វៀងច័ន្ទន៍៖ នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ លោក សូនិសៃ ស៊ីផាន់ដន (Sonexay Siphandone) បានអំពាវនាវឱ្យខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខស្បៀង ព្រមទាំងធ្វើទំនើបកម្មផលិតកម្មកសិកម្ម និងកែលម្អការគ្រប់គ្រងដីធ្លី ព្រៃឈើ និងធនធានទឹក។
យោងតាមរបាយការណ៍របស់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានឡាវ បានឱ្យដឹងថា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះ លោក សូនិសៃ ស៊ីផាន់ដន បានថ្លែងសារបែបនេះក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំមួយ ដែលធ្វើឡើងកាល ដើម្បីពិនិត្យឡើងវិញនូវវិស័យកសិកម្ម និងព្រៃឈើរបស់ឡាវ នៅឆ្នាំ២០២៥។
ថ្លែងក្នុងកិច្ចប្រជុំ នាយករដ្ឋមន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ផលិតកម្មកសិកម្មរបស់ឡាវត្រូវតែដើរតាមមាគ៌ាសេដ្ឋកិច្ច ដែលពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់ការពង្រឹងសមត្ថភាពក្នុងស្រុក ក្នុងការបង្កាត់ពូជរុក្ខជាតិ និងសត្វ នវានុវត្តន៍ និងធាតុចូលផលិតកម្មសំខាន់ៗ។
លោកបានអំពាវនាវឱ្យមានការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងចំពោះការកែលម្អដី ការការពារដីស្រែ មានជីជាតិ និងការអភិវឌ្ឍតំបន់ផលិតកម្មប្រមូលផ្តុំ ដែលគាំទ្រដោយហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសមស្រប។ ការពង្រីកផលិតកម្មក្នុងស្រុកផ្នែកចំណីសត្វ ជី ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត និងឱសថព្យាបាលសត្វ ក៏ត្រូវបានសង្កត់ធ្ងន់ផងដែរ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើការនាំចូល។
ការគ្រប់គ្រងទឹកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព ត្រូវបានគូសបញ្ជាក់ថាមានសារៈសំខាន់ក្នុងការបង្កើនទិន្នផល រួមទាំងពង្រីកការដាំដុះស្រូវរដូវវស្សា និងការផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំងលើដំណាំរដូវប្រាំង ដែលមានតម្លៃខ្ពស់។
ការពង្រឹងផ្នែកកែច្នៃស្បៀងអាហារ ស្តង់ដារអនាម័យ ចរាចរពាណិជ្ជកម្ម ធនាគារពូជ និងទុនបម្រុងផ្នែកស្បៀងអាហារ នឹងធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវភាពធន់នឹងគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ៕
រដ្ឋាភិបាលឡាវធ្លាប់បានប្រកាសពីផែនការបង្កើនការផលិតសាច់ ត្រី និងស៊ុតរបស់ប្រទេសឡាវ ឱ្យកើនដល់បរិមាណ៥៧៧,០០០តោន នៅឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីពង្រឹងសន្តិសុខម្ហូបអាហារ និងក្នុងគោលបំណងធានាថា ក្នុងមួយឆ្នាំប្រជាជនឡាវគ្រប់រូបអាចទទួលបានយ៉ាងតិច៧៣គីឡូក្រាមនៃម្ហូបអាហារចំបាច់។
កាលពីឆ្នាំ២០២៤ កសិករឡាវនៅទូទាំងប្រទេស បានផលិតម្ហូបអាហារចំនួន៧៨៦ ០០០តោន គឺលើសពីតម្រូវការទូទាំងប្រទេសចំនួន៥៣១ ០០០តោន។ គោលដៅជាតិសម្រាប់ឆ្នាំ២០២៥ រួមមានការផលិតសាច់ឱ្យបានចំនួន២៨៤ ៦០០តោន ត្រីចំនួន២៣៧ ០០០តោន និងស៊ុតចំនួន៥៥ ៤០០តោន។
ផលិតផលសត្វបក្សីមានបរិមាណចំនួន១៣៤ ០៨១តោន ដែលកើនឡើងជិតស្មើពីរដងនៃតួលេខប៉ាន់ស្មានចំនួន៦៧ ៥៧៤តោន សម្រាប់តម្រូវការក្នុងឆ្នាំ២០២៤។ ចំណែកផលិតសាច់គោ ក៏បានកើនលើសពីការរំពឹងទុកផងដែរ ដោយមានបរិមាណចំនួន៣៩ ៦៨៥តោន លើសតម្រូវការចំនួន៣២ ៤៤៦តោន ចំណែកផលិតផលសាច់ជ្រូកវិញ បានកើនដល់ចំនួន១៣៧ ៩០៨តោន ដែលលើសពីតម្រូវការចំនួន១២៩ ២៥១តោន។
រីឯផលិតផលសាច់ក្របី និងសាច់ត្រី ក៏កើនលើសតម្រូវការក្នុងស្រុកផងដែរ ដោយសាច់ក្របីលើសពីតម្រូវការជាង១ ២០០តោន ហើយផលិតផលត្រីបានកើនឡើងដល់៤០៨ ៦៤២តោន គឺកើនឡើងលើសជិតពីរដងនៃការប៉ាន់ស្មាន ដែលមានត្រឹមតែជាង២០៥ ០០០តោនប៉ុណ្ណោះ។
ការផ្គត់ផ្គង់ម្ហូបអាហារភាគច្រើនរបស់ប្រទេសឡាវ គឺបានមកពីការផលិតដោយគ្រួសារកសិករនៅតាមតំបន់ជនបទ ដែលបានរួមចំណែកចំនួន៥០៣ ០០០តោន ឬស្មើនឹង៦៤ភាគរយនៃតម្រូវនៅក្នុងប្រទេស។
ប្រទេសឡាវកំពុងបង្កើនកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាអសន្តិសុខស្បៀង ដែលទាក់ទងនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងបើកឱកាសនាំចេញផលិតផលកសិកម្ម ក្រោមជំនួយទឹកប្រាក់ចំនួន៦៨,៥លានដុល្លារអាមេរិកពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី (ADB) និងដៃគូដើម្បីធ្វើទំនើបកម្មកសិកម្មនៅក្នុងខេត្តចំនួនប្រាំមួយ ដែលងាយរងគ្រោះដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
គម្រោងថ្មីសម្រាប់វិស័យកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដែលដំណើរការពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ឆ្នាំ២០៣០ នឹងផ្តោតសំខាន់លើការកែលម្អប្រព័ន្ធសន្តិសុខស្បៀង អាហារូបត្ថម្ភ និងភាពធន់នឹងអាកាសធាតុ នៅក្នុងខេត្តភាគខាងជើងចំនួនបី គឺខេត្តសាយ៉ាបូលី ផុងសាលី និងខេត្តហួផាញ ចំណែកនៅភាគខាងត្បូងវិញ មានខេត្តចំនួនបី គឺខេត្តសាលវ័ន្ត សេកុង និងខេត្តចំប៉ាសាក់ ដែលមានព្រំដែនជាប់ខេត្តស្ទឹងត្រែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
គម្រោងលើកកម្ពស់វិស័យកសិកម្មនេះទទួលបានការគាំទ្រក្រោមឥណទានប្រាក់កម្ចី និងជំនួយឥតសំណងពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងគម្រោងឥណទានបៃតងរបស់សហគមន៍អឺរ៉រុប រួមជាមួយមូលនិធិហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអាស៊ាន គម្រោងកសិកម្មឆ្លាតវៃនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីតម្រូវការកាន់តែច្រើន ដើម្បីការពារប្រព័ន្ធសន្តិសុខស្បៀងឱ្យរួចពីផលប៉ះពាល់ដោយការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ព្រមទាំងបង្កើនទិន្នផលកសិកម្ម និងសក្តានុពលសម្រាប់នាំចេញកសិផលរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារក្រៅប្រទេស។
ចំណែកសហគមន៍កសិករខ្នាតតូចនឹងទទួលបានការបណ្តុះបណ្តាលដោយផ្ទាល់ ដើម្បីចេះសម្របខ្លួនទៅនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយផ្តោតសំខាន់លើការដាំដុះដំណាំ ដែលផ្តល់កសិផលមានតម្លៃខ្ពស់ដូចជា ទំពាំង កាហ្វេ និងផ្លែទុរេន ដែលសាកសមនឹងតម្រូវការទីផ្សារ និងលក្ខខណ្ឌក្នុងស្រុក។
គម្រោងនេះក៏ផ្តល់ជម្រើសផ្នែកមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ ដែលមានតម្លៃសមរម្យ ដើម្បីជួយកសិករ និងអាជីវកម្មនៅតាមជនបទ អាចស៊ូបានក្នុងអំឡុងពេលជួបបញ្ហាអាកាសធាតុប្រែប្រួលខ្លាំង។ ចំណែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗ ដូចជាប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រ និងផ្លូវតាមជនបទ នឹងត្រូវបានកែលម្អលើកកម្ពស់គុណឡើង ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យសហគមន៍កសិករអាចធ្វើកសិកម្មពេញមួយឆ្នាំ និងងាយស្រួលដឹកជញ្ជូនកសិផលរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទីផ្សារ។
ការចូលរួមរបស់សហគមន៍ និងការដាក់បញ្ចូលសមភាពយេនឌ័រ ក៏មានចំណែកដ៏សំខាន់នៃផែនការក្នុងគម្រោងនេះផងដែរ។ ទាំងបុរសទាំងស្ត្រី អាចចូលរួមជួយដឹកនាំ និងថែរក្សាគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងស្រុក ដើម្បីធានានូវភាពជោគជ័យយូរអង្វែង និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នា។
តាមរយៈការដោះស្រាយហានិភ័យផ្នែកអាកាសធាតុប្រែប្រួល កង្វះស្បៀងអាហារ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្ម គម្រោងនេះជាជំហានដ៏ធំមួយក្នុងការរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចជនបទរបស់ឡាវ សម្រាប់អនាគត ដែលមិនអាចទាយទុកមុនបាន៕
