លើពិភពលោកមានតែមួយប្រទេសប៉ុណ្ណោះ ដែលមានស្បៀងអាហារគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង មិនបាច់ទិញដូរជាមួយប្រទេសដទៃ

banner-1-1170x438

ប៉ារីសៈ តើ​នឹង​មាន​អ្វី​កើត​ឡើង​ប្រសិន​បើ​ការ​នាំ​ចូល និង​នាំ​ចេញ​ស្បៀង​អាហារ​រវាង​ប្រទេស​ និងប្រទេស ​បាន​បញ្ឈប់​ភ្លាមៗ?  ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានពិនិត្យមើលសមត្ថិកម្មរបស់ខ្លួនលើកឡើងអំពីស្ថានភាពបែបនេះ ដើម្បីវាយតម្លៃពីភាពម្ចាស់ការចំពោះស្បៀងអាហារផលិតដោយខ្លួនឯងរបស់ប្រទេសនានា នៅជុំវិញពិភពលោក។

លទ្ធផលសិក្សារបស់ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីសាកលវិទ្យាល័យ ហ្វីតទីងហ្គិន (Göttingen) របស់ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងសាកលវិទ្យាល័យ អេឌីនប៊ើក (Edinburgh) របស់ប្រទេសអេកូស ហើយបានចុះផ្សាយក្នុងទស្សនាវដ្តីអាហារធម្មជាតិ (Nature Food) បានប៉ាន់ស្មានថា មានតែប្រជាជាតិមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលអាចចិញ្ចឹមជីវិតប្រជាជនរបស់ខ្លួនបានដោយមិនពឹងគេ ប្រសិនបើមានគ្រោះមហន្តរាយណាមួយកើតឡើង។

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានប្រើប្រាស់ទិន្នន័យពីអង្គការស្បៀងអាហារ និងកសិកម្មនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីវាយតម្លៃសមត្ថភាពផលិតស្បៀងអាហាររបស់ប្រទេសចំនួន១៨៦​ ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់តម្រូវការខ្លួនឯងនូវអាហារមូលដ្ឋានចំនួនប្រាំមួយប្រភេទ មានដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ ម្សៅមី ទឹកដោះគោ សាច់ និងត្រី ជាដើម។

ដោយគិតពីប្រភេទអាហារសំខាន់ៗប្រចាំថ្ងៃ ទាំងប្រាំពីរប្រភេទនេះ មានតែប្រទេសមួយប៉ុណ្ណោះ ដែលមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯង ពោលគឺមានសមត្ថភាពផ្តល់ស្បៀងអាហារដល់ប្រជាជនខ្លួនឯងនូវអាហារប្រាំពីរប្រភេទ ដោយមិនពឹងលើប្រទេសដទៃឡើយ។

ប្រទេសមួយនេះ គឺជាប្រទេស ហ្គីយ៉ាន ស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង ដែលមានប្រជាជនប្រហែល៨០០​ ០០០នាក់។ បន្ទាប់​មកមាន​ប្រទេស​ចិន និងប្រទេស​វៀតណាម ដែល​អាច​ផ្គត់ផ្គង់ប្រជាជន​ខ្លួន​​នូវ​អាហារបាន​ចំនួន​ប្រាំមួយ​ប្រភេទ ក្នុង​ចំណោមអាហារ​ប្រាំពីរ​ប្រភេទ។  ក្នុងចំណោមចំនួន១៨៦ប្រទេស មាន១៥៤ប្រទេសអាចបំពេញតម្រូវការអាហាររបស់ប្រជាជនបានត្រឹមពីពីរទៅប្រាំប្រភេទប៉ុណ្ណោះ ក្នុងចំណោមអាហារចាំបាច់ទាំងប្រាំពីរប្រភេទ។

មានតែប្រទេសមួយប៉ុណ្ណោះក្នុងចំនោមប្រទេសចំនួនប្រាំពីរ ដែលមានផ្តល់ស្បៀងអាហារគ្រប់គ្រាន់ដោយខ្លួនឯងនៅក្នុងក្រុមអាហារចំនួនប្រាំប្រភេទ។  ភាគច្រើននៃប្រជាជាតិទាំងនេះ មានទីតាំងនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប និងទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។ ចំណែកប្រទេសផ្សេងទៀត ដែលមានផលិតកម្មទាប ហើយពឹងផ្អែកស្ទើរតែទាំងស្រុងលើដៃគូពាណិជ្ជកម្មមួយមុខប៉ុណ្ណោះ សម្រាប់ការនាំចូលច្រើនជាងពាក់កណ្តាលនៃផលិតផលក្នុងស្រុក។

របាយ​ការណ៍​បាន​បន្ត​ថា​ សមត្ថភាពទាបក្នុងការ​ផ្គត់ផ្គង់​អាហារខ្លួនឯង និង​ការ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ប្រទេស​ដទៃ​សម្រាប់​ការ​នាំ​ចូល គឺ​គំរាម​កំហែង​ដល់​សមត្ថភាព​របស់​ខ្លួន​ ដើម្បីទប់ទាល់នឹងភាពរង្គោះរង្គើជា​សាកល ជា​ពិសេស​ងាយរងគ្រោះសម្រាប់​រដ្ឋ​តូចៗ។  អាក្រក់ជាងនេះទៅទៀត ប្រទេសខ្លះមិនមានសមត្ថភាពផ្គត់ផ្គង់ស្បៀងអាហារដោយខ្លួនឯង នៅក្នុងក្រុមអាហារណាមួយឡើយ។  នេះជាករណីនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វហ្គានីស្ថាន អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម អ៊ីរ៉ាក់ កោះម៉ាកាវ កាតា និងប្រទេសយេម៉ែន។

ការរកឃើញនេះ គឺគួរឱ្យព្រួយបារម្ភជាងនេះទៅទៀត ដោយសារការរឹតបន្តឹងនាពេលថ្មីៗនេះ ដែលបង្កឡើយដោយសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់តាំងពីលោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ឡើងកាន់អំណាចម្តងទៀត កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។

ដូច្នេះការបង្កើតខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ប្រកបដោយភាពធន់នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាហារអន្តរជាតិ មានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ផ្តល់របបអាហារមានសុខភាពល្អ និងប្រកបដោយនិរន្តរភាព។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការពឹងផ្អែកខ្លាំងពេកលើការនាំចូលពីប្រទេសតែមួយ អាចធ្វើឱ្យប្រទេសនាំចូលនោះងាយរងគ្រោះបំផុត។ ការកសាងខ្សែសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់របបអាហារ ដែលមានភាពធន់ គឺជាការចាំបាច់សម្រាប់ធានាដល់សុខភាពសាធារណៈ។

ចំណែកតម្រូវការ​សម្រាប់​ប្រទេស​នានា ​ដើម្បី​ស្វ័យ​ភាពរបស់ខ្លួន ​ក៏​ជា​កត្តា​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​អាកាសធាតុ។  ខណៈពេលប្រទេសមួយចំនួនធំនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុបខំផលិតសាច់ និងផលិតផលទឹកដោះគោច្រើនហួសហេតុពេក ដែលផ្ទុយពីបណ្តាប្រទេសក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក មិនសូវត្រូវការអាហារបែបនេះឡើយ៕


photo_2026-11-13_13-49-41
ស្វាយចន្ទីខ្មែរ កំពុងទាក់ចិត្តក្រុមហ៊ុនជប៉ុនមួយទៀត មកកែច្នៃគ្រាប់ និងចម្រាញ់ប្រេង

ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុនជប៉ុន ជេ អេហ្វ អ៊ី ស៊ូជី (JFE Shoji) កំពុងស្វែងរកឱកាសវិនិយោគនៅកម្ពុជា លើការបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងចម្រាញ់ប្រេងពីសំបកស្វាយចន្ទី ដែលអាចមានសមត្ថភាពកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ ៣០ ០០០តោន និងផលិតប្រេង CNSL ៥ ០០០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ គម្រោងនេះគ្រោងចាប់ផ្តើមដំណើរការវិនិយោគ និងសាងសង់នៅឆ្នាំ២០២៧ ប្រសិនបើការសាកល្បងបច្ចេកទេសទទួលបានជោគជ័យ។ ក្រុមហ៊ុន ជេ អេហ្វ អ៊ី ស៊ូជី (JFE Shoji) របស់ជប៉ុន កំពុងស្វែងរកឱកាសវិនិយោគ និងកិច្ចសហការដើម្បីបង្កើតរោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទី និងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងពីសំបកស្វាយចន្ទីនៅកម្ពុជា ដែលអាចមានសមត្ថភាពកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ៣០​ ០០០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ។ យោងតាមសមាគមស្វាយចន្ទីកម្ពុជា (CAC) គម្រោងនេះត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សាក្នុងជំនួបរវាងសមាគម និងលោក កិស៊ូកិ សាតូ (Keisuke Satoh) អនុប្រធានក្រុមហ៊ុន ជេ អេហ្វ អ៊ី ស៊ូជី វៀតណាម ដើម្បីស្វែងយល់ពីលទ្ធភាពវិនិយោគលើគម្រោងនេះ។ តាមផែនការ រោងចក្រកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីនឹងមានសមត្ថភាពកែច្នៃគ្រាប់ស្វាយចន្ទីឆៅ ៣០.០០០តោនក្នុងមួយឆ្នាំ និងទទួលបានសំបកស្វាយចន្ទីប្រមាណ២០ ០០០តោន ក្នុងមួយឆ្នាំ […]

photo_2026-11-13_10-10-24
ទិន្នន័យកសិកម្មឆ្នាំ២០២៥ ត្រូវបានប្រកាសឱ្យប្រើសម្រាប់គាំទ្រគោលនយោបាយអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាបានប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការរបាយការណ៍អង្កេតកសិកម្មឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីផ្តល់ទិន្នន័យស្ថិតិសំខាន់ៗសម្រាប់គាំទ្រការរៀបចំគោលនយោបាយ និងផែនការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម ខណៈរបាយការណ៍នេះគ្របដណ្តប់លើការដាំដុះដំណាំ ការចិញ្ចឹមសត្វ វារីវប្បកម្ម និងការនេសាទ។ កម្ពុជាបានប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់ជាផ្លូវការនូវរបាយការណ៍អង្កេតកសិកម្មកម្ពុជា ឆ្នាំ២០២៥ ដើម្បីផ្តល់ទិន្នន័យស្ថិតិដល់ក្រសួង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងអ្នកប្រើប្រាស់ផ្សេងទៀត សម្រាប់គាំទ្រការរៀបចំគោលនយោបាយ ផែនការ និងការសម្រេចចិត្តក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកម្ពុជា។ ពិធីប្រកាសនេះធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៦ នៅសណ្ឋាគារភ្នំពេញ ក្រោមកិច្ចសហការរវាងវិទ្យាស្ថានជាតិស្ថិតិ នៃក្រសួងផែនការ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ និងអង្គការស្បៀង និងកសិកម្មនៃសហប្រជាជាតិ។ ក្នុងឱកាសនោះ លោក ប៊ិន ត្រឈៃ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងផែនការ បានថ្លែងថា ការប្រកាសដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់របាយការណ៍នេះ គឺជាសមិទ្ធផលសំខាន់មួយក្នុងការលើកកម្ពស់ការប្រើប្រាស់ទិន្នន័យស្ថិតិផ្លូវការ ដើម្បីគាំទ្រការរៀបចំផែនការ និងគោលនយោបាយ ការតាមដាន និងវាយតម្លៃសមិទ្ធកម្ម ព្រមទាំងការសម្រេចចិត្តលើការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។ លោកបានបញ្ជាក់ថា របាយការណ៍នេះផ្តល់នូវទិន្នន័យសំខាន់ៗពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើប្រាស់ និងការគ្រប់គ្រងដីកសិកម្ម ការដាំដុះដំណាំតាមរដូវ និងដំណាំអចិន្ត្រៃយ៍ ការចិញ្ចឹមសត្វ និងបសុបក្សី វារីវប្បកម្ម និងការនេសាទ កម្លាំងពលកម្ម សកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចរបស់គ្រួសារកសិកម្ម ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់ពីគ្រោះធម្មជាតិ […]

image_2026-11-13_13-25-52
ក្រុមហ៊ុនក្នុងស្រុកមួយចុះកុងត្រាជាមួយចិន ដើម្បី​ទិញ​​​ដំឡូងមីស្ងួត២០ម៉ឺនតោន នាំចេញទៅចិន

ដោយ​ ហៃ ស៊ីណា ភ្នំពេញ៖ ក្រុមហ៊ុន ហង់ ហាវ៉េស (Hang Harvest) បានចុះកុងត្រាជាមួយក្រុមហ៊ុនចិន ដើម្បីទិញដំឡូងមីស្ងួត ចំនួន២០ម៉ឺនតោន សម្រាប់នាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ លោក គឹម លាស់ ប្រធានក្រុមហ៊ុន HANG HARVEST បាន​​ឲ្យដឹងថា ក្រុមហ៊ុនបាន​​ចុះអនុស្សា​រណៈ​នៃ​ការ​យោគ​យល់គ្នា ជាមួយក្រុមហ៊ុន កូហ្វកូ បាយអូ អេនើជី (COFCO BIO-ENERGY CO., LTD) ជាជំហានទី២ នៅកំពង់ផែក្នុងទីក្រុងប៉ីហៃ នៃតំបន់​ស្វយ័​ត​ ជនជាតិជាំងក្វាងស៊ីប្រទេសចិន ដើម្បីទិញដំឡូងមី ចំនួន២០ម៉ឺនតោនពីឆ្នាំ២០២៥ ដល់ ឆ្នាំ២០២៦។​ លោកបាន​​លើកឡើងថា ​​​​កិច្ចព្រមព្រៀងនេះនឹងជួយពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្ដិការពាណិជ្ជកម្មរវាង​កម្ពុជា និងសាធារណៈរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ក៏ដូចជាជួយជំរុញការនាំចេញ​វិស័យដំឡូងមី​របស់កម្ពុជាទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិន។ លើសពីនេះ លោកបានពន្យល់ថា ​​ចិនជាទីផ្សារដ៏ធំសម្រាប់​ដំឡូងមីកម្ពុជា ហើយ​​ក្រុមហ៊ុនបាននិងកំពុងប្រមូលទិញដំឡូងមីក្រៀមក្នុងរង្វង់២០ម៉ឺនតោនទៅកាន់ទីផ្សារប្រទេសចិនផងដែរ​​​។ ប្រទេសកម្ពុជាជាប់ចំណាត់ថ្នាក់ជាប្រទេសនាំចេញដំឡូងមីធំជាងគេទី៤ នៅអាស៊ី និងទី១០នៅលើពិភពលោក ជាមួយផ្ទៃដីដាំដុះប្រមាណ៦០ ទៅ៨០ម៉ឺនហិកតា។ ក្នុងរយៈពេល៨ ខែដើមឆ្នាំ២០២៦នេះ កម្ពុជាបាន​​នាំចេញដំឡូងមីក្រៀម និងចំណិតដំឡូងមីទៅកាន់ទីផ្សារចិន […]

photo_2026-11-13_10-35-01 (4)
ក្រុមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វ គួរ​​បន្ថែមការកែច្នៃសាច់ – CDC ថានេះជាការ​បោះជំហានឆ្ពោះទៅការនាំចេញ

ដោយ​ នៅ ស៊ីវុត្ថា ភ្នំពេញ៖ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា បានជំរុញឱ្យអ្នកចិញ្ចឹមសត្វនៅ​កម្ពុជាកែ​ច្នៃផលិតផល ដើម្បីឈានទៅរកការនាំចេញទៅទីផ្សារអន្តរជាតិ។ លោក ជា វុទ្ធី អគ្គលេខាធិការគណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជា នៃក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា (CDC) បានមានប្រសាសន៍ថា សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា គួរបន្តអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ ដោយមិនត្រឹមតែបំពេញតម្រូវការទីផ្សារក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវពង្រឹងការកែច្នៃផលិតផល សម្រាប់ការនាំចេញផងដែរ។ ក្នុងជំនួបជាមួយនឹង​សមាគម​អ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា លោក ជា វុទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា គណៈកម្មាធិការវិនិយោគកម្ពុជា នឹងជួយ​សម្របសម្រួល និងសហការជាមួយក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ។ ជាការឆ្លើយតប លោក ស្រ៊ុន ពៅ បានបង្ហាញការគាំទ្រចំពោះការលើកទឹកចិត្តនេះ ហើយថា សមាគមនឹង​ត្រៀមរៀបចំកែច្នៃសាច់ ដើម្បីនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារបរទេស។ ជាមួយគ្នានេះលោក ស្រ៊ុន ពៅ ក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាប្រឈម និងសំណូមពរមួយចំនួន ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយសមស្របសម្រាប់កសិករ​អ្នកចិញ្ចឹមសត្វ ឱ្យមានការរីកចម្រើន និងមានចីរភាព៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ