ដោយ នៅ ស៊ីវុត្ថា
ភ្នំពេញ៖យោងតាមសេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ក្រសួងបរិស្ថាននៅថ្ងៃទី ២០ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២៦បានឲ្យដឹងថា ការឡើងកម្ដៅផែនដីកំពុងប៉ះពាល់កាន់តែខ្លាំងឡើងដល់ទិដ្ឋភាពជាច្រើននៃជីវិតនៅលើផែនដី រួមទាំងផលិតកម្មសត្វផងដែរ។
សេចក្តីជូនដំណឹងខាងលើកឡើងថា សត្វចិញ្ចឹម ដូចជា គោ ជៀម ពពែ និងបសុបក្សី ដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្តល់អាហារ ចំណូល និងជីវភាពរស់នៅសម្រាប់មនុស្សរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការកើនឡើងសីតុណ្ហភាព និងការប្រ
ប្រួលលក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុកំពុងបង្កើតបញ្ហាប្រឈមធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ និងសត្វដែលពួកគេពឹងផ្អែកលើ។
ក្រសួងបរិស្ថានបានពន្យល់ថា ផលប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់បំផុតមួយនៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹម គឺភាពតានតឹងកម្ដៅ ។ សត្វមានភាពរសើបខ្លាំងចំពោះការផ្លាស់ប្តូរសីតុណ្ហភាព ហើយកម្ដៅខ្លាំងពេកអាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពស៊ីអាហារ ការលូតលាស់ និងការបន្តពូជរបស់ពួកវា។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានលើកជាឧទាហរណ៍ថា មេគោទឹកដោះផ្តល់ទឹកដោះបានតិចនៅពេលប្រឈមនឹងសីតុណ្ហភាពខ្ពស់ ខណៈដែលសត្វចិញ្ចឹមយកសាច់អាចនឹងមិនសូវឡើងទម្ងន់។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ រលកកម្ដៅអូសបន្លាយអាចឈានដល់ការងាប់សត្វទៀតផង ជាពិសេសប្រសិនបើពួកវាខ្វះជម្រក និងទឹកគ្រប់គ្រាន់។
ក្រសួងបរិស្ថានបានពន្យល់ទៀតថា លទ្ធភាពទទួលបានទឹក ក៏ជាបញ្ហាសំខាន់មួយទៀតដែរ។ ការឡើងកម្ដៅផែនដីប៉ះពាល់ដល់លំនាំទឹកភ្លៀង ដែលនាំឱ្យមានគ្រោះរាំងស្ងួតក្នុងតំបន់ជាច្រើន។ នៅពេលដែលប្រភពទឹកត្រូវបានរីងស្ងួត សត្វចិញ្ចឹមអាចនឹងមិនមានទឹកស្អាតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផឹកឡើយ។ នេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់សុខភាពរបស់ពួកវាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកាត់បន្ថយផលិតភាពផងដែរ។ កសិករអាចនឹងជួបការលំបាកក្នុងការផ្តល់ទឹកឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ដែលធ្វើឱ្យថ្លៃដើម និងការលំបាកក្នុងការចិញ្ចឹមសត្វកើនឡើង។
លើសពីនេះទៀត គុណភាព និងលទ្ធភាពទទួលបានចំណីសត្វ ក៏រងផលប៉ះពាល់ផងដែរ។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុអាចកាត់បន្ថយការលូតលាស់នៃស្មៅ និងដំណាំដែលប្រើជាចំណីសត្វ។ គ្រោះរាំងស្ងួត ទឹកជំនន់ និងអាកាសធាតុខ្លាំងៗអាចបំផ្លាញដីវាលស្មៅ ដែលធ្វើឱ្យសត្វពិបាករកស្មៅស៊ី។ ជាលទ្ធផល កសិករអាចត្រូវទិញចំណីបន្ថែម ដែលបង្កើនការចំណាយ និងកាត់បន្ថយប្រាក់ចំណេញ។
បើតាមក្រសួងបរិស្ថាន ការឡើងកម្ដៅផែនដីក៏រួមចំណែកដល់ការរីករាលដាលនៃជំងឺ និងបរាសិតផងដែរ។ សីតុណ្ហភាពកាន់តែក្តៅបង្កើតលក្ខខណ្ឌអំណោយផលសម្រាប់សត្វល្អិត និងមេរោគដែលនាំជំងឺមកលើសត្វចិញ្ចឹម។ ជាឧទាហរណ៍ ចៃ រុយ និងមូស អាចចម្លងរោគបានកាន់តែងាយស្រួលក្នុងអាកាសធាតុក្តៅ។ នេះបង្កើនហានិភ័យនៃការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺ ដែលអាចនាំឱ្យមានការខាតបង់យ៉ាងខ្លាំងសម្រាប់កសិករ។
ជាមួយគ្នានេះ ក្រសួងក៏បានព្រមានពីផលិតភាពនៃការបន្តពូជរបស់សត្វចិញ្ចឹមក៏ជាក្តីកង្វល់មួយទៀតដែរ។ ក្តីកង្វល់នេះ តាមរយៈភាពតានតឹងកម្ដៅអាចកាត់បន្ថយអត្រាបង្កកំណើតក្នុងចំណោមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យការបង្កាត់ពូជមិនសូវទទួលបានជោគជ័យ។ នេះអាចកាត់បន្ថយចំនួនហ្វូងសត្វតាមពេលវេលា និងប៉ះពាល់ដល់និរន្តរភាពរយៈពេលវែងនៃការចិញ្ចឹមសត្វ។
លើសពីនេះ ព្រឹត្តិការណ៍អាកាសធាតុខ្លាំងៗ ដូចជាទឹកជំនន់ ព្យុះ និងគ្រោះរាំងស្ងួត អាចបំផ្លាញជម្រកសត្វ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះអាចនាំឱ្យបាត់បង់សត្វភ្លាមៗ និងរំខានដល់ប្រតិបត្តិការចិញ្ចឹមសត្វ ដែលធ្វើឱ្យកសិករងាយរងគ្រោះ និងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។
ទោះបីជាមានបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះក៏ដោយ ក៏នៅមានមធ្យោបាយកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃការឡើងកម្ដៅផែនដីលើសត្វចិញ្ចឹមផងដែរ។ កសិករអាចអនុវត្តវិធីសាស្ត្រកែលម្អថ្មីៗ ដូចជាការផ្តល់ម្លប់ និងខ្យល់ចេញចូល ការធានាឱ្យមានទឹកស្អាត និងការប្រើប្រាស់ពូជសត្វដែលធន់នឹងកម្ដៅ។ រដ្ឋាភិបាល និងអង្គការនានាអាចគាំទ្រកសិករតាមរយៈការបណ្តុះបណ្តាល បច្ចេកវិទ្យា និងយុទ្ធសាស្ត្រដែលធន់នឹងអាកាសធាតុ។
ជាសរុប ការឡើងកម្ដៅផែនដីមានផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់ការចិញ្ចឹមសត្វ ដោយបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងកម្ដៅ កាត់បន្ថយលទ្ធភាពទទួលបានទឹក និងចំណី បង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺ និងរំខានដល់ប្រព័ន្ធកសិកម្ម។ ផលប៉ះពាល់ទាំងនេះគំរាមកំហែងដល់សន្តិសុខស្បៀង និងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សរាប់លាននាក់។ ការដោះស្រាយបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគាំទ្រដល់កសិករចិញ្ចឹមសត្វក្នុងការសម្របខ្លួនទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរទាំងនេះ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់ឆ្ពោះទៅរកអនាគតប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕
