មន្រ្តីរដ្ឋបាលព្រៃឈើកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់កម្ពុជា

ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន អនុប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាននិងកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិដ៏កម្រមួយមានឈ្មោះ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ ដែល ជាធនធានដ៏មានតម្លៃកំពុងតែលើកស្ទួយមុខមាត់ប្រទេស​​កម្ពុជា។​​

ការរកឃើញកេសរកូលព្រៃ ត្រូវបាន​កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន បាន​រៀបរាប់ថា កន្លងមកសំរាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវជាលទ្ធផលបានរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដែលមិន​មានវត្តមាននៅកម្ពុជា​​ ប៉ុន្តែ ក្រុមការងារ​​បាន​យកមកដាក់នៅកណ្តាលក្រុង​​ បន្ទាប់មកមានចេញផ្កានិងលូតលាស់​បានល្អ។​​

កញ្ញាបានលើកឡើងថា កាលពី២០១៣នៅខេត្តកោះកុងកញ្ញាបានទៅសិក្សាអំពីជីវចម្រុះរួចបានប្រមូលសំណាក និងបញ្ជាក់ពីឈ្មោះ​​រុក្ខជាតិនេះ​​​ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងបច្ចុប្បន្ននេះនៅតែបន្តចុះស្រាវជ្រាវកេសរកូលព្រៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែវត្តមាន​ កេសរកូលព្រៃគឺមិន​មែននៅតាមតំបន់រយៈខ្ពស់ៗឬត្រជាក់នោះទេ សូម្បីតំបន់ក្តៅបំផុតក៏មានដុះដែរ​​ តែជាប្រភេទផ្សេងគ្នា​​ ឥឡូវនេះប្រមូលបាន ៣ពាន់សំណាកជាងហើយ ដែលបានកំណត់ឈ្មោះ ៣០០ប្រភេទ។​

ប្រទេសកម្ពុជាសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ រួមទាំងរុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ។ សម្បត្តិធម្មជាតិទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបានផ្តល់នូវសោភ័ណភាពស្រស់ត្រកាលប៉ុណ្ណោះទេ តែវាថែមទាំងបានរួមចំណែកទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ផងដែរ។

រដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រទៅលើប្រភេទរុក្ខជាតិ រួមទាំងកេសរកូលព្រៃ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ដោយមានការសហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍនានា។ បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលព្រៃឈើបានស្រាវជ្រាវរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាង ៥០០ប្រភេទ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះនៅតែបន្តស្វែងរកប្រភេទថ្មីៗបន្ថែមទៀត។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ប្រមូលសំណាកកេសរកូលព្រៃ គឺវិភាគទានដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សិស្ស និស្សិត មន្ត្រីរាជការ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ប្រើប្រាស់ជាមគ្គុទេសក៍ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ។ ការងារនេះ ក៏កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឆន្ទៈមុតស្រួចក្នុងការការពារ ថែរក្សា ស្រាវជ្រាវ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះប្រភេទកេសរកូលព្រៃទាំងនេះ ដែលខ្លះមានរកឃើញវត្តមានតែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ៕


photo_2026-02-04_07-35-39 (2)
សហគ្រិនខ្មែរមួយរូបប្រមូលទិញស្ពៃពីកសិករយកមកចម្រាញ់ផលិតជាសាប៊ូកក់សក់ និងសាប៊ូដុសខ្លួន

ភ្នំពេញ៖ អ្នកស្រី នុត​ សម្ផស្ស នាយិកាក្រុមហ៊ុនផលិតសាប៊ូក្នុងស្រុកមួយរូប បាន​​បន្តប្រមូលទិញស្ពៃក្រញាញ់ និងកសិផលរបស់កសិករនៅតាមបណ្ដាខេត្តមួយចំនួន ដើម្បីយកមកកែច្នៃធ្វើជាសាប៊ូកក់សក់ និងសាប៊ូដុសខ្លួន សម្រាប់ដាក់លក់លើទីផ្សារជំនួសឱ្យផលិតនាំចូលពីប្រទេសជាតិខាង ។ អ្នកស្រីស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុន អិល អេស វី បាន​លើកឡើងថា មួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ប្រជាជនខ្មែរបាននាំគ្នាគាំទ្រផលិតផលខ្មែរយ៉ាងច្រើនផុសផុល ខណៈនៅតាមទីផ្សារអតិថិជនបានសួររកផលិតផលដែលជារបស់ខ្មែរ ជាជាងផលិតផលរបស់ប្រទេសថៃ និងផលិតផលនាំចូលពីប្រទេសជិតខាងផ្សេងទៀត។ ជាក់ស្ដែង សាប៊ូកក់សក់ និងសាប៊ូដុសខ្លួន ដែលចម្រាញ់ចេញអំពីស្ពៃក្រញាញ់របស់កសិករ បច្ចុប្ប​ន្នក៏កំពុងទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាជនខ្មែរទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសផងដែរ។ អ្នកស្រី នុត សម្ភស្ស អះអាងថា រាល់ផលិតផលទាំងអស់មិនថាតែរបស់ខ្មែរ ឬនាំចូលនោះទេ ការប្រើប្រាស់ក៏អាស្រ័យទៅលើស្បែកក្បាល និងសក់របស់អតិថិនដែរ ប៉ុន្ដែអ្នកស្រីព្រមទទួលយកក្នុងន័យរិះគន់ដើម្បីស្ថាបនា គ្រាន់តែថាសម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់សាប៊ូស្ពៃផ្ទាល់ គឺមិនដែលមានបញ្ហាអ្វីនោះឡើយ។ សព្វថ្ងៃនេះ អតិថិជនជាប្រជាជនខ្មែរច្រើនណាស់បានលើកទឹកចិត្តអ្នកស្រី ពីព្រោះរាល់ការផលិតសាប៊ូរបស់រោងចក្រអ្នកស្រី សុទ្ធសឹងតែបានឆ្លងកាត់ការពិសោធន៍តាមស្ដង់ដា ដោយក្រុមអ្នកជំនាញវិទ្យាសាស្រ្ដគីមី មុននឹងផលិតចេញទៅដាក់លក់លើទីផ្សារ ជាក់ស្ដែងក្រុមហ៊ុនតែងតែបានគិតគូរអំពីគុណភាពជាចម្បងផងដែរ។ ក្រុមហ៊ុន អិល អេស វី ផលិតសាប៊ូអូកា ជាក្រុមហ៊ុនបង្កើតឡើងដោយសហគ្រិនខ្មែរម្នាក់ ដែលគិតមកទល់ពេលនេះ ក្រុមហ៊ុនបានបើកដំណើររយៈពេល ១២ឆ្នាំមកហើយ៕

image_2026-02-04_09-49-55
ប្រទេសចិនទទួលបានផ្លែចេកឡាវ នាំចេញដំបូងគេ តាមទូរថភ្លើងឆ្លងដែន

ក្រុងឆុងឈីង៖ រថភ្លើងដឹកទំនិញមួយគ្រឿង ដែលដឹកផ្លែចេកនាំចេញពីប្រទេសឡាវ បានមកដល់ទីក្រុងឆុងឈីង(Chongqing) កាលពីពេលថ្មីៗនេះ ដែលជាការដឹកជញ្ជូនផ្លែចេកនាំចូលលើកដំបូង ដោយដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែកបិទជិត ទៅកាន់ផ្លូវដែកអន្តរមធ្យោបាយ។ ការដឹកជញ្ជូនផ្លែចេករបស់ឡាវនេះ តាមរយៈទូកុងតឺន័រទំហំ៤០ហ្វីត ចំនួនប្រាំគ្រឿង ដែលមានទម្ងន់សរុប៨៥,៥តោន ទៅកាន់ទីក្រុងឆុងឈីង ភាគកណ្តាលប្រទេសចិន ដោយចេញដំណើរពីទីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ ឆ្លងតាមកំពង់ផែផ្លូវដែកម៉ូហាន (Mohan Railway Port) ក្នុងខេត្តយូណាន មុនពេលបន្តដំណើរតាមផ្លូវដែកទៅកាន់ទីក្រុងឆុងឈីងតែម្តង។ បន្ទាប់ពីបំពេញបែបបទបញ្ចេញទំនិញរបស់ភ្នាក់ងារគយ ផ្លែចេកទាំងនេះត្រូវបានចែកចាយទៅកាន់ទីផ្សារលក់ដុំផ្លែឈើ នៅក្នុងខេត្តឆុងឈីង និងតំបន់ជុំវិញ។ យោងតាមក្រុមហ៊ុននាំចូល បានឱ្យដឹងថា តម្រូវការផ្លែចេកដាំក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានកើនឡើងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗកន្លងមកនេះ។ ផ្លែចេកឡាវ មានទីផ្សារនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយសារតែលក្ខខណ្ឌផ្គត់ផ្គង់មានស្ថេរភាព គុណភាពល្អជាប់លាប់ និងរចនាសម្ព័ន្ធថ្លៃដើមសមរម្យ ដែលរួមចំណែកដល់បរិមាណនាំចូលផ្លែចេកកាន់តែខ្ពស់ឡើងៗ។ ការដឹកជញ្ជូនបានប្រើគំរូនៃការដឹកជញ្ជូនតភ្ជាប់ពីផ្លូវដែកមួយទៅផ្លូវដែកមួយទៀត ដែលអាចគ្រប់គ្រងសីតុណ្ហភាពបានជាប្រចាំ ក្រោមការតាមដានពីដើមទីដល់ចុងទី និងការត្រួតពិនិត្យទិន្នន័យក្នុងពេលវេលាជាក់ស្តែង។ ក្រុមហ៊ុនបានរាយការណ៍ថា ថ្លៃដើមដឹកជញ្ជូនសរុប រួមទាំងថ្លៃលើកដាក់ និងថ្លៃដាក់ចុះទំនិញ បានធ្លាក់ចុះប្រហែល១៦ភាគរយ បើធៀបនឹងវិធីដឹកជញ្ជូនមុនៗ។ ដើម្បីគាំទ្រដល់ពាណិជ្ជកម្មនាំចូលផ្លែចេកឆ្លងដែន ភ្នាក់ងារគយចិន បានដាក់ចេញនូវកម្មវិធីសាកល្បងសម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យគោលដៅ និងការដាក់ឱ្យនៅដាច់ពីគេ ក្រោមក្របខ័ណ្ឌច្រករបៀងពាណិជ្ជកម្មដីគោកអន្តរជាតិថ្មី។ ការសម្របសម្រួលត្រូវបានពង្រឹងជាមួយភ្នាក់ងារគយគុនមីង និងភ្នាក់ងារដឹកជញ្ជូននៅកំពង់ផែឆុងឈីង ជាមួយនឹងយន្តការការងាររួមគ្នា ដែលបានបង្កើតឡើង […]

photo_2026-02-04_07-28-55 (2)
សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា លើកឡើងពីក្តីបារម្ភសម្រាប់វិស័យស្វាយចន្ទីក្នុងសន្និសីទសកល នៅទីក្រុងឌូបៃ

ភ្នំពេញ៖ សមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា តំណាងដោយលោក ស៊ុយ កុកធាន ជាអនុប្រធាន បានលើកឡើងពីក្តីបារម្ភសម្រាប់វិស័យចន្ទីក្នុងសន្និសីទស្វាយចន្ទីពិភពលោក (World Cashew Conference) នៅទីក្រុងឌូបៃ ប្រទេសអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម កាលពីចុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ មានការប្រមូលផ្តុំអ្នកជំនាញស្វាយចន្ទីសកល និងថ្នាក់ដឹកនាំឧស្សាហកម្ម ដើម្បីពិភាក្សាអំពីកំណើនប្រកបដោយនិរន្តរភាព និងបញ្ហាប្រឈមនៃទីផ្សារ។សកម្មភាព និងកិច្ចពិភាក្សាផ្ទៃក្នុង នាអំឡុងពេលសន្និសីទនេះសន្និសីទស្វាយចន្ទីពិភពលោក បាននចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយអ្នកទិញធំៗ និងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការគាំទ្រដល់កសិករ និងការពង្រឹងតួនាទីរបស់កម្ពុជា ក្នុងវិស័យស្វាយចន្ទីអន្តរជាតិ។ លោក ស៊ុយ កុកធាន អនុប្រធានសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា ក៏បានចូលរួមក្នុងកិច្ចពិភាក្សាផ្ទៃក្នុង (បិទទ្វារ) ជាមួយបណ្តាប្រទេសផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ រួមមានប្រទេសតង់ហ្សានី និងប្រទេសមួយចំនួននៅអាហ្វ្រិកខាងលិច ដើម្បីដោះស្រាយក្តីបារម្ភ ដែលកំពុងកើនឡើងជុំវិញកម្រិតផលិតកម្មសកល។ ការព្យាករណ៍ផលិតកម្ម និងក្តីបារម្ភលើទីផ្សារ ទិន្នផលសកល ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ទិន្នផលគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅទូទាំងពិភពលោកសម្រេចបាន៥,៥លានតោន។ ការព្យាករណ៍បង្ហាញថា តួលេខនេះអាចកើនឡើងដល់ប្រាំពីរលានតោននៅឆ្នាំ២០៣០ ដែលបង្កឱ្យមានការព្រួយបារម្ភអំពីការផ្គត់ផ្គង់លើសតម្រូវការ និងការធ្លាក់ចុះនៃតម្លៃ។ លោកបាន​លើកឡើងថា ការរីកចម្រើននៅបណ្តាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកខាងលិច ជាពិសេសប្រទេសនីហ្សេរីយ៉ា កំពុងរៀបចំផែនការពង្រីកទ្រង់ទ្រាយធំ ជាមួយនឹងគំនិតផ្តួចផ្តើមដាំដើមស្វាយចន្ទីថ្មីប្រមាណ១៨លានដើម។ ស្ថានភាពផលិតកម្មនៅកម្ពុជា ដែលបច្ចុប្បន្នជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសផលិតគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ ធំជាងគេទីពីរនៅលើពិភពលោក បានបង្ហាញសញ្ញានៃផលិតកម្មស្ថិរភាព។ […]

image_2026-02-04_08-57-47
ឥណ្ឌូណេស៊ីនាំចូលគោរស់ជាង១ ៣០០ក្បាលពីអូស្ត្រាលី ដើម្បីចិញ្ចឹមយកទឹកដោះ

ហ្សាកាតា៖ មន្ត្រីកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី បាននិយាយថា ក្នុងសប្តាហ៍នេះ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបាននាំចូលគោរស់ចំនួន ១,៣៨៣ក្បាលបន្ថែមទៀតពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ដែលជាផ្នែកមួយនៃផែនការចំណាយ៣ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីលើកចិត្តកសិករខ្នាតតូចឱ្យចូលរួមក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីបង្កើនទិន្នផលទឹកដោះគោឱ្យកើនឡើងកាន់តែច្រើន។ សេចក្តីការណ៍កាលពីឆ្នាំមុន បានលើកឡើងថា ដោយសារប្រឈមនឹងបញ្ហាមូលនិធិមានកម្រិត ទើបរដ្ឋាភិបាលឥណ្ដូណេស៊ីជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនជួយផ្តល់មូលនិធិដល់ការទិញគោនេះ ដែលជាជម្រើសមិនសូវល្អធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមអាជីវកម្មចិញ្ចឹមគោក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ ចំណែកលោក​ អាគុង ស៊ូហ្គានដា (Agung Suganda) អគ្គនាយកទីភ្នាក់ងារបសុសត្វ និងសុខមាលភាពសត្វ របស់ក្រសួងកសិកម្ម បាននិយាយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយថា «គោទាំងនេះមិនត្រឹមតែជាការបន្ថែមលើចំនួនគោមានស្រាប់ប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាការវិនិយោគបែបយុទ្ធសាស្ត្រដើម្បីពង្រឹងមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការផលិតទឹកដោះគោជាតិពីកសិដ្ឋានខ្នាតតូច»។ ចំណុចសំខាន់នៃកម្មវិធីអាហារឥតគិតថ្លៃ ដែលផ្តោតសំខាន់លើកុមារ និងស្ត្រីមានផ្ទៃពោះប្រមាណ៨៣លាននាក់ នៅទូទាំងប្រទេស បានអំពាវនាវឱ្យមានការនាំចូលគោទឹកដោះយកគោចំនួនមួយលានក្បាលក្នុងរយៈពេលប្រាំឆ្នាំ ដើម្បីបង្កើនចំនួនគោយកទឹកដោះ ដែលសព្វថ្ងៃត្រឹម២២ម៉ឺនក្បាល។ ក្រសួងកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី បាននិយាយថា ការនាំចូលគោរស់នាពេលកន្លងមក រួមមានការដឹកជញ្ជូនរួមគ្នា និងការបង្កាត់ពូជ ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងគោរបស់សហគមន៍ និងកសិករ ចាប់តាំងពីឆ្នាំមុន ដោយទិន្នផលទឹកដោះគោរបស់ពួកគាត់ នឹងបញ្ជូនទៅឱ្យឧស្សាហកម្មកែច្នៃទឹកដោះគោ ដើម្បីធានាឱ្យបាននូវនិរន្តរភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ទឹកដោះគោ។ មន្ត្រីផ្នែកសុខភាពសត្វនៅក្រសួងកសិកម្មឥណ្ឌូណេស៊ី បាននិយាយថា ការនាំចូលគោយកទឹកដោះគោ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ បានជួបបញ្ហាប្រឈមនឹងការធ្វើចត្តាឡីស័ក្ត និងការត្រួតពិនិត្យរកជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ បន្ទាប់ពីបានដឹកមកដល់ខេត្តជ្វាកណ្តាល កាលពីថ្ងៃទី១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ដើម្បីធានាដល់សុវត្ថិភាពសត្វ ការធ្វើចត្តាឡីស័ក្តមានរយៈពេល១៤ថ្ងៃ […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ