មន្រ្តីរដ្ឋបាលព្រៃឈើកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់កម្ពុជា

ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន អនុប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាននិងកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិដ៏កម្រមួយមានឈ្មោះ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ ដែល ជាធនធានដ៏មានតម្លៃកំពុងតែលើកស្ទួយមុខមាត់ប្រទេស​​កម្ពុជា។​​

ការរកឃើញកេសរកូលព្រៃ ត្រូវបាន​កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន បាន​រៀបរាប់ថា កន្លងមកសំរាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវជាលទ្ធផលបានរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដែលមិន​មានវត្តមាននៅកម្ពុជា​​ ប៉ុន្តែ ក្រុមការងារ​​បាន​យកមកដាក់នៅកណ្តាលក្រុង​​ បន្ទាប់មកមានចេញផ្កានិងលូតលាស់​បានល្អ។​​

កញ្ញាបានលើកឡើងថា កាលពី២០១៣នៅខេត្តកោះកុងកញ្ញាបានទៅសិក្សាអំពីជីវចម្រុះរួចបានប្រមូលសំណាក និងបញ្ជាក់ពីឈ្មោះ​​រុក្ខជាតិនេះ​​​ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងបច្ចុប្បន្ននេះនៅតែបន្តចុះស្រាវជ្រាវកេសរកូលព្រៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែវត្តមាន​ កេសរកូលព្រៃគឺមិន​មែននៅតាមតំបន់រយៈខ្ពស់ៗឬត្រជាក់នោះទេ សូម្បីតំបន់ក្តៅបំផុតក៏មានដុះដែរ​​ តែជាប្រភេទផ្សេងគ្នា​​ ឥឡូវនេះប្រមូលបាន ៣ពាន់សំណាកជាងហើយ ដែលបានកំណត់ឈ្មោះ ៣០០ប្រភេទ។​

ប្រទេសកម្ពុជាសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ រួមទាំងរុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ។ សម្បត្តិធម្មជាតិទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបានផ្តល់នូវសោភ័ណភាពស្រស់ត្រកាលប៉ុណ្ណោះទេ តែវាថែមទាំងបានរួមចំណែកទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ផងដែរ។

រដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រទៅលើប្រភេទរុក្ខជាតិ រួមទាំងកេសរកូលព្រៃ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ដោយមានការសហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍនានា។ បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលព្រៃឈើបានស្រាវជ្រាវរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាង ៥០០ប្រភេទ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះនៅតែបន្តស្វែងរកប្រភេទថ្មីៗបន្ថែមទៀត។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ប្រមូលសំណាកកេសរកូលព្រៃ គឺវិភាគទានដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សិស្ស និស្សិត មន្ត្រីរាជការ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ប្រើប្រាស់ជាមគ្គុទេសក៍ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ។ ការងារនេះ ក៏កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឆន្ទៈមុតស្រួចក្នុងការការពារ ថែរក្សា ស្រាវជ្រាវ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះប្រភេទកេសរកូលព្រៃទាំងនេះ ដែលខ្លះមានរកឃើញវត្តមានតែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ៕


photo_2026-01-29_11-19-43 (2)
កសិករដាំបន្លែក្នុងស្រុកប្តេជ្ញាផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការឱ្យគ្រប់គ្រាន់នៅក្នុងតំបន់ ដើម្បីកាត់បន្ថយការនាំចូលពីខាងក្រៅ

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលជាអ្នកដាំបន្លែនៅតាមតំបន់មួយចំនួនបានបង្ហាញការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់ថា នឹងខិតខំដាំបន្លែតាមផ្ទះសម្បែងរបស់ខ្លួនដើម្បីផ្គត់ផ្គង់បន្លែនៅតាមមូលដ្ឋាន ភូមិឃុំ សហគមន៍ ឱ្យបានគ្រប់គ្រាន់តាមតម្រូវការ និងស្របពេលដែលមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់នៃក្រសួងកសិកម្មរុ ក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បានអះអាងថា បន្លែក្នុងស្រុកអាចផ្គត់ផ្គង់បានប្រមាណ៨០ភាគរយ ហើយនៅពេលខាងមុខនឹងឈប់ពឹងផ្អែកលើការនាំចូលបន្លេពីប្រទេសជិតខាងទាំងស្រុង។ បន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាមានជម្លោះព្រំដែន ដោយការឈ្លានពានពីសំណាក់ប្រទេសថៃ ច្រកព្រំដែនទាំងអស់ត្រូវបានបិទជិតឈឹងជិតមួយឆ្នាំមកនេះ ប្រទេសកម្ពុជាដែលធ្លាប់តែនាំបន្លែបង្កាមួយចំនួនពីប្រទេសថៃ នាពេលនេះត្រូវបានបញ្ឈប់ទាំងស្រុង ម្ល៉ោះហើយបានកំពុងធ្វើឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាមួយចំនួននាំគ្នាប្តេជ្ញាចិត្តដាំបន្លែក្នុងស្រុកជំនួសឱ្យការនាំចូលវិញ។ ទាក់ទងក្នុងរឿងនេះ អ្នកស្រី សន គង់ រស់នៅភូមិត្បែងប្រជាប់ ឃុំប្រាំបីមុំ ស្រុកថ្ពង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ឱ្យដឹងថា បន្ទាប់ពីមើលឃើញសារៈសំខាន់បន្លែ ជាពិសេសចង់រកចំណូលសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់គ្រួសារផង អ្នកស្រីជាមួយស្វាមីបាននាំគ្នាដាំបន្លែដើម្បីលក់ឱ្យអ្នកភូមិ និងលក់ឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរទេសចរ។ ក្នុងការដាំបន្លែចាប់ពីជិតចុងឆ្នាំ២០២៥កន្លងមកពេលនេះ បានហុចផលយ៉ាងល្អប្រសើរ ក្នុងនេះគ្រួសារអ្នកស្រីអាចលក់បន្លែបានរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ស្រ្តីរូបនេះបានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា  “ខ្ញុំដាំបន្លែលក់ឱ្យអ្នកភូមិគ្នាឯង ពេលខ្លះលក់ឱ្យអ្នកធ្វើដំណើរតាមផ្លូវ ជាពិសេសលក់ឱ្យអ្នកទេសចរតែម្តង។ ខ្ញុំឃើញថា ដំណាំដាំដោយខ្លួនឯងបែបនេះ គឺធានាសុខភាពពីព្រោះខ្ញុំដាំប្រើតែជីអាចម៍គោប៉ុណ្ណោះ ម្ល៉ោះហើយមិនភ័យព្រួយមានសារជាតិគីមីលាយឡំទេ»។ អ្នកស្រីបន្តថា «បើពលរដ្ឋយើងរួមគ្នាដាំបន្លែ កាន់តែច្រើនឡើងនោះ គឺកម្ពុជាយើងមិនចាំបាច់ត្រូវនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងទៀតឡើយ។ យើងត្រូវរួមគ្នាដាំបន្លែឱ្យច្រើន យើងលក់ក្នុងស្រុកយើង បានចំណូលក្នុងក្រុមគ្រួសារយើងហើយនៅបានបរិភោគបន្លែ ដែលមានសុវត្តិភាពគ្មានសារជាតិគីមីផង»។ អ្នកស្រី សន […]

000_9QK34N-1024x681
ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន ប្ដេជ្ញាមិនឱ្យនាំចូលអង្ករពីប៉ាគីស្ថានហួសកម្រិតតម្រូវការក្នុងស្រុក

ម៉ានីល៖ ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី២៩​ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ បានធានាថា នឹងមិនមានការនាំចេញអង្ករលើសកម្រិតតម្រូវការក្នុងប្រទេសឡើយ ទោះបីជាមានការពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មក្រៅប្រទេសថែមទៀតក៏ដោយ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានធានាបែបនេះ បន្ទាប់ពីប្រទេសហ្វីលីពីនបានបើកទ្វារទទួលការនាំចូលអង្ករពីប្រទេសប៉ាគីស្ថាន បន្ទាប់ពីកិច្ចប្រជុំរវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់ប្រទេសទាំងពីរ។ ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយ លោករដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម បានមានប្រសាសន៍ថា ការនាំចូលអង្កររបស់ប្រទេសហ្វីលីពីននឹងត្រូវបរិមាណពិតប្រាកដ ដើម្បីបំពេញបន្ថែមចំពោះកង្វះខាតអង្ករក្នុងស្រុក។ ប្រទេសហ្វីលីពីនស្វាគមន៍អង្ករនាំចូលពីប៉ាគីស្ថាន ប៉ុន្តែបានកំណត់ការនាំចូលយ៉ាងតឹងរ៉ឹងនូវបរិមាណពិតប្រាកដ ដែលប្រទេសហ្វីលីពីនត្រូវការ ដោយមិនឱ្យនាំចូលហួសច្រើនលើសកម្រិត ដែលអាចបង្កបញ្ហាដល់សន្តិសុខស្បៀងក្នុងប្រទេស។ លោកបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ភាពគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯងនៅតែជាអាទិភាពតាមរយៈការគាំទ្រផលិតកម្មក្នុងស្រុក សកម្មភាពដោះស្រាយការរំខានដោយបញ្ហាអាកាសធាតុ ការកើនឡើងនៃតម្រូវការ និងបញ្ហាប្រឈមផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធក្នុងការផលិតស្រូវនៅប្រទេសហ្វីលីពីន។ នាពេលថ្មីកន្លងមកនេះ រដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថានបានដាក់សំណើនេះទៅក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន ដោយសារផលិតកម្មស្រូវរបស់ខ្លួនកើលើសតម្រូវការក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថាន។ សំណើរបស់ប៉ាគីស្ថាន ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅពេលក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន ធ្វើពិពិធកម្មប្រភពអង្ករនាំចូល ដើម្បីទប់ស្កាត់ការពឹងផ្អែកលើអ្នកផ្គត់ផ្គង់តែមួយ។ លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទោះបីជាយ៉ាងណា អង្ករនាំចូលនឹងនៅតែជា ការផ្គត់ផ្គង់ និងមិនមែនជាការជំនួស សម្រាប់ការបង្កបង្កើនផលក្នុងប្រទេសហ្វីលីពីនឡើយ។ លោកបានមានប្រសាសន៍ទៀតថា វិធានការនេះមានគោលបំណងបង្ហាញពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន ក្នុងការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងជួយសម្រេចបាននូវសន្តិសុខស្បៀងជាមួយសមភាគីរបស់ខ្លួន។ […]

626446153_1348067944030157_158055530332875808_n
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ដឹកនាំគណៈប្រតិភូវិនិយោគិននូវែលហ្សេឡង់ ចុះពិនិត្យសក្តានុពលក្រុមហ៊ុនធំៗពីរ ដើម្បីបើកច្រកទីផ្សារនាំចេញ

កំពង់ស្ពឺ៖ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ក្នុងគោលបំណងជំរុញវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងពង្រីកទីផ្សារផលិតផលខ្មែរទៅកាន់ឆាកអន្តរជាតិ, ឯកឧត្តមបណ្ឌិត កៅ ថាច ប្រតិភូរាជរដ្ឋាភិបាលទទួលបន្ទុកជាអគ្គនាយកធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB) បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូវិនិយោគិនពីប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ រួមដំណើរដោយលោក គួយ ម៉ៃឃល ប្រធានការិយាល័យសភាពាណិជ្ជកម្មកម្ពុជាប្រចាំប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ ចុះទស្សនកិច្ចសិក្សាដោយផ្ទាល់នៅក្រុមហ៊ុនឈានមុខគេចំនួនពីរ​ នៅក្នុងខេត្តកំពង់ស្ពឺ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចដ៏សំខាន់នេះ ផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់លើការពិនិត្យខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម និងស្តង់ដារគុណភាពនៅ ក្រុមហ៊ុន ហនុមាន (Hanuman Beverages) ដោយគណៈប្រតិភូបានចូលទស្សនាខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្មដ៏ទំនើបរបស់រោងចក្រ ដើម្បីស្វែងយល់ពីបច្ចេកវិទ្យាផលិត គុណភាព និងរសជាតិនៃស្រាបៀរ និងភេសជ្ជៈ ដែលជាមោទកភាពនៃផលិតផលក្នុងស្រុក។ ចំណែកមួយទៀត គឺក្រុមហ៊ុន គីរីរម្យ ហ៊្វូត ប្រូដាក់សិន (Kirirom Food Production)​ដោយគណៈប្រតិភូបានពិនិត្យយ៉ាងហ្មត់ចត់លើដំណើរការកែច្នៃ និងវេចខ្ចប់ «តំណាប់ស្វាយកែវរមៀតខ្មែរ» ដែលជាផលិតផលកសិឧស្សាហកម្មដ៏មានសក្តានុពល ដោយផ្តោតលើអនាម័យ និងស្តង់ដារសុវត្ថិភាពចំណីអាហារ។ ដំណើរទស្សនកិច្ចនេះមិនត្រឹមតែជាការស្វែងយល់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការបើកទំព័រថ្មីនៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការធុរកិច្ច។ គោលបំណងស្នូលរបស់ក្រុមវិនិយោគិននូវែលហ្សេឡង់ គឺវាយតម្លៃលើសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ និងស្តង់ដារគុណភាព ដើម្បីពិនិត្យលទ្ធភាព និងអាចឈានទៅរកការចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនាំយកផលិតផលខ្មែរដ៏មានគុណភាពទាំងនេះ ទៅចែកចាយ និងដាក់លក់នៅលើទីផ្សារប្រទេសនូវែលហ្សេឡង់ ដែលជាជំហានដ៏វិជ្ជមានមួយក្នុងការលើកកម្ពស់កិត្យានុភាពផលិតផល […]

photo_2026-01-30_09-02-27 (3)
កសិករដាំឆៃថាវនៅខេត្តសៀមរាបកំពុងព្រួយបារម្ភពីការធ្លាក់ថ្លៃក្នុងរដូវប្រមូលផល

ដោយ ឡុង សារេត ភ្នំពេញ៖ កសិករដាំឆៃថាវនៅខេត្តសៀមរាបកំពុងព្រួយបារម្ភពីការធ្លាក់ថ្លៃក្នុងរដូវប្រមូលផលដោយសារពួកគាត់ជួបប្រទះនឹងការប្រៃប្រួលតម្លៃជាងពាក់កណ្តាល​ នៅដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ។ កសិកររស់នៅសង្កាត់អង្គរធំ ខេត្តសៀមរាប បាននិយាយថា រហូតដល់ចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ មើមឆៃថាវរបស់បានធ្លាក់ចុះតម្លៃពី១ ០០០រៀល មកនៅត្រឹម៤០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម ដូច្នេះធ្វើឱ្យកសិករមានការព្រួយបារម្ភជាខ្លាំងបើប្រៀបធៀបទៅនិងឆ្នាំមុនៗ។ លោក ធឿន វុទ្ធី អ្នកសម្របសម្រួលទីផ្សារដល់កសិករដាំឆៃថាវនៅសង្កាត់ខាងលើ បានឱ្យដឹងថា កសិករចាប់ផ្តើមដាំដុះឆៃថាវ នៅក្នុង ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០២៥ នៅលើផ្ទីសរុបជិត៣០០ហិកតា (រួមនិងដំណាំផ្សេងៗ) និងបានប្រមូលផលនៅចុងខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ហើយនៅក្នុងរដូវកាលប្រមូលផលបានប៉ុន្មានថ្ងៃដំបូងៗ កសិករលក់បានថ្លៃប្រមាណ ១០០០រៀលក្នុងមួយគីឡូក្រាម តែនៅថ្ងៃក្រោយបន្ទាប់ តម្លៃមើមឆៃថាវ បានធ្លាក់ចុះមកនៅត្រឹម៤០០រៀល រហូតដល់ថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ បើតាម ធឿន វុទ្ធី, មូលហេតុដែលនាំឱ្យតម្លៃឆៃថាវ របស់កសិករធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់អស់រយៈពេលជាច្រើនថ្លៃកន្លងទៅនេះឈ្មួញប្រាប់ថាមកពីការផ្គត់ផ្គង់នៅលើទីផ្សារមានច្រើនធ្វើឱ្យកកស្ទះ។ ប៉ុន្តែនៅពេលលោកធ្វើការសិក្សានៅតាមផ្សារមួយចំនួននៅក្នុងខេត្ត ឃើញថាតម្លៃមើមឆៃថាវ លក់ចេញមានតម្លៃចន្លោះពី២៥០០ ទៅ៣០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ពីនេះសម្រាប់អាជីវករលក់បោះដុះ អាចលក់បានថ្លៃជាង១០០០រៀល ហើយកន្លែងខ្លះទៀតលក់បានលើសពី២០០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ទន្ទឹមនិងតម្លៃឆៃថាវធ្លាក់ថ្លៃមកនៅត្រឹម៤០០រៀល ក្នុងមួយគីឡូក្រាម, ធឿន វុទ្ធី […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ