ប្រទេសតង់ហ្សានី​ និងប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បួង ខឹងគ្នាមួយប្រ៉ាវករណីលក់ផ្លែចេក

Features-2-1024x572

ទីក្រុងខេប៖​ ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង​ និងប្រទេសតង់ហ្សានី​​ កាលពីដើមសប្តាហ៍នេះ​ បានបញ្ឆេះជាកូនជម្លោះពាណិជ្ជកម្មតូច​មួយ មានរយៈពេលពីរបីថ្ងៃ​ដោយចោទប្រកាន់គ្នាទៅវិញទៅមក ជុំវិញការនាំផ្លែចេកចូលទៅក្នុងទីផ្សាររបស់ខ្លួន។

យោងតាមចេញផ្សាយរបស់គេហទំព័រកសិកម្មអាហ្វ្រិកខាងត្បួង​ បានដកស្រង់សម្តីលោក​ វ៉ានឌីឡេ ស៊ីឡូបូ (Wandile Sihlobo)​ សេដ្ឋវិទូកសិកម្មរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង​ ដែលបាននិយាយបដិសេទថា​​ រដ្ឋាភិបាលប្រទេសតង់ហ្សានី​ ក៏មិនដែលដាក់សំណើរសុំនាំផ្លែចេកចូលទីផ្សារអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ឱ្យបានត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់នោះទេ។​​​ ចំណែករដ្ឋាភិបាលប្រទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូងវិញ​ ក៏មិនដែលដាក់កម្រិតលើការនាំផ្លេចេកពីប្រទេសតង់ហ្សានីដែរ គឺផ្ទុយស្រឡះពីការលើកឡើងនៅក្នុង ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មខ្លីមួយរវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លោកបាននិយាយប្រកែកទៀតថា​​ រដ្ឋាភិបាលអាហ្រ្វិកខាងត្បូងមិនដែលដាក់កម្រិតលើការនាំចូលផ្លែចេកពីប្រទេសតង់ហ្សានី បើទោះបីជាមានការអះអាងនាពេលថ្មីៗនេះ ដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងកសិកម្មតង់ហ្សានី លោក​​ ហ៊ូសេន​​ បាសេ (Hussein Bashe) ក៏ដោយ។

កាលពីថ្ងៃទី២៣​ ខែមេសា​ ឆ្នាំ២០២៥ លោក ហ៊ូសេន​​ បាសេ បានបញ្ឆេះជម្លោះពាណិជ្ជកម្មមួយចម្អិនកំពឹស​ជាមួយមន្ត្រីអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ដែលលោកបានចោទប្រកាន់ថា អាហ្រ្វិកខាងត្បូង រួមគំនិតគ្នាជាមួយប្រទេសម៉ាឡាវី អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកហើយ​ ដើម្បីដាក់កម្រិតលើការនាំចូលផ្លែចេកពីប្រទេសតង់ហ្សានី ។

ជា​វិធានការ​សងសឹក ប្រទេសតង់ហ្សានី​បាន​ហាមប្រាម​ការ​នាំ​ចូលផលិតផល​កសិកម្ម​របស់​ប្រទេសអាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង ​ជា​បណ្ដោះអាសន្ន​ កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែ​មេសា។  ទោះបីជាយ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ បម្រាម​នេះ​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញវិញ ក្នុងរយៈ​ពេល​ពីរ​ថ្ងៃ​ ​បន្ទាប់​ពី​មាន​ការ​ចរចាផ្នែក​ការ​ទូត​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។

បន្ទាប់ពីបានពិគ្រោះជាមួយអាជ្ញាធរអាហ្រ្វិកខាងត្បូង លោក​ វ៉ានឌីឡេ ស៊ីឡូបូ បានកត់សម្គាល់ថា  មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៅក្រសួងកសិកម្មរបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង​ បានចេញមុខបកស្រាយរួចរាល់អស់ហើយថា​ ប្រទេសតង់ហ្សានី ក៏មិនដែលស្នើសុំនាំផ្លែចេកចូលទីផ្សាររបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូងនោះទេ។

លោកបានបន្ថែមថា តាមរយៈជម្លោះដ៏ខ្លីមួយនេះ​ មន្ត្រីមកពីប្រទេសទាំងពីរ​ បានចាត់ទុកបញ្ហានេះ​ គឺជាជំហានដ៏សំខាន់មួយ និងជានីតិវិធីផ្លូវការមួយសម្រាប់ការនាំចូលផលិតផលកសិកម្មដោយស្របច្បាប់​​ ដោយមិនត្រឹមតែអនុវត្តចំពោះតែប្រទេសតង់ហ្សានី ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់ផងដែរ។

លោកបានពន្យល់ទៀតថា បើគ្មានគម្រោងនាំផ្លែចេកចូលផ្លូវការទេ ម្លេះផ្លែចេកតង់ហ្សានី​​ ក៏មិនអាចលក់ដោយស្របច្បាប់​ នៅក្នុងប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងដែរ។  ដំណើរការបំពេញលក្ខខណ្ឌបែបការិយាធិបតេយ្យនេះ មានលក្ខណៈស្តង់ដារល្អ និងមិនរើសអើង​ ដោយពន្យល់អំពីមូលហេតុ ដែលប្រទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូង មិននាំចូលផ្លែចេកពីប្រទេសតង់ហ្សានី ក្នុងរយៈពេលជាង២០ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។

ផ្ទុយទៅវិញ ការនាំចូលផ្លែចេករបស់អាហ្វ្រិកខាងត្បូង ត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយប្រទេសម៉ូសំប៊ិក ដែលមានបរិមាណចំនួន៧៤ភាគរយ​ ស្មើនេងទឹកប្រាក់ជាង៤៨លានដុល្លារ ដែលនាំចូលជារៀងរាល់ឆ្នាំ។

ចំណែកការនាំចេញកសិផលរបស់ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូងវិញ មានទឹកប្រាក់សរុប១៣,៧ពាន់លានដុល្លារ ប្រទេសតង់ហ្សានី នាំចេញបានប្រហែល៧៤,៦លានដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។  ទន្ទឹមនឹងនេះដែរ នៅក្នុងការនាំចូលកសិកម្មរបស់អាហ្រ្វិកខាងត្បូង មានតម្លៃទឹកប្រាក់ចំនួន៧,៦ពាន់លានដុល្លារក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ខណៈប្រទេសតង់ហ្សានី បានចំណូលប្រហែល២៨លានដុល្លារ៕ 


images (1)
ឥណ្ឌូណេស៊ីមានទំនុកចិត្តថា នឹងរក្សាអត្រាពន្ធសូន្យភាគរយលើផលិតផលសំខាន់ៗ ក្នុងទីផ្សារអាម៉េរិក

ហ្សាការតា៖ ទីភ្នាក់ងារទំនាក់ទំនងរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានបង្ហាញការជឿជាក់ថា ឥណ្ឌូណេស៊ីនឹងរក្សាអត្រាពន្ធសូន្យភាគរយលើផលិតផលសំខាន់ៗមួយចំនួន នៅក្នុងទីផ្សារសហរដ្ឋអាម៉េរិក ចំពេលមានការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក។ អ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់នៅទីភ្នាក់ងារទំនាក់ទំនងរដ្ឋាភិបាល បាននិយាយថា “រដ្ឋាភិបាលនៅតែមានទំនុកចិត្តក្នុងការរក្សាពន្ធសូន្យភាគរយ”។ លោកបានពន្យល់ថា ការផ្តល់ពន្ធសូន្យភាគរយ ត្រូវបានចែងក្រោមបទប្បញ្ញត្តិដាច់ដោយឡែក ខុសពីអត្រាក្នុងពន្ធបដិការ។ គោលនយោបាយពន្ធគយរបស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក បានផ្លាស់ប្តូរនាពេលថ្មីៗនេះ បន្ទាប់ពីតុលាការកំពូលបានលុបចោលគោលការណ៍ច្បាប់ ដែលលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) ប្រើប្រាស់ដើម្បីដាក់ពន្ធគយពាណិជ្ជកម្មមួយចំនួន ជំរុញឱ្យមានការប្រែប្រួលគោលនយោបាយ ដែលប៉ះពាល់ដល់ដៃគូពាណិជ្ជកម្មខ្លះ រួមទាំងប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីផងដែរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកបាននិយាយថា ជំហររបស់ឥណ្ឌូណេស៊ី នៅតែមានសុវត្ថិភាព ដោយសារតែការចរចា និងការប្រាស្រ័យទាក់ទងគ្នាជាប់ជានិច្ចជាមួយរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាម៉េរិក។ កាលពីលើកមុន រដ្ឋមន្ត្រីសម្របសម្រួលកិច្ចការសេដ្ឋកិច្ច លោក អ៊ែឡាំងការ ហារតាតូ (Airlangga Hartarto) បានមានប្រសាសន៍ថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី បានស្នើសុំឱ្យអត្រាពន្ធបដិការមកនៅត្រឹមសូន្យភាគរយ ទោះបីជាមានការសម្រេចចិត្តរបស់រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាម៉េរិក ក្នុងការដាក់ពន្ធបដិការថ្មីក៏ដោយ។ លោកបាននិយាយថា ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ីបានសម្របសម្រួលជាមួយការិយាល័យតំណាងពាណិជ្ជកម្មសហរដ្ឋអាម៉េរិក ហើយការសម្រេចចិត្តរបស់គណៈរដ្ឋមន្ត្រីនឹងត្រូវចេញ បន្ទាប់ពីបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ។ លោកបានមានប្រសាសន៍នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ថា “ឥណ្ឌូណេស៊ីបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ យើងបានស្នើសុំឱ្យផលិតផល ដែលទទួលបានអត្រាពន្ធសូន្យភាគរយ […]

meat-export-1200x628
អ្នកជំនាញចាត់ទុកការនាំចូលសាច់បង្កកស្របច្បាប់មិនធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កសិករចិញ្ចឹមសត្វក្នុងស្រុកនោះទេ

ដោយ ឡុង សារេត ភ្នំពេញ៖ យោងតាមសេចក្តីប្រកាសជូនដំណឹងរួមរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានគយនិងរដ្ឋាករកម្ពុជា និងអគ្គនាយកដ្ឋានសុខមាលភាព និងផលិតកម្មសត្វបានបង្ហាញថា ដើម្បីពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពនៃការគ្រប់គ្រងការនាំចូលមុខទំនិញសាច់បង្កក រាជរដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ក្រុមហ៊ុនមានគុណវុឌ្ឍិនាំចូលមុខទំនិញសាច់បង្កកជំហានទី៥ចំនួនប្រាំពីក្រុមហ៊ុនបន្ថែមទៀត។ ពាក់ព័ន្ធនិងការបង្កើនក្រុមហ៊ុននាំចូលសាច់បង្កកមកពីខាងក្រៅប្រទេសស្របច្បាប់នេះ ត្រូវបានអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យចិញ្ចឹមសត្វ ចាត់ទុក និងវាយតម្លៃថា វាមិនបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់កសិករក្នុងស្រុក ដូចការលួចនាំចូលដោយខុសច្បាប់នោះទេ។ លោក លី ឡាវីល ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា ការអនុញ្ញាតឱ្យមានក្រុមហ៊ុនចំនួនប្រាំពីរទៀតអាចនាំចូលសាច់បង្កកពីបរទេសមកផ្គត់ផ្គង់នៅស្រុកខ្មែរ ប្រជាកសិករប្រាកដជាពិតជាសម្លឹងឃើញនូវចំណុចអវិជ្ជមាន ព្រួយបារម្ភអំពីការប្រកួតប្រជែង។ ប៉ុន្តែសម្រាប់សមាគម គឺគាំទ្រឱ្យមានអ្នកនាំចូលកាន់តែច្រើន ពីព្រោះក្រុមហ៊ុនទាំងនោះ គឺនាំចូលស្របច្បាប់ ហើយមានការបំពេញលក្ខខ័ណ្ឌបានគ្រប់គ្រាន់។ ដូច្នេះសម្រាប់សមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា គិតថាជាផ្លូវវិជ្ជមាន ក្រុមហ៊ុននាំចូលមានកាន់តែច្រើន គឺកាន់តែល្អ ដើម្បីកុំឱ្យមានការលួចនាំចូលដោយខុសច្បាប់។ លើសពីនេះរាជរដ្ឋាភិបាលងាយស្រួលក្នុងការគ្រប់គ្រងបរិមាណនាំចូលសាច់បង្កកបានកាន់តែច្បាស់ តាមយៈក្រុមហ៊ុននាំចូលមានច្បាប់នីមួយៗ ដែលត្រូវស្នើសុំនាំចូលជាក់លាក់។ ដូច្នេះរាជរដ្ឋាភិបាលច្បាស់ថា យើងចិញ្ចឹមសត្វ មានចំនួនប៉ុន្មាន និងអាចផ្គត់ផ្គង់បានចំនួនប៉ុន្មាននៅក្នុងមួយថ្ងៃ ហើយខាងសមាគមក៏ងាយស្រួលធ្វើការជាមួយរាជរដ្ឋាភិបាល ជាមួយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។ បើតាមប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាលសមាគមអ្នកចិញ្ចឹមសត្វកម្ពុជា បានសង្កេតឃើញថា នៅប៉ុន្មានឆ្នាំកន្លងមកនេះ ក្រសួង និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ បានអនុញ្ញាតឱ្យមានការនាំចូលសាច់មកពីខាងក្រៅប្រទេសនៅមានកម្រិត ហើយការនាំចូលភាគច្រើនជាប្រភេទសាច់បង្កក ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ ចំណាយថ្លៃដឹកជញ្ជូនខ្ពស់ ហើយលក់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់ទើបបានប្រាក់ចំណេញ។ ដូច្នេះ វាមិនបានធ្វើប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារសត្វក្នុងស្រុកទាំងស្រុងនោះទេ៕

image_2026-03-19_09-49-37
ចិនកែច្បាប់ជលផលដើម្បីបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ និងលើកកម្ពស់វិស័យវារីវប្បកម្ម

ប៉េកាំង៖ សមាជិកសភាចិន នៅចុងសប្តាហ៍មុន បានបោះឆ្នោតធ្វើវិសោធនកម្មច្បាប់ ស្តីពីជលផលរបស់ប្រទេសចិន ដែលនឹងចូលជាធរមាននៅដើមខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦នេះ ដើម្បីកែលម្អផ្នែកជាច្រើននៃច្បាប់ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្នរបស់ប្រទេសចិន។ ក្នុងចំណោមចំណុចត្រូវធ្វើវិសោធនកម្ម រួមមានកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងបង្ក្រាបបទល្មើសនេសាទខុសច្បាប់ បទល្មើសមិនបានរាយការណ៍ និងមិនបានគ្រប់គ្រង ដើម្បីធ្វើយ៉ាងណាឱ្យស្របតាមកាតព្វកិច្ច ដែលមានចែងក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងវិធានការគ្រប់គ្រងកំពង់ផែ ដែលប្រទេសចិនបានផ្តល់សច្ចាប័ន នៅដើមឆ្នាំ២០២៥។ ជាឧទាហរណ៍ ចាប់ពីមាត្រា៥៥ ដល់មាត្រា៥៩ នៃវិសោធនកម្មច្បាប់ ដែលត្រូវបានចេញផ្សាយដោយសភាប្រជាជនជាតិ បានចែងថា នាវាបរទេសអាចចូលចតបានតែនៅតាមកំពង់ផែណាមួយ ដែលប្រទេសចិនកំណត់ប៉ុណ្ណោះ ខណៈពេលនាវាណាមួយ ដែលត្រូវបានរកឃើញថា មានពាក់ព័ន្ធក្នុងសកម្មភាពនេសាទខុសច្បាប់ ត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យចូលកំពង់ផែចិនឡើយ។ ចំណុចធ្វើវិសោធនកម្មផ្សេងទៀតនៅក្នុងច្បាប់នេះ រួមមានបទប្បញ្ញត្តិដ៏តឹងរ៉ឹងបន្ថែមទៀតលើវិស័យវារីវប្បកម្មរបស់ប្រទេសចិន ក្នុងគោលបំណងពង្រីក និងពង្រឹង ឱ្យចំគោលដៅកាន់តែច្បាស់លាស់ ដែលប្រទេសចិនបានធ្វើកន្លងមក ដើម្បីលុបបំបាត់ការបំពុលបរិស្ថាន និងផលប៉ះពាល់ ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងទៀតដោយសារការចិញ្ចឹមត្រី។ ចំណែកមាត្រា១៥ ដែលត្រូវបានកែសម្រួលថ្មី បានកត់សម្គាល់ថា “រដ្ឋលើកទឹកចិត្តដល់ការអភិវឌ្ឍវារីវប្បកម្មបៃតង និងអេកូឡូស៊ី នៅក្នុងមហាសមុទ្រ ទន្លេ បឹង អាងស្តុកទឹក និងកន្លែងមានទឹកផ្សេងទៀត ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍវារីវប្បកម្មទឹកជ្រៅ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការវារីវប្បកម្មអន្តរជាតិ”។ រីឯចំណុចផ្សេងទៀត ត្រង់មាត្រា២៨ ត្រូវបានកែសម្រួលថា អ្នកបានចូលរួមក្នុងផលិតកម្មវារីវប្បកម្ម ត្រូវការពារបរិស្ថានអេកូឡូស៊ីនៃតំបន់ទឹក និងតំបន់ឆ្នេរលិចទឹក […]

photo_2026-03-19_12-36-43 (2)
ធនាគារពិភពលោកផ្តល់ជំនួយឥតសំណងបន្ថែមដល់សហគមន៍កសិកម្មជាង៣៥ ០០០ម៉ឺនដុល្លារ សម្រាប់គ្រឿងយន្តកសិកម្ម

ភ្នំពេញ៖ ក្រោមហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារពិភពលោក (World Bank)  គម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជា  (CASDP) បានអនុម័តជំនួយឥតសំណងបំពេញបន្ថែមទុនវិនិយោគ៤០ភាគរយ ដល់សហគមន៍កសិកម្ម ដែលមានទឹកចំនួន៣៥ ២៨០ដុល្លារ ក្នុងទម្រង់ជាគ្រឿងយន្តកសិកម្ម រួមទាំងត្រាក់ទ័រគោយន្ត និងម៉ាស៊ីនបូមទឹក។ ជំនួយឥតសំណងខាងលើនេះ ទទួលបានការគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុពីធនាគារពិភពលោក និងអនុវត្តដោយក្រសួងពាក់ព័ន្ធ មានក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ ក្រសួងអភិវឌ្ឍន៍ជនបទ និងក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម។ គម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា ជំនួយឥតសំណងនេះផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់គ្រួសារកសិករចំនួន៣១គ្រួសារ លើផ្ទៃដី៥៦​,៤ហិកតា។ ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ ក្រោមហិរញ្ញប្បទានពីធនាគារពិភពលោក តាមរយៈ គម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជា កំពុងប្តេជ្ញាសហការជាមួយសហគមន៍កសិកម្ម ដើម្បីបង្កើនផលិតកម្មស្រូវ ដោយផ្តល់ដើមទុនវិនិយោគ និងការផ្គត់ផ្គង់ធាតុចូលកសិកម្ម។ ការគាំទ្រនេះអនុញ្ញាតឱ្យកសិករខ្នាតតូចទទួលយកបច្ចេកវិទ្យា និងគ្រឿងចក្រទំនើបៗ ដែលអាចជួយដោះស្រាយឧបសគ្គរបស់កសិករលើទុនបង្វិល និងប្រែក្លាយកសិករធ្វើកសិកម្មដើម្បីគ្រាន់តែចិញ្ចឹមជីវិតទៅជាទម្រង់កសិកម្មពាណិជ្ជកម្ម។ ថ្មីៗនេះ ដើម្បីជំរុញការផលិតស្រូវគម្រោងគម្រោងពិពិធកម្មកសិកម្មកម្ពុជា បានគាំទ្រសហគមន៍កសិកម្មអូរកន្ធរមានជ័យ ដោយផ្តល់ត្រាក់ទ័រគោយន្តចំនួនប្រាំមួយគ្រឿង តាមរយៈជំនួយឥតសំណងបំពេញបន្ថែមទុនវិនិយោគ៤០ភាគរយ។ ជំនួយជាគ្រឿងយន្តកសិកម្មនេះមានគោលបំណងកែលម្អគុណភាពពូជស្រូវសែនក្រអូប និងស្រូវស្រងែថ្មី ដែលជាផ្នែកមួយនៃការធ្វើទំនើបកម្មសម្ភារកសិកម្មបានប្រសើរជាងមុន៕

កាលវិភាគផ្សព្វផ្សាយ