ដោយ ហៃ សីណា
ភ្នំពេញ៖ សេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជា នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៥នេះ ត្រូវបានព្យាករថា នឹងមានកំណើន៤,៨ភាគរយ គឺធ្លាក់ចុះពី៦ភាគរយនៅឆ្នាំ២០២៤ ដោយសារសភាពការណ៍ប្រឈមខាងក្នុង និងក្រៅស្រុក បានដាក់សម្ពាធលើសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ច។
គោលនយោបាយសារពើពន្ធ និងរូបិយវត្ថុប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន អមដោយ កំណែទម្រង់រចនាសម្ព័ន្ធចំគោលដៅច្បាស់លាស់ នឹងបន្តមានមុខងារសំខាន់ចាំបាច់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងការធ្លាក់ចុះនេះ និងពង្រឹងភាពធន់របស់សេដ្ឋកិច្ចទៅថ្ងៃមុខ។
របាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា សម្រាប់ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានចំណងជើងថា ជម្នះការប្រឈម ធ្វើការពិនិត្យមើលថាតើការធ្លាក់ចុះ នៃវិស័យអចលនទ្រព្យ ការរំខាននៅតាមព្រំដែន និងការរឹតបន្តឹងពាណិជ្ជកម្មថ្មីៗ កំពុងមានសម្ពាធដូចម្តេចខ្លះទៅលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ការធ្លាក់ចុះនៃទីផ្សារអចលនទ្រព្យ បានធ្វើឱ្យតម្រូវការក្នុងស្រុក និងសកម្មភាពសំណង់ធ្លាក់ចុះ ខណៈពេលភាពតានតឹងនៅតាមព្រំដែនបានបង្អាក់សកម្មភាពក្នុងទីផ្សារការងារ និងក្នុងវិស័យទេសចរណ៍។
លោកស្រី តានីញ៉ា មីយើ (Tania Meyer) នាយិកាធនាគារពិភពលោកប្រចាំនៅកម្ពុជា បានថ្លែងថា «ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងឆ្លងកាត់ដំណាក់កាលដ៏លំបាកមួយ ដោយជួបបញ្ហាប្រឈមក្នុងស្រុក និងមកពីខាងក្រៅផ្ទួនៗគ្នា»។
លោកស្រីបន្ថែមទៀតថា «វិធានការការពារដ៏រឹងមាំ និងកំណែទម្រង់ចំគោលដៅ អាចជួយប្រទេសឱ្យទប់ទល់នឹងសម្ពាធ ដែលកំពុងមានមកលើសេដ្ឋកិច្ច។ ការការពារគ្រួសារងាយរងគ្រោះ រួមទាំងអ្នកទើបនឹងវិលត្រឡប់ចូលស្រុកវិញ គឺជាកិច្ចការ ចាំបាច់ណាស់ ។ ជាមួយគ្នានេះ ការកែលម្អបរិយាកាសអាជីវកម្ម ការជួយដល់សហគ្រាសក្រៅប្រព័ន្ធ និងការបង្កភាពងាយស្រួលសម្រាប់អាជីវកម្មចុះបញ្ជីផ្លូវការ គឺមាន សារៈសំខាន់ណាស់ដើម្បីពង្រីកសក្តានុពលកំណើន បង្កលក្ខណៈស្មើភាព សម្រាប់ ការធ្វើអាជីវកម្ម និងបង្កើតការងារដែលមានគុណភាពកាន់តែប្រសើរឡើង»។
កម្ពុជាបានមកដល់ដំណាក់កាលមានសម្ពាធខ្លាំង ដោយនាំមកជាមួយនូវស្ថានភាពម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលមានទ្រនាប់ការពាររឹងមាំគួរសម។ ទុនបម្រុងអន្តរជាតិនៅតែមានភាពល្អប្រសើរ ដែលអាចធានាការនាំចូលបានប្រមាណ៧,៥ខែ ខណៈបំណុលសាធារណៈមានកម្រិតទាប គឺប្រហែល២៦ភាគរយនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប ។ អតិផរណានៅស្ថិតក្នុងកម្រិតអាចគ្រប់គ្រងបាន ក្នុងអត្រាមធ្យម២,៧ភាគរយក្នុងឆ្នាំនេះ។
លំហូរវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសសម្រេចបាន២,៣ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងឆមាសទីមួយនៃឆ្នាំ២០២៥ កើនឡើង២៨,៤ភាគរយ ធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំមុន ដែលជួយប៉ះប៉ូវដល់អតុល្យភាពនៅខាងក្រៅបានដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិទ្ធភាពនៃការប្រមូលចំណូលរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានរំពឹងថា នឹងមិនកើនទេ ដោយសារតម្រូវការប្រើប្រាស់ខ្សោយជាងមុន ហើយឱនភាពគណនីចរន្តត្រូវបានរំពឹងថា នឹងរីកកាន់តែធំ។
ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ របាយការណ៍បានលើកឡើងនូវវិធានការបន្ទាន់មួយចំនួន ដូចជាការផ្តល់ប្រាក់សង្គ្រោះបន្ទាន់ ការបណ្តុះបណ្តាល និងការស្វែងរកការងារសម្រាប់ពលករចំណាកស្រុក ដែលបានត្រឡប់មកវិញ ដើម្បីជួយដល់គ្រួសារងាយរងគ្រោះ និងគាំទ្រដល់តម្រូវការក្នុងស្រុក។ កំណែទម្រង់រយៈពេលមធ្យម គួរតែផ្តោតលើការកាត់បន្ថយថ្លៃដើមក្នុងការធ្វើអាជីវកម្ម ការកែលម្អលទ្ធភាពឱ្យសហគ្រាសខ្នាតតូចអាចទទួលបានហិរញ្ញវត្ថុយកធ្វើដើមទុន និងការសម្រួលពាណិជ្ជកម្មនិងភស្តុភារតាមរយៈឌីជីថលូបនីយកម្ម។
ជំពូកផ្តោតពិសេសស្តីពី «ការមើលស៊ីជម្រៅទៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចក្រៅប្រព័ន្ធ» ពិនិត្យមើលលក្ខណៈ និងសមិទ្ធកម្មនៃអាជីវកម្មក្រៅប្រព័ន្ធ ដែលមានចំនួនប្រហែល៩០ភាគរយនៃសហគ្រាសទាំងអស់ និង៨៨ភាគរយនៃការងារនៅកម្ពុជា។ ចំនួននេះសបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់របស់អាជីវកម្មក្រៅប្រព័ន្ធ និងការងារនៅតាមអាជីវកម្មទាំងនោះ ក្នុងការទ្រទ្រង់ប្រាក់ចំណូលគ្រួសារ និងគាំទ្រភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ចក្នុងពេលមានការ ប្រឈមថ្មីៗនេះ។
ការវិភាគរកឃើញថា ក្រុមហ៊ុនក្រៅប្រព័ន្ធ ជាមធ្យមមានផលិតភាពទាបជាងក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រព័ន្ធ២,៦ដង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វិស័យក្រៅប្រព័ន្ធមានទិដ្ឋភាពសម្បូរបែប រាប់តាំងពីសហគ្រាសរកស៊ីត្រដាបត្រដួស ដែលផ្តល់ជីវភាពជាមូលដ្ឋានសម្រាប់គ្រួសារងាយរងគ្រោះ រហូតដល់សហគ្រាសមានសមិទ្ធកម្មខ្ពស់ ដែលអាចមានផលិតភាពស្មើ ឬលើសក្រុមហ៊ុនក្នុងប្រព័ន្ធ ហើយជួនកាលរកស៊ីប្រកួតប្រជែង នៅលើទីលានមួយ ដែលមិនស្មើភាពគ្នា។
របាយការណ៍នេះ ផ្តល់អនុសាសន៍ឱ្យពង្រីកកិច្ចគាំពារសង្គមសម្រាប់ម្ចាស់សហគ្រាសរកស៊ីត្រដាបត្រដួស ជួយអាជីវកម្មក្រៅប្រព័ន្ធ ដែលមានសក្តានុពលឱ្យរីកចម្រើន និងបង្កើនផលិតភាពរបស់ពួកគេ និងជួយអាជីវកម្មក្រៅប្រព័ន្ធ ដែលមានផលិតភាពខ្ពស់បំផុតឱ្យចូលក្នុងប្រព័ន្ធ តាមរយៈការបញ្ចុះថ្លៃចុះបញ្ជី ការពង្រីកសេវាកម្មឌីជីថល និងការផ្តល់ប្រការលើកទឹកចិត្តច្បាស់លាស់។
របាយការណ៍បច្ចុប្បន្នភាពសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា គឺជាកម្រងរបាយការណ៍ប្រចាំឆមាសរបស់ធនាគារពិភពលោក៕
