មន្រ្តីរដ្ឋបាលព្រៃឈើកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់កម្ពុជា

photo_2025-01-03_14-41-55

ភ្នំពេញ៖ កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន អនុប្រធានការិយាល័យរដ្ឋបាលព្រៃឈើនៃ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ បាននិងកំពុងតែអភិរក្សរុក្ខជាតិដ៏កម្រមួយមានឈ្មោះ កេសរកូលព្រៃជាង៥០០ប្រភេទ ដែល ជាធនធានដ៏មានតម្លៃកំពុងតែលើកស្ទួយមុខមាត់ប្រទេស​​កម្ពុជា។​​

ការរកឃើញកេសរកូលព្រៃ ត្រូវបាន​កញ្ញា ណៃ ស៊ីខៀន បាន​រៀបរាប់ថា កន្លងមកសំរាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវជាលទ្ធផលបានរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាច្រើនប្រភេទ ដែលមិន​មានវត្តមាននៅកម្ពុជា​​ ប៉ុន្តែ ក្រុមការងារ​​បាន​យកមកដាក់នៅកណ្តាលក្រុង​​ បន្ទាប់មកមានចេញផ្កានិងលូតលាស់​បានល្អ។​​

កញ្ញាបានលើកឡើងថា កាលពី២០១៣នៅខេត្តកោះកុងកញ្ញាបានទៅសិក្សាអំពីជីវចម្រុះរួចបានប្រមូលសំណាក និងបញ្ជាក់ពីឈ្មោះ​​រុក្ខជាតិនេះ​​​ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ និងបច្ចុប្បន្ននេះនៅតែបន្តចុះស្រាវជ្រាវកេសរកូលព្រៃនៅតាមបណ្តាខេត្តនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា ដោយសារតែវត្តមាន​ កេសរកូលព្រៃគឺមិន​មែននៅតាមតំបន់រយៈខ្ពស់ៗឬត្រជាក់នោះទេ សូម្បីតំបន់ក្តៅបំផុតក៏មានដុះដែរ​​ តែជាប្រភេទផ្សេងគ្នា​​ ឥឡូវនេះប្រមូលបាន ៣ពាន់សំណាកជាងហើយ ដែលបានកំណត់ឈ្មោះ ៣០០ប្រភេទ។​

ប្រទេសកម្ពុជាសំបូរទៅដោយធនធានធម្មជាតិព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃ រួមទាំងរុក្ខជាតិគ្រប់ប្រភេទ។ សម្បត្តិធម្មជាតិទាំងនេះ មិនត្រឹមតែបានផ្តល់នូវសោភ័ណភាពស្រស់ត្រកាលប៉ុណ្ណោះទេ តែវាថែមទាំងបានរួមចំណែកទ្រទ្រង់សេដ្ឋកិច្ច សង្គម និងបរិស្ថាន ផងដែរ។

រដ្ឋបាលព្រៃឈើ នៃក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ យកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រទៅលើប្រភេទរុក្ខជាតិ រួមទាំងកេសរកូលព្រៃ អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សមកហើយ ដោយមានការសហការជាមួយដៃគូអភិវឌ្ឍនានា។ បច្ចុប្បន្ននេះ រដ្ឋបាលព្រៃឈើបានស្រាវជ្រាវរកឃើញកេសរកូលព្រៃជាង ៥០០ប្រភេទ ដែលមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ហើយការសិក្សាស្រាវជ្រាវនេះនៅតែបន្តស្វែងរកប្រភេទថ្មីៗបន្ថែមទៀត។

ការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ប្រមូលសំណាកកេសរកូលព្រៃ គឺវិភាគទានដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់សិស្ស និស្សិត មន្ត្រីរាជការ និងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍នានា ប្រើប្រាស់ជាមគ្គុទេសក៍ក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍ។ ការងារនេះ ក៏កំពុងលើកស្ទួយមុខមាត់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលមានឆន្ទៈមុតស្រួចក្នុងការការពារ ថែរក្សា ស្រាវជ្រាវ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ ចំពោះប្រភេទកេសរកូលព្រៃទាំងនេះ ដែលខ្លះមានរកឃើញវត្តមានតែនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាប៉ុណ្ណោះ៕


12water2
ហ្វីលីពីនមិនឈប់នាំចូលអង្ករឡើយ ព្រោះខ្លាចខ្វះស្បៀងក្នុងស្រុក បង្កឡើងដោយបាតុភូតអែលនីញ៉ូ

ម៉ានីល៖ ប្រទេសហ្វីលីពីននឹងបន្តអនុញ្ញាតនាំចូលអង្ករ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ដោយសារការព្រួយបារម្ភពីកង្វះខាតស្បៀងអាហារក្នុងស្រុក បង្កឡើងដោយបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (El Niño) ដែលគេព្យាករណ៍ថា នឹងធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវហ្វីលីពីនថយចុះចំនួន៧៥០ ០០០តោន។ ដោយសារតម្រូវការក្នុងស្រុកមានបរិមាណចំនួន១៣,៥៧លានតោន លើសពីការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកបានត្រឹមតែ ១២,៤០លានតោន ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន មានផែនការបង្កើតប្រភពស្បៀងបម្រុង និងប្រមូលទិញស្រូវក្នុងស្រុកចំនួន៥០០ ០០០តោន ដើម្បីគាំទ្រដល់កសិករ គឺជាការផ្លាស់ប្តូរខុសប្លែកពីឆ្នាំមុន ដែលធ្លាប់បានផ្អាកការនាំចូលអង្ករពីបរទេស។ យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម បានលើកឡើងថា គោលនយោបាយបើផ្លូវនាំចូលអង្កររបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់អ្នកនាំចេញវៀតណាម ដែលចាត់ទុកប្រទេសហ្វីលីពីនជាទីផ្សារធំបំផុតរបស់ខ្លួន ដោយមានទំហំរហូតដល់៤៥ភាគរយនៃប្រាក់ចំណូលនាំចេញអង្ករសរុបរបស់វៀតណាម ចំនួ​ន២,៦៤ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេលប្រាំខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានហ្វីលីពីន បានរាយការណ៍ដោយដកស្រង់សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលព្យាករណ៍ថា នឹងកើតមានឡើងនៅចុងឆ្នាំ២០២៦នេះ អាចធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីនថយចុះប្រមាណ៧៥០ ០០០តោន ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការខ្វះខាតអង្ករ នៅមុនពេលចួលរដូវប្រមូលផលស្រូវរដូវប្រាំង នាដើមឆ្នាំ២០២៧។ រីឯតម្រូវការអង្កររបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន មានបរិមានសរុបចំនួន១៣,៥៧លានតោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ គឺច្រើនជាងការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ដែលមានត្រឹមតែ១២,៤០លានតោនប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានមានប្រសាសន៍ថា […]

images (2)
ឥណ្ឌូណេស៊ីរៀបចំបង្កើតគោលនយោបាយទឹកធ្វើកសិកម្ម ដើម្បីការពារប្រភពទឹកក្រោមដី

ហ្សាការតា៖ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថានឥណ្ឌូណេស៊ី លោក ជុំហ៊ួរ ហ៊ីដាយ៉ាត (Jumhur Hidayat) បានឱ្យដឹងថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីកំពុងរៀបចំគោលនយោបាយទឹកសម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម (Water Farming Policy) ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ទឹកក្រោមដីទាំងអស់ ត្រូវស្តារប្រភពទឹកបម្រុងឡើងវិញ ដើម្បីការពារធនធានទឹកប្រកបដោយចីរភាព។ ថ្លែងការណ៍នាឱកាសកិច្ចប្រជុំកំពូល ស្តីពីការកាត់បន្ថយការភាយឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់របស់ឥណ្ឌូណេស៊ីឱ្យនៅត្រឹមសូន្យ (Indonesia Net Zero Summit) ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងហ្សាការតា កាលពីថ្ងៃទី២ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ លោក ជុំហ៊ួរ ហ៊ីដាយ៉ាត បានមានប្រសាសន៍ថា គោលនយោបាយនេះនឹងតម្រូវឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ បង្វែរទឹកត្រឡប់ទៅក្នុងដីវិញ បន្ទាប់ពីបានបូមយកទឹកក្រោមដី តាមរយៈយន្តការមានស្រាប់។ លោកបានបន្តថា កម្រៃសេវាពីការប្រើប្រាស់ទឹកក្រោមដីនាពេលបច្ចុប្បន្ន ដែលបង់ជូនអាជ្ញាធរមូលដ្ឋាន គឺមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ព្រោះថវិកាទាំងនោះមិនបានយកទៅទ្រទ្រង់ដោយផ្ទាល់ដល់ការស្តារទឹកក្រោមដី ឬរក្សាសមតុល្យប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីឡើងវិញឡើយ។ លោករដ្ឋមន្ត្រីបានបន្ថែមទៀតថា គោលនយោបាយនេះមានគោលបំណងបង្ការការស្រុតដី ការរីងស្ងួតទឹកក្រោមដី និងការខូចខាតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងទឹក។ ការប្រើប្រាស់ទឹកក្រោមដីត្រូវតែសមស្របទៅនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងស្តារឡើងវិញ ដើម្បីធានាចីរភាពទឹកក្នុងរយៈពេលវែង។ ការស្តារទឹកក្រោមដីឡើងវិញ អាចរាប់បញ្ចូលទាំងការកសាងប្រព័ន្ធជ្រាបទឹកបែបជីវសាស្រ្ត (Biopore Infiltration Systems) ស្របតាមបទដ្ឋានបច្ចេកទេសកំណត់ ឬការដាំដើមឈើឱ្យស្របតាមបរិមាណទឹក ដែលបានបូមយកប្រើប្រាស់។ លោកបានពន្យល់ថា […]

photo_2026-08-10_08-40-18
កសិករម្នាក់ប្រើទុនជាង៥ ០០០ដុល្លារ បង្កើតមុខរបរចិញ្ចឹមសត្វ ហើយអាចរកបានចំណូលជិតបីលានរៀលក្នុងមួយខែ

ដោយ ឡុង សារេត កណ្តាល៖ កសិករម្នាក់រស់នៅក្នុងស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល បានចាប់ផ្តើមចិញ្ចឹមមាន់ស្របតាមបច្ចេកទេសច្បាស់លាស់ និងជាពេទ្យសត្វប្រចាំឃុំ ទទួលបានទុនពីគម្រោងតាមរយៈធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម (ARDB)នូវទឹកប្រាក់ប្រមាណ៥ ២០០ដុល្លារ ដើម្បីសាងសង់រោងមួយខ្នង សម្រាប់ចិញ្ចឹមមេមាន់ចំនួន១៤០ក្បាល និងយកស៊ុតភ្ញាស់កូនមាន់ពូជចែកចាយទៅលើទីផ្សារ ដោយរំពឹងថា អាចរកចំណូលបានជិតបីលានរៀលក្នុងមួយខែ។ កសិករឈ្មោះ កន ប៊ុនធឿន បានបញ្ជាក់ថា លោកបានទទួលទុនពីគម្រោង APIRE AT តាមរយៈធនាគារអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងកសិកម្ម នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នូវទំហំទឹកប្រាក់ចំនួន៥​២០០ដុល្លារ ដើម្បីចាក់ដីពង្រីករោង ឬសាងសង់រោងចិញ្ចឹមមាន់បានមួយខ្នង ដែលមានទទឹង១០ម៉ែត្រ និងបណ្តោយប្រវែង២៥ម៉ែត្រ អាចដាក់មេមាន់ពូជបានចំនួន១៤០ក្បាល។ តែកន្លងមកមិនទាន់បានយកស៊ុតមាន់ទាំងនេះមកភ្ញាស់បានកូនមាន់លក់នៅឡើយទេ តែចាប់ពីខែសីហានេះតទៅ លោលរំពឹងថា អាចភ្ញាស់បានកូនមាន់ចន្លោះពី៨០០ ទៅ១ ០០០កូនក្នុងមួយខែ និងអាចទទួលបានប្រាក់ចំណូលពីរលានប្រាំបីរសែនរៀលក្នុងមួយខែ។ ក្រោយមកលោកបានបង្ហាញបទពិសោធន៍នៃការលក់កូនមាន់ពូជដល់កសិករ ក៏ដូចជាសហគមន៍នៅតាមតំបន់ ដើម្បីបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការចិញ្ចឹមសត្វ។ ចំពោះកូនមាន់អាយុត្រឹមបីថ្ងៃមានតម្លៃ៣ ៥០០រៀល,កូនមាន់អាយុមួយសប្តាហ៍មានតម្លៃ៤ ០០០រៀល, កូនមាន់អាយុ១៤ថ្ងៃ​ មានតម្លៃ៤ ៥០០រៀល និងកូនមាន់អាយុ២១ថ្ងៃ មានតម្លៃ៥ ៥០០រៀល ក្នុងមួយក្បាល។ លោក […]

images
ហ្វីលីពីនមិនឈប់នាំចូលអង្ករឡើយ ព្រោះខ្លាចខ្វះស្បៀងក្នុងស្រុក បង្កឡើងដោយបាតុភូតអែលនីញ៉ូ

ម៉ានីល៖ ប្រទេសហ្វីលីពីននឹងបន្តអនុញ្ញាតនាំចូលអង្ករ នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៦នេះ ដោយសារការព្រួយបារម្ភពីកង្វះខាតស្បៀងអាហារក្នុងស្រុក បង្កឡើងដោយបាតុភូតមហាអែលនីញ៉ូ (El Niño) ដែលគេព្យាករណ៍ថា នឹងធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវហ្វីលីពីនថយចុះចំនួន៧៥០ ០០០តោន។ ដោយសារតម្រូវការក្នុងស្រុកមានបរិមាណចំនួន១៣,៥៧លានតោន លើសពីការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុកបានត្រឹមតែ ១២,៤០លានតោន ដូច្នេះរដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន មានផែនការបង្កើតប្រភពស្បៀងបម្រុង និងប្រមូលទិញស្រូវក្នុងស្រុកចំនួន៥០០ ០០០តោន ដើម្បីគាំទ្រដល់កសិករ គឺជាការផ្លាស់ប្តូរខុសប្លែកពីឆ្នាំមុន ដែលធ្លាប់បានផ្អាកការនាំចូលអង្ករពីបរទេស។ យោងតាមការចេញផ្សាយរបស់សារព័ត៌មានវៀតណាម បានលើកឡើងថា គោលនយោបាយបើផ្លូវនាំចូលអង្កររបស់រដ្ឋាភិបាលហ្វីលីពីន បានផ្តល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់អ្នកនាំចេញវៀតណាម ដែលចាត់ទុកប្រទេសហ្វីលីពីនជាទីផ្សារធំបំផុតរបស់ខ្លួន ដោយមានទំហំរហូតដល់៤៥ភាគរយនៃប្រាក់ចំណូលនាំចេញអង្ករសរុបរបស់វៀតណាម ចំនួ​ន២,៦៤ពាន់លានដុល្លារ ក្នុងរយៈពេលប្រាំខែដំបូងនៃឆ្នាំ២០២៦នេះ។ ចំណែកទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានហ្វីលីពីន បានរាយការណ៍ដោយដកស្រង់សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ក្រសួងកសិកម្មហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ថា បាតុភូតអែលនីញ៉ូដ៏ខ្លាំងក្លា ដែលព្យាករណ៍ថា នឹងកើតមានឡើងនៅចុងឆ្នាំ២០២៦នេះ អាចធ្វើឱ្យទិន្នផលស្រូវរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីនថយចុះប្រមាណ៧៥០ ០០០តោន ដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការខ្វះខាតអង្ករ នៅមុនពេលចួលរដូវប្រមូលផលស្រូវរដូវប្រាំង នាដើមឆ្នាំ២០២៧។ រីឯតម្រូវការអង្កររបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន មានបរិមានសរុបចំនួន១៣,៥៧លានតោន ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ គឺច្រើនជាងការផ្គត់ផ្គង់ក្នុងស្រុក ដែលមានត្រឹមតែ១២,៤០លានតោនប៉ុណ្ណោះ។ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្ម លោក ហ្វ្រេនស៊ីស្កូ ធៀវ ឡូរ៉ែល (Francisco Tiu Laurel) បានមានប្រសាសន៍ថា […]

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ