ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានអញ្ជើញធ្វើជាវាគ្មិនលើប្រធានបទគោលនយោបាយជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតងសម្រាប់វិស័យកសិកម្មក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ

THN2 copy

ទីក្រុងគុនមីញ៖ តបតាមការអញ្ជើញ របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយក ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) បានអញ្ជើញធ្វើជាវាគ្មិន លើប្រធានបទ «គោលនយោបាយជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតងសម្រាប់វិស័យកសិកម្មក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ» ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ លើកទី៣ (3rd GMS Agriculture Minister Meeting) ដែលរៀបចំឡើង ដោយក្រសួងកសិកម្ម និងកិច្ចការជនបទ នៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅទីក្រុង គុនមីញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ ថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤។

ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់អំពី ស្ថានភាពហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ(GMS), ការវិវដ្ដហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា, និងបទពិសោធន៍ ក្នុងការធ្វើបរិវត្តកម្ម ធនាគារ ARDB ទៅជា ធនាគារនាំមុខក្នុងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះដែរ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ក៏បានផ្តល់ជាអនុសាសន៍គោលនយោបាយសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ និងស្ថាប័នអន្តរជាតិ ក្នុងការជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតង ចំនួន ៣ ចំណុច ដូចខាងក្រោម៖

១. ជំរុញការរៀបចំបទដ្ឋានគតិយុត្ត ពិសេស taxonomy ដែលអាចផ្តល់ជាទំនុកចិត្តដល់ស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងការពង្រីកកញ្ចប់មូលនិធិហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងតំបន់

២. បង្កើនការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានបៃតង តាមរយៈការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផលហិរញ្ញវត្ថុ និងការបង្កើតយន្តការគាំទ្រថ្មីៗបន្ថែម

៣. ជំរុញកិច្ចសហការក្នុងតំបន់ ដើម្បីចែករំលែកនូវទិន្នន័យសំខាន់ៗ និងចែករំលែកបទពិសោធល្អៗ។

ជារួម ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ (GMS) បានលើកឡើង និងពិភាក្សាទៅលើប្រធានបទសំខាន់ៗដែលកំពុងឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីស្ថានភាពក្នុងតំបន់ ដូចជា៖ បញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង , បញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, បញ្ហាការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក, បញ្ហាការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញនិងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងបញ្ហាចម្បងៗ មួយចំនួនទៀត។


image_2026-09-02_16-31-16
អស់ពីកូរ៉េខាង​ត្បូង ចូលដល់សិង្ហបុរី ដែលភ័យរឿង​ស្ពៃបូកគោចិន

សិង្ហបុរី៖ ក្រោយពី​កូរ៉េខាងត្បួង បានបង្កើនការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពលើស្ពៃបូគោ និងជ្រក់គីមឈីនាំចូលពីប្រទេសចិន ឥឡូវនេះ​គឺដល់វេនសិង្ហបុរីវិញម្ដង។ ទីភ្នាក់ងារម្ហូបអាហារសិង្ហបុរី បានបង្កើនការ​ត្រួតពិនិត្យ និងធ្វើតេស្ត​ពិសោធន៍លើស្ពៃបូកគោនាំចូលពីប្រទេស​ចិន ក្រោយពេល​ឈ្មួញលក់​ស្ពៃនៅប្រទេស​ចិន ត្រូបានគេរកឃើញថា បានប្រើសារធាតុ ហ្វ័រម៉ុលនៅក្នុងបន្លែ ខណៈដែលហ័្វរម៉ូលជា​សារធាតុរក្សាសាកសព បង្កជំងឺមហារីកចំពោះអ្នកបរិភាគ។ អាជ្ញាធរ​សិង្ហបុរី បានឲ្យដឹងថា គេកំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ មើលការវិវត្តន៍នានា​ជុំវិញ​បញ្ហា​ស្ពៃបូកគោ​នាំចូលពីចិននេះ ។ ចំណាត់ការ​របស់​សិង្ហបុរី បានធ្វើឡើង​ក្រោយពេលដែល​ អាជ្ញាធរកូរ៉េខាងត្បួង បានបង្កើនការត្រួតពិនិត្យសុវត្ថិភាពលើស្ពៃបូគោ និងជ្រក់គីមឈី ដែលនាំចូលពីប្រទេសចិន។ នៅឯប្រទេសចិនឯណោះវិញ អាជ្ញាធរ​បានចុះត្រួតពិនិត្យដល់ទីកន្លែង​ នៅតាមហាង និងទីផ្សារនានា​ ដោយមិនជូនដំនឹងមុនឡើយ ។ អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋានរបស់ចិន បាន​ទទួលស្គាល់ថា ពិតជាមាន​ការ​ប្រើប្រាស់សារធាតុហ័្វរម៉ុលអំឡុងពេលទិញ និងដឹកជញ្ជូនបន្លែ​ទៅកាន់ទីផ្សារ ។ រឿងអាស្រូវស្ពៃបូកគោរបស់ចិនបានផ្ទុះឡើង បន្ទាប់ពីមានករណីកម្មករប្រមូលផលស្ពៃបូគោ នៅក្នុងខេត្ត ហឺប៉ី (Hebei) ប្រទេសចិន បានជ្រក់សារធាតុហ្វ័រម៉ុល ដើម្បីរក្សាឱ្យស្ពៃនៅស្រស់បានយូរ។ ករណីនេះត្រូវបានផ្ទុះជា​រឿងអាស្រូវ បន្ទាប់ពីឃ្លីបវីដេអូមួយ ត្រូវបានបង្ហោះនៅលើបណ្តាញសង្គមចិន ដោយក្នុងនោះ​កម្មករម្នាក់កំពុងយកស្ពៃបូគោទៅត្រាំក្នុងទឹកលាយសារធាតុហ្វ័រម៉ុល មុនពេលដឹកទៅលក់ចែកចាយតាមទីផ្សារ។

photo_2026-08-13_14-25-53
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច  ប្រាប់កសិករនូវគន្លឹះសំខាន់ៗ ស្តីអំពីការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុគ្រួសារឲ្យចំគោលដៅកុំឲ្យក្លាយជាអន្ទាក់បំណុល​​​​

ភ្នំពេញ៖ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារ ARDB បានមានប្រសាសន៍​រំលឹកដល់កសិករនូវគន្លឹះសំខាន់ៗស្តីអំពីការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុគ្រួសារមួយដែលមានគោលដៅច្បាស់គឺ ​​នឹងនាំមកផលចំណេញ ប៉ុន្តែបើប្រាស់លុយឬកម្ចីមិនចំទិសដៅនឹងនាំឲ្យគ្រួសារក្លាយជាអន្ទាក់បំណុល​​​​។ ប្រសាសន៍គន្លឹះ​​ស្តីអំពីការគ្រប់ហិរញ្ញវត្ថុរបស់ អគ្គនាយកធនាគារ ARDB ក្នុងពិធីចុះអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទនិងកសិកម្មនិងក្លិបអ្នកកាសែតកម្ពុជានាពេលថ្មីៗនេះ ដើម្បីផ្តល់ព័ត៌មាន ចំណេះដឹង ហិរញ្ញវត្ថុ និងទីផ្សារអាចតភ្ជាប់គ្នាកាន់តែប្រសើរ។​​ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានបញ្ជាក់ថា ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុគ្រួសារយើងនៅមានកម្រិតទាប ការប្រើប្រាស់លុយដែលខ្ចីពីគេមកអាច​​ខុសគោលដៅច្រើន ដែលធ្វើឲ្យបំណុលគ្រួសារកើនឡើង ដោយសារតែការប្រើប្រាស់ខុសនូវ ឥណទានឬក៏ប្រាក់គ្រួសារពួកគាត់តែម្តងនេះ គឺជាអន្ទាក់បំណុលមួយធំណាស់ ដែលយល់ខុសពីការគិតថា លុយដែលខ្ចីមកជាលុយឬជាទ្រព្យរបស់គាត់ ដោយមិនបានគិតដល់ការសងត្រឡប់ទៅគេវិញ​​។ ដោយសារតែការប្រើប្រាស់និងគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុខុសគោលដៅនេះហើយដែលគ្រួសារកសិករមួយចំនួនធំកំពុងតែជួបប្រទះ បញ្ហានេះ អគ្គនាយកធនាគារ ARDB បានចែករំលែកថា ​​មកពីមិនមានអ្នកជួយបង្រៀន ឬណែនាំ និងផ្តល់ព័ត៌មានជូនពួកគាត់​​​ ដែលកត្តាទាំងអស់នេះ ជាអន្ទាក់បំណុល ហើយ​មិនត្រឹមតែការផ្តល់ព័ត៌មានបច្ចេកទេសដាំដុះ ទីផ្សារ និងការនាំចេញទេ មានន័យថា ការគ្រប់គ្រងហិរញ្ញវត្ថុ គឺជារឿងសំខាន់បំផុត។​​​​ ដោយឡែកសម្រាប់ ការធ្វើកសិកម្ម បើសិន​ជាកសិករយើងមិនចេះសន្សំ និងខិតខំកាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតទេ លំហូរលុយចូលគ្រួសារ​កាន់តែតិចឬអាចមាន​បំណុលកាន់តែកើនឡើង​។​​ ​ដូច្នោះកង្វះការទទួលបានព័ត៌មានដល់កសិករ ងាយនឹងត្រូវបានគេបោកបញ្ឆោត ដូចជាព័ត៌មានស្តីអំពីធាតុចូលកសិកម្ម និងទីផ្សារកសិផល […]

image_2026-09-02_16-19-36
តៃវ៉ាន់នឹងអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធព្យាករណ៍អំពីបរិមាណត្រីនៅតាមតំបន់នេសាទ

តៃប៉ិ៖ តៃវ៉ាន់នឹងចាប់ផ្តើមអភិវឌ្ឍប្រព័ន្ធព្យាករណ៍តំបន់នេសាទនៅឆ្នាំក្រោយ ដោយប្រើប្រាស់ទិន្នន័យកំណត់ត្រាបរិមាណត្រី ដែលតៃវ៉ាន់ចាប់បានប្រចាំឆ្នាំ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ នេះបើយោងតាមការបញ្ជាក់របស់អគ្គនាយកទីភ្នាក់ងារជលផល កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦។ អគ្គនាយកទីភ្នាក់ងារជលផលរបស់តៃវ៉ាន់ បានឱ្យដឹងថា តៃវ៉ាន់មានទិន្នន័យអំពីការចាប់ត្រីមួយក្នុងចំណោមទិន្នន័យ ដែលមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយបំផុតនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច និងប៉ាស៊ីហ្វិកភាគកណ្តាល។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យារបស់កោះតៃវ៉ាន់ ក៏នឹងចូលរួមផ្តល់ទិន្នន័យរូបភាពតាមផ្កាយរណបពីអតីតកាលផងដែរ។ ការវិភាគនឹងបញ្ចូលព័ត៌មានអំពីមហាសមុទ្រ ដូចជា សីតុណ្ហភាពទឹកសមុទ្រ ពណ៌ទឹកសមុទ្រ និងកម្រិតអាស៊ីតនៃទឹកសមុទ្រ។ តាមរយៈការប្រៀបធៀបទិន្នន័យទាំងនេះ អ្នកស្រាវជ្រាវមានគោលបំណងស្វែងរកលំនាំនៃការបែកខ្ញែកហ្វូងត្រី និងកំណត់ថា តំបន់ណាខ្លះមានលទ្ធភាពក្លាយជាតំបន់នេសាទ ដែលមានត្រីច្រើន។ លទ្ធផលនៃការព្យាករណ៍នេះ ដំបូងនឹងផ្តល់ជូន ក្រុមនាវានេសាទក្នុងស្រុករបស់កោះតៃវ៉ាន់។ ប្រព័ន្ធនេះត្រូវបានរំពឹងថា នឹងជួយឱ្យនាវិកកំណត់តំបន់ ដែលមានសក្តានុពលសម្រាប់ការនេសាទត្រី និងកាត់បន្ថយពេលវេលា ព្រមទាំងកម្លាំងពលកម្ម ដែលត្រូវប្រើដើម្បីស្វែងរកតំបន់មានត្រីច្រើននៅក្នុងមហាសមុទ្រ។ លោកអគ្គនាយកទីភ្នាក់ងារជលផល បាននិយាយទៀតថា សេវានេះអាចផ្តល់ដំណឹងដល់ទីផ្សារអន្តរជាតិ នៅពេលអនាគតផងដែរ ប្រសិនបើទិន្នន័យតាមដានមហាសមុទ្រ និងទិន្នន័យតំបន់នេសាទ បំពេញតាមតម្រូវការសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាលក្ខណៈពាណិជ្ជកម្ម។ វិស័យនេសាទរបស់តៃវ៉ាន់បានបង្កើតទិន្នផល មានតម្លៃជាង ៣ ពាន់លានដុល្លារ កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ រីឯខ្សែសង្វាក់ឧស្សាហកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងវិស័យនេះទាំងមូល មានតម្លៃជាង ១១ ពាន់លានដុល្លារ នេះបើតាមការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មកោះតៃវ៉ាន់ ដែលបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃវិស័យជលផលចំពោះសេដ្ឋកិច្ចតៃវ៉ាន់៕ (ផាន់ អាណា)

758765172_1702292064360646_1519973687579599186_n
កម្ពុជានាំចេញ​ផ្លែឈើពីរមុខ​ មានបរិមាណជាង​៧៦០តោន ​ឆ្លងកាត់​ឡាវ​ឆ្ពោះទៅទីផ្សារប្រទេសចិន

ដោយ ឡុង សារេត​ ភ្នំពេញ​៖ កម្ពុជា​បាននាំចេញផ្លែឈើចំនួន​២ប្រភេទ​ មានផ្លែទុរេន និងផ្លែមៀន​ឆ្លងកាត់ប្រទេស​ឡាវ​ ឆ្ពោះទៅ​​ទីផ្សារប្រទេសចិន​ប្រមាណ​​៧៦៣តោន​។​​នេបើយោងតាម​របាយការណ៍ដែលផ្តល់ដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម​​។​ ​សូមជម្រាបជូនផងដែរថា ​កាលពីថ្ងៃទី​២២ខែមិថុនាឆ្នាំ​២០២៦កន្លងមកនេះ កម្ពុជា ឡាវ​បាន​រៀបំ​ពិធីសម្ពោធជាផ្លូវការនៃការដឹកជញ្ជូនកសិផលឆ្លងកាត់ (Transit) ពីកម្ពុជា ទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន ដោយឆ្លងកាត់ប្រទេសឡាវ។​ ​បើតាមរបាយការណ៍​ ក្នុងបរិមាណ​ផ្លែឈើសរុប​​ជាង​៧៦៣តោនក្នុងនោះ​ផ្លែទុរេនមានចំនួន​៦៣៦តោន និងផ្លែមៀន​មានចំនួន​១២៧តោន តាមរយៈក្រុមហ៊ុន​នាំចេញ​​ចំនួន​៤​ គិតជាទឹកប្រាក់ប្រមាណ​២,២លានដុល្លារ​។​ ទាក់ទងនិងការនាំចេញផ្លែទុរេនទៅទីផ្សារប្រទេសចិននេះដែរ តំណាងសមាគម​ទុរេនកម្ពុជា​មើលឃើថា​បរិមាណ​ផ្លែទុរេន​ដែលបានដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ប្រទេសឡាវ ឆ្ពោះទៅទីផ្សារចិន​នេះ​ជាចំនួន​មួយតិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ​​។ ប៉ុន្តែ​ពេលនៅពេល​ការនាំចេញ​កសិផលសក្តានុពល​របស់កម្ពុជានឹងកើនឡើងច្រើនថែមទៀត តាមរយៈ​ការដឹកជញ្ជូន​ប្រើពេលវេលាខ្លី​និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនមានតម្លៃសមរម្យ​។​ លោក រឿន រតនា លេខាប្រតិបត្តិនៃ​សមាគមទុរេនកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ “តាមទស្សនៈរបស់ខ្ញុំ​ បរិមាណទុរេន​នាំចេញបាន​ជាង​៦៣៦​តោន​នេះ មិនទាន់គ្រប់និងតម្រូវការ​របស់ទីផ្សារប្រទេសចិនទេ។​ ព្រោះនៅឆ្នាំនេះគេមានគម្រោង​បញ្ជាទិញរហូតដល់​១ ០០០ទូកុងតឺន័រ​។ ដូចនេះវាមិនទាន់គ្រប់ទៅនិងតម្រូវការរបស់គេនៅឡើយ​។ ក្នុងនាមសមាគម​ទុរេនកម្ពុជា​ លើកទឹកដល់កសិករត្រូវពង្រឹងនូវគុណភាព​ រួមនិងបច្ចេកទេស​ប្រើប្រាស់ថ្នាំ ជីគីមី ដើម្បីកុំឱ្យមានការរឹតបណ្តឹងដូច​ទៅនិងប្រទេសជិតខាង”​។​ ​លោក រឿន រតន ​បន្តទៀតថានៅពេលខាងមុខការនាំចេញផ្លែទុរេន​រួមនិងកសិផលសក្តានុពេលផ្សេងទៀត​របស់កម្ពុជាដឹកជញ្ជូន​ឆ្លងកាត់ប្រទេស​ប្រទេសឆ្ពោះទៅទីផ្សារប្រទេសចិន​នាពេលខាងមុខ​វានឹង​មានការកើនឡើង​ច្រើន​​ដោយសាររយៈចំម្ងាយ​នៃការដឹកជញ្ជូន​ប្រើពេលខ្លី និងចំណាយផ្សេងៗមិនច្រើន​ដូចនាំចេញ​តាម​វៀតណាម​។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ, ​អ្នកឧកញ៉ាបណ្ឌិត សួរ វីរៈ នាយកប្រតិបត្តិនិងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃក្រុមហ៊ុន វីរៈ ប៊ុនថាំ អេចប្រេសបាន​ឱ្យដឹង​ថា​​ តាមការសង្កេតជាក់ស្តែង​ចំពោះការនាំចេញផ្លែទុរេន​នឹងកើនឡើងខ្ពស់​ព្រោះសន្ទុះនៃការគាំទ្រ​គុណភាព​ទុរេនខ្មែរ​នៅលើទីផ្សារប្រទេសចិន។ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ