សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត អញ្ជើញបើកសន្និសីទចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ក្រោមប្រធានបទយុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា

2025-03-05 10.52.22

ភ្នំពេញ៖ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានថ្លែងក្នុងពិធីបើកសន្និសីទប្រចាំឆ្នាំចក្ខុវិស័យប្រទេសកម្ពុជាឆ្នាំ២០២៥ ក្រោមប្រធានបទ “យុទ្ធសាស្ត្រកំណើនថ្មីរបស់ប្រទេសកម្ពុជា អាទិភាពសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយគុណភាពខ្ពស់និងនិរន្តរភាព” នាព្រឹកថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ។

សម្តេចធិបតីបានថ្លែង​​បញ្ជាក់ថា ការស្រាវជ្រាវ និងការប្រមូលទិន្នន័យនិងព័ត៌មាន,ការវិភាគឱ្យបានច្បាស់លាស់ គ្រប់ជ្រុងជ្រោយ​ និងការបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័នទទួលខុសត្រូវ គឺជាកិច្ចការដ៏សំខាន់ ព្រោះថា បើទិន្នន័យនិងព័ត៌មានដែលប្រមូលបានខុស នោះការសម្រេចចិត្តក៏ខុស ហើយការរៀបចំគោលនយោបាយក៏ខុសដូចគ្នា។

ការណ៍នេះនឹងធ្វើឱ្យខាតបង់ច្រើន រួមទាំងធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងពេលវេលា ហើយអ្នកដែលត្រូវអន្តរាគមន៍ជួយពិតប្រាកដត្រូវបានទុកចោល និងពេលខ្លះការអន្តរាគមន៍ខុសគោលដៅ ធ្វើឱ្យមានបញ្ហាលើសដើម។

ជាមួយគ្នានេះសម្ដេចបរវធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបំផុសគំនិតឱ្យយកចិត្តទុកដាក់ពិភាក្សាលើលើបរិការ​ណ៍​​សកល រួមមាន ៖ (១). ការកើនឡើងនូវចរន្តគាំពារនិយម ដែលអាចឈានទៅដល់សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម និងសង្រ្គាមបច្ចេកវិទ្យា; (២). ការ​ចាប់​ផ្ដើ​មពឹង​ផ្អែក​កាន់តែខ្លាំង​ឡើងលើ​សេដ្ឋកិច្ច​ក្នុង​តំបន់ ​ដើម្បី​ជំរុញ​ការ​អភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច (៣). សម្ទុះនៃការធ្វើបរិវត្តកម្មឌីជីថលកាន់តែលឿន ជាពិសេសលើបញ្ញាសិប្បនិមិ្មត, និង (៤). និន្នាការកើនឡើងនៃអន្តរកាលបៃតង តួយ៉ាងដូចជាការវិនិយោគលើថាមពលកកើតឡើង និងរថយន្តអគ្គិសនី ជាដើម ។

បន្ថែមពីនេះ ក្នុងបរិការណ៍កម្ពុជា, សូម​មាន​ការពិភាក្សាឱ្យបានផុលផុសលើ ៖ (១). ការកំណត់ និងអភិវឌ្ឍន៍វិស័យដែលជាប្រភពកំណើនថ្មី​ (២). ការត្រៀមលក្ខណៈចាកចេញពីចំណាត់ក្រុមប្រទេសអភិវឌ្ឍតិចតួច (៣). យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការអភិវឌ្ឍសហគ្រាសធុនមីក្រូ, តូច និង មធ្យម និងធុរកិច្ចបង្កើតថ្មី និង (៤). ការអភិវឌ្ឍជំនាញបច្ចេកទេស បំពេញគម្លាតនៃជំនាញ (Skill gap) និងការបំពេញតម្រូវការនាពេលអនាគត ។

សម្ដេចបវរធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានផ្តល់ជាអនុសាសន៍ជូន វិទ្យាស្ថាន បណ្ដុះបណ្ដាល និងស្រាវជ្រាវដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDRI) ដើម្បីបន្តពង្រឹងសមត្ថភាពស្ថាប័ន ជាពិសេសលើកិច្ចការស្រាវជ្រាវរបស់ខ្លួន ឱ្យកាន់តែមានគុណភាពខ្ពស់ប្រកបដោយគុណវុឌ្ឍិ សម្រាប់រាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាសាធារណជនទូទៅ រួមមាន៖ ទី១). ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយស្ថាប័នស្រាវជ្រាវ​ក្នុងតំបន់ ដើម្បីទទួលបាននូវទស្សនាទានបន្ថែម ជាមួយនឹងចក្ខុវិស័យកាន់តែទូលំទូលាយ ក្នុងគោលដៅបង្កើនសមត្ថភាពរបស់ស្ថាប័ន សម្រាប់បម្រើដល់ការវិភាគ និង សិក្សាស្រាវជ្រាវ។

ចំណុច ទី២). ការបំផុសគំនិតជជែកពិភាក្សាអំពីកិច្ចអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការបំផុសស្មារតីចូលរួមជជែកពិភាក្សា, ផ្តោះប្តូរយោបល់ និង ហ៊ានលើកជាមតិយោបល់ក្នុងន័យស្ថាបនា និងកែលម្អ; និង ទី៣).បន្តបំពេញតួនាទីជាសេវាមជ្ឈមណ្ឌលប្រមូលទិន្នន័យ និងបោះពុម្ពផ្សាយឯកសារស្រាវជ្រាវបែបបរិមាណវិស័យ និងគុណវិស័យ ដើម្បីបន្តលើកកម្ពស់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវដែលប្រើប្រាស់ព័ត៌មាន និងទិន្នន័យបឋម (Primary data) តាមរយៈការចុះប្រមូលទិន្នន័យ និង ស្ទង់មតិ ព្រោះថាសុក្រឹតភាព និងសង្គតិភាពនៃទិន្នន័យបឋម ឬ អាចហៅថាទិន្នន័យកម្រិតមីក្រូ (Micro data) គឺមានសារសំខាន់ណាស់សម្រាប់ជាធាតុចូលក្នុងការរៀបចំគោលនយោបាយ ឬ តម្រង់ទិសវិធានការគោលនយោបាយឱ្យកាន់តែចំគោលដៅ និងឆ្លើយតបទៅនឹងតម្រូវការជាក់ស្តែង៕

 

 


image_2026-02-10_13-06-09
ឥណ្ឌូណេស៊ីចុះបញ្ជីទុរេនសាច់ក្រហម ជាដំណាំសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ នៅកោះជ្វាខាងកើត

ហ្សាការតា៖ ផ្លែទុរេនសាច់ក្រហមដាំដុំនៅតំបន់ បានយូវ៉ាងគី (បានយូវ៉ាងគី ) នៃកោះជ្វាខាងកើតរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានក្លាយជាផ្លែទុរេនដំបូងគេ ដែលទទួលបានការការពារម៉ាកសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ តាមរយៈការចេញវិញ្ញាបនបត្រពីក្រសួងនីតិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ការកំណត់នេះបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរបស់ផ្លែទុរេនទៅនឹងប្រភពដើមរបស់វា ដែលត្រូវបានដាំដុះក្នុងភូមិសាស្ត្រ នៃ នៅកោះជ្វាខាងកើត និងផ្តល់ការការពារស្របច្បាប់សម្រាប់ឈ្មោះផលិតផលផ្លែឈើឥណ្ឌូណេស៊ី។ វិញ្ញាបនបត្រទទួលស្គាល់ផ្លែទុរេនសាច់ក្រហម បានយូវ៉ាងគី ជាផលិតផលមានគុណភាព និងមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញ បានភ្ជាប់ទៅនឹងកន្លែងដាំដុះរបស់ដំណាំទុរេនប្រភេទនេះ។ ជាមួយនឹងស្ថានភាពសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រនៅនឹងកន្លែងខាងលើនេះ ការប្រើប្រាស់ឈ្មោះផ្លែទុរេនសាច់ក្រហម បានយូវ៉ាងគី ត្រូវបានដាក់កម្រិតចំពោះអ្នកផលិតនៅក្នុងតំបន់កំណត់ និងត្រូវអនុលោមតាមស្តង់ដារផលិតកម្ម ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយរដ្ឋាភិបាលឥណ្ឌូណេស៊ី។ ដំណើរការដាក់ពាក្យស្នើសុំបញ្ជាក់ដំណាំសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រនេះ ត្រូវបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ២០២៣ និងត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងដំណើរការផ្ទៀងផ្ទាត់ជាផ្លូវការ ដោយអាជ្ញាធរឥណ្ឌូណេស៊ីបានវាយតម្លៃចំពោះការអនុវត្តផលិតកម្ម ឯកសារបញ្ជាក់ប្រភពដើម និងទំនាក់ទំនងរវាងគុណភាពផលិតផល និងស្ថានភាពបញ្ជាក់ភូមិសាស្ត្រក្នុងតំបន់។ កត្តាដូចជាសមាសធាតុដី របបទឹកភ្លៀង និងរយៈកម្ពស់ ត្រូវបានវាយតម្លៃរួមជាមួយនឹងវិធីសាស្ត្រដាំដុះនៅក្នុងតំបន់។ វិញ្ញាបនបត្រសម្គាល់ភូមិសាស្ត្រ បង្កើតក្របខ័ណ្ឌគ្រប់គ្រងពីរបៀប ដែលផ្លែទុរេនអាចត្រូវបានផលិត និងដាក់លក់ក្នុងនាមផ្លែឈើចុះបញ្ជី។ អ្នកផលិតណា ដែលប្រើឈ្មោះ ទុរេនសាច់ក្រហម បានយូវ៉ាងគី តម្រូវឱ្យអនុវត្តតាមស្តង់ដារកំណត់ ដែលភ្ជាប់ទៅនឹងប្រភពដើម និងលក្ខណៈពិសេសរបស់ផលិតផល។ យោងតាមប្រធានស្តីទីនៃសេវាកម្មកសិកម្ម និងស្បៀងអាហារប្រចាំតំបន់បានយូវ៉ាងគី  បានឱ្យដឹងថា លក្ខណៈពិសេសទាំងនេះបានមកពីលក្ខខណ្ឌបរិស្ថាន និងការអនុវត្តដាំដុះ។ ផ្លែទុរេនសាច់ក្រហម បានយូវ៉ាងគី  ត្រូវបានកំណត់អត្តសញ្ញាណដោយពណ៌សាច់ […]

630943066_1311981214288219_5415979189052451604_n
គិតត្រឹមខែមករា ដើមឆ្នាំ​២០២៦ កម្ពុជានាំចេញអង្ករជាង១១ម៉ឺនតោន គិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន៧០,៩៣លានដុល្លារ

ភ្នំពេញ៖ លោកឧកញ៉ា ឡាយ ឈុនហួរ ប្រធានសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជាឲ្យដឹងនៅល្ងាចថ្ងៃទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះថា ក្នុងរយៈពេលមួយខែ ដើមឆ្នាំ២០២៦ កម្ពុជានាំចេញអង្ករទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិបានចំនួន ១១៥  ៧៨៤តោន​ មានកំណើន៤៨ភាគរយ បើធៀបនិងរយៈពេលដូចគ្នា កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ លោកឧកញ៉ាបានមានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា តាមពិតនៅដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ ស្ថានភាពនៃការនាំចេញអង្កររបស់កម្ពុជាមានសន្ទុះកើនឡើង បូករួមនិងចុងអង្ករផង បើធៀបនិងឆ្នាំមុន​ គឺកម្ពុជានាំចេញបាន​ចំនួន៥៩ ០០០តោន ។ ក្នុងនាមសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា លោកឧកញ៉ា ឡាយ ឈុនហួរ បានអំពាវនាវដល់កសិករទាំងអស់ ត្រូវនាំគ្នាដាំពូជស្រូវផ្ការំដួលចាប់ពីខែ៥ និងខែ៦ ខាងមុខនេះ និងពូជសែនក្រអូប សម្រាប់តម្រូវការទីផ្សារថ្មីមានដូចជា សហរដ្ឋអាម៉េរិក និងចិនជាដើម។ ពូជស្រូវទាំងនេះ បើធៀប​និងពូជស្រូវ OM មានទីផ្សារល្អជាង ប៉ុន្តែចំពោះពូជស្រូវស្រងែវិញ គឺជាជម្រើសដ៏ល្អសម្រាប់​កសិករផងដែរ។​​​​​​​ យោងតាមរបាយការណ៍ពីសហព័ន្ធស្រូវអង្ករកម្ពុជា បានបង្ហាញថា ការនាំចេញអង្ករ កឺតាមរយៈក្រុមហ៊ុននាំចេញអង្ករចំនួន៥០ក្រុមហ៊ុន ដោយនាំទៅកាន់គោលដៅចំនួន៤៥។ ក្នុងនេះការនាំចេញមានទៅកាន់បណ្តាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបចំនួន ១៤ ​បានបរិមាណអង្ករចំនួន៣៨ ១៥៦តោន គិតជាទឹកប្រាក់ចំនួន២៦,៥៣​លានដុល្លារ  ចំណែកនាំចេញទៅកាន់ប្រទេសចិន ​និងហុងកុង បានចំនួន២៥ ៤១៦តោន […]

image_2026-02-10_12-49-13
អេហ្ស៊ីប ត្រូវបានអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលខ្ទឹមបារាំង និងខ្ទឹមស ចូលទីផ្សារវៀតណាម

គែរ៖ ក្រសួងកសិកម្ម និងដីធ្លីរបស់អេហ្ស៊ីប បានចេញសេចក្តីប្រកាសថា ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ទទួលបានអនុញ្ញាតឱ្យនាំចូលខ្ទឹមបារាំង និងខ្ទឹមសចូលទីផ្សារវៀតណាម​ បន្ទាប់ពីបានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគី កាលពីពេលថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ ដែលបានចេញផ្សាយនៅថ្ងៃទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ក្រសួងកសិកម្ម និងដីធ្លីរបស់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប បានបញ្ជាក់ថា លោករដ្ឋមន្ត្រី អាឡា ហ្វារ៉ូក (Alaa Farouq) បានអនុម័តការបើកទីផ្សារនៅរដូវកាលនាំចេញថ្មី ដែលជាផ្នែកមួយនៃកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងក្លា ក្នុងការពង្រីកការនាំចេញកសិផលរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ីអគ្នេយ៍។ ការសម្រេចបាននេះ ត្រូវបានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីទទួលបានរបាយការណ៍រួមពីលោក អាមេត អូសសាម (Ahmed Ossam) ប្រធានផ្នែកសេវាកម្មកសិកម្ម និងការតាមដានវិស័យកសិកម្ម និងលោក ម៉ូហាម៉េត អែល ម៉ានស៊ី (Mohamed El-Mansi) ប្រធានរដ្ឋបាលកណ្តាលនៃការធ្វើចត្តាឡីស័កកសិកម្មរបស់អេហ្ស៊ីប។ របាយការណ៍នេះ បានរៀបរាប់ពីការងារបច្ចេកទេស និងបទប្បញ្ញត្តិ ដែលបានអនុវត្តអស់រយៈពេលជាងពីរឆ្នាំ ដោយសហការជាមួយស្ថានទូតអេហ្ស៊ីប នៅទីក្រុងហាណូយ ដែលបានបញ្ចុះបញ្ចូលឱ្យប្រទេសវៀតណាមព្រមទទួលស្គាល់ប្រព័ន្ធភូតគាមអនាម័យរបស់អេហ្ស៊ីបសម្រាប់ខ្ទឹមបារាំង និងខ្ទឹមស។ យោងតាមក្រសួងកសិកម្ម និងដីធ្លី បានឱ្យដឹងទៀតថា ការធ្វើចត្តាឡីស័កកសិកម្មអេហ្ស៊ីប បានសម្របសម្រួលការផ្លាស់ប្តូរបច្ចេកទេសជាមួយអាជ្ញាធរវៀតណាម ដើម្បីដោះស្រាយតម្រូវការសុខភាពរបស់ដំណាំ និងពិធីសារត្រួតពិនិត្យ។ ភាគីវៀតណាម […]

photo_2026-02-10_14-07-56
កម្ពុជា-ចិន ចាប់ផ្តើមកិច្ចសន្ទនាលើកទី១ រវាងរដ្ឋ និងឯកជន ដើម្បីពិនិត្យដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបរិយាកាសវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម

ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តម ស៊ុន ចាន់ថុល ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុប្រធានទី១ ក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា និង ឯកឧត្តម Wang Wenbin ឯកអគ្គរដ្ឋទូតនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិនប្រចាំកម្ពុជាថ្មីៗនេះបានដឹកនាំកិច្ចសន្ទនាលើកទី១ រវាងរដ្ឋនិងវិស័យឯកជន កម្ពុជា-ចិន ដោយមានការចូលរួមពីតំណាងក្រុមហ៊ុនចិនចំនួន ៨០ មកពីសមាគម សភាពាណិជ្ជកម្មចិននៅកម្ពុជា ថ្នាក់ដឹកនាំតំណាងអន្តរក្រសួងស្ថាប័នជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា។ ថ្លែងក្នុងកម្មវិធីនាព្រឹកថ្ងៃចន្ទ ទី៩ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នោះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានមានប្រសាសន៍ថាកិច្ចសន្ទនានេះត្រូវបានរៀបចំឡើង ដើម្បីបង្ហាញពីការយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការផ្តល់ឱកាសដល់វិនិយោគិនចិនដែលកំពុងវិនិយោគនៅកម្ពុជា អាចលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈមនានា ក្នុងគោលដៅស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្រប សំដៅពង្រឹងនិងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងការវិនិយោគ ព្រមទាំងកសាងទំនុកចិត្តពីសហគមន៍ធុរកិច្ចចិន។  ឯកឧត្តមបានបន្ថែមថា កិច្ចសន្ទនានេះនឹងរៀបចំជាប្រចាំរៀងរាល់ប្រាំមួយខែម្តង ដើម្បីតាមដានការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ដោយគូសបញ្ជាក់ថាប្រទេសចិនគឺជាអ្នកវិនិយោគ និងដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំបំផុតរបស់កម្ពុជា។ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានបង្ហាញសេចក្ដីសោមនស្សរីករាយចំពោះការសហការរៀបចំកិច្ចសន្ទនានេះ ក្នុងគោលដៅរួមពិនិត្យ និងពិភាក្សាអំពីការចូលរួមកែលម្អធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវបរិយាកាសវិនិយោគ និងធុរកិច្ចនៅកម្ពុជា ដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកវត្តមានសហគ្រាសចិនឱ្យមកវិនិយោគនៅកម្ពុជាបន្ថែមទៀត។ ឯកឧត្តមបានគូសបញ្ជាក់ថា កិច្ចសន្ទនានេះមានសារៈសំខាន់ព្រោះអាចជួយវិនិយោគិនដោះស្រាយឧបសគ្គនានា ខណៈដែលការវិនិយោគរបស់ចិនបានបង្កើតការងារជាង ១លានកន្លែង កំពុងចូលរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជាជាមួយចិន និងបណ្តាប្រទេសផ្សេងៗទៀត។ ជាទិដ្ឋភាពរួម អង្គប្រជុំបានពិភាក្សាយ៉ាងផុសផុល និងប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ