ដោយ រស្មី
ភ្នំពេញ៖ អ្នកជំនាញផ្នែកចន្ទីបានរម្លឹកថា អាកាសធាតុត្រជាក់យូរ លាយឡំជាមួយភ្លៀងកក់ខែផង គឺជាកត្តាចម្បងបង្កឱ្យផ្កាស្វាយចន្ទីក្រៀមខ្មៅ គាំង និងជ្រុះក្ដឹប មិនកាន់ផ្លែ ពោលកសិករអ្នកដាំចន្ទីឆ្នាំនេះបានជួបប្រទះនូវបញ្ហានេះពីរដងមកហើយ គឺចាប់តាំងតែពីដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ និងលើកទីពីរនេះ កើតឡើងចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នេះម្តងទៀត។
លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ក្នុងឆ្នាំនេះ ផ្លែស្វាយចន្ទីបានជួបនូវបញ្ហាអាក្រក់បន្តិចដោយសារតែបញ្ហាធំៗពីរ គឹអាកាសធាតុត្រជាក់យូរ ហើយតំបន់ខ្លះមានភ្លៀងកក់ខែ ម្ល៉ោះហើយធ្វើឱ្យផ្កាចន្ទីខូចមិនសូវកាន់ផ្លែ។
លោកបានពន្យល់ប្រាប់ថា នៅពេលមេឃចុះត្រជាក់ ចាប់ពីក្រោម២០អង្សាសេទៅនាំឱ្យដើមស្វាយចន្ទីផ្អាកស្រូបជី និងទឹក ដែលឥទ្ធិពលនេះនឹងជះផលអាក្រក់ដល់ ផ្កាក្រពុំមិនព្រមរីក ហើយវានឹងជ្រុះមិនចេញក្តិបបង្កឱ្យស្វាយចន្ទីពុំមានផ្លែ ហើយនេះ គឺជាបញ្ហាប្រឈមរបស់កសិករ។ ចំណែកភ្លៀងកក់ខែ នឹងធ្វើឱ្យផ្ការលាក និងស្អុយ ដោយសារជាតិអាស៊ីតក្នុងទឹកភ្លៀង និងសំណើមខ្ពស់ លាងជម្រះលម្អងផ្កាអស់ ធ្វើឱ្យផ្កាចេញមកច្រើនតែមិនជាប់ផ្លែច្រើន ដោយសារតែផ្កាឡើងខ្មៅហើយខូច។
បើតាមលោក អួន ស៊ីឡុត ឱ្យដឹងដែរថា ក្នុងឆ្នាំនេះនៅតំបន់ភាគច្រើន ផ្កាចន្ទីចេញផ្កាច្រើនណាស់ តែដោយសារអាកាសធាតុត្រជាក់អូសបន្លាយពេលយូរបង្កឱ្យក្តិបស្វាយចន្ទីគាំងមិនចេញផ្លែ ហើយតំបន់ខ្លះចេញផ្លែមិនដល់ប្រាំភាគរយទេ។ ចំពោះស្ថានភាពអាក្រក់បែបនេះ គឺទៅតាមតំបន់ហើយស្ថានភាពទទួលរងខូចខាតក៏ខុសគ្នាដែរពោលគឺទៅតាមអាកាសធាតុ បើតំបន់ណាអាកាសធាតុត្រជាក់ ឬមានភ្លៀងកក់ខែនោះការប្រឈមនឹងចន្ទីខូចផ្កាមានខ្ពស់ តែបើពុំមានភ្លៀងកក់ខែទេ ទំហំខូចផ្កាក៏តិចទៅតាមនោះដែរ។
ជុំវិញដើមចន្ទីទទួលរងខូចផ្កាច្រើន គេក៏មានការព្រួយបារម្ភចំពោះទិន្នផលគ្រាប់ចន្ទីមិនអាចផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារគ្រប់គ្រាន់នោះ ត្រូវបានលោក អួន ស៊ីឡុត បញ្ជាក់ប្រាប់ថា រហូតមកដល់ពេលនេះគេមិនទាន់អាចវាយតម្លៃទំហំផលប៉ះពាល់ទេ ត្រូវរង់ចាំដល់ខែមេសាសិន។ ទោះបីជាយ៉ាងណា លោករំពឹងថា ការប៉ះពាល់អាចមិនអាក្រក់ពេកដែរពីព្រោះបញ្ហានេះកើតឡើងមិនទូទៅទេ គឺទៅតាមតំបន់ប៉ុណ្ណោះ។
លោក អួន ស៊ីឡុត ឱ្យដឹងបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះតម្លៃគ្រាប់ចន្តីនៅល្អ គឺក្នុងចុង ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៦កន្លងមក ឃ្លាំងធំៗទិញគ្រាប់ចន្ទីស្រស់ក្នុងតម្លៃ៦២០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម គឺជាតម្លៃល្អ ដោយសារតែចំនួនគ្រាប់ចន្ទីពុំសូវសម្បូរ។
ប្រធានសមាគមន៍ស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងដែរថា ដំណាំស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជាប្រមាណ៧០ភាគរយហើយ ដាំក្នុងលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយតូចពោល គឺកសិករដាំជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងមានតែប្រមាណ៣០ភាគរយប៉ុណ្ណោះដាំជាលក្ខណៈដីសម្បទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ គិតមកដល់ពេលនេះគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ដែលបានចុះបញ្ជីការពារពូជនៅក្រសួងកសិកម្ម មានចំនួនបួនប្រភេទ ដូចជា M-23, ពូជ M-10 ពូជ IM-4 និងពូជ H-09។
គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជារកចំណូលបាន១,៥ពាន់លានដុល្លារពីការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅចំនួនមួយលានតោន កើនឡើង២៧ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤។ ប្រទេសកម្ពុជាមានផ្ទៃដីស្វាយចន្ទីជាង៦៨ម៉ឹនហិកតា ហើយខេត្តកំពង់ធំ មានផ្ទៃដីដាំដុះច្រើនជាងគេ គឺប្រមាណ ១៤៧ ៧០០ហិកតា បន្ទាប់មកមានខេត្តក្រចេះ ប្រមាណជា១០២ ៥០០ហិកតា និងខេត្តរតនគិរី ប្រមាណជា៩៧ ២០០ហិកតា។
បើតាមក្រសួងកសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា ផ្ទៃដី ដាំដុះដំណាំស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ បើធៀបនឹងប្រទេសដាំដំណាំស្វាយចន្ទីនៅលើពិភពលោក ដោយក្នុងនេះប្រទេស ដែលមានស្វាយចន្ទីច្រើនជាងគេ គឺប្រទេសកូឌីវ័រ ដែលមានផ្ទៃដីដាំដុះជាងមួយលានហិកតា និងលេខ២ បានទៅប្រទេសឥណ្ឌា៕
