គ្រោះរាំងស្ងួតនៅរដូវរំហើយ កំពុងគំរាមកំហែងដល់វិស័យកសិកម្ម នៅអឺរ៉ុប និងធ្វើឱ្យជួបវិបត្តិខ្វះស្បៀងអាហារ

2025-04-21 08.58.38

ក្រុងប្រ៊ុចសែល៖ ចាប់ពីសមរភូមិមុខ នៅក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន រហូតដល់តំបន់ដីសើមរបស់ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក គឺគ្មានភ្លៀងធ្លាក់ទេនៅក្នុងខែមីនា កន្លងមកនេះ ដូច្នេះ វាបានធ្វើឱ្យបណ្តាប្រទេសក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបភាគច្រើន ជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួតហួតហែង នៅពាក់កណ្តាលរដូវរំហើយ ក្នុងខែមេសា ដែលអាចធ្វើឱ្យមានបញ្ហាដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ និងបង្កការលំបាកដល់កសិករ។

គ្រោះរាំងស្ងួតដំបូងបង្កបញ្ហាដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ និងបង្កការលំបាក់ដល់កសិករ​។​ លើសពីនេះ វាកំពុងបង្កផលប៉ះពាល់ដល់សក្តានុពលសម្រាប់ឧស្សាហកម្ម ពាណិជ្ជកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀងសកល ហើយកំពុងបង្កភាពវឹកវរទៅលើភាពចលាចលសេដ្ឋកិច្ច ដែលបង្កឡើងដោយការដំឡើងពន្ធរបស់ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោក ដូណាល់​ ត្រាំ។

តាមរយៈការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពថ្មីៗបំផុតរបស់ក្រុមឃ្លាំមើលភាពរាំងស្ងួតនៅអឺរ៉ុប បានឱ្យដឹងថា ចាប់ពីពាក់កណ្តាលខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ ផ្នែកខ្លះនៃប្រទេសប៉ូឡូញ អ៊ុយក្រែន ក្រិក បាល់កង់ ស៊ុយអែត អៀរឡង់ និងអាល្លឺម៉ង់ ព្រមទាំងតាមតំបន់ជាច្រើនទៀត​ ត្រូវបានក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលចាត់ចូលក្នុងសញ្ញាព្រមាន ដោយដាក់ពណ៌ទឹកក្រូច ឬពណ៌ក្រហម ស្របពេលតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសអេស្ប៉ាញ ត្រូវបានប្រកាសអាសន្ន ដោយដាក់ពណ៌ក្រហមរួចហើយ ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពរាំងស្ងួត។

ព្រមជាមួយគ្នានេះដែរ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្របាននិយាយថា ការគ្រប់គ្រងទឹកមិនបានល្អ ក៏ជាចំណែកបង្កឱ្យមានភាពរាំងស្ងួត គួបផ្សំនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលបង្កើតឡើងដោយកត្តាមនុស្ស បង្កឱ្យមានការធ្លាក់ភ្លៀងមិនទៀងទាត់ និងធ្វើឱ្យសីតុណ្ហភាពក្តៅកាន់តែខ្លាំង ដែលនាំទៅបង្កភាពរាំងស្ងួតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងញឹកញាប់ជាងពេលកន្លងមក។

លោក អេន្ទ្រា តូរ៉េទី (Andrea Toreti) អ្នកស្រាវជ្រាវនៃក្រុមឃ្លាំមើលភាពរាំងស្ងួត បាននិយាយថា កង្វះទឹកភ្លៀងរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយនឹងអាកាសធាតុក្តៅខុសធម្មតា នៅទ្វីបអឺរ៉ុប នៅក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ គឺជាមូលហេតុនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួត។

លោក​បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ទៀតថា «ស្ថានភាព​ដែល​យើង​សង្កេត​ឃើញ​ គឺកំពុង​តែធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ថែមទៀត ជា​ពិសេស​នៅ​អឺរ៉ុប​កណ្តាល និង​អឺរ៉ុបខាង​កើត។  នៅទីនោះ បរិមាណទឹកភ្លៀងបាននិងកំពុងថយចុះ ហើយវាកំពុងតែថយចុះកាន់តែតិចទៅៗ។ យើងកំពុងតាមដានរឿងនេះយ៉ាងដិតដល់ ព្រោះវាមានការវិវត្តន៍លឿនណាស់»។

ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដដែល បាននិយាយព្រមានថា ឥទ្ធិពលនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលបង្កើតឡើងដោយកត្តាមនុស្សនឹងនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ និងញឹកញាប់ជាងមុន នៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។

លោក អេន្ទ្រា តូរ៉េទី បាននិយាយទៀតថា លក្ខខណ្ឌធម្មជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងគ្រោះរាំងស្ងួតដ៏ធ្ងន់ធ្រនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប កាលពីឆ្នាំ២០១៨។ គ្រោះរាំងស្ងួតនៅឆ្នាំ២០២៥នេះ នឹងធ្ងន់ធ្ងរដល់កម្រិតណា គឺវាអាស្រ័យលើអាកាសធាតុក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ ហើយមើលទៅដូចជាមិនល្អសោះ។

លោកបានមានប្រសាសន៍បន្ថែមទៀតថា នៅក្នុងសប្តាហ៍ខាងមុខនេះ ស្ថានភាពរាំងស្ងួតនៅក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ នឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរជាងប្រទេសដទៃទៀត។ មជ្ឈមណ្ឌលឃ្លាំមើលគ្រោះរាំងស្ងួតរបស់អាឡឺម៉ង់ បានបង្ហាញសញ្ញាថា ស្ថានភាពដីកាន់តែស្ងួតហួតហែង ដែលមិនអាចឱ្យដំណាំដុះលូតលាស់បានឡើយ។

ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ ទន្លេដ៏ធំជាសរសៃឈាមសម្រាប់ដឹកជញ្ជូនទំនិញនៅអឺរ៉ុបខាងលិច កំពុងតែជួបប្រទះនឹងកម្រិតទឹកទាបខុសពីធម្មតា ធ្វើឱ្យនាវាដឹកទំនិញពិបាកឆ្លងកាត់ ដែលធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនឡើងថ្លៃ និងរាំងស្ទះដល់ខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។

ចំណែកនៅប្រទេសបែលហ្សិកវិញ ក៏កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាខ្វះទឹកភ្លៀងយ៉ាងខ្លាំងផងដែរ។  យោងតាមវិទ្យាស្ថានឧតុនិយមរបស់ប្រទេសបែលហ្សិក បានឱ្យដឹងថា កាលពីដើមខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ មានភ្លៀងធ្លាក់តិចតួចបំផុត គឺគ្មានភ្លៀងអស់រយៈពេល៣៣ថ្ងៃរួចទៅហើយ ដោយមានភ្លៀងធ្លាក់ត្រឹមតែ៧,៨មីលីម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ ដែលជាមធ្យម ត្រូវមានកម្រិតទឹកភ្លៀងប្រហែល៥០មីលីម៉ែត្រ។

រីឯលោក ប៉ាស្កាល់ ម័រម៉ាល់ (Pascal Mormal) អ្នកជំនាញខាងអាកាសធាតុនៃវិទ្យាស្ថានឧតុនិយម បានមានប្រសាសន៍ថា «យើងមិនដែលជួបប្រទះគ្រោះរាំងស្ងួតមានរយៈពេលវែងបែបនេះទេ»។

ប៉ុន្តែ ទោះបីមានគ្រោះរាំងស្ថួតបែបនេះក៏ដោយ ប្រទេសបែលហ្ស៊ិក នៅមានដីសើមខ្លះដែរ ដោយសារកាលពីឆ្នាំ២០២៤ មានភ្លៀងធ្លាក់ច្រើន  ដែលធ្វើឱ្យបរិមាណទឹកក្នុងដីនៅសេសសល់ ដូច្នេះមិនទាន់មានហានិភ័យនៃគ្រោះរាំងស្ងួតធ្ងន់ធ្ងរពេកឡើយ។

ស្ថានភាពរាំងស្ថួតកាន់តែអាក្រក់ឡើងៗ នៅអឺរ៉ុបកណ្តាល និងខាងកើត នៅក្នុងរដូវរងាឆ្នាំនេះ ដែលអាកាសធាតុស្ងួតហួតហែងខុសពីកាលឆ្នាំមុន។  ក្នុងចំណោមប្រទេស ដែលមានគ្រោះរាំងស្ងួតខ្លាំងជាងគេ គឺប្រទេសប៉ូឡូញ និងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដែលជាប្រទេសនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិឈានមុខគេលើពិភពលោក។

លោក ក្លាស ណេនដែល (Claas Nendel) អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកកសិកម្ម បានព្រមាន កាលពីដើមខែមេសានេះថា «ជិតចូលដល់រដូវប្រមូលផលហើយ ប៉ុន្តែមើលទៅអាចទទួលទិន្នផលទាប ដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួតខ្លាំងពេលអាចជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ដល់ទីផ្សារគ្រាប់ធញ្ញជាតិលើពិភពលោក»៕


image_2026-09-18_15-35-24
ម៉ាឡេស៊ី គ្រោងដាំម្នាស់ឱ្យបាន២០ ០០០ហិកតា នៅឆ្នាំ២០៣០ សម្រាប់នាំចេញ

កូឡាឡាំពួរ៖ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានកំណត់គោលដៅពង្រីកផ្ទៃដីដាំម្នាស់ នៅក្នុងរដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ ពី ២២០០ហិក តា ទៅដល់ ២០០០០ហិកតា ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០ ដោយត្រៀមថវិកាគាំទ្រ ១៩លានដុល្លារ សម្រាប់ឆ្នាំ២០២៦–២០៣០។ បច្ចុប្បន្ន រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ឈរនៅលំដាប់ទី២ ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សម្រាប់ផ្ទៃដីដាំម្នាស់ ដោយមានទំហំជិត ២ ពាន់ ហិកតា ក្នុងនោះជិត ១៥០០ ហិកតា កំពុងចេញផ្លែ និងផ្តល់ទិន្នផលសរុប៣ ៣០០០ តោន។ នៅកម្រិតថ្នាក់ជាតិ ឧស្សាហកម្មម្នាស់របស់ម៉ាឡេស៊ី មានតម្លៃជិត ៣១៥លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ដោយទទួលបានផលសរុបជិត ៥១៧តោន ដាំដុះលើពីផ្ទៃដីជិត ១៩ ០០០ហិកតា។ ផែនការពង្រីកការផ្ទៃដីដាំដុះនេះ រដ្ឋសារ៉ាវ៉ាក់ បានកំណត់គោលដៅដាំម្នាស់ពូជ ម្នាស់មាសសារ៉ាវ៉ាក់១ (Sarawak Gold 1-SG1) លើផ្ទៃដីទំហំ៦០ហិកតា ក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ។ កម្មវិធីសាកល្បងនាំចេញផ្លែម្នាស់ទៅប្រទេសសិង្ហបុរីកំពុងដំណើរការ ដើម្បីវាយតម្លៃការទទួលយករបស់ទីផ្សារ តម្រូវការផ្នែកដឹកជញ្ជូន និងការអនុលោមតាមនីតិវិធីនាំចេញ។ គម្រោងពង្រីកម្នាស់មាសសារ៉ាវ៉ាក់១ ឬអេសជី១ (SG1)  គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍លើតំបន់អភិវឌ្ឍន៍ចំនួន៣។ […]

image_2026-09-18_09-34-13
ហ្វីលីពីនផ្អាកនាំចេញមើមដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ ព្រោះខ្លាចគេលួចយកទៅធ្វើពូជដាំដែរ

ម៉ានីល៖ ប្រទេសហ្វីលីពីន បានផ្អាកការនាំចេញដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ ដើម្បីការពារពូជដំណាំនៅទីផ្សារពិភពលោកកុំឱ្យគេលួចយកទៅធ្វើពូជដាំបន្តទៀត។ ការផ្អាកការនាំចេញនេះត្រូវអនុវត្តដោយមិនកំណត់រយៈពេល ចាប់តាំងពីពាក់កណ្តាលខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ សម្រាប់ដំឡូងឈាមមាន់ស្រស់ និងពូជសម្រាប់យកទៅដាំផងដែរ។ នេះបើយោងតាមក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ កាលពីថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ក្រសួងបានបញ្ជាក់ថា គោលបំណង គឺដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពផលិតក្នុងស្រុក និងធ្វើឱ្យដំណាំនេះក្លាយជាប្រភពចំណូលនាំចេញដ៏សំខាន់ជាងមុនរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន លោក ហ្វ្រែនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានមានប្រសាសន៍ថា «យើងខ្វះពូជសម្រាប់ដាំយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងប្រទេសរបស់យើង ហើយយើងមិនចង់នាំចេញវាទៅប្រទេសដទៃ ដែលគេអាចយកពូជដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីនទៅដាំបន្ត ដើម្បីប្រកួតប្រជែងជាមួយយើងនោះទេ»។ ដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីន កំពុងក្លាយជាវត្ថុធាតុដើម ដែលរោងចក្រកែច្នៃ និងអ្នកទិញនៅក្រៅប្រទេសមានតម្រូវការកាន់តែច្រើន។ ដំឡូងឈាមមាន់ត្រូវបានកែច្នៃជាផលិតផលជាច្រើន ដូចជា ម្សៅ ដំណាប់ និងម្សៅដំឡូងកិន សម្រាប់ប្រើជាគ្រឿងផ្សំក្នុងផលិតផលផ្សេងៗ មានចាប់ពីនំខួបកំណើត រហូតដល់ធ្វើជាទៀនក្រអូប។ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បានឱ្យដឹងទៀតថា ផលិតផលដំឡូងឈាមមាន់របស់ហ្វីលីពីន ត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ប្រទេសកាណាដា បណ្តាប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអាស៊ី ខណៈសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងអឺរ៉ុប អាចក្លាយជាទីផ្សារនាពេលអនាគត៕​ (ផាន់ អាណា)

Buckwheat with chicken curry sauce isolated on white background.
ស្រីលង្កា ពង្រឹងសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដើម្បីឱ្យប្រជាជនមានសុខភាពល្អ

កូឡុំបូ៖ ប្រទេសស្រីលង្កា កំពុងពង្រឹងប្រព័ន្ធត្រួតពិនិត្យលើចំណីអាហាររបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារសុខភាពសាធារណៈ ពង្រឹងប្រព័ន្ធចំណីអាហារ និងគាំទ្រកំណើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ គោលនយោបាយនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល និងសារព័ត៌មានមហាជន តាមរយៈអង្គភាពរដ្ឋបាលត្រួតពិនិត្យចំណីអាហារ ដើម្បីធានាឱ្យប្រជាជនស្រីលង្កាគ្រប់រូបទទួលបានចំណីអាហារ មានសុវត្ថិភាព អំណោយផលដល់សុខភាព និងមានគុណភាព ព្រមទាំងពង្រឹងការសម្របសម្រួលរវាងស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវលើសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ តាមខ្សែច្រវ៉ាក់ចំណីអាហារទាំងមូល ចាប់ពីការផលិតរហូតដល់ការទទួលទាន ។ ទោះបីស្រីលង្កាមានក្របខណ្ឌច្បាប់សម្រាប់គ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពចំណីអាហាររួចហើយក្តី ប្រទេសនេះកន្លងមកមិនទាន់មានគោលនយោបាយជាតិទូលំទូលាយណាមួយ ដែលអាចដឹកនាំ និងសម្របសម្រួលកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងផ្នែកសុវត្ថិភាពចំណីអាហាររវាងស្ថាប័នរដ្ឋ និងវិស័យផ្សេងៗនៅឡើយទេ។ គោលនយោបាយថ្មីនេះបានបំពេញចន្លោះខ្វះខាតទាំងនោះ ដោយផ្តល់ទិសដៅយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ពង្រឹងអភិបាលកិច្ច បង្កើនប្រព័ន្ធតាមដានត្រួតពិនិត្យ កែលម្អការវាយតម្លៃ និងការទំនាក់ទំនងអំពីហានិភ័យ ពង្រឹងសមត្ថភាពមន្ទីរពិសោធន៍ ពង្រឹងច្បាប់ស្តីសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ និងលើកកម្ពស់ការយល់ដឹងក្នុងចំណោមអ្នកផលិត អាជីវកម្មចំណីអាហារ និងអ្នកប្រើប្រាស់។ គោលនយោបាយនេះក៏មានគោលបំណងដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ផ្នែកសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ ដែលកើតឡើងពាក់ព័ន្ធនឹងការផ្លាស់ប្តូរប្រព័ន្ធផលិតកម្មចំណីអាហារ ការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មចំណីអាហារក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ៕ (ផាន់ អាណា)

83222979-022B-4DA3-A673-BDF4C3DAD944
ចេកអំបូងលឿងកម្ពុជា កំពុងលក់នៅទីផ្សារ​១០ប្រទេស ​លើពិភពលោក​

ដោយ ឡុង សារេត​ ភ្នំពេញ​៖ ចេកអំបូងលឿង​របស់កម្ពុជា​មានវត្តមានលើទីផ្សារ​ចំនួន១០ប្រទេសហើយ ហើយក្នុងរយៈពេល៨ខែឆ្នាំ​២០២៦នេះ កម្ពុជា​នាំចេកអំបូងលឿង​ ជិត​២៩ម៉ឺនតោន ។ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនិយាយថា បច្ចុប្បន្ន​​ដំណាំចេកអំបូងលឿងនេះ​​កំពុងមានសក្តានុពលខ្ពស់​ទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ​ ឱ្យមកដាំដុះនៅកម្ពុជា​កាន់តែច្រើន ។​ ​ លោក ឃឹម ហ្វីណង់ អនុរដ្ឋលេខាធិការនិងជាអ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងកសិកម្ម​ រុក្ខាប្រមាញ់និងនេសាទ​បានឱ្យ​ដឹង​ថា​ ទីផ្សារគោលដៅសំខាន់ៗរបស់ចេកអំបូងលឿងខ្មែរ រួមមាន ចិន វៀតណាម ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង ម៉ាឡេស៊ី ហុងកុង កាហ្សាក់ស្ថាន អារ៉ាប៊ីសាអូឌីត សិង្ហបុរី និងប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។​ លោកលើកឡើង​ថា បច្ចុប្បន្នមានក្រុមហ៊ុនប្រមាណ៣៥ កំពុងវិនិយោគលើការដាំដុះចេកអំបូងលឿងក្នុង​ខេត្តកំពត កំពង់ស្ពឺ ឧត្តរមានជ័យ កំពង់ចាម ក្រចេះ ស្ទឹងត្រែង រតនគិរី និងខេត្តមណ្ឌលគិរី។ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងទៅ ផ្ទៃដីដាំដុះចេកអំបូងលឿងសរុបមានជាង​៣៥ ០០០ហិកតា ក្នុងនោះផ្ទៃដីដែលអាចប្រមូលផលបានមានចំនួនជាង១៧ ០០០ហិកតា ដែលផ្តល់នូវបរិមាណផលសរុបប្រមាណ​ជាង៤៨ម៉ឺនតោន៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ