អ្នកជំនាញចន្ទីរម្លឹកថា អាកាសធាតុត្រជាក់អូសបន្លាយ និងមានភ្លៀងកក់ខែបណ្តាលឱ្យចន្ទីខូចផ្កាច្រើននាឆ្នាំនេះ

477074633_1164134468434579_2079853197922058452_n

ដោយ រស្មី

ភ្នំពេញ៖ អ្នកជំនាញផ្នែកចន្ទីបាន​​រម្លឹកថា អាកាសធាតុត្រជាក់យូរ លាយឡំជាមួយភ្លៀងកក់ខែផង គឺជាកត្តាចម្បងបង្កឱ្យផ្កាស្វាយចន្ទីក្រៀមខ្មៅ គាំង និងជ្រុះក្ដឹប មិនកាន់ផ្លែ ពោលកសិករអ្នកដាំចន្ទីឆ្នាំនេះបានជួបប្រទះនូវបញ្ហានេះពីរដងមកហើយ គឺចាប់តាំងតែពីដើមខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ និងលើកទីពីរនេះ កើតឡើងចុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ នេះម្តងទៀត។

លោក អួន ស៊ីឡុត ប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ក្នុងឆ្នាំនេះ ផ្លែស្វាយចន្ទីបានជួបនូវបញ្ហាអាក្រក់បន្តិចដោយសារតែបញ្ហាធំៗពីរ គឹអាកាសធាតុត្រជាក់យូរ ហើយតំបន់ខ្លះមានភ្លៀងកក់ខែ ម្ល៉ោះហើយធ្វើឱ្យផ្កាចន្ទីខូចមិនសូវកាន់ផ្លែ។

លោកបានពន្យល់ប្រាប់ថា នៅពេលមេឃចុះត្រជាក់ ចាប់ពីក្រោម២០អង្សាសេទៅនាំឱ្យដើមស្វាយចន្ទីផ្អាកស្រូបជី និងទឹក ដែលឥទ្ធិពលនេះនឹងជះផលអាក្រក់ដល់ ផ្កាក្រពុំមិនព្រមរីក ហើយវានឹងជ្រុះមិនចេញក្តិបបង្កឱ្យស្វាយចន្ទីពុំមានផ្លែ ហើយនេះ គឺជាបញ្ហាប្រឈមរបស់កសិករ។ ចំណែកភ្លៀងកក់ខែ នឹងធ្វើឱ្យផ្ការលាក និងស្អុយ ដោយសារជាតិអាស៊ីតក្នុងទឹកភ្លៀង និងសំណើមខ្ពស់ លាងជម្រះលម្អងផ្កាអស់ ធ្វើឱ្យផ្កាចេញមកច្រើនតែមិនជាប់ផ្លែច្រើន ដោយសារតែផ្កាឡើងខ្មៅហើយខូច។

បើតាមលោក អួន ស៊ីឡុត ឱ្យដឹងដែរថា ក្នុងឆ្នាំនេះនៅតំបន់ភាគច្រើន ផ្កាចន្ទីចេញផ្កាច្រើនណាស់ តែដោយសារអាកាសធាតុត្រជាក់អូសបន្លាយពេលយូរបង្កឱ្យក្តិបស្វាយចន្ទីគាំងមិនចេញផ្លែ ហើយតំបន់ខ្លះចេញផ្លែមិនដល់ប្រាំភាគរយទេ។ ចំពោះស្ថានភាពអាក្រក់បែបនេះ គឺទៅតាមតំបន់ហើយស្ថានភាពទទួលរងខូចខាតក៏ខុសគ្នាដែរពោលគឺទៅតាមអាកាសធាតុ បើតំបន់ណាអាកាសធាតុត្រជាក់ ឬមានភ្លៀងកក់ខែនោះការប្រឈមនឹងចន្ទីខូចផ្កាមានខ្ពស់ តែបើពុំមានភ្លៀងកក់ខែទេ ទំហំខូចផ្កាក៏តិចទៅតាមនោះដែរ។

ជុំវិញដើមចន្ទីទទួលរងខូចផ្កាច្រើន គេក៏មានការព្រួយបារម្ភចំពោះទិន្នផលគ្រាប់ចន្ទីមិនអាចផ្គត់ផ្គង់លើទីផ្សារគ្រប់គ្រាន់នោះ ត្រូវបានលោក អួន ស៊ីឡុត បញ្ជាក់ប្រាប់ថា រហូតមកដល់ពេលនេះគេមិនទាន់អាចវាយតម្លៃទំហំផលប៉ះពាល់ទេ ត្រូវរង់ចាំដល់ខែមេសាសិន។ ទោះបីជាយ៉ាងណា លោករំពឹងថា ការប៉ះពាល់អាចមិនអាក្រក់ពេកដែរពីព្រោះបញ្ហានេះកើតឡើងមិនទូទៅទេ គឺទៅតាមតំបន់ប៉ុណ្ណោះ។

លោក អួន ស៊ីឡុត ឱ្យដឹងបន្ថែមថា មកដល់ពេលនេះតម្លៃគ្រាប់ចន្តីនៅល្អ គឺក្នុងចុង ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៦កន្លងមក ឃ្លាំងធំៗទិញគ្រាប់ចន្ទីស្រស់ក្នុងតម្លៃ៦២០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម គឺជាតម្លៃល្អ ដោយសារតែចំនួនគ្រាប់ចន្ទីពុំសូវសម្បូរ។

ប្រធានសមាគមន៍ស្វាយចន្ទីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ឱ្យដឹងដែរថា ដំណាំស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជាប្រមាណ៧០ភាគរយហើយ ដាំក្នុងលក្ខណៈទ្រង់ទ្រាយតូចពោល គឺកសិករដាំជាលក្ខណៈគ្រួសារ និងមានតែប្រមាណ៣០ភាគរយប៉ុណ្ណោះដាំជាលក្ខណៈដីសម្បទានរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ គិតមកដល់ពេលនេះគ្រាប់ស្វាយចន្ទី ដែលបានចុះបញ្ជីការពារពូជនៅក្រសួងកសិកម្ម មានចំនួនបួនប្រភេទ ដូចជា M-23, ពូជ M-10 ពូជ IM-4 និងពូជ H-09។

គួរបញ្ជាក់ថា បើតាមសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥ កម្ពុជារកចំណូលបាន១,៥ពាន់លានដុល្លារពីការនាំចេញគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅចំនួនមួយលានតោន កើនឡើង២៧ភាគរយ ធៀបនឹងឆ្នាំ២០២៤។  ប្រទេសកម្ពុជាមានផ្ទៃដីស្វាយចន្ទីជាង៦៨ម៉ឹនហិកតា ហើយខេត្តកំពង់ធំ មានផ្ទៃដីដាំដុះច្រើនជាងគេ គឺប្រមាណ ១៤៧ ៧០០ហិកតា បន្ទាប់មកមានខេត្តក្រចេះ ប្រមាណជា១០២ ៥០០ហិកតា និងខេត្តរតនគិរី ប្រមាណជា៩៧ ២០០ហិកតា។

បើតាមក្រសួងកសិកម្ម បានឱ្យដឹងថា ផ្ទៃដី ដាំដុះដំណាំស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣ បើធៀបនឹងប្រទេសដាំដំណាំស្វាយចន្ទីនៅលើពិភពលោក ដោយក្នុងនេះប្រទេស ដែលមានស្វាយចន្ទីច្រើនជាងគេ គឺប្រទេសកូឌីវ័រ ដែលមានផ្ទៃដីដាំដុះជាងមួយលានហិកតា និងលេខ២ បានទៅប្រទេសឥណ្ឌា៕


image_2026-11-18_16-01-01
កូរ៉េខាងត្បូងគ្រោងវិនិយោគ១៦៣លានដុល្លារ សាងសង់រោងចក្រផលិតអាហារនៅវៀតណាម

ហាណូយ៖ ក្រុមហ៊ុនផលិតចំណីអាហារដ៏ធំ របស់កូរ៉េខាងត្បូង កាលពីសប្ដាហ៍មុន បានប្រកាសផែនការសាងសង់រោងចក្រផលិតចំណីមួយ ដែលមានទុនវិនិយោគ១៦៣លានដុល្លារ នៅទីក្រុងបាក់និញ (Bac Ninh) ភាគខាងជើងប្រទេសវៀតណាម ដើម្បីពង្រីកសមត្ថភាពផលិត សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងនាំចេញទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប។ ក្រុមហ៊ុនផលិតចំណីអាហាររបស់កូរ៉េឈ្មោះសាមយ៉ាង ហ្វូដស៍ (Samyang Foods) គឺជាអ្នកផលិតមីកញ្ចប់ដ៏ពេញនិយមម៉ាក ប៊ុលដាក់ (Buldak) នឹងមានសមត្ថភាពដំឡើងខ្សែសង្វាក់ផលិតកម្មរហូតដល់៨ខ្សែ ហើយនឹងក្លាយជាមូលដ្ឋានផលិតកម្មនៅក្រៅប្រទេស ដែលគ្រោងនឹងចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការនៅចុងឆ្នាំ២០២៦។ យោងតាមការលើកឡើងរបស់ក្រុមហ៊ុន បានឱ្យដឹងថា ការវិនិយោគនេះនឹងកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើតំបន់ផលិតកម្មតែមួយ ចំពេលមានភាពមិនប្រាកដប្រជាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាសកល។ក្រុមហ៊ុនបានជ្រើសរើសយកប្រទេសវៀតណាម ដោយសារថ្លៃដើមផលិតកម្មមានការប្រកួតប្រជែងល្អ ជាពិសេសមានវត្ថុធាតុដើមសំខាន់ៗ ដូចជាម្សៅស្រូវសាលី និងប្រេងដូង។ ក្រុមហ៊ុនក៏បានលើកឡើងពីបណ្តាញដឹកជញ្ជូនដ៏មានអំណោយផល ទីតាំងភូមិសាស្ត្រល្អ ដែលអាចឱ្យរោងចក្រនេះផ្គត់ផ្គង់ផលិតផលទៅកាន់ទីផ្សារអាស៊ាន និងអឺរ៉ុបបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ក្រុមហ៊ុន សាមយ៉ាង បានបន្ថែមថា ថ្លៃដើមវិនិយោគ ការចំណាយសម្រាប់ប្រតិបត្តិការ និងនីតិវិធីសាងសង់នៅប្រទេសវៀតណាម មានលក្ខណៈប្រកួតប្រជែងជាងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុប។ ដើម្បីអនុវត្តគម្រោងនេះ ក្រុមប្រឹក្សាភិបាលរបស់ក្រុមហ៊ុនបានអនុម័តការវិនិយោគទឹកប្រាក់ចំនួន៩៨លានដុល្លារ ដែលគ្រោងនឹងដំណើរការក្រោមឈ្មោះ សាមយ៉ាង ហ្វូដស៍ បាក់និញ អិលអិលស៊ី (Samyang Foods Bac Ninh […]

sean-catching-big-jeff-head-coho-salmon-1024x563
អង្គការការពារសុខមាលភាពត្រី នៅអាម៉េរិក ដាក់ឱ្យប្រើស្តង់ដារថ្មីសម្រាប់ត្រីសាម៉ុន

វ៉ាស៊ីនតោន៖​ អង្គការការពារសុខមាលភាពត្រី នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ស្តង់ដារថ្មី ស្តីពីសុខុមាលភាពសត្វ ដែលកំណត់ជាក់លាក់សម្រាប់ពូជត្រីសាម៉ុងមួយប្រភេទ ក្រោមវិញ្ញាបនបត្របញ្ជាក់សតង់ដារសម្រាប់វិស័យវារីវប្បកម្ម។ អង្គការផ្តល់វិញ្ញាបនបត្របែបមនុស្សធម៌អន្តរជាតិ (Certified Humane International) ដែលជាអង្គការ នៅតំបន់អាមេរិកឡាទីន និងអាស៊ី បានវាយតម្លៃលើដំណាក់កាលផ្សេងៗនៃដំណើរការផលិតកម្ម រួមមាន ការសម្លាប់​ និងការគ្រប់គ្រងត្រីក្នុងអំឡុងពេលចិញ្ចឹម ការដឹកជញ្ជូន និងនីតិវិធីនៃការប្រមូលផល។ គោលបំណងចម្បង គឺដើម្បីកំណត់លក្ខខណ្ឌតម្រូវ ដែលជួយណែនាំក្នុងការគ្រប់គ្រង និងវាយតម្លៃស្ថានភាពសុខុមាលភាពរបស់ពូជសត្វត្រី​សាលមុន ម្ស៉ាង​​ មានឈ្មោះថា កូហូ (Coho)។ ស្តង់ដារថ្មីនេះ បានគិតគូរពីលក្ខណៈពិសេស និងអត្តសញ្ញាណជីវសាស្ត្ររបស់ត្រីសាលមុន​ កូហូ ដែលខុសពីស្តង់ដារទូទៅសម្រាប់ត្រីសាម៉ុនផ្សេងទៀត ដែលធ្លាប់ត្រូវបានកំណត់នាពេលកន្លងមក។ យោងតាមអ្នកជំនាញផ្នែកវារីវប្បកម្ម បានបញ្ជាក់ថា ឯកសារស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រមួយចំនួនទាក់ទងនឹងពូជត្រី កូហូ គឺផ្អែកលើការសិក្សាអំពីត្រីសាម៉ុន ក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ដែលកំណត់លក្ខណៈវិនិច្ឆ័យផ្តោតលើលក្ខណៈជាក់លាក់របស់ប្រភេទសត្វនីមួយៗ។ ការរៀបចំស្តង់ដារនេះ ក៏បានយកតាមបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងពីក្រុមហ៊ុន ចិញ្ចឹមត្រីប្រភេទនេះនៅប្រទេស ឈីលី ផងដែរ។ ប្រទេសឈីលី គឺជាប្រទេស ដែលផលិតត្រីសាម៉ុន កូហូ ប្រមាណ៩០ភាគរយនៃផលិតកម្មសរុបនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយកំពុងជំរុញយ៉ាងសកម្មឱ្យត្រីប្រភេទនេះមានអត្តសញ្ញាណជាផលិតផលជាតិរបស់ខ្លួន ដើម្បីបង្កើតភាពខុសប្លែកពីត្រីសាម៉ុន ក្នុងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ […]

9759815658021f9f1b8fcc03bb0b8a57
ល្បិចលួចស្រូវរបស់សមាជិក្រុមសាមគ្គី នៅកូរ៉េខាងជើង គឺលួចស្រូវខ្លួនឯង

ព្យុងយ៉ាង៖ កសិករនៅក្នុងក្រុមសាមគ្គីរបស់កូរ៉េខាងជើងលួចស្រូវខ្លួនរបស់ខ្លួនឯង ព្រោះខ្វះអង្ករច្រកឆ្នាំង។ ចំណែកកម្មាភិបាលរាយការណ៍ថា ស្រូវទុំពេកជ្រុះអស់។ កម្មករកសិកម្មកូរ៉េខាងជើងបានលួចស្រូវរបស់ខ្លួន​​ នៅពេលប្រមូលផលស្រូវប្រចាំ ឆ្នាំ២០២៦ ដោយលួចទម្លាក់កណ្ដាប់ស្រូវដឹកលើរទេះគោ តាមផ្លូវដឹកទៅទៅកាន់ទីលានបោកបែនរបស់ក្រុមសាមគ្គី។ សេចក្ដីរាយការណ៍របស់សារព័ត៌មាន  ដេលី​ អេនខេ​ (Daily NK) បានលើកឡើងថា អ្នកសមគំនិតលួច បានដើរពីក្រោយរទេះដឹកកណ្ដាប់ ហើយរើសទុកជារបស់ផ្ទាល់ខ្លួន។ ករណីនេះ បានកើតឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៦​ នៅអ្នកបើករទេះគោកដឹកស្រូវម្នាក់ បានធ្វើឱ្យកណ្ដាប់ស្រូវមួយធ្លាក់តាមផ្លូវ ហើយលេខាបក្សភូមិ​បានឃើញសកម្មភាពនេះ។ សារព័ត៌មានដដែលនេះ បានសរសេរថា ទង្វើប្រព្រឹត្តបែបនេះបង្ហាញពីស្ថានភាពខ្វះខាតស្បៀងអាហារកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅតាមកក្រុមសាមគ្គីរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងជើង។ អ្នកបររទេះគោត្រូវរងចោទប្រកាន់ថា ប៉ុនប៉ងលួចកណ្ដាប់ស្រូវ ហើយត្រូវគណៈចាត់តាំងនាំខ្លួនទៅឌធ្ចើស្វ័យទិទៀននៅក្នុងអង្គប្រជុំរិះគន់ជាសាធារណៈ។ អង្គប្រជុំប្រភេទនេះតម្រូវឱ្យសមាជិកក្រុមសាមគ្គីសារភាពកំហុសរបស់ខ្លួន និងទទួលរងការរិះគន់បន្ទោសពីសំណាក់សមមិត្តនៅក្នុងក្រុមសាមគ្គី។ ការបង្កបង្កើនផលដំណាំនៅកូរ៉េខាងជើង​ កសិករប្រើគោរឱ្យអូសរទេសះ ដើម្បីដឹកជញ្ជូនដំណាំ ដោយសារខ្វះគ្រឿងយន្តកសិកម្ម។ សូម្បីតែត្រាក់ទ័រ​របស់រដ្ឋខ្លះ ត្រូវទុកចោលឱ្យពុក ដោយសារក្រុមសាមគ្គីខ្វះប្រេង។ ទោះជាយ៉ាងណា ការដឹកកណ្ដាប់ស្រូវតាមរទេះគោជ្រុះតាមផ្លូវ បានផ្តល់ឱកាសដល់សមាជិកក្រុមសាមគ្គី អាចលួចណ្ឌាប់ស្រូវខ្លួនង ហើយកម្មាភិបាលប្រចាំក្រុមសាមគ្គី​ រាយការណ៍ថា «ទិន្នផលស្រុវជ្រុះអស់ »។ តាមសេចក្តីរាយការណ៍ កម្មករកសិកម្មមួយចំនួនបានរៀបចំផែនការជាមុន និងបែងចែកតួនាទីគ្នាសម្រាប់លួច នៅមុនពេលប្រមូលផលស្រូវម្ដងៗ។ ដូចករណីនេះ អ្នកបររទេះគោលួចទម្លាក់កណ្ដាប់ស្រូវ […]

photo_2026-11-18_15-23-17
ត្រីទីឡាព្យ៉ាអាចញ៉ាំឆៅដូចត្រីសាលម៉ុនបាន តែ​អាស្រ័យលើការចិញ្ចឹម និងកែច្នៃ

ដោយ អៀវ ឈាងនី ភ្នំពេញ៖ ការញ៉ាំត្រីទីឡាព្យ៉ាឆៅ​ អាចធ្វើឡើងទៅបាន គឺអាស្រ័យទៅលើការចិញ្ចឹម និងការ​កែច្នៃ ជាពិសេស​វិធីសាស្ត្រក្នុងការសម្អាតប្រភេទពួកបាក់តេរី និងការចិញ្ចឹមត្រូវឆ្លងកាត់ការអនុវត្តតាមគោលការណ៍រីវប្បកម្មល្អ ដែលគិតតាំងពីការជ្រើសរើសពូជ ការគ្រប់គ្រងគុណភាពទឹក ការផ្ដល់ចំណី កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់នូវប្រភេទថ្នាំមួយចំនួន ដែលមិនប៉ះពាល់សុខភាពដល់អ្នកបរិភោគ។​ ការញ៉ាំត្រីទីឡាព្យ៉ាឆៅ អាចមានហានិភ័យដល់សុខភាព ប្រសិនបើត្រីនោះ មិនបានចិញ្ចឹម និងកែច្នៃតាមស្តង់ដារអនាម័យត្រឹមត្រូវសម្រាប់ការហូបឆៅ។ លោក កែន ចិន្តា ប្រធានការិយាល័យគាំទ្រវារីវប្បកម្មនៃធនគារអភិវឌ្ឍន៍ធនបទ និងកសិកម្ម ARDB បានប្រាប់ទូរទស្សន៍កសិករ TVថា ចំពោះការហូបឆៅ អាស្រ័យទៅលើការកែច្នៃ ។ បើសិនជាប្រជាពលរដ្ឋ មិនមាននូវវិធីសាស្ត្រក្នុងការសម្អាតប្រភេទពួកបាក់តេរី ឬក៏ពួកប៉ារ៉ាសិតមួយចំនួនចេញពីសាច់ទេ គឺវាមិនមានសុវត្ថិភាពការទទួលទាននោះទេ។ លោក កែន ចិន្តា បានមានប្រសាសន៍បន្តថា ការកែច្នៃហូបត្រីទីឡាព្យ៉ាឆៅបាន គឺកសិដ្ឋានដែលផលិត ឬក៏ចិញ្ចឹមនោះ ត្រូវឆ្លងកាត់ការអនុវត្តតាមគោលការណ៍ GAQP បានន័យថា ការអនុវត្តវារីវប្បកម្មល្អ ដែលគិតតាំងពីការជ្រើសរើសពូជ ការគ្រប់គ្រងគុណភាពទឹក ការផ្ដល់ចំណី កាត់បន្ថយការប្រើប្រាស់នូវប្រភេទថ្នាំមួយចំនួន ដែលមិនប៉ះពាល់សុខភាពដល់អ្នកបរិភោគ។ គួរបញ្ជាក់ថា មួយរយៈចុងក្រោយនេះ ឃើញថាប្រជាជនកម្ពុជាយើងមួយចំនួន និយមបរិភោគត្រីទីឡាព្យ៉ាឆៅ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ