មន្រ្តីរដ្ឋបាលព្រៃឈើកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់កម្ពុជា

ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន អនុប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាននិងកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិដ៏កម្រមួយមានឈ្មោះ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ ដែល ជាធនធានដ៏មានតម្លៃកំពុងតែលើកស្ទួយមុខមាត់ប្រទេស​​កម្ពុជា។​​

ការរកឃើញកេសរកូលព្រៃ ត្រូវបាន​កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន បាន​រៀបរាប់ថា កន្លងមកសំរាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវជាលទ្ធផលបានរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដែលមិន​មានវត្តមាននៅកម្ពុជា​​ ប៉ុន្តែ ក្រុមការងារ​​បាន​យកមកដាក់នៅកណ្តាលក្រុង​​ បន្ទាប់មកមានចេញផ្កានិងលូតលាស់​បានល្អ។​​

កញ្ញាបានលើកឡើងថា កាលពី២០១៣នៅខេត្តកោះកុងកញ្ញាបានទៅសិក្សាអំពីជីវចម្រុះរួចបានប្រមូលសំណាក និងបញ្ជាក់ពីឈ្មោះ​​រុក្ខជាតិនេះ​​​ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងបច្ចុប្បន្ននេះនៅតែបន្តចុះស្រាវជ្រាវកេសរកូលព្រៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែវត្តមាន​ កេសរកូលព្រៃគឺមិន​មែននៅតាមតំបន់រយៈខ្ពស់ៗឬត្រជាក់នោះទេ សូម្បីតំបន់ក្តៅបំផុតក៏មានដុះដែរ​​ តែជាប្រភេទផ្សេងគ្នា​​ ឥឡូវនេះប្រមូលបាន ៣ពាន់សំណាកជាងហើយ ដែលបានកំណត់ឈ្មោះ ៣០០ប្រភេទ។​

ប្រទេសកម្ពុជាសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ រួមទាំងរុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ។ សម្បត្តិធម្មជាតិទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបានផ្តល់នូវសោភ័ណភាពស្រស់ត្រកាលប៉ុណ្ណោះទេ តែវាថែមទាំងបានរួមចំណែកទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ផងដែរ។

រដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រទៅលើប្រភេទរុក្ខជាតិ រួមទាំងកេសរកូលព្រៃ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ដោយមានការសហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍនានា។ បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលព្រៃឈើបានស្រាវជ្រាវរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាង ៥០០ប្រភេទ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះនៅតែបន្តស្វែងរកប្រភេទថ្មីៗបន្ថែមទៀត។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ប្រមូលសំណាកកេសរកូលព្រៃ គឺវិភាគទានដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សិស្ស និស្សិត មន្ត្រីរាជការ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ប្រើប្រាស់ជាមគ្គុទេសក៍ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ។ ការងារនេះ ក៏កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឆន្ទៈមុតស្រួចក្នុងការការពារ ថែរក្សា ស្រាវជ្រាវ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះប្រភេទកេសរកូលព្រៃទាំងនេះ ដែលខ្លះមានរកឃើញវត្តមានតែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ៕


image_2026-02-02_09-56-51
រលកកម្តៅនៅអូស្ត្រាលីបំផ្លាញផ្លែស្វាយ របស់កសិករនៅភាគខាងលិច

ទីក្រុងកាណាវុន៖ ផលប៉ះពាល់នៃរលកកម្តៅ កាលពីសប្តាហ៍មុន នៅក្នុងតំបន់ភាគខាលិចប្រទេសអូស្ត្រាលី ត្រូវបានគេរំពឹងថា មិនមែនតែក្តៅខ្លាំងនៅតាមវាលប៉ុណ្ណោះទេ ដោយអ្នកដាំដំណាំហូបផ្លែនៅទីក្រុងកាណាវុន បានវាយតម្លៃអំពីទំហំខូចខាតដោយសារសីតុណ្ហភាពឡើងកម្តៅខុសពីធម្មតា។ កាលពីដើមសប្តាហ៍មុន សីតុណ្ហភាពបានកើនឡើងលើសពី៤០អង្សាសេ ដោយទីក្រុងកាណាវុន មានកម្តៅខ្លាំងបំផុតរហូត៤៧,៩អង្សាសេ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលជាកម្រិតកម្តៅខ្ពស់បំផុតលើសកាលពីឆ្នាំ២០១៥។ កសិករដាំស្វាយនៅក្នុងតំបន់ម្នាក់ បាននិយាយថា រលកកម្តៅបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ផ្លែស្វាយរបស់គាត់ ដែលជិតដល់ពេលប្រមូលផល និងធ្វើឱ្យខាងបង់ថវិកាប្រហែល៦៦ ០០០ដុល្លារ ចំណែកវិស័យផ្លែឈើផ្សេងទៀត ជាពិសេសផ្លែទំពាំងបាយជូរ និងចេក ទំនងជាប្រឈមនឹងការខាតបង់ច្រើនដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ សីតុណ្ហភាពនៅតំបន់កាណាវុន បានធ្លាក់ចុះមកវិញដល់កម្រិតអតិបរមា២៨អង្សាសេ ប៉ុន្តែកសិករបាននិយាយថា សីតុណ្ហភាពចុះត្រជាក់យឺតពេលបន្តិចហើយ ព្រោះដំណាំរបស់ពួកគាត់បានខូចដោយសាររលកកម្តៅរួចទៅហើយ។ មន្ត្រីទីក្រុងកាណាវុន និងជាអ្នកដាំស្វាយម្នាក់ បាននិយាយថា ផ្លែស្វាយរបស់លោកបានខូចខាតច្រើនណាស់ ដោយសាររលកកម្តៅកើតឡើងតែបីថ្ងៃសោះ។ ចំណែកអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ដែលធ្លាប់ធ្វើការជាមួយក្រសួងឧស្សាហកម្ម និងការអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងតំបន់ និងជាអ្នកធ្លាប់បានស្រាវជ្រាវលក្ខខណ្ឌផលិតកម្ម នៅក្នុងតំបន់នោះ បាននិយាយថា កត្តានៅក្នុងតំបន់ក៏មានចំណែកបង្កឱ្យមានគ្រោះឡើងកម្តៅផងដែរ។ លោកស្រីបានមានប្រសាសន៍ថា យុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់មួយនៅក្នុងទីក្រុងកាណាវុន គឺត្រូវស្រោចទឹកដំណាមឱ្យបានច្រើនបំផុតក្នុងអំឡុងពេលរលកកម្តៅ។ ប៉ុន្តែ ទឹកនៅតំបន់នេះ​មានជាតិប្រៃច្រើនណាស់ ដូច្នេះធ្វើឱ្យរុក្ខជាតិពិបាកលូតលាស់។ ជាពិសេស នៅពេលសីតុណ្ហភាពក្តៅខ្លាំងបែបនេះ ទឹកប្រៃនឹងធ្វើឱ្យដំណាំរឹតតែពិបាកលូតលាស់កាន់តែខ្លាំង។ […]

photo_2026-01-28_15-05-36
កម្ពុជារំពឹងនាំយកសម្បុកកត្រចៀកកាំទៅលក់នៅទីផ្សារចិន នាពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២៦នេះ

ដោយ រស្មី ភ្នំពេញ៖ ផ្ទះត្រចៀកកាំចំនួន៦នៅកម្ពុជា កំពុងត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យក្លាយជាអ្នកនាំមុខគេក្នុងការនាំចេញនូវសម្បុកត្រចៀកកាំទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន ដែលជាទីផ្សារមួយត្រូវបានកម្ពុជារំពឹងថា ជួយសម្រួលយ៉ាងច្រើនទៅលើតម្លៃ និងការផលិតសម្បុកត្រចៀកកាំនៅកម្ពុជាឱ្យកាន់តែល្អប្រសើរថែមទៀត។ លោក ស៊ុយ កុកធាន ប្រធានសមាគមត្រចៀកកាំកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ប្រាប់ទូរទស្សន៍ARDB ថា តាមរយៈការជ្រើសរើសផ្ទះត្រចៀកកាំ ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចេញសម្បុកត្រចៀកកាំនេះ កម្ពុជារំពឹងទុកថា នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ឬប្រមាណក្នុងអំឡុងខែមិថុនា ដល់ខែកក្កដាខាងមុខនេះ កម្ពុជានឹងអាចនាំចេញទៅលក់នៅទីផ្សារប្រទេសចិនបានហើយ ពីព្រោះទាំងក្រុមហ៊ុនសម្បុកត្រចៀកកាំកម្ពុជា និងចិនបានជំរុញឱ្យនាំចេញបានឆាប់រហ័សដូចគ្នា។ គួរបញ្ជាក់ដែរថា បច្ចុប្បន្នយ៉ាងហោចណាស់មានផ្ទះត្រចៀកកាំប្រមាណជិត ១០០០កន្លែងបានចុះបញ្ជីជាមួយក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទកម្ពុជា។ តាមរយៈការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិននេះដែរ លោករំពឹងថា វាកាន់តែជួយអ្នកមានផ្ទះចិញ្ចឹមត្រចៀកកាំកាន់តែមានទីផ្សារ ហើយបរិមាណផលិតកាន់តែច្រើនឡើងបន្ថែមទៀត។ លោក ស៊ុយ កុកធាន បានបញ្ជាក់ប្រាប់ថា កន្លងមកនេះមានក្រុមហ៊ុនសម្បុកត្រចៀកកាំចំនួនប្រាំមួយបានដាក់ពាក្យជាផ្លូវការទៅកាន់ភ្នាក់ងារគយចិន ដែលមានមានស្តង់ដា និងគុណភាពត្រឹមត្រូវអាចនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ ពេលនេះកម្ពុជាកំពុងរង់ចាំមើលនីតិវិធី និងលក្ខខណ្ឌនាំចេញ ដើម្បីសំដៅធ្វើយ៉ាងណាឱ្យការនាំចេញនៅថ្ងៃខាងមុខសម្រេចជោគជ័យ។ តាមការរំពឹងទុកដែរទីផ្សារសម្បុកត្រចៀកកាំកម្ពុជាមិនមានបញ្ហានោះទេ ពីព្រោះសម្បុកត្រចៀកកាំមានគុណភាពល្អស្រាប់ទៅហើយ។ ប្រធានសមាគមត្រចៀកកាំកម្ពុជាបានពន្យល់ជុំវិញបញ្ហានេះថា «សម្បុកត្រចៀកកាំរបស់យើងមិនមានបញ្ហាទេ ទោះបីយ៉ាងណាទីផ្សារប្រទេសចិន ក៏ដូចជាទីផ្សារដំណាំដទៃទៀតដែរ ពោលគឺក្រុមហ៊ុននាំចេញត្រូវចុះបញ្ជីកសិដ្ឋាន ដាំដំណាំនិងសម្បុកត្រចៀកកាំក៏ដូចគ្នា គឺក្រុមហ៊ុននាំចេញក៏ត្រូវចុះបញ្ជី  និងម្ចាស់ផ្ទះត្រចៀកកាំក៏ត្រូវចុះបញ្ជីដូចគ្នាទាំងអស់។ សម្រាប់ការនាំចេញវិញ គេកំណត់បរិមាណប៉ុន្មានត្រូវនាំចេញប៉ុននោះដែរ មិនមែនគេត្រូវ១០០តោន […]

image_2026-02-03_09-18-55
ផ្លែក្រូចឃ្វិចតៃវ៉ាន់ ត្រឡប់ចូលទីផ្សារម៉ាឡេស៊ីឡើងវិញ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំចិន

តៃប៉ិ៖ ផ្លែក្រូចឃ្វិចតៃវ៉ាន់ បានត្រឡប់ចូលទីផ្សារម៉ាឡេស៊ីឡើងវិញ នៅឱកាសមុនពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ដោយក្រូចនេះត្រូវបានផ្គត់ផ្គង់ចេញពីទីក្រុងតៃជុង (Taichung) ជាតំបន់ផលិតផលក្រូចឃ្វិចតាមរដូវកាល របស់កោះតៃវ៉ាន់ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីចិន។ កម្មវិធីនាំចេញនេះ ត្រូវបានរៀបចំឡើងដោយសមាគមកសិករក្នុងស្រុក ដោយមានការគាំទ្រពីក្រសួងកសិកម្មតៃវ៉ាន់ និងការិយាល័យកសិកម្មទីក្រុងតៃជុង និងផ្តោតលើការរក្សាវត្តមាននាំចេញផលិតផលផ្លែក្រូចឃ្វិច ទៅកាន់ទីផ្សារក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមមានប្រទេសម៉ាឡេស៊ី សិង្ហបុរី និងប្រទេសប្រ៊ុយណេ។ យោងតាមអ្នករៀបចំកម្មវិធីនាំចេញ បានឱ្យដឹងថា ការដឹកជញ្ជូននាំចេញផ្លែក្រូចឃ្វិចលើកដំបូងក្នុងបរិមាណប្រហែល១៥តោន បានមកដល់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ីរួចរាល់ហើយ។ ផ្លែក្រូចឃ្វិចទាំងនេះ ត្រូវបានចែកចាយនៅទូទាំងប្រទេស តាមរយៈបណ្តាញលក់រាយ និងផ្សារទំនើបនៅក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ ចំណែកការនាំចូលផលិតផលផ្លែក្រូចនេះ ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមហ៊ុនម៉ាឡេស៊ី។ ការិយាល័យកសិកម្មក្រុងតៃជុង បាននិយាយថា ផលិតកម្មក្រូចឃ្វិចក្នុងស្រុកឆ្នាំនេះ ផ្តល់ទិន្នផលល្អ ដោយសារកម្រិតទឹកភ្លៀងគ្រប់គ្រាន់ អាកាសធាតុអំណោយផល និងស្ថានភាពដីល្អសមស្របសម្រាប់ការដាំដុះដំណាំក្រូចឃ្វិច។ ទោះបីជាមានបញ្ហាអាកាសធាតុខ្លះក៏ដោយ ដូចជាសីតុណ្ហភាពទាប និងព្យុះទីហ្វុងក៏ដោយ ក៏បរិមាណផ្គត់ផ្គង់ និងគុណភាពផ្លែក្រូចនៅតែល្អដដែល។ លោក ចេម ចាង (James Chang) នាយកផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅការិយាល័យសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌តៃប៉ិ ក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ី បានថ្លែងថា តម្រូវការក្រូចឃ្វិចក្នុងអំឡុងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីចិន​ នៅឆ្នាំនេះ មានបរិមាណច្រើនលើសពីបរិមាណអាចរកបាន ដែលបង្ហាញពីការស្រូបយកការលក់រាយប្រកបដោយស្ថិរភាព។ ដោយសារតែការពេញនិយមទទួលទាននេះ ទើបធ្វើឱ្យផ្លែក្រូចឃ្វិចតៃវ៉ាន់ត្រូវដាក់លក់នៅលើទីផ្សារ […]

photo_2026-01-26_10-29-40
សហគមន៍កសិកម្មទំនើបស្រូវនាងអំ សម្រុកសាងសង់ផ្ទះសំណាញ់បន្លែសុវត្ថិភាព សម្រាប់ផ្គត់ផ្គងតម្រូវការទីផ្សារ

ដោយ អៀវ ឈៀងនី ភ្នំពេញ៖ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ សហគមន៍កសិកម្មទំនើបស្រូវនាងអំ មានទីតាំងនៅភូមិសែនជ័យ ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប កំពុងមមាញឹកសាងសង់ផ្ទះសំណាញ់ ដើម្បីដាំដុះបន្លែសុវត្ថិភាពបន្ថែមទៀត សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ទីផ្សារ ក្រោយពីចាប់ផ្តើមដំណើរការតាំងពីខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤។ លោកស្រី ឈិន សុភាសី ប្រធានសហគមកសិកម្មទំនើបស្រូវនាងអំ បានប្រាប់ទូរទស្សន៍នអនឡាញ ARDB ថា បច្ចប្បន្ន ផ្ទះសំណាញ់ចំនួន៥០ផ្ទះ សម្រាប់ដាំដុះបន្លែសុវត្ថិភាព ដើម្បីបង្កើនប្រាក់ចំណូលបន្ថែម ត្រូវបានសាងសង់សម្រេចលទ្ធផល៧០ភាគរយហើយ។ លោកស្រីបន្តថា ឥឡូវនេះយើងកំពុងរៀបចំដី ក្នុងផ្ទះសំណាញ់ជាបណ្តើរៗ និងបណ្ដុះកូនដំណាំឆាប់ៗនេះ ដែលមានការដាំដុះបន្លែចំនួន៣ប្រភេទ រួមមានស្ពៃក្រញាញ់ ស្ពៃតឿ និងស្ពៃចង្កឹះ ដោយគោលដៅទីផ្សារបន្លែនេះ ផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនស្រេចតែម្ដង។ ចំពោះការដាំដុះស្រូវនាងអំវិញ សហគមន៍នៅតែបន្ត ដោយលោកស្រី ឈិន សុភាសី បានឱ្យដឹងថា ការផលិតស្រូវនាងអំចំណី ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានទិន្នផលចំនួន៥៦៣,៩៦៥គីឡូក្រាម, នាងអំពូជ បានចំនួន៥១,១២៥គីឡូក្រាម និងស្រូវខា៩ បានចំនួន៨០,៧៩៣គីឡូក្រាម ដោយផ្ទៃដីដាំដុះក្នុងឆ្នាំ២០២៥ មានចំនួន៥១០ហិកតា។ លោកស្រី ឈិន សុភាសី បន្តថា […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ