ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច បានអញ្ជើញធ្វើជាវាគ្មិនលើប្រធានបទគោលនយោបាយជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតងសម្រាប់វិស័យកសិកម្មក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ

THN2 copy

ទីក្រុងគុនមីញ៖ តបតាមការអញ្ជើញ របស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយក ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) បានអញ្ជើញធ្វើជាវាគ្មិន លើប្រធានបទ «គោលនយោបាយជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតងសម្រាប់វិស័យកសិកម្មក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ» ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ លើកទី៣ (3rd GMS Agriculture Minister Meeting) ដែលរៀបចំឡើង ដោយក្រសួងកសិកម្ម និងកិច្ចការជនបទ នៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និងធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) នៅទីក្រុង គុនមីញ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ ថ្ងៃទី២២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២៤។

ក្នុងកិច្ចពិភាក្សាដ៏មានសារៈសំខាន់នេះ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានគូសបញ្ជាក់អំពី ស្ថានភាពហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងអនុតំបន់មេគង្គ(GMS), ការវិវដ្ដហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា, និងបទពិសោធន៍ ក្នុងការធ្វើបរិវត្តកម្ម ធនាគារ ARDB ទៅជា ធនាគារនាំមុខក្នុងការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។ ក្នុងកិច្ចពិភាក្សានេះដែរ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ក៏បានផ្តល់ជាអនុសាសន៍គោលនយោបាយសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ និងស្ថាប័នអន្តរជាតិ ក្នុងការជំរុញហិរញ្ញប្បទានបៃតង ចំនួន ៣ ចំណុច ដូចខាងក្រោម៖

១. ជំរុញការរៀបចំបទដ្ឋានគតិយុត្ត ពិសេស taxonomy ដែលអាចផ្តល់ជាទំនុកចិត្តដល់ស្ថាប័នអន្តរជាតិ និងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ក្នុងការពង្រីកកញ្ចប់មូលនិធិហិរញ្ញប្បទានបៃតងក្នុងតំបន់

២. បង្កើនការផ្តល់ហិរញ្ញប្បទានបៃតង តាមរយៈការធ្វើពិពិធកម្មផលិតផលហិរញ្ញវត្ថុ និងការបង្កើតយន្តការគាំទ្រថ្មីៗបន្ថែម

៣. ជំរុញកិច្ចសហការក្នុងតំបន់ ដើម្បីចែករំលែកនូវទិន្នន័យសំខាន់ៗ និងចែករំលែកបទពិសោធល្អៗ។

ជារួម ក្នុងកិច្ចប្រជុំរដ្ឋមន្រ្តីកសិកម្មសម្រាប់អនុតំបន់មេគង្គ (GMS) បានលើកឡើង និងពិភាក្សាទៅលើប្រធានបទសំខាន់ៗដែលកំពុងឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីស្ថានភាពក្នុងតំបន់ ដូចជា៖ បញ្ហាសន្តិសុខស្បៀង , បញ្ហាការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ, បញ្ហាការគ្រប់គ្រងធនធានទឹក, បញ្ហាការប្រើប្រាស់ថាមពលកកើតឡើងវិញនិងប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងបញ្ហាចម្បងៗ មួយចំនួនទៀត។


111
ម្ចាស់ចម្ការក្រូចនៅស្រុកក្រវាញ ចង់ឃើញក្រូចពោធិ៍សាត់មានម៉ាកសម្គាល់សមូហភាព

ដោយ កឹម សុគន្ធី ពោធិ៍សាត់៖ ម្ចាស់ចម្ការក្រូចពោធិ៍សាត់វ័យ៣០ឆ្នាំ ឈ្មោះ ខែម ឡៃស៊ីម រស់នៅភូមិរវាង ឃុំសំរោង ស្រុកក្រវាញ ខេត្តពោធិ៍សាត់ បានអះអាងថា ទីផ្សារក្រូចពោធិ៍សាត់របស់កម្ពុជា នៅតែរក្សាបានស្ថិរភាព ដោយសារមានតម្រូវការខ្ពស់ពីអ្នកប្រើប្រាស់នៅទូទាំងប្រទេស។ លោក ខែម ឡៃស៊ីម ដែលជាម្ចាស់ចម្ការ និងជាអ្នកប្រមូលទិញផ្លែក្រូចពីកសិករនៅក្នុងតំបន់ បានឱ្យដឹងថា លោកកំពុងគ្រប់គ្រងចម្ការក្រូចលើផ្ទៃដីជិត៦០ហិកតា។ បច្ចុប្បន្ន ទីផ្សារក្រូចពោធិ៍សាត់ធម្មជាតិមិនមានសញ្ញាធ្លាក់ចុះនោះទេ ដោយនៅតែមានការបញ្ជាទិញជាបន្តបន្ទាប់ពីអតិថិជន។ ក្រៅពីការប្រមូលផលពីចម្ការរបស់ខ្លួន លោកក៏ដើរតួនាទីជាអ្នកប្រមូលទិញផ្លែក្រូចពីកសិករដទៃទៀតក្នុងសហគមន៍ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ទៅកាន់ទីផ្សារ និងផ្សារទំនើបនានា។ ការធ្វើអាជីវកម្មបែបនេះ មិនត្រឹមតែធានាបាននូវការផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយបង្កើតប្រភពចំណូលមានស្ថិរភាពដល់កសិករដាំក្រូចក្នុងតំបន់ផងដែរ។ លោក ខែម ឡៃស៊ីម បានលើកឡើងថា ក្រូចពោធិ៍សាត់ធម្មជាតិ មានរសជាតិជូរអែមឆ្ងាញ់ ក្លិនឈ្ងុយពិសេស និងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ជាច្រើនដល់សុខភាពអ្នកបរិភោគ។ រដូវប្រមូលផលចាប់ផ្តើមពីខែមិថុនា និងបន្តរហូតដល់ខែធ្នូ។ ចំពោះការដាំដុះ លោកបញ្ជាក់ថា ដើមក្រូចភាគច្រើនមិនចាំបាច់ប្រើជីច្រើននោះទេ ដោយសារដីនៅតំបន់នេះមានជីជាតិល្អ ខណៈការបាញ់ថ្នាំការពារសត្វល្អិតធ្វើឡើងតែម្តងប៉ុណ្ណោះក្នុងមួយរដូវដាំដុះ។ ដោយសារគុណភាព រសជាតិ និងការគាំទ្រខ្ពស់ពីអ្នកប្រើប្រាស់នៅទូទាំងប្រទេស លោក ខែម ឡៃស៊ីម បានបង្ហាញក្តីរំពឹងថា […]

04102627dd3198e
អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រព្រមានពីផលប៉ះពាល់ធំៗលើប្រទេសនូវែលសេឡង់ ទោះបីមិនទាន់កើតឡើងក៏ដោយ

វែល្លីងតោន៖ បាតុភូតអែលនីញ៉ូ បានកើនឡើងកម្ដៅយ៉ាងខ្លាំងក្នុងអំឡុងខែចុងក្រោយនេះ ដោយក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រលើកឡើងថា ប្រទេសនូវែលសេឡង់ អាចនឹងចាប់ផ្តើមជួបប្រទះផលប៉ះពាល់កាន់តែច្រើនឡើងចាប់ពីរដូវរំហើយ ខណៈពេលលំនាំអាកាសធាតុនេះ កំពុងវិវឌ្ឍទៅជារលកកម្ដៅដ៏ខ្លាំងបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ បាតុភូតអាកាសធាតុធម្មជាតិនេះ កើតចេញពីការឡើងកម្ដៅនៃសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រនៅតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកភាគខាងកើត និងភាគកណ្តាល ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់លំនាំអាកាសធាតុនៅទូទាំងពិភពលោក។ របាយការណ៍ព្យាករណ៍អាកាសធាតុតាមរដូវកាលចុងក្រោយបង្អស់របស់ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផែនដីនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានឱ្យដឹងថា មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកតំបន់ត្រូពិច និងបរិយាកាស នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពអែលនីញ៉ូយ៉ាងច្បាស់លាស់ ដោយសូចនាករបរិយាកាសក្នុងខែកក្កដា បានកត់ត្រាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មាន។ ស្ថាប័នខាងលើបានបញ្ជាក់ថា «យើងនៅតែស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៅឡើយ ផលប៉ះពាល់ពីលំនាំអាកាសធាតុរបស់ប្រទេសនូវែលសេឡង់ មិនទាន់កើតឡើងពេញលេញនោះទេ ប៉ុន្តែគេរំពឹងថា នឹងកើតមានក្នុងអំឡុងពេលនៃការព្យាករណ៍នេះ»។ ស្ថានភាពបែបនេះ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងផ្លាស់ប្តូរក្នុងរយៈពេលបីខែខាងមុខ ខណៈពេលលំនាំអាកាសធាតុប្រែប្រួលជាបណ្តើរៗទៅជាខ្យល់បក់មកពីទិសខាងលិចជាប្រចាំ ដែលជាសញ្ញាសម្គាល់ចម្បងនៃបាតុភូតអែលនីញ៉ូ។ ក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានឱ្យដឹងថា ឥឡូវនេះមានឱកាសប្រមាណ៩០ភាគរយ ដែលបាតុភូតនេះនឹងឈានដល់ ឬកើនឡើងហួសកម្រិតខ្លាំងក្លាបំផុតក្នុងអំឡុងពេលព្យាករណ៍ ដោយកម្រិតកំពូល និងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរ ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងកើតមានក្នុងអំឡុងរដូវក្តៅឆ្នាំ២០២៦-២០២៧។ ស្ថាប័នស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រផែនដីនៃប្រទេសនូវែលសេឡង់ បានបន្ថែមថា ប្រសិនបើរឿងនេះកើតឡើង បាតុភូតអែលនីញ៉ូនីមួយៗ ទំនងជានឹងត្រូវចាត់ចូលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនាពេលថ្មីៗនេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍អែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុតទាំងប្រាំលើកក្នុងអតីតកាល គឺមាននៅឆ្នាំ១៩៧២, ១៩៨២, ១៩៩១, ១៩៩៧ និងឆ្នាំ២០១៥ សុទ្ធតែមានការប្រែប្រួលសីតុណ្ហភាពផ្ទៃសមុទ្រខ្ពស់ជាងធម្មតាជិត ឬលើស២,៥អង្សាសេ។ ស្ថាប័នវិទ្យាស្ថានវិទ្យាសាស្ត្រផែនដី នូវែលសេឡង់ បានឱ្យដឹងថា ការប្រែប្រួលលំនាំអាកាសធាតុនេះ […]

photo_2026-08-06_08-57-49
គ្រោះរាំងស្ងួតប៉ះពាល់ដល់សហគមន៍កសិកម្មទំនើបមួយនៅស្រុកឯកភ្នំ​ ប្រឈមបាត់បង់ទិន្នផល​ស្រូវ២ ០០០តោ​ន​

ដោយ ឡុង សារេត​ បាត់ដំបង​៖ សហគមន៍កសិកម្មទំនើប​ស្រូវអង្ករ​សុវត្ថិភាព​ស្រុកឯកភ្នំ​ ខេត្តបាត់ដំបង​ ប្រឈម​និងការបាត់បង់ទិន្នផលស្រូវវស្សាអាចដល់ប្រមាណ​២ ០០០តោន​ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ​ បន្ទាប់ពីដំណាំស្រូវ​ប្រមាណ​៣០ភាគរយ​ រងការខូចខាតដោយសារគ្រោះរាំងស្ងួត​ ទោះបី​ការអន្តរាគមន៍​ទឹក និងទឹកភ្លៀង​ជួយសង្គ្រោះស្រូវបាន​មួយផ្នែកក៏ដោយ​។​ ​​​ លោក ណែម ពក ប្រធានសហគមន៍កសិកម្មទំនើប​ស្រូវអង្ករសុវត្ថិភាព​ស្រុកឯកភ្នំខេត្តបាត់ដំបង​បានឱ្យ​ដឹង​ថា ក្នុងរដូវកាលគ្រោះរាំងស្ងួត​អត់មានទឹកភ្លៀង​មួយរយៈកន្លងមកនេះ​ដី​ស្រែ​របស់សមាជិកសហគមន៍​ចំនួន ១ ៤២២ហិកតា​ប្រឈម​និងការខូចខាត​ដូចទៅនិង​ស្រូវ​របស់កសិករផ្សេងទៀត​។ ប៉ុន្តែ​បន្ទាប់ពី​មានទឹកជំនន់​កើតមាន​កន្លងទៅនេះបានធ្វើឱ្យកសិករ​បាន​បូម​ទឹកយកទៅស្រោចស្រព​ដំណាំស្រូវវស្សា​របស់ខ្លួន​បាន​ច្រើន បូករួមជាមួយភ្លៀងធ្លាក់ជាប់ៗគ្នាជាបន្តបន្ទាប់​នាពេលកន្លងមកនេះ​ បានជួយ​សង្គ្រោះស្រូវបាន​រហូតដល់​៧០ភាគរយនៃទំហំផ្ទៃដីសរុប​។​ លោក ណែម ពក​ បានវាយតម្លៃថាតាមបទពិសោធន៍កន្លងទៅ​ ក្នុងចំណោម​​ដីស្រែ​១ ៤២២ហិកតាសហគមអាចប្រមូលផលស្រូវ​បាន​ជាង​៦០០០តោនក្នុងមួយរដូវ​។ ដោយឡែក​នៅឆ្នាំនេះ​ដំណាំស្រូវដែលជួយសង្គ្រោះបាន​​៧០ភាគរយ​​ រំពឹង​ថាទទួលបាន​ទិន្នផលស្រូវសរុបជាង​៤ ០០០តោន ខណៈស្រូវ​ខូចខាត​​អស់៣០ភាគរយ​ ឬស្មើ​ប្រមាណ​​​២០០០តោន​។ បើយោងតាមប្រធានសហគមន៍​កសិកម្មទំនើប​ស្រូវអង្ករសុវត្ថិភាព​ស្រុកឯកភ្នំខាងលើ គិតមកដល់ខែសីហាឆ្នាំ​២០១៦នេះ ដំណាំស្រូវវស្សា​ដែលជួយសង្គ្រោះបាន​៧០ភាគរយ​​មិនទាន់ផុតអាយុកាល​នៃការដាក់ជី​​ជំរុញការលូតលាស់​នៅឡើយនោះទេ​ ហើយរំពឹងថា​នៅចុងខែសីហានេះ​ស្រូវទាំងនេះ​ចេញដង្ហើម​​ (ផើម)ដែលអាចឱ្យកសិករ​ប្រមូលផលបាន​យ៉ាងយូរនៅចុងខែកញ្ញាខាងមុខផងដែរ។​ ទន្ទឹមនឹង​ការប្រមូល​អាចឈានទៅសម្រេចបាននៅចុងខែកញ្ញា​, លោក ណែម ពក ​បាន​ឱ្យដឹង​ថា​ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន​ខាងសហគមន៍​មិនទាន់បាន​ធ្វើការចុះកុងត្រា​ជាមួយក្រុមហ៊ុន​ឬឈ្មួញប្រមូលទិញស្រូវ​ណាមួយនៅឡើយនោះទេ​។ កន្លងមក​តម្លៃស្រូវ​ដែលកសិករលក់បាន​ប្រាក់ចំណេញពី​៩ ០០០ ទៅ​១ ០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម​។ ដូច្នេះផ្នែកទៅលើទំហំនៃការខូចខាត​​រំពឹងថា​តម្លៃស្រូវក្នុងរដូវកាលប្រមូលផលនៅថ្ងៃខាងមុខ​អាចនឹងកើន​ឡើងជាងរដូវកាលមុន​ៗ ព្រោះការផលិត​មានមិនច្រើន​ដូចកាលកន្លងទៅ​។​ ​យោងតាម លោក សុទ្ធ […]

rice-farming-laos
ឡាវកំពុងសិក្សាគម្រោងឥណទានកាបូន សម្រាប់ការដាំដំណាំស្រូវ

វៀងចន្ទន៍៖ ក្រសួងកសិកម្ម និងរុក្ខាប្រមាញ់របស់ប្រទេសឡាវ កំពុងសិក្សាគម្រោងឥណទានកាបូន (Carbon Credit) ដែលផ្អែកលើវិធីសាស្ត្រដាំដុះស្រូវ ដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ កាត់បន្ថយថ្លៃដើមផលិតកម្ម និងបង្កើតឱកាសចំណូលថ្មីប្រកបដោយចីរភាពសម្រាប់កសិករឡាវ។ យោងតាមរបាយការណ៍ចេញផ្សាយ នាពេលថ្មីកន្លងមកនេះ គម្រោងនឹងវាយតម្លៃលទ្ធភាពផ្នែកបច្ចេកទេស បរិស្ថាន និងសេដ្ឋកិច្ច ក្នុងការអនុវត្តវិធីសាស្ត្រដាំស្រូវ ស្រោចទឹក និងទុកឱ្យដីស្ងួត ដើម្បីបង្កើតឥណទានកាបូន។ វិធីសាស្ត្រនេះ ដោយឆ្លាស់គ្នារវាងការបង្ហូរទឹកចូលស្រែ និងការទុកឱ្យដីស្ងួត អាចកាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់ទឹក និងថ្លៃដើមផលិតកម្មបានយ៉ាងច្រើន។ សំខាន់ជាងនេះទៅទៀត វាជួយកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័ន មេតាន (Methane) ពីការដាំដុះស្រូវ ដែលជាប្រភពដ៏សំខាន់មួយនៃឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់នៅលើពិភពលោក។ គម្រោងនេះក៏នឹងបង្កើតប្រព័ន្ធសម្រាប់វាស់វែង និងផ្ទៀងផ្ទាត់បរិមាណនៃការកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័ន ដើម្បីអាចបំប្លែងទៅជាឥណទានកាបូន។ វានឹងផ្តល់ឱ្យកសិករនូវប្រភពចំណូលបន្ថែមដែលមាននិរន្តរភាព ព្រមទាំងអាចជួយគាំទ្រដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិផងដែរ។ ក្រៅពីអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងបរិស្ថាន គម្រោងនេះក៏មានគោលបំណងពង្រឹងជំនាញ និងចំណេះដឹងរបស់មន្ត្រីកសិកម្ម និងកសិករនៅតំបន់គោលដៅ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការផ្លាស់ប្តូររយៈពេលវែងឆ្ពោះទៅរកប្រព័ន្ធកសិកម្មប្រកបដោយចីរភាព និងមានភាពធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ ប្រទេសឡាវកំពុងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអសន្តិសុខស្បៀង ដែលទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបើកឱកាសនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម ក្រោមជំនួយទឹកប្រាក់ចំនួន៦៨,៥លានដុល្លារពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មវិស័យកសិកម្មនៅក្នុងខេត្តចំនួនប្រាំមួយ ដែលងាយរងគ្រោះដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ គម្រោងថ្មីសម្រាប់វិស័យកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដែលដំណើរការពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ នឹងផ្តោតសំខាន់លើការកែលម្អប្រព័ន្ធសន្តិសុខស្បៀង អាហារូបត្ថម្ភ និងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ