ធលើអង្ករបានកែប្រែការផ្តល់សិទ្ធិផ្តាច់មុខនេះ ដោយបើកការនាំចូលអង្ករទៅកាន់វិស័យឯកជន និងកំណត់អាណត្តិរបស់អាជ្ញាធរស្បៀងអាហារជាតិហ្វីលីពីន ក្នុងការទប់ស្កាត់ការស្តុកបម្រុង និងការផ្គត់ផ្គង់អង្ករក្នុងគ្រាអាសន្ន។
ចំណែកចំណូលពន្ធលើអង្ករ ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងមូលនិធិលើកកម្ពស់ការប្រកួតប្រជែងស្រូវអង្ករ ដើម្បីជួយដល់កសិករ តាមរយៈយន្តការ ការអភិវឌ្ឍន៍គ្រាប់ពូជ ឥណទាន និងសេវាកម្មបន្ថែម។
ប៉ុន្តែ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ក្រុមកសិករបានត្អូញត្អែរពីតម្លៃស្រូវអង្ករ ដែលធ្លាក់ថ្លៃ ខណៈពេលអ្នកបរិភាគបន្តជួបបញ្ហាតម្លៃលក់រាយខ្ពស់ពេក។ លើកនេះ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បានអះអាងថា សំណើរបស់ខ្លួនមានគោលបំណងធ្វើឱ្យមានតុល្យភាពរវាងអង្ករ ដែលមានតម្លៃសមរម្យសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងប្រាក់ចំណូលកាន់តែប្រសើរសម្រាប់អ្នកផលិតក្នុងស្រុក៕
