ម៉ានីល៖ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន បាននិយាយថា ប្រទេសហ្វីលីពីនកំពុងស្វែងរកការបញ្ចុះពន្ធឱ្យនៅទាបលើការនាំចេញចេកស្រស់ទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុងការពិភាក្សាផ្នែកពាណិជ្ជកម្មកសិកម្មរវាងរដ្ឋាភិបាលប្រទេសទាំងពីរ។
យោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉េល (Francisco Tiu Laurel) បានលើកឡើងថា បញ្ហានេះនឹងក្លាយជាប្រធានបទមួយក្នុងកិច្ចពិភាក្សា នាអំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវរដ្ឋរបស់ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន លោក ហ្វេឌីណាន ម៉ាកូស (Ferdinand Marcos) ទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន ចាប់ពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។
ការពិភាក្សាអំពីពន្ធគយនេះ ស្ថិតនៅក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងភាពជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចរវាងជប៉ុន និងហ្វីលីពីន ដែលជប៉ុនអនុវត្តពន្ធគយត្រឹមប្រាំបីភាគរយលើចេករបស់ហ្វីលីពីន ដោយគិតចាប់ពីខែតុលា ដល់ខែមីនា និង១៨ភាគរយ គិតពីខែមេសា ដល់ខែកញ្ញា។
ក្រសួងកសិកម្មបានប្រកាសថា ចេកហ្វីលីពីនបន្តកាន់កាប់ចំណែកដ៏ធំនៃទីផ្សារក្នុងប្រទេសជប៉ុន។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រកួតប្រជែងអាចកើនឡើងនៅពេលហ្វីលីពីនទទួលបានអត្រាពន្ធទាប ដើម្បីបន្តពង្រីកការនាំចេញផ្លែចេកទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។
ទន្ទឹមនឹងការពិភាក្សាអំពីអត្រាពន្ធគយ ប្រទេសហ្វីលីពីន និងជប៉ុន ក៏កំពុងធ្វើវិសោធនកម្មលើអនុស្សរណៈនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យកសិកម្មផងដែរ។ ការផ្លាស់ប្តូរដែលត្រូវបានស្នើឡើង រួមមាន ការពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យជលផល កសិកម្មឆ្លាតវៃ ប្រព័ន្ធឌីជីថល កសិកម្មច្បាស់លាស់ និងផលិតកម្មជី។
កិច្ចព្រមព្រៀង ដែលត្រូវបានកែសម្រួលនេះ ក៏ត្រូវបានគេរំពឹងថា នឹងបង្កើតគណៈកម្មការចម្រុះមួយ ស្តីពីកសិកម្ម និងនេសាទ ដើម្បីគាំទ្រដល់កិច្ចសហការរវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ក្រោយកិច្ចពិភាក្សាជាមួយលោក កាហ្សូយ៉ា អេនដូ (Kazuya Endo) ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសហ្វីលីពីន ភាគីទាំងពីរក៏បានពិភាក្សាគ្នាផងដែរ អំពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការផលិតជីជីវសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាកសិកម្មច្បាស់លាស់ផងដែរ។
លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉េល បានមានប្រសាសន៍ទៀតថា ដំណើរទស្សនកិច្ចនាពេលខាងមុខទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន គឺក្នុងគោលបំណងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគី លើវិស័យសន្តិសុខស្បៀង និរន្តរភាព និងពាណិជ្ជកម្មកសិកម្ម។
លោកបានមានប្រសាសន៍ដូច្នេះថា “វាក៏ផ្តល់ឱកាសដើម្បីតម្រង់ទិសដៅអាទិភាពរបស់យើងឱ្យស្របគ្នា និងពន្លឿនគំនិតផ្តួចផ្តើម ដែលនឹងផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ដល់កសិករ និងអ្នកនេសាទហ្វីលីពីន។”
ប្រទេសជប៉ុន គឺជាទីផ្សារដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ផ្លែចេករបស់ហ្វីលីពីន ដោយមានចំណែក៧៥ភាគរយនៃការនាំចេញ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ កាលពី១០ឆ្នាំមុន ចំណែកនេះ គឺមានប្រហែល៩០ភាគរយ ប៉ុន្តែបានធ្លាក់ចុះបន្តិចម្តងៗ ដោយសារដៃគូប្រកួតប្រជែងទទួលបានសិទ្ធិនាំចូលផ្លែចេកទៅប្រទេសជប៉ុនដែរ។
ប្រទេសជប៉ុនអនុវត្តពន្ធសូន្យលើផ្លែចេកនាំចូលពីប្រទេសម៉ិកស៊ិក និងប្រទេសប៉េរូ ហើយយកពន្ធទាបលើផ្លែចេកនាំចូលពីប្រទេសកម្ពុជា ឡាវ និងវៀតណាម។ ផ្លែចេកវៀតណាម ដែលបច្ចុប្បន្នជាប់ពន្ធចំនួន៥,៤ភាគរយ បានប្រឹងពង្រីកចំណែកទីផ្សាររបស់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន រហូតដល់៣,២ភាគរយ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ នៅឆ្នាំ២០២៨ អាត្រាពន្ធគយរបស់វៀតណាមនឹងត្រូវកាត់បន្ថយមកត្រឹមសូន្យ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិក។
ប្រទេសហ្វីលីពីនមិនមែនជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងភាពជាដៃគូអន្តរប៉ាស៊ីហ្វិកនោះទេ ប៉ុន្តែរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្ម ហ្វីលីពីន បានលើកឡើងថា ប្រទេសហ្វីលីពីនកំពុងរៀបចំចូលក្នុងប្លុកនេះ ដែលមានប្រទេសអូស្ត្រាលី ប្រ៊ុយណេ កាណាដា ឈីលី ជប៉ុន ម៉ាឡេស៊ី ម៉ិកស៊ិក នូវែលសេឡង់ ប៉េរូ សិង្ហបុរី ចក្រភពអង់គ្លេស និងប្រទេសវៀតណាមជាសមាជិក។
កន្លងមករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីនធ្លាប់បានជួបពិភាក្សាជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មជប៉ុន ដោយបានយល់ព្រមដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយមិត្តភាព ខណៈប្រទេសហ្វីលីពីនកំពុងរៀបចំឯកសារ ដោយសង្ឃឹមថា ប្រទេសជប៉ុនអាចពិចារណាតាមសំណើរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែនៅពេលនេះ ប្រទេសហ្វីលីពីនមានបំណងជំរុញឲ្យមានការកាត់បន្ថយពន្ធជាបណ្តើរៗ ស្រដៀងនឹងគម្រោងអនុគ្រោះរបស់វៀតណាមផងដែរ៕
