សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញបើកសន្និសីទចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ក្រោមប្រធានបទយុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

2025-03-05 10.52.22

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ “យុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា អាទិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់និងនិរន្តរភាព” នាព្រឹកថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។

សម្តេចធិបតីបានថ្លែង​​បញ្ជាក់ថា ការស្រាវជ្រាវ និងការប្រមូលទិន្នន័យនិងព័ត៌មាន,ការវិភាគឱ្យបានច្បាស់លាស់ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ និងការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ គឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ ព្រោះថា បើទិន្នន័យនិងព័ត៌មានដែលប្រមូលបានខុស នោះការសម្រេចចិត្តក៏ខុស ហើយការរៀបចំគោលនយោបាយក៏ខុសដូចគ្នា។

ការណ៍នេះនឹងធ្វើឱ្យខាតបង់ច្រើន រួមទាំងធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងពេលវេលា ហើយអ្នកដែលត្រូវអន្តរាគមន៍ជួយពិតប្រាកដត្រូវបានទុកចោល និងពេលខ្លះការអន្តរាគមន៍ខុសគោលដៅ ធ្វើឱ្យមានបញ្ហាលើសដើម។

ជាមួយគ្នានេះសម្ដេចបរវធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបំផុសគំនិតឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ពិភាក្សាលើលើបរិការ​ណ៍​​សកល រួមមាន ៖ (១). ការកើនឡើងនូវចរន្តគាំពារនិយម ដែលអាចឈានទៅដល់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យា; (២). ការ​ចាប់​ផ្ដើ​មពឹង​ផ្អែក​កាន់តែខ្លាំង​ឡើងលើ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់ ​ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (៣). សម្ទុះនៃការធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលកាន់តែលឿន ជាពិសេសលើបញ្ញាសិប្បនិមិ្មត, និង (៤). និន្នាការកើនឡើងនៃអន្តរកាលបៃតង តួយ៉ាងដូចជាការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើង និងរថយន្តអគ្គិសនី ជាដើម ។

បន្ថែមពីនេះ ក្នុងបរិការណ៍កម្ពុជា, សូម​មាន​ការពិភាក្សាឱ្យបានផុលផុសលើ ៖ (១). ការកំណត់ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យដែលជាប្រភពកំណើនថ្មី​ (២). ការត្រៀមលក្ខណៈចាកចេញពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច (៣). យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនមីក្រូ, តូច និង មធ្យម និងធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និង (៤). ការអភិវឌ្ឍជំនាញបច្ចេកទេស បំពេញគម្លាតនៃជំនាញ (Skill gap) និងការបំពេញតម្រូវការនាពេលអនាគត ។

សម្ដេចបវរធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់ជាអនុសាសន៍ជូន វិទ្យាស្ថាន បណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) ដើម្បីបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន ជាពិសេសលើកិច្ចការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ឱ្យកាន់តែមានគុណភាពខ្ពស់ប្រកបដោយគុណវុឌ្ឍិ សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាសាធារណជនទូទៅ រួមមាន៖ ទី១). ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ​ក្នុងតំបន់ ដើម្បីទទួលបាននូវទស្សនាទានបន្ថែម ជាមួយនឹងចក្ខុវិស័យកាន់តែទូលំទូលាយ ក្នុងគោលដៅបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័ន សម្រាប់បម្រើដល់ការវិភាគ និង សិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ចំណុច ទី២). ការបំផុសគំនិតជជែកពិភាក្សាអំពីកិច្ចអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការបំផុសស្មារតីចូលរួមជជែកពិភាក្សា, ផ្តោះប្តូរយោបល់ និង ហ៊ានលើកជាមតិយោបល់ក្នុងន័យស្ថាបនា និងកែលម្អ; និង ទី៣).បន្តបំពេញតួនាទីជាសេវាមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលទិន្នន័យ និងបោះពុម្ពផ្សាយឯកសារស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យ និងគុណវិស័យ ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន និងទិន្នន័យបឋម (Primary data) តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យ និង ស្ទង់មតិ ព្រោះថាសុក្រឹតភាព និងសង្គតិភាពនៃទិន្នន័យបឋម ឬ អាចហៅថាទិន្នន័យកម្រិតមីក្រូ (Micro data) គឺមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាធាតុចូលក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយ ឬ តម្រង់ទិសវិធានការគោលនយោបាយឱ្យកាន់តែចំគោលដៅ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង៕

 

 


photo_2026-04-09_18-36-43 (3)
តំណាងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) អញ្ជើញចូលរួមពិធីសម្ពោធពិព័រណ៍ផលិតផលខ្មែរ ក្រោមប្រធានបទ “រួមគ្នាផលិតរួមគ្នាប្រើផលិតផលជាតិ”

ភ្នំពេញ៖ ដោយទទួលបានការអនុញ្ញាតដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) នៅរសៀលថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក ឈិន ឌីណា ប្រធាននាយកដ្ឋាន ឌីជីថលនៃធនាគារ ARDB បានអញ្ជើញចូលរួមក្នុងពិធីសម្ពោធពិព័រណ៍ផលិតផលខ្មែរ ក្រោមប្រធានបទ “រួមគ្នាផលិតរួមគ្នាប្រើផលិតផលជាតិ”។ ពិធីនេះរៀបចំឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសន្និបាត និងពិព័រណ៍កោះពេជ្រ ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមជាអធិបតីភាពពីឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី តំណាងដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឧកញ៉ា តែ តាំងប៉ ប្រធានសម្ព័ន្ធសមាគមសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមកម្ពុជា រួមនិងម្ចាស់សហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមជាច្រើនរូបទៀត។ បើយោងតាម ប្រធានសម្ព័ន្ធសមាគមសហគ្រាសធុនតូច និងមធ្យមកម្ពុជា បានឱ្យដឹង ការរៀបចំពិព័រណ៍ផលិតផលខ្មែរលើកទី៣ ក្រោមប្រធានបទ រួមគ្នាផលិត រួមគ្នាប្រើផលិតផលជាតិនេះឡើង ក្នុងគោលបំណងជួយជំរុញសមត្ថភាពផលិតក្នុងស្រុកឱ្យកាន់តែប្រសើរឡើងថែម ទៀត បន្ទាប់ពីមានការគាំទ្រពីសំណាក់ប្រជាជននូវទូទាំងប្រទេស ហើយការគាំទ្ររបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងប្រទេសនេះជាកត្តាដ៏សំខាន់មួយក្នុងការផ្តល់កំម្លាំងចិត្តដល់អាជីវករ សហគ្រិន និងក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកមានទឹកចិត្តក្នុងការដាក់តាំងបង្ហាញ និងផ្សព្វផ្សាយអំពីផលិតផលរបស់ខ្លួន។ ជាក់ស្តែងក្នុងថ្ងៃនេះមានសហគ្រាសផលិតនៅក្នុងស្រុកជាង៣០០នៅទូទាំងប្រទេសចូលរួមដាក់តាំងបង្ហាញផលិតផល។ លើសពីនេះគឺជាយន្តការបន្ថែមសម្រាប់បង្កើនស្មារតីជាតិឱ្យប្រជាជននៅទូទាំងប្រទេសប្រើប្រាស់ផលិតផលជាតិឱ្យកាន់តែច្រើនឡើង […]

image_2026-04-03_08-59-53
ភូមា ហាមឃាត់ការនេសាទក្នុងរដូវត្រីពងកូនរយៈពេលបីខែ ដើម្បីពង្រឹងធនធានជលផល

ណៃពិដោ៖ ក្រសួងជលផលភូមា បានហាមឃាត់ការនេសាទរយៈពេលបីខែ គិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលជារដូវត្រីពងកូន ដើម្បីការពារធនធានមច្ឆាជាតិ ហើយនាវានេសាទទាំងអស់ត្រូវវិល​ត្រឡប់​ទៅ​កំពង់​ផែវិញ។ បើយោងតាមមន្ត្រីជលផលរបស់ភូមា បានឱ្យដឹងថា មូលហេតុចម្បងនៃការកំណត់រដូវបិទការនេសាទ និងកំណត់​តំបន់ហាមឃាត់មិនឱ្យនេសាទ គឺដើម្បីទប់ស្កាត់ធ្លាក់ចុះនៃប្រភេទត្រី និងលើកកម្ពស់ការលូតលាស់ឡើងវិញ​នៃធនធាន​ជលផល។ វិធានការទាំងនេះត្រូវបានអនុវត្តជាកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្សក្នុងរដូវបង្កាត់ពូជត្រីពងកូន នៅពេលត្រីបន្តពូជ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ការហាមឃាត់ការនេសាទរយៈពេលបីខែនេះ គឺផ្អែកលើការរកឃើញនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ​របស់​មន្ត្រីជលផល។ ចំណែកទូកនេសាទទាំងអស់ដែល ធ្វើប្រតិបត្តិការនេសាទនៅតំបន់សមុទ្រ ត្រូវបានហាមឃាត់​មិនឱ្យនេសាទ​ក្នុងអំឡុងពេលបិទនេសាទ និងនៅក្នុងតំបន់មិនឱ្យនេសាទរយៈពេលបីខែ ដោយគិតចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ហើយពួកគេត្រូវបានណែនាំឱ្យត្រឡប់ទៅកំពង់ផែវិញ មិនឱ្យលើសពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ នៅក្នុងសេចក្តីប្រកាសបិទរដូវនេសាទ បានព្រមានថា ចំពោះអ្នកណាមួយមិនអនុវត្តតាមការណែនាំ​នឹងប្រឈម​មុខ​ការ​ផ្តន្ទា​ទោសតាមផ្លូវច្បាប់។ ចំណែកនាវាកំពុងត្រូវតែត្រួតពិនិត្យនៅមជ្ឈមណ្ឌលត្រួតពិនិត្យ ហើយគិតត្រឹមថ្ងៃនេះ នាវា​ស្ទើរ​តែ​ទាំងអស់បានត្រឡប់ទៅកំពង់ផែវិញ ដោយមានចំនួនតិចតួចបំផុតនៅលើផ្ទៃសមុទ្រ។ ការកំណត់រយៈពេលហាមឃាត់ការនេសាទ និងតំបន់ការពារ គឺផ្អែកលើការស្រាវជ្រាវ ដែលធ្វើឡើងដើម្បីអភិរក្សត្រី និងធនធានជលផលក្នុងរដូវបង្កាត់ពូជ។ ការសិក្សាលើប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រ ជម្រកត្រី និងធនធានជលផល នៅក្នុង​ដែន​ទឹកភូមា ត្រូវបានអនុវត្តដោយអ្នកស្រាវជ្រាវ។ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ ការស្ទង់មតិអំពីធនធានជលផលរយៈពេល​៣០ថ្ងៃ ត្រូវបានធ្វើនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រ​ […]

667707081_1370673778439157_1464541137653516413_n
កម្ពុជាចាប់ដៃគូជាមួយកូរ៉េ និងវិទ្យាស្ថាន GGGI ជំរុញការវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាអាកាសធាតុ និងឧស្សាហកម្មបៃតង

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីកសាងប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឧស្សាហកម្មបៃតងនៅកម្ពុជា ឯកឧត្តម ហែម វណ្ណឌី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងឧស្សាហកម្ម វិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងនវានុវត្តន៍ បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយតំណាងវិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍បៃតងសកល (Global Green Growth Institute) និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍កូរ៉េ (Korea Development Bank) ក្នុងគោលដៅអនុវត្តកម្មវិធីលើកកម្ពស់នវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យាអាកាសធាតុ ដែលជាគំនិតផ្តួចផ្តើមដ៏សំខាន់ក្នុងការកៀរគរទុនវិនិយោគពីវិស័យឯកជនមកគាំទ្រសហគ្រាសក្នុងស្រុក។ ក្នុងជំនួបនាទីស្តីការក្រសួង កាលពីថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រីបានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការរៀបចំកម្មវិធីនេះ ដែលចំណាយពេលអស់ជិតប្រាំឆ្នាំ ហើយបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការអនុវត្តគម្រោងត្រូវតែមានភាពជាក់ស្តែងនិយម និងបត់បែនស្របតាមបរិការណ៍របស់កម្ពុជា ដើម្បីធានាថា ជួយដល់សហគ្រាសក្នុងស្រុកពិតប្រាកដ។ ឯកឧត្តមបានណែនាំឱ្យភាគីពាក់ព័ន្ធរៀបចំយន្តការអនុម័តការងារឱ្យបានរហ័ស សំដៅពន្លឿនការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានដល់សហគ្រាស និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពគម្រោងជារួមឱ្យសម្រេចបានលទ្ធផលជាផ្លែផ្កា។ ជាការឆ្លើយតប លោក ចេសឿង លី  (Jaeseung Lee) អនុប្រធានតំបន់អាស៊ីនៃវិទ្យាស្ថានអភិវឌ្ឍន៍បៃតងសកល បានបង្ហាញនូវក្តីសង្ឃឹមខ្ពស់ចំពោះភាពជាដៃគូនេះ ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដូចជាការជ្រើសរើសសហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យាអាកាសធាតុ ការជម្រុញការចូលរួមរបស់សហគ្រាសដឹកនាំដោយស្ត្រី និងការកសាងទំនុកចិត្តដល់វិនិយោគិនក៏ដោយ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា ក្របខ័ណ្ឌការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដែលរឹងមាំ គឺជាគន្លឹះដ៏សំខាន់ក្នុងការទាក់ទាញការវិនិយោគពីវិស័យឯកជន។ ជាកិច្ចបញ្ចប់ ឯកឧត្តម ហែម វណ្ណឌី បានបញ្ជាក់សារជាថ្មីនូវការគាំទ្ររបស់ក្រសួងលើការការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញា […]

onions
ម៉ាឡេស៊ីនឹងកាត់បន្ថយការនាំចូលមើមខ្ទឹមបារាំង៣០​ភាគរយ ត្រឹមឆ្នាំ២០៣០

ក្រុងកូតា បារូ៖ គម្រោងដាំមើមខ្ទឹមបារាំងដោយកសិករ ក្នុងរដ្ឋ កេឡាន់តាន់ (Kelantan) របស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក្រោមការគាំទ្រពីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាល ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងអាចកាត់បន្ថយការនាំចូលមើមខ្ទឹមបារាំងរហូតដល់៣០ភាគរយ នៅត្រឹឆ្នាំ២០៣០ និងអាចជួយពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀងរបស់ប្រទេសថែមទៀត។ លោក ឡុកម៉ាន អះម៉ាដ (Luqman Ahmad)  អគ្គលេខាធិការរងនៃក្រសួងកសិកម្ម និងសន្តិសុខស្បៀង ម៉ាឡេស៊ី បានឱ្យដឹងថា បច្ចុប្បន្នប្រទេសម៉ាឡេស៊ីនៅតែនាំចូលមើមខ្ទឹមបារាំងមកផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការនៅក្នុងស្រុកស្ទើរតែ១០០ភាគរយ  ក្នុងតម្លៃទឹកនាំចូលស្មើនឹង២១០លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ។ លោកបានបន្តថា ក្រៅពីមើមខ្ទឹមបារាំង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីក៏ប្រឈមនឹងបញ្ហានៃការពឹងផ្អែកលើការនាំចូលផលិតផលពោត និងសាច់ផងដែរ។ ដូច្នេះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីពង្រឹងផលិតកម្មក្នុងស្រុកត្រូវតែធ្វើជាដំណាក់កាល និងរៀបចំឱ្យបានល្អដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការរំខានដល់ការផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារ។ លោកបានបន្ថែមទៀតថា លោកបានទៅពិនិត្យមើលកសិដ្ឋានដាំមើមខ្ទឹមបារាំង ដើម្បីធ្វើជាសាក្សីក្នុងកម្មវិធី គំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាលក្នុងការណែនាំឱ្យកសិករដំាមើមខ្ទឹមបារាំង ដែលមានសក្តានុពលខ្ពស់។  ក្នុងឱកាសនោះ លោកបានថ្លែងថា ពេលនេះយើងពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើការនាំចូល ប៉ុន្តែជំហានបន្ទាប់ យើងនឹងការកាត់បន្ថយការនាំចូល និងការបង្កើនសន្តិសុខស្បៀងរបស់យើង។ បើតាមលោក ឡុកម៉ាន អះម៉ាដ ការដាំដំណាំខ្ទឹមបារាំងត្រូវចំណាយពេលប្រហែលពីរខែទើបអាចប្រមូលផលបាន។ ដូច្នេះវាផ្តល់ផលតបស្នងយ៉ាងឆាប់រហ័សដល់កសិករ។ ផ្អែកលើគម្រោងសាកល្បង កសិដ្ឋានទំហំ០,៨ហិកតា អាចបង្កើតចំណូលប្រហែល៩ ០០០ដុល្លារ ក្នុងរដូវប្រមូលផល ដែលនេះបង្ហាញថាដំណាំប្រភេទនេះអាចដាំដុះបាន និងមានសក្តានុពលក្នុងការអភិវឌ្ឍជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម។ លោកថ្លែងទៀតថា «ប្រសិនបើក្នុងរយៈពេលពីរខែ កសិករអាចរកចំណូលបានរហូតដល់៩ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ