បាងកក៖ ឧស្សាហកម្មនាំចេញធុរេនរបស់ប្រទេសថៃ កំពុងតែវិលមុខនឹងសន្ទុះចោទប្រកាន់យ៉ាងកក្រើកចំពោះទងកវើខុសច្បាប់ បន្ទាប់ពីសមាជិកសភាមួយរូបប្រចាំខេត្ត រ៉ាយ៉ុង បានរកឃើញផែនការទុច្ចរិត ដើម្បីយកផ្លៃទុរេនថៃ លាយជាមួយផ្លែទុរេនវៀតណាម រួចនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។
សមាជិកសភាថៃម្នាក់ បានរកឃើញផែនការរបស់ឈ្មួញយកផ្លែទុរេនថៃលាយបន្លំជាមួយទុរេនថោកៗរបស់វៀតណាម ដើម្បីបន្លំនាំចេញទៅប្រទេសចិន បានបង្កឱ្យមានការភ័យខ្លាចដល់ឧស្សាហកម្មផ្លែទុរេន និងកសិករថៃភ័យព្រួយកាន់តែខ្លាំង ព្រោះខ្លាចលែងមានអ្នកទិញ។
យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មាន ឌឹ ណេសិន របស់ថៃ បានឱ្យដឹងថា ការលាតត្រដាងនេះ បានកើតឡើងចំពេលមានការធ្លាក់ចុះតម្លៃធូរេនថៃ ដោយសារមានការកាត់បន្ថយការបញ្ជាទិញពីអតិថិជនចិន។
ភាពចម្រូងចម្រាសនេះបានផ្ទុះឡើងនៅពេលលោក ពុងសាថន ស៊នភេតណារិន (Pongsathorn Sornphetnarin) សមាជិកសភាមណ្ឌលខេត្តរ៉ាយ៉ង បានដឹកនាំក្រុមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល និងមូលដ្ឋានមួយក្រុម ឆ្មក់ចូលឃ្លាំងស្តុកដើមឈើកៅស៊ូមួយកន្លែង ក្នុងស្រុកឃ្លាំង ខេត្តរ៉ាយ៉ង។
ប្រតិបត្តិការសើបឆ្មក់ចូលឆេកឆេរនេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងភ្លាមៗតាមការផ្តល់ព័ត៌មានពីក្រុមស៊ើបការសម្ងាត់ អំពីទីតាំងលួចលាយទុរេនសម្រាប់ការនាំចេញទៅក្រៅប្រទេស។
នៅក្នុងឃ្លាំងនេះ ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតបានរកឃើញទូកុងតឺន័រចំនួនពីរគ្រឿង ដែលទូកុងតឺន័រមួយនោះមានសាច់ផ្លែទុរេនពេញ ដែលគេសង្ស័យថា ជាសាច់ផ្លែទុរេននាំចូលមកពីប្រទេសវៀតណាម ចំណែកទូមួយទៀតមិនទាន់ផ្ទុកអ្វីឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវគេរាយការណ៍ថា កំពុងរៀបចំដឹកសាច់ផ្លែទុរេនទៅកាន់កំពង់ផែមួយ ដើម្បីនាំចេញទៅប្រទេសចិន។
ប្រតិបត្តិការនេះបានរកឃើញបុរសចិនម្នាក់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាតំណាងអ្នកនាំចូលផ្លែទុរេនពីវៀតណាម ប៉ុន្តែមិនមានឯកសារបញ្ជាក់ការនាំចូល ឬដឹកជញ្ជូននោះទេ ដោយអះអាងថា ឯកសារធ្វើឡើងនៅរោងចក្រមួយកន្លែង ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តចាន់ថាបុរី របស់ប្រទេសថៃ។
ក្រោយមកនគរបាលថៃ បានបញ្ជាក់ថា នៅយប់ថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ ពួកគេបានរកឃើញកុងតឺន័រចំនួនបី ដែលក្នុងនោះ កុងតឺន័រពីរមានផ្ទុកសាច់ផ្លែទុរេនបង្កក ព្រមមានបិទត្រាយ៉ាងស្អាត ចំណែកកុងតឺន័រមួយទៀត មិនផ្ទុកអ្វីឡើយ។
មន្ត្រីនគរបាលថៃ បាននិយាយថា រឿងនេះត្រូវបែកការដោយសារអ្នកបើកបរម្នាក់ ដែលដំបូងឡើយមិនសហការជាមួយសមត្ថកិច្ច ប៉ុន្តែទីបំផុតបានសារភាពថា ថៅកែរបស់គាត់ នៅកំពង់ផែឈ្មោះ ឡែម ចាបាង (Laem Chabang) របស់ថៃ បានណែនាំគាត់ឱ្យប្រមូលសាច់ផ្លែទុរេនដាក់ចូលកុងតឺន័រ។
សារព័ត៌មាន ឌឹ ណេសិន បានធ្វើសេចក្តីរាយការណ៍ថា ការអនុវត្តខុសច្បាប់របស់ថៃ នៅពេលនេះ ត្រូវបានគេជឿថា កើតចេញពីការត្រួតពិនិត្យយ៉ាងតឹងរ៉ឹងរកសំណល់ជាតិគីមី ជាពិសេសចំពោះសារធាតុគីមីកាត់មីញ៉ូម (Cadmium) ដែលអាជ្ញាធរចិន បានត្រួតពិនិត្យឃើញដាក់លើផ្លែទុរេនរបស់វៀតណាម។
ការត្រួតពិនិត្យដ៏តឹងរ៉ឹងទាំងនេះ តាមសេចក្តីរាយការណ៍បាននាំឱ្យអាជ្ញាធរចិនរឹតបន្តឹងការនាំចូលផ្លែទុរេន ដែលធ្វើឱ្យផ្លែទុរេនវៀតណាមធ្លាក់ថ្លៃហៅលែងឮ។ ប្រការនេះហើយបានជាធ្វើឱ្យអ្នករកស៊ីមួយចំនួនរត់ទៅទិញផ្លែឈើវៀតណាម យកមកលាយជាមួយផ្លែធុរេនថៃ ដើម្បីបន្លំនាំចេញទៅប្រទេសចិន ដោយសង្ឃឹមថា អាចរកបានប្រាក់ចំណេញកប់ក្តោងក្នុងមួយប៉ប្រិចភ្នែក។
ប្រតិកម្មនឹងការរកឃើញនេះ លោក ពុងសាថន ស៊នភេតណារិន បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងជាផ្លូវការជូនមេនគរបាលស៊ើបអង្កេតរបស់ថៃ ដើម្បីជំរុញឲ្យមានការចាត់វិធានការផ្លូវច្បាប់ជាបន្ទាន់។
តំណាងរាស្ត្ររូបនេះ ក៏បានប្រកាសពីគម្រោងជួបជាមួយអភិបាលខេត្ត ដើម្បីពិភាក្សាអំពីវិធានការប្រឆាំងនឹងផែនការលួចបន្លំផ្លែទុរេនថៃជាមួយទុរេនវៀតណាម។
បច្ចុប្បន្ននគរបាលថៃកំពុងតែប្រមូលភ័ស្តុតាង និងចាប់ផ្តើមកសាងសំណុំរឿងចោទប្រកាន់តាមផ្លូវច្បាប់ចំពោះអ្នកជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងប្រតិបត្តិការនេះ ក្នុងគោលបំណងការពារសុច្ចរិតភាព និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ទុរេនថៃ នៅលើទីផ្សារអន្តរជាតិ។
ការបកអាក្រាតសកម្មភាពខុសច្បាប់នេះ ត្រូវបានគេមើលឃើញថា នេះជាគ្រោះមហន្តរាយដ៏ធំកើតឡើងចំពោះផ្លែទុរេនថៃ ស្របពេលចិនកាត់បន្ថយការបញ្ជាទិញកាន់តែតិចទៅៗ ដែលបង្កការព្រួយបារម្ភភ័យខ្លាចកាន់តែខ្លាំងឡើងចំពោះការផ្គត់ផ្គង់ផ្លែទុរេនច្រើនពេកនាំឱ្យជោរ៍ជន់លើទីផ្សារ ហើយបង្កផលប៉ះធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវភាពរបស់កសិករថៃ។
ទង្វើខុសច្បាប់របស់ឈ្មួញនាំចេញផ្លែទុរេន គឺជាការព្រមានខ្លាំងៗចំពោះកើតឡើងម្តងទៀត ជាន់ដានអតីតកាល ដែលកាលនោះ បានធ្វើឱ្យផ្លែទុរេនថៃធ្លាក់ថ្លៃយ៉ាងខ្លាំង នាំឱ្យកសិករប្រឈមមុខនឹងការខាតបង់ប្រាក់យ៉ាងសន្ធឹកសន្ធាប់ រហូតបង្កជាសោកនាដកម្មផងដែរ ដូចជាករណីធ្វើអត្តឃាតដោយសារតែជំពាក់បំណុលច្រើនពេក។
ឥឡូវនេះ កសិករថៃកំពុងតែស្រែកដង្ហោយដល់រដ្ឋាភិបាលឲ្យមានវិធានការតឹងរ៉ឹងបំផុតចំពោះជនទុច្ចរិតធ្វើសកម្មភាពយកផ្លែទុរេនវៀតណាមមកលាយជាមួយផ្លែទុរេនថៃ ដើម្បីបន្លំចេញទៅកាន់ទីផ្សារក្រៅប្រទេស៕
